Neidio i'r prif gynnwy

Gwybodaeth am ddysgu seiliedig ar waith a phrentisiaethau yn ystod y pandemig coronafeirws.

Cyhoeddwyd gyntaf:
24 Mawrth 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Cynnwys

Rwyf i fod i ddechrau ar brentisiaeth yn yr hydref. A fydd hyn yn dal yn digwydd?

Dylech allu dechrau arni, ond gwnewch yn siŵr drwy holi eich cyflogwr a’ch darparwr hyfforddiant. Bydd angen i’ch darparwr hyfforddiant gynnal adolygiad iechyd a diogelwch i ofalu ei bod yn ddiogel i’ch asesydd ymweld â chi yn eich gweithle.

Rwyf i fod i fynd ar leoliad gwaith fel rhan o’m rhaglen hyfforddi. A yw hyn yn dal i allu digwydd?

Mae’n bosibl y bydd modd ichi fynd ar eich lleoliad gwaith unwaith y bydd eich darparwr hyfforddiant wedi cwblhau adolygiad iechyd a diogelwch o leoliad eich cyflogwr. Os felly, bydd angen ichi gadw dwy fetr oddi wrth bobl eraill yn lleoliad eich cyflogwr ac yn eich canolfan hyfforddi. Bydd eich darparwr hyfforddiant yn gallu rhoi rhagor o wybodaeth ichi.

A fydd modd imi fynd i’r coleg i astudio ar gyfer cymwysterau fel rhan o’m prentisiaeth?

Er mwyn cadw dysgwyr a staff yn ddiogel, rydym yn ei gwneud yn ofynnol i golegau a darparwyr hyfforddiant eraill ddilyn gofynion cadw pellter cymdeithasol os daw grŵp o brentisiaid i’r coleg. Os nad yw hyn yn bosibl, efallai y bydd angen ichi wneud rhywfaint o’ch hyfforddiant o bell. Bydd eich darparwr hyfforddiant yn gallu rhoi rhagor o wybodaeth ichi.

Pa ddarpariaethau sy’n cael eu rhoi yn eu lle os bydd rhaid i brentisiaid hunanynysu, neu os bydd eu gweithle neu ddarparwr dysgu galwedigaethol yn cau?

Rydym yn parhau i annog dysgwyr a chyflogwyr i helpu prentisiaid i barhau i ddysgu, hyd yn oed os ydynt wedi hunan-ynysu, os oes modd iddynt wneud hynny.

Dylai cyflogwyr ystyried a oes modd i ddysgwyr weithio gartref os oes angen iddynt hunanynysu neu os yw eu gweithle’n cau.

Gofynnwyd i ddarparwyr dysgu ddefnyddio’r dechnoleg sydd ar gael (ee Skype a Microsoft Teams) i rith-weithio gyda dysgwyr os oes modd. Gall eich darparwr roi gwybod i chi pa gynlluniau sydd yn eu lle i wneud hyn.

Mae arholiadau TGAU a Safon Uwch wedi’u gohirio. A fydd effaith hefyd ar gymwysterau galwedigaethol, gan gynnwys BTEC?

Rydym yn parhau i weithio ar drefniadau ar gyfer cymwysterau galwedigaethol. Mae hyn yn fwy cymhleth na Safon Uwch a TGAU oherwydd bod y rhan fwyaf o gymwysterau galwedigaethol yn cael eu cynnig ar draws y DU a bod nifer o gyrff dyfarnu gwahanol yn rhan o’r broses. Bydd angen i rai dysgwyr wneud asesiadau ymarferol cyn cael cymhwyster, ac nid yw hyn yn bosib tra bod y colegau ar gau ar gyfer dysgu wyneb yn wyneb.

Mae Cymwysterau Cymru yn gweithio gyda rheoleiddwyr cymwysterau eraill y DU ac fe fydd yn cadarnhau’r trefniadau cyn hir. Ceir yr wybodaeth ddiweddaraf a Chwestiynau Cyffredin.

ATT: Ysgrifennodd yr ATT (Association of Taxation Technicians) at yr holl ddysgwyr ar 20 Mawrth er mwyn rhoi gwybod iddynt y byddent yn cael eu cofrestru’n awtomatig ar gyfer arholiadau mis Tachwedd 2020, gan fod arholiadau mis Mai 2020 wedi eu canslo.

Ceir rhagor o wybodaeth a Chwestiynau Cyffredin ar wefan ATT.

Mae’r busnes rwy’n gweithio iddo wedi gorfod cau. Oes modd i mi gael lleoliad prentisiaeth gyda chwmni arall?

Os yw eich gweithle wedi gorfod cau ac nad oes modd gweithio gartref, cysylltwch â’ch darparwr dysgu i weld os oes modd dod o hyd i gyflogwr arall i’ch galluogi i barhau â’ch prentisiaeth. O 1 Awst, bydd Llywodraeth Cymru yn cynnig cymhelliant i gyflogwyr sy’n cymryd prentis a ddiswyddwyd.

Oes hawl gan brentis i gael ei dalu os yw’n sâl? A fydd yn derbyn taliadau salwch statudol?

Fel pob gweithiwr cyflogedig, disgwylir i brentisiaid wrando ar gyngor y Llywodraeth a chadw draw o’r gwaith os ydynt yn credu bod ganddyn nhw, neu rywun arall ar eu haelwyd, symptomau Covid-19.

Pan fo hyn yn digwydd, os nad oes gan y cyflogwr gynllun ei hun, disgwylir y bydd modd i’r gweithiwr cyflogedig hawlio Taliadau Salwch Statudol, neu Gredyd Cynhwysol os nad yw’n gymwys.

Nid yw prentisiaid ifanc (hynny yw y rhai dan 18 oed) yn gymwys i gael Taliadau Salwch Statudol ac nid ydynt yn bodloni’r meini prawf ar gyfer Credyd Cynhwysol. Mewn achosion o’r fath, bydd Llywodraeth Cymru yn gwneud taliad wythnosol o £50 i bob prentis ifanc nad yw’n gymwys i gael Taliad Salwch Statudol na Chredyd Cynhwysol tra’u bod ar absenoldeb salwch neu’n hunanynysu o ganlyniad i Covid-19. Ceir rhagor o wybodaeth am y broses hon cyn hir.

Ar gyfer prentisiaid sy’n dilyn prentisiaeth radd, bydd Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru yn cyhoeddi canllawiau ei hun.

Oes hawl gan brentis i gael ei dalu os yw’n ddigon da i weithio, ond methu gweithio gartref?

Rydym yn ymwybodol y bydd angen cymorth ychwanegol o bosib ar brentisiaid yn y cyfnod sydd ohoni.

Gofynnwyd i ddarparwyr dysgu ddefnyddio’r dechnoleg sydd ar gael (ee Skype a Microsoft Teams) i rith-weithio gyda dysgwyr os oes modd. Os ydych yn brentis, gall eich darparwr roi gwybod i chi pa gynlluniau sydd yn eu lle i wneud hyn.

O ran cyflog, mae prentisiaid yn weithwyr cyflogedig, ac mae disgwyl i gyflogwyr gyflawni eu contract cyflogaeth. Anogir cyflogwyr i edrych ar becyn cymorth Llywodraeth y DU i gyflogwyr i atal colli swyddi yn sgil Covid-19.

Beth y mae colegau a darparwyr hyfforddiant yn ei wneud i sicrhau ei bod yn ddiogel i ddychwelyd?

Mae’n rhaid i bob coleg a darparwr hyfforddiant gwblhau asesiadau risg manwl a phrosesau cynllunio trylwyr cyn gwahodd dysgwyr a staff i ddychwelyd. Mae hyn yn cynnwys edrych ar eu hadeiladau i wneud yn siŵr eu bod yn gallu dilyn y gofynion o ran cadw pellter cymdeithasol; rhoi canllawiau yn eu lle i staff a dysgwyr; cynllunio amserlenni er mwyn gallu rheoli nifer y bobl sy’n cyfranogi; a chynyddu eu trefniadau glanhau a diheintio.

Os oes gennych gwestiynau penodol, cysylltwch â’ch coleg neu ddarparwr hyfforddiant a fydd yn gallu rhoi gwybodaeth i chi am eu trefniadau.

Rwy’n brentis ac wedi bod mewn cysylltiad â’m asesydd hyfforddiant dros yr ychydig fisoedd diwethaf ar-lein a dros y ffôn. Oes modd iddyn nhw ddod draw i’m gweithle i gynnal adolygiadau ac asesiadau?

Oes. Gall aseswyr prentisiaethau ymweld â gweithleoedd. Mae hyn yn dibynnu ar adolygiadau iechyd a diogelwch ar eich gweithle, ac mewn rhai achosion efallai bydd angen i aseswyr barhau i weithio o’u cartrefi gan eu bod nhw neu aelod o’r teulu yn gwarchod eu hunain rhag Covid-19. Bydd modd i’ch darparwr hyfforddiant roi rhagor o wybodaeth i chi am eu cynlluniau a’r amserlen.

Rwy’n brentis ac wedi cael gwybod bod angen i mi ddychwelyd i’r gwaith. Beth ddylwn i wneud os oes gen i unrhyw bryderon am fy niogelwch yn y gweithle?

Gallwch hysbysu’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch am unrhyw faterion yn ymwneud â diogelu pobl rhag Covid-19 yn y gweithlu:

Beth fedraf i ei wneud i gadw fy hun yn ddiogel wrth deithio rhwng fy nghartref a’r ganolfan hyfforddi neu gyflogwr, ac wrth ddychwelyd gartref?

Mae nifer o bethau y gallwch eu gwneud i gadw’ch hunan ac eraill yn ddiogel:

  • Gofalwch eich bod yn aros dau fetr oddi wrth bobl eraill pryd bynnag y bo’n bosibl
  • Meddyliwch sut byddwch yn teithio i’r gweithle neu ganolfan hyfforddi, a cheisiwch osgoi trafnidiaeth gyhoeddus os oes modd. Fodd bynnag, os byddwch yn defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, bydd nawr yn ofynnol ichi wisgo gorchudd wyneb tair haen
  • Golchwch eich dwylo, gan eu sychu’n drylwyr, yn rheolaidd drwy gydol y dydd ac wrth gyrraedd adref
  • Os byddwch yn teimlo’n sâl, dywedwch wrth eich cyflogwr neu ddarparwr hyfforddiant ar unwaith. Ewch adref, ac arhoswch yno am saith diwrnod. Prif symptomau Covid-19 yw:
    • tymheredd uchel – mae hyn yn golygu eich bod yn teimlo’n boeth wrth gyffwrdd eich brest neu gefn (nid oes angen i chi fesur eich tymheredd).
    • peswch newydd, parhaus – mae hyn yn golygu peswch llawer am dros awr, neu 3 neu fwy pwl o beswch mewn 24 awr (os ydych yn peswch fel arfer, gallai fod yn waeth nag arfer).
    • colli neu weld newid yn eich synnwyr blasu neu arogli – mae hyn yn golygu eich bod yn sylwi nad oes modd i chi arogli neu flasu unrhyw beth, neu fod pethau yn arogli neu flasu yn wahanol i’r arfer.

Roedd fy musnes ar fin cael taliad Cymhelliant i Gyflogwyr o ganlyniad i gymryd prentis, ond yn sgil y cyfyngiadau neu gau’r gweithle does dim modd i’r prentis gychwyn ar hyn o bryd. Ydw i’n gymwys i gael y taliad o hyd?

Lle recriwtiwyd prentisiaid cyn 1 Awst 2020, bydd Llywodraeth Cymru yn caniatáu i’r cynllun Cymhelliant i Gyflogwyr gael ei ohirio ar gyfer unrhyw gyflogwyr cymwys os oes oedi yn y broses o recriwtio prentis, o ganlyniad i Covid-19. Mewn achosion o’r fath, bydd gofyn i ddarparwyr gadw tystiolaeth o fwriad y cyflogwr i recriwtio prentis ifanc cyn 1 Mai 2020.

Lle recriwtir prentisiaid ar neu ar ôl 1 Awst, mae Llywodraeth Cymru yn cyflwyno cynllun cymhelliant newydd i hyrwyddo’r arfer o recriwtio prentisiaid ifanc a chefnogi’r prentisiaid hynny sydd wedi’u diswyddo.

Beth yw’r gofynion ar ddarparwyr i gynnal adolygiadau gyda’r prentisiaid os yw’r cyflogwyr wedi cau, neu tra bod y prentis a’r asesydd yn cadw pellter cymdeithasol?

Fel arfer, mae angen asesu prentisiaid bob 61 diwrnod. Os nad yw hyn yn bosibl yn sgil COVID-19, dylai’r darparwr wneud bob ymdrech i gynnal rhith-adolygiadau. Dylai darparwyr dysgu gadw cofnodion o gysylltiad o’r fath a chadw tystiolaeth berthnasol (ee e-byst) gan ddysgwyr a chyflogwyr.

Os na fydd yn bosibl i ddysgwyr barhau, neu i rith-gymorth gael ei ddarparu, bydd modd i’r darparwr dysgu osod y prentis ar absenoldeb awdurdodedig (hy dros dro) am gyfnod mor hir ag y bydd angen. Gofynnir i ddarparwyr gadw cofnod o bob dysgwr sydd ar absenoldeb awdurdodedig yn sgil salwch COVID-19 neu hunanynysu.

Pa dystiolaeth ddylai darparwyr dysgu ei chadw i ddangos bod dysgu o bell yn digwydd ac adolygiadau yn cael eu cynnal?

Pan fo modd cyflawni unrhyw broses yn ddigidol, ar-lein a/neu ei dilysu (cymeradwyo) yn ddigidol, dylid gwneud hyn fel arfer os yw'r darparwr eisoes wedi gosod y trefniadau yn eu lle, neu yn hytrach na’r broses llofnodi/dilysu arferol neu drywydd papur.

Dylai unrhyw newidiadau i’r prosesau gael eu dogfennu’n llawn fel bod modd i’r archwilwyr weld y rhesymeg dros y penderfyniad. Gallai hyn olygu defnyddio ffurflenni CHOC, e-byst neu nodiadau, er enghraifft, cyn belled ag y bo modd dilyn trywydd archwilio llawn.

Dylai dysgwyr gofnodi’r rhesymau pam nad oes modd casglu gwybodaeth, gan gynnwys gwaith papur wrth adael, yn unol â’r amserlen arferol, a dylid casglu’r wybodaeth hon yn hwyrach lle bo’n briodol. Bydd hyn yn dderbyniol ar gyfer archwiliadau Llywodraeth Cymru yn y dyfodol.

Oes modd i ddysgwyr Hyfforddeiaethau barhau i dderbyn y Lwfans Hyfforddiant os ydynt yn dysgu o bell, neu os ydynt yn hunanynysu neu’n sâl?

Oes. Dylid trin absenoldeb yn sgil COVID-19 fel absenoldeb awdurdodedig, a dylai darparwyr barhau i dalu’r lwfans hyfforddiant drwy gydol yr absenoldeb.

Mae darparwyr dysgu yn disgwyl y bydd Covid-19 yn effeithio ar recriwtio prentisiaid a diswyddiadau. Sut fydd hyn yn cael ei reoli?

Dylai darparwyr barhau i nodi’r materion sy’n codi, ac fe fyddwn yn monitro eu data i’w ystyried wrth wneud penderfyniadau yn y dyfodol. Ar hyn o bryd mae’n rhy gynnar i ddweud beth fydd effaith hirdymor COVID-19 ar recriwtio dysgwyr a’r galw.

Fodd bynnag, o 1 Awst bydd Llywodraeth Cymru yn cyflwyno cymhellion i annog cyflogwyr i recriwtio prentisiaid ifanc a’r prentisiaid hynny a ddiswyddwyd yn sgil Covid-19.

Rhannu’r dudalen hon