Neidio i'r prif gynnwy

Ken Skates, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a Thrafnidiaeth

Cyhoeddwyd gyntaf:
11 Rhagfyr 2018
Diweddarwyd ddiwethaf:

Rhannu’r dudalen hon

Hoffwn roi'r wybodaeth ddiweddaraf i chi ynglŷn â'r datganiad a wnes yn y Cynulliad Cenedlaethol ar 17 Gorffennaf 2018.  Yn y datganiad hwnnw, fe nodais weledigaeth ac amcanion strategol Gogledd Cymru ar gyfer rheilffyrdd yng Nghymru a heddiw rwyf yn cyhoeddi’r Achos dros Fuddsoddi mewn seilwaith rheilffyrdd sydd wedi cael ei baratoi gan yr Athro Mark Barry.  Mae’n amlwg bod potensial i gyflawni dros £2 biliwn o fanteision economaidd yn sgil rhaglen uchelgeisiol, realistig a theg ar gyfer buddsoddi yn seilwaith rheilffyrdd Cymru.

Nid yw proses gwella piblinellau bresennol yr Adran Drafnidiaeth yn gwneud cyfiawnder â Chymru. Fe wnes i gytuno i ymgysylltu â'r dull newydd i sicrhau buddsoddiad y mae galw enbyd amdano yn ein rhwydwaith rheilffyrdd. Fodd bynnag, roedd hyn yn dibynnu ar Lywodraeth y DU yn defnyddio’r broses i fuddsoddi yn ddi-oed.  Mae’r cynnydd wedi bod yn araf iawn. Hyd yn hyn, nid ydym wedi gweld yr un o'r achosion busnes y gwnaeth Llywodraeth y DU eu haddo i ni y llynedd, does dim cyllid wedi cael ei neilltuo i ddatblygu ymhellach, a does dim eglurder o ran y camau nesaf a’r amserlenni.  Mae hyn yn annerbyniol.  Ni allwn ymgymryd â phroses fiwrocrataidd ddiddiwedd sy’n ymddangos ei bod wedi'i llunio i atal y buddsoddiad y mae ei angen ar frys.

Mae Llywodraeth Cymru, ynghyd â’n partneriaid, wedi dangos gweledigaeth ac uchelgais i ddatblygu a darparu buddsoddiad yn y rhwydwaith rheilffyrdd a – chyn datganoli’n llawn – mae angen ymrwymiad ariannol priodol arnom gan Lywodraeth y DU i ymgymryd â’r gwaith hwn. Mae’r model hwn wedi cael ei roi ar waith yn llwyddiannus i ddatblygu gwelliannau i reilffyrdd yng Ngogledd Lloegr ac mae’n sicrhau bod cynlluniau yn cyflawni blaenoriaethau lleol, yn bodloni amcanion rhanbarthol, ac yn adlewyrchu nodau strategol ac economaidd cenedlaethol.

Disgwylir y bydd dros £3 biliwn yn cael ei wario ar HS2 yn Lloegr yn ystod y flwyddyn ariannol hon, a'r un faint eto ar wella’r rhwydwaith rheilffyrdd presennol.  Dylid buddsoddi’n sylweddol hefyd i leihau hyd y daith rhwng Llundain ac Abertawe i ddwy awr neu lai.  Byddai setliad datganoli teg i Gymru yn caniatáu i ni ariannu cynlluniau dros y 10 mlynedd nesaf, fel ailagor rheilffyrdd a’u moderneiddio, gan gynnwys trydaneiddio prif reilffyrdd de a gogledd Cymru, a sefydlu gorsafoedd newydd ledled y rhwydwaith.

O ystyried y diffyg cynnydd sydd wedi’i wneud gan Lywodraeth y DU yng nghyswllt datblygu rhaglen o welliannau, nid oes modd i mi gynnal ymgynghoriad cyhoeddus ffurfiol, ystyrlon eleni. Fodd bynnag, byddwn yn croesawu sylwadau gan Aelodau'r Cynulliad, busnesau a’r cyhoedd ynglŷn â’r Achos dros Fuddsoddi sy’n cael ei gyhoeddi heddiw.

Rhannu’r dudalen hon