Neidio i'r prif gynnwy

Jane Hutt, y Dirprwy Weinidog a’r Prif Chwip

Cyhoeddwyd gyntaf:
16 Hydref 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Rhannu’r dudalen hon

Rwy’n cyhoeddi’r datganiad hwn i roi diweddariad i Aelodau am ein cefnogaeth barhaus ar gyfer Gwasanaethau Cynghori.

Y Gronfa Gynghori Sengl

Yn fy natganiad ysgrifenedig ar 2 Hydref 2019, cyhoeddais fy mod wedi cyflwyno'r Gronfa Cynghori Sengl i sicrhau y gall Llywodraeth Cymru fod yn hyderus ei bod yn rhoi cyllid grant i wasanaethau cynghori â sicrwydd ansawdd sydd wedi’u cynllunio’n strategol ac yn cael eu darparu gan ddarparwyr sy'n cydweithredu.

Aeth gwasanaethau'r Gronfa Cynghori Sengl yn fyw ym mis Ionawr 2020 ac yn ystod y cyfnod hyd at ganol mis Mawrth roedd gwasanaethau'n cael eu darparu o galon cymunedau ac yn cyrraedd llawer o bobl cyn i'w problemau ddechrau mynd tu hwnt i reolaeth. Fodd bynnag, roedd pandemig Covid-19 wedi golygu bod y gwasanaethau wyneb yn wyneb yn y gymuned wedi gorfod cau, a bu’n rhaid i ddarparwyr drosglwyddo eu gwasanaethau cynghori i sianeli mynediad o bell, e.e., ffôn, e-bost a gwe-sgwrsio etc. 

Cyfarfûm yn ddiweddar â rhai o'r darparwyr sy'n darparu gwasanaethau'r Gronfa Cynghori  Sengl ac roeddwn yn falch o glywed bod eu model darparu cydweithredol o Bartneriaid Cynghori a Phartneriaid Mynediad[1] wedi profi'n amhrisiadwy o ran sicrhau bod rhai o'n dinasyddion mwyaf agored i niwed[2] wedi gallu cael gafael ar wasanaethau cynghori o bell.

Yn ystod y cyfnod rhwng Ionawr 2020 a Medi 2020 cafodd dros 82,000 o bobl gymorth drwy wasanaethau'r Gronfa Cynghori Sengl, gan fynd i'r afael yn aml â phroblemau amrywiol mewn perthynas â dyledion, gwahaniaethu, tai cyflogaeth a budd-daliadau lles. Rwy'n arbennig o falch o adrodd bod y gwasanaethau cynghori ar fudd-daliadau wedi helpu pobl i hawlio dros £20 miliwn o incwm budd-dal lles ychwanegol.

Rwy'n falch iawn o ymrwymiad hirdymor Llywodraeth Cymru i gefnogi gwasanaethau cynghori'n ariannol a gallaf gadarnhau fy mod wedi cytuno i ymestyn y cyllid grant presennol ar gyfer y Gronfa Cynghori Sengl hyd at ddiwedd mis Mawrth 2021 ac, yn amodol ar gadarnhad o'r gyllideb, rwyf wedi cymeradwyo ymestyn y cyllid grant am 12 mis arall tan fis Mawrth 2022. 

Y Rhwydwaith Cynghori Cenedlaethol

Sefydlwyd Rhwydwaith Cynghori Cenedlaethol Cymru (NAN) yn 2015 mewn ymateb i argymhelliad yn Adolygiad Llywodraeth Cymru o Wasanaethau Cynghori. Roedd yr argymhelliad yn galw ar Weinidogion Cymru i greu grŵp cynghori arbenigol diduedd i gefnogi datblygiad strategol y sector cynghori yng Nghymru. Wrth gyflawni ei rôl gynghori, helpodd NAN i ddrafftio’r Cynllun Gweithredu Gwybodaeth a Chyngor Cymru a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru ym mis Rhagfyr 2016.

Mae NAN wedi bod yn rhan allweddol o’r gwaith o oruchwylio'r cynnydd rhagorol rydym wedi'i wneud o ran gweithredu'r ymrwymiadau yn y Cynllun Gweithredu Gwybodaeth a Chyngor, gan gynnwys cyflwyno'r Gronfa Cynghori Sengl sy'n cyflawni'r ymrwymiad i Lywodraeth Cymru gael dull mwy strategol o ariannu gwasanaethau cynghori.

Dros y chwe mis diwethaf, mae NAN wedi gweithio gyda swyddogion i nodi a deall effeithiau tymor byr, canolig a hirdymor pandemig Covid-19 ar y sector cynghori yng Nghymru. I barhau â'r gwaith pwysig hwn mae'n bwysig i'r NAN gael cyfnod o sefydlogrwydd. Cyfarfûm felly â Mrs Fran Targett, Cadeirydd NAN, a chynigiais ymestyn ei chyfnod fel Cadeirydd tan 31 Mawrth 2022. Rwy'n falch bod Mrs Targett wedi derbyn fy nghynnig. Rwyf hefyd wedi gwahodd aelodau unigol NAN i aros yn eu rôl tan 31 Mawrth 2022.

Casgliad

Mae'r gwasanaethau sy'n cael eu darparu drwy'r Gronfa Cynghori Sengl yn enghreifftiau gwych o sut rydym yn sicrhau bod y bobl sydd ei angen fwyaf yn cael y cyngor a'r cymorth sydd eu hangen arnynt i wella eu bywydau. Fodd bynnag, bydd effaith economaidd pandemig Covid-19 yn parhau i gynyddu'r galw am fynediad at wasanaethau cynghori a rhaid inni gynnal ein gwaith cydweithredol â rhanddeiliaid allweddol i sicrhau bod polisïau ar waith a fydd yn ateb yr heriau sydd o'n blaenau.

[1] Sefydliadau trydydd sector nad ydynt yn darparu cyngor yw partneriaid mynediad, ond sy'n helpu ac yn cefnogi pobl i ddefnyddio’r broses gynghori’n effeithiol.

[2] Mae 82% o’r bobl sy'n defnyddio gwasanaethau'r Gronfa Cynghori Sengl yn dod o'n grwpiau blaenoriaeth allweddol, e.e. pobl hŷn, cymunedau BAME, pobl ag anableddau, neu'n byw gyda chyflyrau iechyd penodol, etc.

Rhannu’r dudalen hon