Neidio i'r prif gynnwy

Cymorth i weithwyr gofal y mae'n ofynnol iddynt aros adref o'r gwaith oherwydd achos gwirioneddol o COVID-19 neu achos a amheuir neu oherwydd bod yn rhaid iddynt hunanynysu.

Cyhoeddwyd gyntaf:
30 Hydref 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Mae'r Cynllun ychwanegiad at dâl salwch statudol yn cefnogi gweithwyr gofal sy'n cael dim ond tâl salwch statudol (gov.uk) pan fyddant yn absennol neu'r rhai nad ydynt yn gymwys i gael tâl salwch statudol.

Mae'n darparu cyllid i ganiatáu i gyflogwyr dalu cyflog llawn i weithwyr cymwys os na allant weithio oherwydd COVID-19.

Mae hyn yn dileu'r anfantais ariannol i weithwyr gofal yn sgil cadw draw o'r gwaith. Bydd hyn yn helpu i amddiffyn ein dinasyddion sydd fwyaf agored i niwed.

Mae'r cynllun ar gael tan 31 Mawrth 2021.

Pwy sy'n gymwys

Mae bod yn gymwys ar gyfer y cynllun yn dibynnu ar:

  • eich rôl
  • mathau o gyflogaeth
  • rhesymau dros absenoldeb
  • pa dâl salwch a gewch

Eich rôl

I fod yn gymwys rhaid ichi fod:

  • yn weithiwr cyflogedig mewn cartref gofal cofrestredig (gan gynnwys cartrefi plant)
  • yn weithwyr cyflogedig mewn gwasanaeth gofal cartref
  • yn weithiwr gofal asiantaeth neu nyrs asiantaeth (gyda gwaith wedi’i drefnu gyda chartref gofal cofrestredig neu wasanaeth gofal cartref)
  • yn staff cronfa neu staff wrth gefn sydd wedi trefnu i weithio cyfres o sifftiau
  • yn staff dan gontract sy’n darparu gwasanaethau hanfodol fel arlwyo rheolaidd mewn cartrefi gofal ac yn cael cyswllt sylweddol â phreswylwyr 
  • yn gynorthwyydd personol a delir drwy daliadau uniongyrchol

Mathau o gyflogaeth

I fod yn gymwys gallwch fod:

  • yn weithiwr amser llawn neu ran-amser
  • ar gontract cyflogaeth dim oriau
  • ar gontract parhaol neu dros dro
  • yn gweithio o asiantaeth ofal
  • yn staff cronfa neu staff wrth gefn
  • yn hunangyflogedig

Rhesymau dros absenoldeb

Rhaid eich bod yn cymryd amser o'r gwaith oherwydd un o'r canlynol:

  • symptomau COVID-19
  • canlyniad prawf positif ar gyfer COVID-19
  • hunanynysu oherwydd bod gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru wedi eich adnabod fel cyswllt
  • hunanynysu oherwydd bod aelod o'ch cartref yn hunanynysu gan aelod o’ch aelwyd symptomau COVID-19 neu wedi cael prawf COVID-19 positif.

Darllenwch ein canllawiau hunanynysu presennol.

Mae’r cyfnodau perthnasol ar gyfer rhoi ychwanegiad at dâl salwch statudol yn dibynnu ar hyd y cyfnod hunanynysu a nodwyd yn y canllawiau presennol. Gall hyn newid felly mae’n bwysig eich bod yn sicrhau bod gennych yr wybodaeth ddiweddaraf am y gofynion.

Mae’r taliad ychwanegol yn daladwy o ddiwrnod cyntaf yr absenoldeb ac yn parhau am yr uwchafswm cyfnod a nodwyd yn y canllawiau presennol. 

Disgwylir ichi gael prawf COVID-19 yn syth a dychwelyd i’r gwaith cyn gynted â phosibl, yn unol â’r canllawiau presennol.
 
Os ydych chi wedi cael canlyniad prawf negatif, efallai eich bod yn rhy sâl i fynd i’r gwaith oherwydd salwch arall. Yn y sefyllfa hon, bydd yr ychwanegiad at dâl salwch statudol yn dod i ben. Bydd eich incwm am weddill eich absenoldeb yn gostwng i beth ydyw fel arfer pan fyddwch yn cymryd cyfnod o absenoldeb salwch.

Os oes gennych COVID-19, efallai na fyddwch yn ddigon iach i ddychwelyd i’r gwaith ar ddiwedd y cyfnod hunanynysu. Bydd y cynllun ychwanegiad at dâl salwch statudol yn dod i ben a bydd eich incwm yn lleihau i beth ydyw fel arfer pan fyddwch yn cymryd cyfnod o absenoldeb salwch.

Does dim cyfyngiad ar sawl gwaith y gall gweithwyr fanteisio ar y cynllun hwn. 

Dylai gweithwyr gysylltu â’u rheolwr yn y ffordd arferol pan na allant weithio. Bydd angen ichi roi unrhyw dystiolaeth resymol y mae eich rheolwr wedi gofyn amdano, fel y byddech yn ei wneud fel arfer. 

Pa dâl salwch a gewch

Rydych yn gymwys:

  • os ydych yn cael dim ond tâl salwch statudol pan fyddwch adref o’r gwaith yn sâl neu os nad ydych yn gymwys i gael tâl salwch statudol.

Os yw eich cyflogwr yn talu cyflog llawn am absenoldeb salwch

  • nid ydych yn gymwys ar gyfer y cynllun hwn os ydych eisoes yn cael cyflog llawn pan fyddwch yn cymryd amser o'r gwaith ar gyfer absenoldeb yn ymwneud â COVID-19
  • byddwch yn gymwys ar gyfer y cynllun hwn os yw’r cyfnod y telir cyflog llawn ar ei gyfer yn gyfyngedig a’ch bod wedi bod i ffwrdd am yn hirach na’r cyfnod hwn
  • byddwch yn gymwys ar gyfer diwrnodau cyntaf eich absenoldeb, os nad yw eich cyflogwr yn talu’r cyflog llawn ar gyfer y cyfnod hwn
  • byddwch yn gymwys os na ddarperir cyflog llawn yn ystod cyfnod prawf

Nid ydych yn gymwys i gael ychwanegiadau at dâl salwch statudol:

  • os oes gennych gyfrifoldebau gofal plant neu ofalwr, hyd yn oed os yw ysgolion neu wasanaethau dydd wedi cau oherwydd COVID-19
  • os oes angen i chi fod dan gwarantin ar ôl teithio dramor
  • os na allwch weithio oherwydd eich bod wedi cael ei asesu fel rhywun sydd â risg uchel drwy'r adnodd asesu risg COVID-19 ar gyfer y gweithlu
  • os yw meddyg teulu neu feddyg ysbyty wedi eich cynghori i hunanynysu fel rhagofal cyn neu ar ôl triniaeth feddygol

Rolau staff cymwys

Rôl Gwybodaeth am bwy sy'n gymwys
Gweithwyr gofal cartref

Mae gweithwyr gofal sy'n cael eu cyflogi gan wasanaeth cymorth cartref cofrestredig yn gymwys. Mae hyn yn cynnwys:

  • gweithwyr gofal sy'n darparu gofal i bobl mewn cartrefi preifat
  • pobl sy'n rhan o drefniant byw â chymorth
Gweithwyr gofal a nyrsys sy'n cael eu cyflogi mewn cartrefi gofal 

Mae gweithwyr gofal sy'n cael eu cyflogi i ofalu am bobl sy'n byw mewn cartrefi gofal cofrestredig yn gymwys. Mae hyn yn cynnwys:

  • cartrefi gofal i oedolion hŷn, oedolion iau a phlant
  • ysgolion a cholegau arbennig preswyl sydd wedi'u cofrestru fel
  • cartrefi gofal gydag Arolygiaeth Gofal Cymru

Staff ategol mewn cartrefi gofal 

Mae cogyddion, staff domestig, gweinyddwyr, cydgysylltwyr gweithgareddau, staff cynnal a chadw a staff ategol eraill yn gymwys lle mae'n ofynnol iddyn nhw weithio mewn cysylltiad agos a rheolaidd â phreswylwyr.
Rheolwyr a staff goruchwylio mewn cartrefi gofal a gwasanaethau cartref

Mae uwch staff yn gymwys i gael taliad pan fydd eu gwaith yn golygu eu bod yn dod i gysylltiad agos â phobl sy'n derbyn gofal ac nad ydyn nhw'n gallu cadw pellter cymdeithasol.    

Staff sy’n gweithio i gontractwyr mewn cartrefi gofal Rhaid i staff ddarparu gwasanaethau hanfodol yn ddyddiol fel arlwyo rheolaidd neu wasanaethau glanhau a’u bod yn dod i gyswllt agos â phreswylwyr
Cynorthwywyr Personol Mae cynorthwywyr personol yn darparu gofal personol a chymorth i unigolion yn eu cartrefi eu hunain. Dim ond pan gânt eu talu drwy daliadau uniongyrchol ac nid drwy drefniadau eraill y mae cynorthwywyr personol yn gymwys.
Gweithwyr gofal asiantaeth a nyrsys asiantaeth Staff asiantaeth sydd wedi cael eu harchebu i ddarparu cyfres o sifftiau mewn cartref gofal cofrestredig neu wasanaeth gofal cartref. Rhaid i'r gweithiwr fod wedi cadarnhau y bydd yn gwneud y shifftiau cyn sylwi ar symptomau neu orfod hunanynysu
Gweithwyr cronfa/wrth gefn/achlysurol Gweithwyr sydd wedi cael eu harchebu i ddarparu cyfres o sifftiau mewn cartref gofal cofrestredig neu wasanaeth gofal cartref. Rhaid i'r gweithiwr fod wedi cwblhau o leiaf un o'r gyfres hon o sifftiau cyn ei absenoldeb.
Gweithwyr proffesiynol perthynol i iechyd

Mae gweithwyr proffesiynol perthynol i iechyd sy'n cael eu cyflogi, ac sy'n gweithio o fewn, cartref gofal cofrestredig neu wasanaeth gofal cartref yn gymwys:

  • os ydynt yn darparu gofal a chymorth uniongyrchol i bobl ac
  • nad yw cadw pellter cymdeithasol yn bosibl

Rolau staff nad ydynt yn gymwys

Staff sy'n gweithio mewn lleoliadau gofal iechyd, gan gynnwys ysbytai preifat a hosbisau Mae'r cynllun hwn yn gynllun penodol i gefnogi staff gofal cymdeithasol ac nid yw'n cynnwys staff sy’n gweithio mewn lleoliadau gofal iechyd.
Rheolwyr rhanbarthol/ Unigolion Cyfrifol  Nid yw rheolwyr rhanbarthol ac unigolion cyfrifol fel arfer yn gweithio o fewn gwasanaethau gofal ac nid ydynt yn darparu gofal personol. Nid ydynt yn gymwys ar gyfer y cynllun hwn, oni bai y gallant ddangos eu bod yn gymwys o ganlyniad i’w trefniadau gwaith penodol.
Gofalwyr maeth Mae gofalwyr maeth yn cael lwfans ac yn gyffredinol nid ydynt yn weithwyr cyflogedig. Nid ydynt yn gymwys ar gyfer y cynllun hwn. 
Gofalwyr cysylltu bywydau Mae gofalwyr cysylltu bywydau yn cael lwfans ac yn gyffredinol nid ydynt yn weithwyr cyflogedig. Nid ydynt yn gymwys ar gyfer y cynllun hwn. 
Gweithwyr mewn canolfannau teulu preswyl   Nid yw'r gweithwyr hyn yn darparu lefelau sylweddol o ofal personol ac nid ydynt yn gymwys ar gyfer y cynllun.
Staff eraill mewn cartrefi gofal i blant  Nid yw staff addysgu, staff therapiwtig a staff swyddfa mewn cartrefi gofal i blant ac ysgolion neu golegau preswyl arbennig yn gymwys ar gyfer y cynllun. Mae staff o'r fath yn debygol o allu cadw pellter cymdeithasol ac nid yw eu rolau'n cynnwys darparu gofal uniongyrchol.
Gweithwyr cymorth mewn prosiectau tai â chymorth, cymorth fel y bo'r angen, hosteli ac ati  Os yw gweithwyr yn cael eu cyflogi gan asiantaeth gofal cartref gofrestredig i ddarparu gofal a chymorth, maent yn gymwys ar gyfer y cynllun. 
Ar hyn o bryd nid yw gweithwyr cymorth nad ydynt wedi’u cyflogi gan asiantaeth ofal yn y cartref yn gymwys ar gyfer y cynllun hwn.
 
Gwasanaethau ymyrraeth gynnar a gwasanaethau yn y gymuned    Nid yw gweithwyr gofal cymdeithasol sy'n cael eu cyflogi mewn gwasanaethau cymunedol yn gymwys ar gyfer y cynllun, oni bai eu bod wedi'u hadleoli i rôl gymwys. 
Gwirfoddolwyr a gofalwyr di-dâl Nid yw gwirfoddolwyr a gofalwyr di-dâl wedi'u cynnwys yn y cynllun hwn, sydd wedi'i anelu at weithwyr cyflogedig.
Gwasanaethau gofal plant a chwarae  Nid yw gweithwyr gofal sy'n cael eu cyflogi gan y gwasanaethau hyn yn darparu gofal personol yng nghartrefi pobl ac nid ydynt yn gymwys ar gyfer y cynllun hwn.

Materion trawsffiniol

Os ydych chi’n gweithio mewn cartref gofal yng Nghymru, rydych chi’n gymwys ar gyfer y cynllun (lle bynnag yr ydych yn byw).

Os ydych chi’n gweithio mewn cartref gofal y tu allan i Gymru, nid ydych chi’n gymwys ar gyfer y cynllun (lle bynnag yr ydych yn byw).

Os ydych chi’n gweithio i asiantaeth gofal cartref sydd wedi’u cofrestru yng Nghymru ac yn darparu gofal i bobl Cymru, rydych chi’n gymwys ar gyfer y cynllun.

Os ydych chi’n gweithio i asiantaeth gofal cartref nad yw wedi cofrestru yng Nghymru, nid ydych yn gymwys ar gyfer y cynllun.

Rhaid i Gynorthwywyr Personol ddarparu gofal a chymorth i berson sy’n cael taliadau uniongyrchol gan awdurdod lleol yng Nghymru. 

Sut mae'r cynllun yn gweithio

Pan fydd cyflogwr yn gymwys i gymryd rhan yn y cynllun a bod gweithiwr yn gymwys i gael yr ychwanegiad at dâl salwch statudol, mae'r broses fel a ganlyn:

Datganiad

Rhaid i’r gweithiwr gyflwyno ffurflen sy'n cynnwys datganiad. Mae hyn yn nodi eu bod yn rhoi eu caniatâd i ddata personol gael eu rhannu â'i awdurdod lleol er mwyn gweinyddu'r cynllun. Mae hefyd yn galluogi cynnal gwiriadau priodol i osgoi hawliau dyblyg.

Dylai gweithwyr gwblhau'r datganiadau hyn cyn gynted â phosibl, fel eu bod ar waith ar gyfer unrhyw absenoldeb perthnasol. Bydd ffurflenni datganiadau yn cael eu darparu gan yr awdurdod lleol.

Absenoldeb staff

Mae'r gweithiwr yn hysbysu'r cyflogwr nad yw'n gallu dod i'r gwaith oherwydd ei fod:

  • yn amau bod ganddo symptomau COVID-19
  • yn gorfod hunanynysu oherwydd bod gan rywun yn ei aelwyd symptomau COVID-19 neu wedi cael canlyniad positif i brawf COVID-19
  • yn gorfod hunanynysu oherwydd bod gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru wedi cysylltu ag ef

Mae'r gweithiwr yn cadarnhau ei fod yn dymuno manteisio ar y cynllun ychwanegiad at dâl salwch statudol (ffurflen wedi'i chyflwyno eisoes):

  • mae'r cyflogwr yn hysbysu'r awdurdod lleol ac yn darparu manylion rhif yswiriant gwladol, cyflog, dyddiadau absenoldeb a chategori absenoldeb y gweithiwr
  • mae'r broses hon yn berthnasol i
    • ddarparwyr gofal
    • asiantaethau
    • contractwyr 

•    bydd yr awdurdod lleol yn ad-dalu'r cyflogwr drwy daliadau misol, neu'n amlach os bydd angen. Gwneir taliadau uniongyrchol o hyd i alluogi cyflogwyr i dalu Cynorthwywyr Personol 

Beth mae angen i gyflogwyr ac asiantaethau gofal wneud

Mae cyflogwyr ac asiantaethau gofal yn gyfrifol am:

  • roi gywbod i staff bod y cynllun ar gael
  • rhoi ffurflenni datganiad iddynt a chadw ffurflenni datganiad at ddibenion archwilio/gwirio am o leiaf 24 mis ar ôl dyddiad y taliad
  • parhau i dalu cyflog llawn i staff cyflogedig neu staff asiantaeth (ni ddylid gwneud ôl-daliadau)
  • cyflwyno hawliadau i'r awdurdod lleol

Mae CThEM wedi cadarnhau bod y taliad uwch a wneir i weithwyr o dan y cynllun ychwanegiad at dâl salwch statudol yn cael ei ystyried yn enillion. Rhaid talu treth, cyfraniadau yswiriant gwladol a, cyfraniadau phensiwn ac ad-daliadau benthyciad myfyriwr, lle bo hynny'n briodol. Bydd y taliad hefyd yn cael ei gynnwys ystyried mewn cyfrifiadau budd-daliadau.

Gan y bydd y taliadau hyn yn codi cyflog gweithiwr i lefel cyflog llawn, bydd y didyniadau fod yr un fath â'r rhai a gymerir o'r cyflog fel arfer.

Bydd gweithwyr gofal nad ydynt yn cael tâl salwch statudol, ond sydd fel arall yn gymwys ar gyfer y cynllun hwn, yn cael 100% o'u cyflog arferol. 

Cyfrifo gwerth yr ychwanegiad

Gwerth yr ychwanegiad yw'r gwahaniaeth rhwng gwerth tal salwch statudol a chyflog llawn arferol y gweithiwr.

Os yw'r gweithiwr yn gweithio oriau afreolaidd, mae'r cyflog cyfartalog yn seiliedig ar yr enillion dros yr wyth wythnos ddiwethaf. Ni fyddai hyn yn cynnwys unrhyw fonws neu ôl-daliadau.

Os yw’r gweithiwr yn gwneud mwy o oriau na’r oriau yn eu contract yn rheolaidd, gellir cynnwys yr oriau hyn yng nghyfrifiad y cyfartaledd.

Os nad yw'r gweithiwr yn gymwys i gael tâl salwch statudol, mae'r ychwanegiad yn 100% o'r tâl arferol/cyfartalog.

Rheoli data

Mae pob sefydliad yn gyfrifol am sicrhau bod y data y mae'n eu casglu a'u cadw yn cydymffurfio â'r rheoliadau GDPR. Dim ond data cryno y bydd Llywodraeth Cymru yn eu cadw, lle na ellir adnabod unigolion. 

Gofynnir i staff roi caniatâd drwy’r ffurflen ddatganiad i wybodaeth bersonol gael ei rhannu gyda'r awdurdod lleol at ddibenion gwneud y taliad hwn yn unig.  

Cynllun cymorth hunanynysu

Efallai y byddwch hefyd yn gymwys am y cynllun cymorth hunanynysu os ydych yn cael budd-daliadau lles.

Mae'r cynllun yma'n darparu taliad o £500 i bobl sydd:

  • yn gorfod hunanynysu gan eu bod wedi cael prawf COVID-19 positif 
  • yn gorfod hunanynysu oherwydd eu bod wedi eu nodi fel cyswllt gan wasanaeth Profi Olrhain Diogelu y GIG

Gallwch wneud cais am y cynllun hwn os ydych yn gymwys. Ond, ni ddylech geisio hawlio o’r ddau gynllun ar gyfer yr un cyfnod o absenoldeb. Mae’n debygol y bydd hyn gyfystyr â thwyll.

Fodd bynnag, fe gewch hawlio o wahanol gynlluniau ar gyfer gwahanol absenoldebau. Er enghraifft gallwch gael yr ychwanegiad at dâl salwch statudol pan rydych yn hunanynysu gyda symptomau COVID-19. Os cewch ganlyniad prawf positif, fe allech wneud cais i’r cynllun cymorth hunanynysu.

Rhaid ichi roi gwybod i’ch cyflogwr yn syth os ydych yn dymuno gwneud cais i’r cynllun cymorth hunanynysu. Bydd eich cyflogwr yn dod â’r ychwanegiad at dâl salwch statudol i ben. 

Ni chaiff y ddau gynllun orgyffwrdd. Byddai hwn yn daliad dyblyg. Eich cyfrifoldeb chi yw gwneud yn siŵr eich bod yn gwneud cais i un cynllun yn unig ar y tro. Rhaid ichi roi gwybod i’ch cyflogwr os ydych yn bwriadu newid o un cynllun i’r llall.

Rhaid i staff asiantaeth ddilyn yr un broses.