Neidio i'r prif gynnwy

Grant i helpu awdurdodau lleol a sefydliadau trydydd sector i weithio gyda’i gilydd i fynd i’r afael â thlodi bwyd ac ansicrwydd bwyd.

Cyhoeddwyd gyntaf:
1 Gorffennaf 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Mae'r cynllun grant hwn ar gau ar gyfer ceisiadau ar hyn o bryd.

Pa gyllid sydd ar gael?

Uchafswm y cyllid sydd ar gael yn ystod blwyddyn ariannol 2021 i 2022 yw £1 miliwn o gyllid refeniw a £1 miliwn o gyllid cyfalaf.

Er y bydd y rhan fwyaf o brosiectau'n cynnwys elfennau o gyllid cyfalaf a chyllid refeniw, penderfynwch cyn cyflwyno eich cais a ydych yn gwneud cais am gyllid cyfalaf neu gyllid refeniw neu’r ddau. Ceir enghreifftiau o'r ddau isod.

Nid oes isafswm nac uchafswm cap ar geisiadau. Fodd bynnag, bydd gwerth am arian, cynaliadwyedd ac angen a chyrhaeddiad daearyddol cymharol yn cael eu hystyried wrth asesu ceisiadau.

Gwybodaeth am y grant

Diben y cyllid yw:

  • cefnogi sefydliadau bwyd cymunedol i ddiwallu anghenion aelwydydd sy'n byw mewn tlodi bwyd yn y fan a’r lle
  • cefnogi cymunedau i fuddsoddi mewn mentrau sy'n helpu i fynd i'r afael ag achosion sylfaenol tlodi bwyd ac ansicrwydd bwyd a datblygu atebion iach a chynaliadwy sy'n cynnwys y cymunedau yr effeithir arnynt
  • cefnogi nifer gynyddol o bobl sy'n wynebu tlodi bwyd drwy gryfhau mentrau bwyd cymunedol presennol ar draws pob awdurdod lleol gan gynnwys canolbwyntio ar weithgarwch sy'n helpu i fynd i'r afael ag achosion sylfaenol tlodi bwyd
  • annog ceisiadau gan sefydliadau sydd am gydweithio ar draws ffiniau sirol i helpu i sicrhau bod y cyllid yn cael yr effaith fwyaf bosibl. Disgwylir i awdurdodau lleol weithio gydag arbenigwyr lleol, gan gynnwys y trydydd sector, sydd eisoes yn mynd i'r afael â thlodi bwyd ac ansicrwydd bwyd
  • annog prosiectau a fydd yn unol â'r Rhaglen lywodraethu. Bydd ceisiadau llwyddiannus yn cefnogi Nodau ac Egwyddorion Llesiant sy'n sail i Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015
  • darparu cyllid ar gyfer gwasanaethau sy'n ategu, y rhai a ddarperir eisoes gan y sector cyhoeddus neu'r trydydd sector yng Nghymru. Bydd angen i ymgeiswyr ddangos yn eu cais  bod angen amlwg am y gwasanaeth neu'r cynnyrch hwn.

Pwy all wneud cais am y grant?

Gall awdurdodau lleol, sefydliadau'r trydydd sector a sefydliadau nid-er-elw wneud cais am y grant.

Croesewir ceisiadau gan sefydliadau sy'n gweithio mewn partneriaeth yn arbennig er mwyn annog mwy o gydweithio ar draws y trydydd sector, awdurdodau lleol, a chyrff cyhoeddus eraill fel ysgolion, byrddau iechyd a chynlluniau megis Parciau Rhanbarthol y Cymoedd. Dylai ymgeiswyr ystyried hyn wrth ddatblygu cynigion.

Rhoddir blaenoriaeth i geisiadau gan bartneriaethau cydweithredol, ond bydd angen cytuno mai un sefydliad fydd yn arwain. Nid oes cyfyngiad ar nifer y sefydliadau a all gydweithio ar un cais.

Bydd yn ofynnol i'r sefydliad arweiniol ar gyfer pob cais sefydlu'r cyfansoddiadau priodol megis statws elusennol a chyfrifon banc, a bod yn destun gwiriadau diwydrwydd dyladwy. Sylwer, os mai awdurdodau lleol yw'r sefydliadau arweiniol, telir taliadau prosiect bob chwarter mewn ôl-ddyledion. Mae sefydliadau'r trydydd sector yn gymwys i gael eu talu bob chwarter, neu mewn rhai achosion, bob mis ymlaen llaw yn dibynnu ar amgylchiadau.

Nid yw'n ofynnol cael arian cyfatebol, ond dylid nodi unrhyw gyfraniadau ychwanegol i'r gwaith arfaethedig. Bydd angen i ymgeiswyr amlinellu a ydynt yn gwneud cais o dan y ffrwd gyfalaf neu refeniw neu’r ddau.

Meini prawf gofynnol

Rhaid i geisiadau ddangos sut y bydd yr holl feini prawf canlynol yn cael eu bodloni:

  • Daw'r cais gan sefydliad cymwys - trydydd sector, awdurdodau lleol, a chyrff cyhoeddus eraill fel ysgolion a byrddau iechyd.
  • Rhaid i'r sefydliad(au) sy'n gwneud cais am gyllid fod â hanes profedig o gyflawni prosiectau a gallu dangos gwybodaeth a/neu brofiad o fynd i'r afael â thlodi bwyd ac ansicrwydd bwyd; Neu
  • Yn achos lleoliad neu sefydliad newydd, sut y nodwyd angen lleol, a sut yr ystyrir bod y gwaith arfaethedig yn strategol ac yn cyd-fynd â chynlluniau lleol.
  • Sut y bydd y gwaith arfaethedig yn gynaliadwy o ran blaenoriaethau amgylcheddol a gwyrdd lleol a Llywodraeth Cymru. ond hefyd yn gynaliadwy yn ariannol (hunangynhaliol) y tu hwnt i fywyd y grant h.y. sut y bydd costau parhaus yn cael eu talu, beth yw'r cynllun i sicrhau ffynonellau cyllid eraill yn y dyfodol (os yn berthnasol).
  • Sut y bydd y gwaith arfaethedig yn bodloni blaenoriaethau eraill Llywodraeth Cymru fel y rhai a nodir yn y Rhaglen lywodraethu. Bydd angen i'r prosiect gefnogi'r nodau a'r egwyddorion Llesiant sy'n sail i Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) 2015.
  • Sut y bydd y cynnig yn gweithio gydag asiantaethau eraill neu fentrau eraill Llywodraeth Cymru i sicrhau bod ei gwmpas yn eang, e.e. ysgolion, gosodiadau Dechrau'n Deg, cymdeithasau tai, sefydliadau digartref.
  • Sut y caiff y gwaith ei gaffael neu ei brynu i sicrhau bod cynhyrchwyr, cyflenwyr neu gontractwyr lleol yn cael eu hystyried a bod gwerth am arian yn cael ei sicrhau.
  • Sut y bydd y prosiect  yn hygyrch i unigolion â nodweddion gwarchodedig ac yn cefnogi polisïau iaith Gymraeg Llywodraeth Cymru.
  • Rhoddir blaenoriaeth i geisiadau gan sefydliadau sy'n gweithio mewn partneriaeth i annog mwy o gydweithio. Dylai ymgeiswyr ystyried hyn wrth ddatblygu ceisiadau. Mae Llywodraeth Cymru’n croesawu ceisiadau consortiwm.

Bydd angen i'r cais fanylu ar y math o waith a gynigir a'r costau amcangyfrifedig. Rydym yn deall, oherwydd yr amserlenni byr, efallai na fydd union amcangyfrifon cost yn bosibl ond gellir adolygu ceisiadau/cynigion grant pan fydd yr union gostau ar gael. Ceir enghreifftiau o waith arfaethedig isod, ond nid yw hon yn rhestr gynhwysfawr.

Grantiau cyfalaf

Bydd grantiau cyfalaf ar gyfer prosiectau sy'n cryfhau sefydliadau ac yn helpu i feithrin cydnerthedd cymunedol. Gellir eu defnyddio mewn amryw o ffyrdd er enghraifft, ond heb fod yn gyfyngedig i:

  • prynu oergelloedd, rhewgelloedd ac offer coginio
  • cefnogi sefydliadau i gyrchu, storio a dosbarthu cyflenwadau ychwanegol o fwyd iach o ansawdd da, gan gynnwys gwarged bwyd da a symiau mawr o fwyd (ffres neu fel arall) tra'n eu hannog i roi hwb i'w gallu i ddarparu bwyd maethlon o ansawdd da i gwsmeriaid
  • prynu offer TG a allai helpu i hwyluso system o atgyfeiriadau electronig a chyswllt â chwsmeriaid;
  • adeiladu neu wella ardaloedd tyfu cymunedol
  • pecynnau cychwyn i gyd-fynd â dosbarthiadau coginio neu barseli bwyd i gynnwys offer, sesnin/sbeisys neu lyfrau coginio
  • sefydlu neu adnewyddu caffis cymunedol
  • cefnogi contractwyr tymor byr i wneud gwaith cyfalaf
  • Ni ellir defnyddio'r grant i gefnogi costau parhaus fel rhent neu filiau cyfleustodau.

Grantiau refeniw

Gellir defnyddio grantiau refeniw mewn amryw ffyrdd a allai gynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i:

  • ariannu a gweithio gyda mudiadau gwirfoddol, grwpiau cymunedol a sefydliadau megis cymdeithasau tai i ddatblygu prosiectau fel archfarchnadoedd cymdeithasol, caffis cymunedol, clybiau cinio a dosbarthiadau coginio cymunedol sy'n cefnogi diet iach a chytbwys;
  • datblygu a chryfhau partneriaethau bwyd gyda'r nod o greu systemau bwyd lleol iach a chynaliadwy sy'n helpu i fynd i'r afael ag ansicrwydd bwyd;
  • darparu cymorth arbenigol ar gyfer mentrau fel gwaith allgymorth (e.e. gyda chymunedau neu ysgolion), hyfforddiant i wirfoddolwyr (e.e. cymwysterau hylendid bwyd)
  • meithrin cydnerthedd cymunedol drwy ddatblygu canolfannau cymunedol sy'n cydleoli amrywiaeth o wasanaethau cymorth megis cyngor ar ddyledion a thai, mentrau cymdeithasol a gwasanaethau cynghori, yn ymwneud â darparu bwyd cymunedol fel cynlluniau gwyliau, banciau bwyd a chaffis cymunedol. Efallai y bydd elfennau cyfalaf i'r math hwn o brosiect;
  • ni ellir defnyddio'r grant i gefnogi costau parhaus fel cyflogau oni bai bod contractwyr tymor byr yn ymgymryd â gwaith cychwynnol.

Dylai'r gwaith a nodir yn y cais yn y pen draw:

  • adeiladu gwydnwch cymunedol
  • gwella a bod o fudd i flaenoriaethau bioamrywiaeth/amgylchedd/gwyrdd lleol
  • lleihau gwastraff bwyd/allyriadau carbon/agenda datgarboneiddio cymorth
  • dangos cynaliadwyedd/hirhoedledd y prosiect ar ôl ariannu
  • hyrwyddo deiet iach, fel y nodir yn y Canllaw Bwyta’n Dda 
  • hyrwyddo ac annog dysgu a datblygu sgiliau drwy, er enghraifft, weithio gyda'r sector addysg/ysgolion/darparwyr dysgu yn yr awyr agored a darparu cyfleoedd i wirfoddoli.

Sut i wneud cais

Mae'r cynllun grant hwn ar gau ar gyfer ceisiadau ar hyn o bryd.

Gwybodaeth bellach

Os hoffech drafod eich cynnig cyn ei gyflwyno, anfonwch e-bost at DyfodolFfyniannus@llyw.cymru.