Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau ar sut gallwch gadw'n ddiogel a pha reolau sydd yn eu lle i ddiogelu pobl yn ystod y cyfnod o symud o lefel rhybudd 2 i lefel rhybudd 1.

Cyhoeddwyd gyntaf:
4 Mehefin 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Cyffredinol

Pa gyfyngiadau sydd mewn grym

Mae’r cyfyngiadau sydd ar waith wrth symud o lefel rhybudd 2 i lefel rhybudd 1 yn golygu’r canlynol:

  • Caiff aelodau o’ch aelwyd estynedig ddod i mewn i’ch cartref
  • mae gorchuddion wyneb yn parhau i fod yn orfodol mewn lleoliadau cyhoeddus o dan do sydd ar agor (yn amodol ar rai eithriadau ac esemptiadau), ac ar drafnidiaeth gyhoeddus ac mewn tacsis
  • dylai pobl geisio gweithio gartref os yw’n bosibl
  • dylai pobl gadw pellter cymdeithasol gan gynnwys yn yr awyr agored
  • dylai pobl olchi eu dwylo’n rheolaidd a dilyn cyngor arall ar hylendid
  • rhaid i bobl hunanynysu pan fydd gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru yn dweud wrthynt am wneud hynny.

Beth fydd yn digwydd os na fyddaf yn dilyn y canllawiau hyn?

Mae'r rhan fwyaf o'r hyn a nodir yn y canllawiau hyn yn adlewyrchu gofynion yn y Rheoliadau, sydd yn gyfraith ac felly gall yr heddlu neu swyddogion gorfodi awdurdodau lleol eu gorfodi. Fodd bynnag, hyd yn oed os oes hawl i wneud pethau, rydym yn gofyn ichi feddwl am beth sy’n synhwyrol i’w wneud i ddiogelu eich teulu, eich ffrindiau a’ch cymuned yn hytrach na meddwl am yr hyn a ganiateir yn ôl y gyfraith.

Os byddwch yn torri’r gyfraith, efallai y gofynnir ichi fynd adref neu byddwch yn cael eich danfon adref. Gallech orfod talu hysbysiad cosb benodedig o £60. Bydd hwn yn codi i £120 am yr ail drosedd ac yn parhau i godi os bydd rhagor o achosion. Am droseddau mwy difrifol, mae cosbau'n dechrau ar £500. Neu gellir cymryd camau troseddol yn eich erbyn. Ar ôl eich cael yn euog bydd rhaid ichi dalu dirwy.

Am ba hyd y bydd y mesurau hyn ar waith?

Caiff y mesurau cenedlaethol eu hadolygu’n rheolaidd.

Gweld pobl eraill gartref

A gaiff pobl o aelwyd arall ddod i mewn i fy nhŷ i?

Caiff aelodau o’ch aelwyd estynedig ddod i mewn i’ch tŷ. Mae’n bosibl y bydd amgylchiadau eraill hefyd lle gallai pobl fod angen dod i mewn i’ch tŷ, gan gynnwys sail dosturioldarparu gofal a gweithio yng nghartrefi pobl.

Caiff uchafswm o 30 o bobl (heb gynnwys plant o dan 11 oed neu ofalwyr aelodau o’r aelwydydd hyn) gyfarfod yn yr awyr agored, gan gynnwys mewn gerddi preifat, mannau cyhoeddus yn yr awyr agored a mannau awyr agored mewn safleoedd a reoleiddir. 

Pan fyddwch yn cyfarfod mewn gerddi preifat, caiff ymwelwyr fynd drwy’r tŷ i gyrraedd yr ardd neu’r man awyr agored ond ni chânt aros yn y tŷ. Ni ddylech ddefnyddio cyfarpar y gegin, cyllyll a ffyrc na dim arall mewn cartref arall. Pan fo eitemau’n cael eu trosglwyddo rhwng aelwydydd, dylech wneud yn siŵr bod yr eitemau’n cael eu glanhau’n iawn a’ch bod chi hefyd yn golchi eich dwylo’n rheolaidd. Os oes modd, dylech hefyd geisio osgoi cyffwrdd â phethau yn y cartref fel switsys golau a handlenni drysau.

Mae hefyd gosb ychwanegol am gymryd rhan mewn partïon tŷ a chosb uwch am drefnu partïon o’r fath.

Gweler y canllawiau ar ymgynnull gyda phobl eraill i gael rhagor o fanylion.

Beth yw aelwyd estynedig?

Aelwyd estynedig yw cytundeb rhwng hyd at dair aelwyd sy’n eu galluogi i gyfarfod â’i gilydd yn eu tai a rhai llefydd eraill. Mae hyn yn creu ‘swigen’ sy’n galluogi pobl i gyfarfod yng nghartrefi ei gilydd. Mae hyn yn debyg i’r trefniadau ar gyfer swigod cefnogaeth a welwyd yn ystod y cyfyngiadau symud, ond mae’r trefniadau nawr yn berthnasol i unrhyw dair aelwyd, ynghyd â phedwaredd aelwyd mewn amgylchiadau cyfyngedig.

A gaf i ffurfio aelwyd estynedig?

Cewch. Gall eich aelwyd ymuno â hyd at ddwy aelwyd arall i ffurfio aelwyd estynedig benodol. Mae hyn yn golygu y cewch dreulio amser gyda nhw yn eich tŷ chi neu yn eu tŷ nhw. Mae hyn yn cynnwys aros dros nos yn nhai eich gilydd.

Edrychwch ar y canllawiau ar ymgynnull gyda phobl eraill i weld y rheolau ynghylch pwy gaiff fod mewn aelwyd estynedig, sut mae dewis â phwy y dylech ffurfio aelwyd estynedig a sut mae’n gweithio i bobl sydd â mathau gwahanol o drefniadau byw.

Caiff pedwaredd aelwyd ymuno ag aelwyd estynedig o dan amgylchiadau cyfyngedig. Caiff yr aelwydydd a ganlyn ymuno â thair aelwyd arall i ffurfio aelwyd estynedig:

  • aelwyd lle mae un oedolyn yn byw ar ei ben ei hun
  • aelwyd lle mae un oedolyn cyfrifol*
  • aelwyd lle mae unigolyn 16 neu 17 mlwydd oed yn byw ar ei ben ei hun neu gydag eraill o’r un oed, heb oedolyn.

I gael rhagor o wybodaeth am aelwydydd estynedig, gweler ein canllawiau ar ymgynnull gyda phobl eraill.

*Er enghraifft, os yw Laura yn byw gyda’i rheini ac yn ofalwr iddynt, a bod ganddi ddau o blant ifanc yn byw gyda hi hefyd, mewn gwirionedd hi yw’r unig oedolyn cyfrifol yn yr aelwyd. Felly, byddai ei haelwyd hi’n cael bod mewn swigen gefnogaeth gyda thair aelwyd arall o unrhyw fath.

A gaf i ffurfio swigen gefnogaeth?

Roedd swigod cefnogaeth yn cael eu caniatáu i helpu pobl sy’n byw ar eu pen eu hunain neu aelwydydd lle mae un oedolyn cyfrifol, neu blentyn o dan 1 oed, i gyfarfod yn yr awyr agored ag un aelwyd arall yn ystod cyfyngiadau lefel rhybudd 4.

Os oeddech mewn swigen gefnogaeth, gallwch barhau â’r un trefniadau fel aelwyd estynedig. Ond mae’n bosibl y gallwch hefyd ymuno â dwy aelwyd arall sydd wedi ffurfio aelwyd estynedig cyhyd â bod eich aelwyd estynedig yn cadw at y rheolau uchod.

I gael rhagor o wybodaeth am aelwydydd estynedig, edrychwch ar ein canllawiau ar ymgynnull gyda phobl eraill.

A oes unrhyw gyfyngiadau ar bwy y gallaf ffurfio aelwyd estynedig gyda nhw?

Nid oes unrhyw reolau sy'n nodi bod rhaid i'ch aelwyd estynedig fod o fewn unrhyw bellter penodol i'ch cartref. Nid oes unrhyw reolau chwaith sy’n rhwystro creu aelwydydd estynedig gydag aelwydydd y tu allan i Gymru, gan gynnwys dramor – ond os byddwch yn ffurfio aelwyd estynedig gyda rhywun y tu allan i Gymru, dylech fod yn ymwybodol o’r rheolau sydd mewn grym yn y wlad arall honno, ynghyd ag unrhyw gyfyngiadau a gofynion mewn perthynas â theithio rhyngwladol.

A gaf i newid fy aelwyd estynedig?

Rydym yn argymell nad yw pobl yn newid eu haelwydydd estynedig oni bai bod hynny’n hollol angenrheidiol, er mwyn lleihau’r risg o ledaenu’r coronafeirws rhwng aelwydydd.

Fodd bynnag, rydym yn cydnabod y gall perthynas ac amgylchiadau pobl newid dros amser. Caiff y rhai sy’n gymwys ffurfio aelwyd estynedig newydd gyda’r amodau canlynol:

  • bod aelwydydd estynedig presennol yr aelwydydd yn dod i ben
  • nad yw’r aelwydydd yn cymysgu ag unrhyw aelwyd arall (gan gynnwys eich aelwyd estynedig newydd) am 10 diwrnod cyn ffurfio’r aelwyd estynedig newydd.

Os bydd rhywun yn eich aelwyd estynedig flaenorol yn datblygu symptomau neu’n cael prawf positif am y coronafeirws hyd at 48 awr ar ôl i aelodau o’r aelwyd estynedig gyfarfod ddiwethaf, os yw swyddog olrhain cysylltiadau yn dweud wrthych am wneud hynny, rhaid i bob aelod o’r aelwyd estynedig hunanynysu. Ni ddylech ffurfio aelwyd estynedig newydd hyd nes y byddwch wedi cwblhau’ch cyfnod hunanynysu.

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch ein canllawiau ar ymgynnull gyda phobl eraill.

A yw’r rheolau’n wahanol os wyf i’n byw mewn Tŷ Amlfeddiannaeth (HMO) neu dŷ â chymorth?

Nac ydynt. Os ydych yn byw o fewn adeilad sy’n cael ei rannu (Tŷ Amlfeddiannaeth neu HMO) mae’r un rheolau’n berthnasol; gallwch fod mewn aelwyd estynedig gyda hyd at ddwy aelwyd arall y tu allan i’r cartref sy’n cael ei rannu. Os yw’r aelwyd yn un lle mae un oedolyn cyfrifol yn byw, neu bobl ifanc 16-17 oed yn byw ar eu pen eu hunain heb oedolion, gallech ymuno a hyd at dair aelwyd arall.  Gweler y canllawiau ar fyw â chymorth i gael rhagor o wybodaeth.

Beth os nad oes gen i gartref, neu os wyf yn byw mewn llety anaddas?

Dylai eich awdurdod lleol eich helpu i ddod o hyd i lety brys addas a’ch cefnogi os nad oes gennych gartref neu os ydych yn byw mewn llety anaddas. Mae ganddynt gyllid i gynorthwyo gyda hyn.

Os oes angen cymorth arnoch, dylech gysylltu â’r tîm opsiynau tai yn eich ardal leol. Bydd eu manylion cyswllt ar wefan eich awdurdod lleol.

Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn ariannu Shelter Cymru i ddarparu cyngor a chymorth tai annibynnol. Mae gwybodaeth, cyngor a chymorth pellach ar gael ar wefan Shelter Cymru.

Nid yw fy mhlentyn yn byw gyda mi ond mae trefniadau rheolaidd ar waith fel y gallwn barhau i gael cysylltiad â’n gilydd – a gaiff y trefniadau hyn barhau?

Cânt – ar gyfer plant nad ydynt yn byw yn yr un cartref â’u rhieni ac sydd â threfniadau yn barod i ymweld a chael cysylltiad yn ddiogel, caiff y trefniadau hyn barhau. Gallai hyn gynnwys plant mewn gofal maeth, cartrefi plant a lleoliadau mabwysiadu. 

Cyfarfod â phobl y tu allan i’r cartref

 phwy y caf i gwrdd yn yr awyr agored?

Caiff hyd at 30 o bobl o hyd at 30 o aelwydydd (heb gynnwys unrhyw blant o dan 11 oed o unrhyw un o’r aelwydydd hynny neu ofalwyr un o aelodau’r aelwydydd hynny) gyfarfod yn yr awyr agored ar unrhyw un adeg, gan gynnwys mewn gerddi preifat. Mae hyn hefyd yn cynnwys mannau agored cyhoeddus fel parciau a mannau awyr agored mewn safleoedd a reoleiddir, fel caffis, tafarnau a bwytai.

Gofynnwn ichi

  • geisio lleihau nifer y bobl wahanol yr ydych yn eu gweld. Mae’n well gweld yr un bobl yn rheolaidd na gweld llawer o bobl wahanol yn achlysurol
  • cadw pellter cymdeithasol a chynnal hylendid dwylo

Gweler y canllawiau ar ymgynnull gyda phobl eraill i gael rhagor o wybodaeth.

Beth yw safleoedd a reoleiddir?

Safleoedd a reoleiddir yw:

  • Safle unrhyw fusnes neu wasanaeth sy’n agor i’r cyhoedd, gan gynnwys (ond heb fod yn gyfyngedig i) safleoedd manwerthu, amgueddfeydd, theatrau, neuaddau cyngerdd, campfeydd, cyfleusterau hamdden a ffitrwydd, canolfannau cymunedol, gwasanaethau cyswllt agos, caffis, tafarndai, bariau a bwytai, swyddfeydd cofrestru, mannau addoli a llyfrgelloedd.
  • Cerbydau trafnidiaeth gyhoeddus, gan gynnwys tacsis, trenau a bysiau
  • Unrhyw adeiladau lle mae gwaith yn cael ei gynnal, gan gynnwys ffatrïoedd a swyddfeydd

A yw’r rheolau ar gyfarfod â phobl yn wahanol o dan do ac yn yr awyr agored?

Ydyn, caiff hyd at 30 o bobl (heb gynnwys gofalwyr neu blant o dan 11 oed o unrhyw un o’r aelwydydd hynny) gyfarfod yn yr awyr agored, gan gynnwys mewn gerddi preifat a lleoliadau awyr agored cyhoeddus fel parciau.  Os yw nifer y bobl rydych chi'n byw gyda nhw neu sy'n rhan o'ch aelwyd estynedig yn fwy na 30 o bobl, gallwch ddal i gyfarfod yn yr awyr agored, gan gynnwys gerddi preifat a mannau awyr agored cyhoeddus fel parciau.

Fodd bynnag, os ydych yn cyfarfod â'ch aelwyd estynedig mewn safle a reoleiddir yn yr awyr agored, er enghraifft caffis, bwytai, tafarndai ac atyniadau i ymwelwyr, uchafswm nifer y bobl y cewch gyfarfod â nhw yw 30.

Caiff hyd at chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd (heb gynnwys unrhyw blant o dan 11 oed o unrhyw rai o’r aelwydydd hyn neu ofalwyr aelod o’r aelwydydd hyn) gyfarfod yn y rhan fwyaf o fannau awyr agored mewn safleoedd a reoleiddir, er enghraifft, caffis, bwytai, tafarndai ac atyniadau i ymwelwyr. Yr unig eithriad i hyn fyddai o fewn lleoliadau fel campfeydd a lleoliadau manwerthu a allai geisio cyfyngu ar nifer y bobl a all ddod i mewn ar yr un pryd.

Os oes mwy na chwech o bobl yn byw gyda chi yn eich aelwyd, cewch gyfarfod o dan do yn y mannau hyn o hyd.

Yr unig bobl y cewch gyfarfod â nhw o dan do mewn cartref preifat yw aelodau eich aelwyd estynedig.

Beth yw’r rheolau ar gyfarfod ag aelodau o fy aelwyd estynedig yn yr awyr agored?

Os byddwch yn cyfarfod ag aelodau o’ch aelwyd estynedig yn unig yn yr awyr agored, nid yw’r uchafswm o 30 yn berthnasol oni bai eich bod yn cyfarfod mewn mannau awyr agored neu fannau dan do sy’n gysylltiedig â safleoedd a reoleiddir. O dan yr amgylchiadau hynny, bydd eich aelwyd estynedig yn caei ei chyfrif yn aelwyd ar wahân. Bydd, felly, yn cyfrif tuag at y cyfanswm o 30 o bobl a gaiff ymgynnull yn yr awyr agored a’r cyfanswm o chwech a gaiff ymgynnull o dan do.

Os byddwch yn cyfarfod ag aelwydydd eraill yn ogystal â’ch aelwyd estynedig yn yr awyr agored, bydd angen ichi sicrhau nad oes mwy na 30 o bobl yn cyfarfod ar yr un pryd.

A oes rhaid imi bob amser gyfarfod â’r un bobl neu a gaf i amrywio â phwy yr wyf yn cyfarfod?

Cewch amrywio’r bobl yr ydych yn cyfarfod â nhw yn yr awyr agored mewn gerddi preifat neu mewn mannau cyhoeddus awyr agored fel parciau, cyn belled nad oes mwy na 30 o bobl nad ydynt yn byw gyda’i gilydd neu nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd estynedig (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd na gofalwyr aelod o’r aelwydydd hyn), yn cyfarfod ar yr un pryd.

Cewch amrywio’r bobl yr ydych yn cyfarfod â nhw yn yr awyr agored mewn safleoedd a reoleiddir cyn belled nad oes mwy na 30 o bobl nad ydynt yn byw gyda’i gilydd neu nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd estynedig (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd na gofalwyr aelod o’r aelwydydd hyn), yn cyfarfod ar yr un pryd.

Cewch amrywio’r bobl yr ydych yn cyfarfod â nhw o dan do mewn safleoedd a reoleiddir cyn belled nad oes mwy na chwech o bobl o ddim mwy na chwe aelwyd (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd na gofalwyr aelod o’r aelwydydd hyn), yn cyfarfod ar yr un pryd.

Cewch gyfarfod ag aelod o’ch aelwyd estynedig o dan do mewn cartrefi preifat a llety i ymwelwyr.

Os ydych am weld pobl wahanol, rydym yn argymell eich bod yn gadael i amser fynd heibio rhwng cyfarfod â grwpiau gwahanol o bobl er mwyn sicrhau nad ydych wedi datblygu symptomau’r coronafeirws oddi wrth unrhyw un yn y grŵp cyntaf o bobl y gwnaethoch gyfarfod â nhw.

Rydym yn gofyn i bobl ystyried beth yw’r peth mwyaf synhwyrol ichi ei wneud i ddiogelu’ch teulu, eich ffrindiau a’ch cymuned, yn hytrach na dim ond meddwl am yr hyn yr ydych yn cael ei wneud.

A gaf i gyfarfod yn fy ngardd â phobl nad ydynt yn byw gyda mi?

Cewch. Caiff uchafswm o 30 o bobl (heb gynnwys plant o dan 11 oed neu ofalwyr aelod un o’r aelwydydd hyn) gyfarfod ar yr un pryd. Caiff ymwelwyr fynd trwy’r tŷ i gyrraedd yr ardd ond ni chânt aros yn y tŷ. Dylech osgoi rhannu cyfarpar cegin, cyllyll a ffyrc na dim byd arall mewn cartref arall. Os bydd eitemau’n cael eu hestyn o law i law rhwng aelwydydd, dylech sicrhau bod yr eitemau hynny’n cael eu golchi’n drwyadl a dylech arfer hylendid dwylo da. Os oes modd, dylech hefyd geisio osgoi cyffwrdd â phethau yn y cartref fel switsys golau a handlenni drysau.

A oes hawl i fynd am bicnic gyda phobl nad ydynt yn rhan o’m haelwyd neu aelwyd estynedig?

Mae hawl i wneud hyn os byddwch yn aros yn yr awyr agored, ac nad oes mwy na 30 o bobl o hyd at 30 o aelwydydd (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd neu ofalwyr aelod un o’r aelwydydd hyn) yn cyfarfod yr un pryd. Dylech gadw pellter cymdeithasol a dylech osgoi rhannu neu ddefnyddio’r un eitemau â phobl y tu allan i’ch aelwyd, er enghraifft platiau, cwpanau neu becynnau bwyd. Bydd unrhyw eitem sy’n cael ei hestyn o law i law rhwng pobl o aelwydydd gwahanol yn cynyddu’r risg o ledaenu’r feirws.

A gaiff nifer diderfyn o blant o dan 11 oed gyfarfod yn yr awyr agored?

Y tu allan i’r cartref, nid yw’r gyfraith yn cyfyngu ar nifer y plant o dan 11 oed sy’n cael ymgynnull. Fodd bynnag, ni chaiff plant o fwy na 30 o aelwydydd gyfarfod. Mae hyn yn cyd-fynd â’r rheolau ar ymgynnull mewn mannau cyhoeddus, sydd wedi’i gyfyngu i 30 o bobl dros 11 oed o 30 o aelwydydd.

Nid yw plant ifanc wedi cael eu cynnwys yn ein rheol ar y nifer o bobl a gaiff ymgynnull, oherwydd bod astudiaethau wedi canfod bod plant ifanc yn llai tebygol o drosglwyddo'r feirws i blant eraill neu i oedolion, ac mae'n ymddangos, gan amlaf,  nad yw’r feirws mor ddifrifol mewn plant ag mewn oedolion. Gwnaed hyn er mwyn galluogi rhieni sydd â nifer o blant o dan 11 oed i gyfarfod ag oedolion eraill.

Fodd bynnag, oherwydd bod plant ifanc yn dal i fedru trosglwyddo'r feirws, dylai rhieni plant ifanc barhau i ddefnyddio synnwyr cyffredin, a gofalu'n arbennig fod eu plant yn sicrhau hylendid dwylo da ac yn lleihau cysylltiad agos lle bynnag y bo modd. Hyd yn oed gyda phlant, mae'n fwy diogel cyfarfod mewn niferoedd llai, a chyfarfod â'r un bobl yn rheolaidd yn hytrach nag amrywiaeth o bobl wahanol.

Mae’r un rheolau ag sy’n berthnasol i oedolion yn berthnasol hefyd i blant 11 oed a throsodd.

Darllenwch y canllawiau ar ymgynnull gyda phobl eraill i gael rhagor o fanylion.

A oes unrhyw amgylchiadau lle caniateir i fwy na 30 o bobl ymgynnull yn yr awyr agored?

Mae rhai sefyllfaoedd lle mae'n ddigon posibl y bydd angen i bobl ddod at ei gilydd mewn grwpiau o fwy na 30 –  byddai hynny’n cael ei ganiatáu. Ymhlith rhai o’r enghreifftiau y mae manteisio ar addysg, at ddibenion gwaith, mynd i fan addoli neu gymryd rhan mewn achos llys.

Caniateir hefyd i fwy na 30 o bobl (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd neu ofalwyr aelod un o’r aelwydydd hyn) ymgynnull er mwyn mynd i weithgareddau a digwyddiadau wedi’u trefnu (a elwir yn ‘gynulliadau rheoleiddiedig’ yn y rheoliadau), yn ogystal â seremonïau a gwleddoedd priodas neu bartneriaeth sifil, ac angladdau a the angladdau

Os ydych yn cyfarfod ag aelwydydd eraill ynghyd â’ch aelwyd estynedig mewn safleoedd a reoleiddir yn yr awyr agored, rhaid ichi sicrhau o hyd nad oes mwy na 30 o bobl yn cyfarfod ar yr un pryd. 

Yn olaf, os yw eich aelwyd unigol (y bobl sy’n byw gyda chi) yn cynnwys mwy na chwech o bobl, cewch gyfarfod o hyd mewn mannau o dan do mewn safleoedd a reoleiddir. Fodd bynnag, os ydych yn cyfarfod â’ch aelwyd estynedig o dan do mewn safle a reoleiddir, mae angen ichi sicrhau o hyd nad oes mwy na chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd yn cyfarfod ar yr un pryd.

A oes unrhyw amgylchiadau lle caniateir i fwy na chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd ymgynnull o dan do?

Yn y rhan fwyaf o amgylchiadau ni chewch gyfarfod o dan do mewn cartref preifat gyda phobl nad ydych yn byw gyda nhw neu nad ydynt yn rhan o'ch aelwyd estynedig.

Mae rhai sefyllfaoedd lle mae'n ddigon posibl y bydd angen i bobl ddod at ei gilydd mewn grwpiau o fwy na chwech o hyd at chwe aelwyd – byddai hynny’n cael ei ganiatáu. Ymhlith rhai o’r enghreifftiau y mae manteisio ar addysg, at ddibenion gwaith, mynd i fan addoli neu gymryd rhan mewn achos llys.

Caniateir hefyd i fwy na chwech o bobl (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd neu ofalwyr aelod un o’r aelwydydd hyn) o hyd at chwe aelwyd ymgynnull er mwyn mynd i gynulliadau a digwyddiadau a reoleiddir, yn ogystal â seremonïau priodas neu bartneriaethau sifil a derbyniadau, ac angladdau a the angladdau.

Os ydych yn cyfarfod mewn safleoedd awyr agored a reoleiddir gydag aelwydydd eraill yn ogystal â’ch aelwyd estynedig yn yr awyr agored, mae angen ichi sicrhau o hyd nad oes mwy na 30 o bobl yn cyfarfod ar yr un pryd.

Yn olaf, os oes mwy na chwe pherson yn eich aelwyd unigol (y bobl rydych yn byw gyda nhw), cewch gyfarfod â’ch gilydd o hyd yn mewn mannau o dan do mewn safleoedd a reoleiddir. Os ydych yn cyfarfod â’ch aelwyd estynedig yn yr awyr agored mewn safle a reoleiddir, mae angen ichi wneud yn siŵr nad oes mwy na chwech o bobl, o hyd at chwe aelwyd, yn cyfarfod ar yr un pryd.

Brechu a phrofi

Pryd y bydda i’n cael y brechlyn?

Dechreuodd byrddau iechyd Cymru roi’r brechlynnau ar 8 Rhagfyr. Bydd GIG Cymru yn rhoi’r brechlyn i bobl yn nhrefn eu risg glinigol (ar GOV.UK). Pan fyddwch chi’n gymwys i gael y brechlyn (ar Iechyd Cyhoeddus Cymru), byddwch yn cael gwahoddiad i ddod i glinig pwrpasol.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar dudalen y rhaglen frechu rhag y coronafeirws.

A gaf i gwrdd â grŵp o bobl os oes un ohonom neu bob un ohonom wedi cael y brechlyn coronafeirws neu wedi cael prawf negatif diweddar ar gyfer y coronafeirws?

Mae’r rheolau’r un fath ar gyfer pobl sydd wedi cael eu brechlyn coronafeirws neu sydd wedi cael prawf negatif ag ydynt ar gyfer pawb arall. Ni chewch gyfarfod o dan do ag unrhyw un nad yw’n byw gyda chi, ac eithrio dan yr amgylchiadau a nodir yn y canllawiau ar ymgynnull gyda phobl eraill. Ni chaiff mwy na 30 o bobl o hyd at 30 aelwyd (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd hyn neu ofalwyr aelod o’r aelwydydd hyn) gyfarfod yn yr awyr agored.

A gaf i gyfarfod â rhywun os wyf newydd gael prawf ac nad oedd y coronafeirws arna i?

Mae’r rheolau’r un fath i chi ag ydynt ar gyfer pawb arall. Hyd yn oed os nad yw’r coronafeirws arnoch ar hyn o bryd, mae risg y byddwch yn ei ddal oddi wrth bobl eraill ac yna’n ei basio ymlaen i eraill.

Gofal plant, gofal a chymorth

A yw darparwyr gofal plant yn cael gweithio o hyd?

Ydynt. Mae gwasanaethau gofal plant yn dal i fod ar agor, gan gynnwys gofal dydd, gwarchod plant, gofal sesiynol, crèche; darpariaeth gwyliau/y tu allan i'r ysgol, darpariaeth gwaith chwarae wedi'i staffio a darpariaeth Dechrau'n Deg, cyn belled â'i bod yn gyfreithlon i'r safle y maent yn gweithredu ohono fod ar agor. Caiff nanis hefyd barhau i ddarparu gofal plant.

Mae canllawiau ar gael i helpu lleoliadau gofal plant i sicrhau bod eu gwasanaethau'n ddiogel. Ni ddisgwylir i hyn newid ar unwaith, er y byddwn yn parhau i'w adolygu. Mae canllawiau ar gyfer gweithredu lleoliadau chwarae mynediad agored yn parhau i fod ar waith ac ni fyddant yn newid.

Rwy’n rhannu cyfrifoldeb rhieni am blentyn gyda rhywun nad yw’n byw gyda mi – a gaf i ei weld o hyd?

Os yw cyfrifoldeb rhieni’n cael ei rannu, caiff y trefniadau presennol barhau ac fe ganiateir i’r plentyn symud rhwng aelwydydd y ddau riant (a’r aelwydydd estynedig lle bo hynny’n berthnasol).

A yw teulu neu ffrindiau yn cael darparu gofal plant anffurfiol?

Ydynt. Ond ni ddylid gofalu am blant y tu allan i'w cartref os ydynt yn sâl, ac ni ddylai  unrhyw un sy'n sâl ofalu amdanynt.

Mae gennyf gyfrifoldebau gofalu ar gyfer rhywun nad yw’n byw gyda mi – a gaf i ymweld â nhw?

Rydych yn cael helpu neu roi gofal i rywun sydd ei angen, fel person hŷn, plentyn neu oedolyn agored i niwed, hyd yn oed os nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd neu aelwyd estynedig. Cewch hefyd ymweld â rhywun ar sail dosturiol os oes angen.

Wrth ystyried a oes angen ymweld â rhywun y tu allan i’ch aelwyd neu aelwyd estynedig chi, yn enwedig o dan do, dylech gofio fod gan bob un ohonom gyfrifoldeb i adnabod y risgiau i ni ein hunain, ein teuluoedd, ein ffrindiau a’n cymuned yn sgil y feirws.

Mae angen i bobl farnu drostynt eu hunain beth sy’n rhesymol, yn unol â’r egwyddor gyffredinol honno. Dylech gadw mewn cof mai diben y cyfyngiadau yw atal lledaeniad y feirws, gan gynnwys i’r bobl yr ydym yn gofalu amdanynt.

A gaf i ymweld â pherthynas sy'n byw mewn cartref gofal?

Caniateir ymweliadau arferol â chartrefi gofal o dan do, ac fe gaiff hyd at ddau ymwelydd ymweld ar yr un pryd.

Gellir parhau i gynnal ymweliadau awyr agored ac ymweliadau mewn podiau ymwelwyr neu fannau caeedig tebyg.

Dylid profi pob ymwelydd cyn ymweliad o dan do, ac mae profion cyflym ar gael i gartrefi gofal i hwyluso hyn.

Y darparwr unigol sy'n penderfynu sut y cynhelir ymweliadau. Ond rydym yn disgwyl i ddarparwyr hwyluso ymweliadau lle bo modd, ac yn annog hynny. Ym mhob achos, mae’n rhaid i'r darparwr gwasanaeth sicrhau mesurau priodol o ran diogelwch a chadw pellter cymdeithasol. Dylech gysylltu â nhw i drefnu i ymweld cyn ichi deithio yno.

Bydd ymweliadau rheolaidd yn cael eu hatal dros dro os bydd achos o COVID-19 yn y cartref. Caiff ymweliadau barhau o dan amgylchiadau eithriadol gan gynnwys diwedd oes, ond heb fod yn gyfyngedig i hynny.

I gael rhagor o wybodaeth, gweler y canllawiau ar gartrefi gofal.

Beth ydych chi’n ei olygu wrth ‘sail dosturiol’?

Efallai fod gennych resymau tosturiol dros ymweld â rhywun nad yw’n aelod o’ch aelwyd estynedig o dan amgylchiadau eithriadol. Er enghraifft, efallai fod y person hwnnw'n dioddef salwch corfforol neu feddyliol, wedi cael profedigaeth, yn teimlo’n ynysig, neu eich bod yn pryderu am ei les yn gyffredinol.

Caniateir ymweliadau â lleoedd fel llety â chymorth, cartrefi plant neu ysbytai mewn amgylchiadau eithriadol, os yw’r lleoliad perthnasol yn caniatáu hynny. Ym mhob achos, mae’n rhaid i'r darparwr gwasanaeth sicrhau mesurau priodol o ran diogelwch a chadw pellter cymdeithasol cyn caniatáu ymweliadau. Dylech gysylltu â nhw cyn ichi deithio yno.

Rwy’n rhiant i blentyn ifanc, pa gymorth a gaf gan deulu a ffrindiau?

Mae hawl i ffurfio aelwydydd estynedig eto a bydd rhieni sydd â phlant yn gallu ffurfio aelwyd estynedig gyda dwy aelwyd arall. Ar gyfer rhieni sydd â phlant o dan 1 oed, mae’r trefniant aelwyd estynedig hwn yn cymryd lle’r trefniant swigen gefnogaeth blaenorol. Bydd aelwyd o’r fath yn gallu ffurfio aelwyd estynedig gyda dim mwy na dwy aelwyd arall.

I helpu rhieni plant ifanc, mae ein rheolau hefyd yn caniatáu i drefniadau gofal plant anffurfiol gyda ffrindiau neu deulu y tu allan i’r aelwyd estynedig barhau. Mae'r rheolau hefyd yn caniatáu cyfarfodydd gyda ffrindiau neu deulu os oes angen cymorth a chefnogaeth ychwanegol, ond dim ond os nad oes dulliau rhesymol eraill o ddarparu'r cymorth a’r gefnogaeth.

Er bod y cymorth ychwanegol hwn yn cael ei ganiatáu, rydym yn gofyn i bawb feddwl yn ofalus am y peth mwyaf synhwyrol i'w wneud i ddiogelu eu teulu, eu ffrindiau a'u cymuned, yn hytrach na dim ond meddwl am yr hyn y mae'r gyfraith yn caniatáu iddynt ei wneud. Os oes angen help neu gefnogaeth ychwanegol arnoch gan deulu neu ffrindiau, ceisiwch wneud yn siŵr bod hyn yn cael ei gadw i’r nifer lleiaf posibl o bobl a’r nifer lleiaf posibl o gyfarfodydd.

Ewch i’r tudalennau help a chymorth i rieni i gael gwybodaeth am ffynonellau o gyngor a chymorth i rieni.

Rwy’n berson anabl, neu’n rhiant i berson anabl ac mae gennyf gyfrifoldeb gofalu, a allaf gael gafael ar gymorth a chefnogaeth?

Mae ein rheolau yn caniatáu i bobl anabl gael gafael ar gefnogaeth neu ofal os oes angen. Gall hyn fod yn gefnogaeth ffurfiol drwy ofalwyr neu gefnogaeth anffurfiol gan deuluoedd neu ffrindiau agos.

Hyd yn oed os caniateir cefnogaeth ychwanegol, rydym yn gofyn i bawb feddwl yn ofalus am y peth mwyaf synhwyrol i'w wneud i ddiogelu eu teulu, eu ffrindiau a'u cymuned, yn hytrach na dim ond meddwl am yr hyn y mae'r gyfraith yn caniatáu iddynt ei wneud. Os oes angen cymorth neu gefnogaeth ychwanegol arnoch gan deulu neu ffrindiau, dylech leihau nifer y bobl yr ydych yn ymgysylltu â nhw i gael cefnogaeth, a nifer y cyfarfodydd, cymaint â phosibl, yn enwedig os ydych chi, neu’r person rydych yn darparu cefnogaeth yn eithriadol o agored i niwed yn glinigol.

Hunanynysu

Beth yw dyletswydd i hunanynysu?

Bydd yn ofynnol yn ôl y gyfraith i bobl sydd wedi cael prawf coronafeirws positif, neu sydd wedi dod i gysylltiad agos â rhywun sydd wedi profi'n bositif, hunanynysu am 10 diwrnod pan fydd gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru yn dweud wrthynt am wneud hynny. Daw’r cyfarwyddyd hwn drwy gyfrwng galwad ffôn, neges destun neu e-bost. Gall peidio â gwneud hynny arwain at hysbysiad cosb benodedig neu erlyniad troseddol.

Rydym yn eich cynghori’n gryf i hunanynysu os cewch gyfarwyddyd gan ap COVID-19 y GIG. Fodd bynnag, nid oes dyletswydd gyfreithiol i wneud hynny oherwydd bod yr amddiffyniadau preifatrwydd ac anhysbysrwydd ar yr ap yn golygu nad yw'n casglu unrhyw fanylion personol.

Rydym yn eich cynghori’n gryf hefyd os oes gennych symptomau COVID-19, waeth pa mor ysgafn, y dylech ddilyn y canllawiau cyffredinol ar hunanynysu a threfnu i gael prawf (er nad yw hyn chwaith yn ddyletswydd gyfreithiol).

Beth yn union mae hunanynysu yn ei olygu?

Hunanynysu yw pan ydych yn aros adref ac yn cyfyngu ar bob cyswllt diangen ag eraill y tu allan i'ch cartref. Mae hyn yn cynnwys peidio â mynd i weithio y tu allan i’ch cartref. Diben hyn yw sicrhau nad yw pobl sydd wedi cael prawf COVID-19 positif yn ei basio i’w ffrindiau, eu teulu a'u cymuned ehangach, gan gynnwys eu cydweithwyr yn y gwaith.

Rwyf wedi cael prawf coronafeirws positif. Am ba mor hir y bydd angen imi hunanynysu?

Os ydych wedi cael prawf coronafeirws positif ac yn gwybod pa bryd y dechreuodd eich symptomau, mae angen ichi hunanynysu nes y bydd o leiaf 10 o ddiwrnodau wedi pasio ers diwrnod cyntaf eich symptomau.

Ond os ydych wedi cael prawf coronafeirws positif ac na allwch roi gwybod i’r swyddogion olrhain cysylltiadau pa bryd y dechreuodd eich symptomau, neu os nad oes gennych symptomau, rhaid ichi hunanynysu am 10 diwrnod ar ôl cael y prawf. Darllenwch y canllawiau hunanynysu llawn.

Dydw i ddim wedi cael prawf coronafeirws positif ond mae’r swyddogion olrhain cysylltiadau wedi dweud wrtha i am hunanynysu. Am ba mor hir y bydd angen imi wneud hyn?

Bydd angen ichi hunanynysu am 10 diwrnod.

Os nad ydych yn byw gyda’r person sydd wedi cael prawf coronafeirws positif, mae’r 10 diwrnod yn dechrau o’r tro diwethaf y cawsoch gysylltiad agos â’r person hwnnw. Dylai swyddogion olrhain cysylltiadau roi gwybod ichi beth oedd y dyddiad hwn.

Os ydych yn byw gyda’r person sydd wedi cael prawf positif, mae’r 10 diwrnod yn dechrau ar y diwrnod pan wnaethant roi gwybod am eu symptomau. Neu, os nad oes ganddynt symptomau, mae’r 10 diwrnod yn dechrau o’r amser y cawsant y prawf.

Pan fydd swyddog olrhain cyswllt yn eich ffonio, byddant hefyd yn eich cynghori i archebu prawf PCR cyn gynted â phosibl, ac eto ar ddiwrnod 8. Drwy brofi cysylltiadau asymptomatig, mae'n rhoi cyfleoedd pellach i nodi mwy o achosion cyfeirio a'u cysylltiadau agos na fyddent fel arall yn hysbys i’r gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu, ac mae hyn yn helpu i dorri cadwyni trosglwyddo ymhellach.

Nid yw cymryd prawf yn ddewis yn lle hunanynysu. Os yw'r profion yn negatif, bydd angen i chi hunanynysu o hyd am y cyfnod llawn o 10 diwrnod, oherwydd gall gymryd hyd at 10 diwrnod neu fwy i symptomau ddatblygu, neu i'r feirws ymddangos yn eich system.

Os bydd unrhyw un o ganlyniadau'r profion (prawf ar unwaith neu brawf diwrnod 8) yn dod yn ôl yn bositif byddwch yn dechrau cyfnod newydd o 10 diwrnod o hunanynysu o'r diwrnod y gwnaethoch gymryd eich prawf.

Rwyf wedi cael cyfarwyddyd i hunanynysu – a oes unrhyw sefyllfaoedd lle gallaf adael fy nghartref o hyd?

Mae rhai eithriadau prin lle cewch adael eich cartref pan ydych yn hunanynysu:

  • i geisio cyngor meddygol brys, neu ar gais gweithiwr meddygol proffesiynol
  • os oes risg o niwed difrifol ichi, fel i osgoi camdriniaeth ddomestig neu drais rhywiol
  • i ddiwallu rhwymedigaeth gyfreithiol neu i gymryd rhan mewn achos llys, os na ellir gwneud hyn o gartref
  • am resymau tosturiol fel mynd i angladd aelod o’r teulu neu ffrind agos, os ydych wedi cael eich gwahodd
  • i siopa am hanfodion, ond dim ond os nad oes unrhyw un arall a all wneud hyn ac na allwch drefnu i’r nwyddau gael eu danfon atoch
  • i symud tŷ, os oes rhaid gwneud hyn gan nad yw bellach yn bosibl ichi aros yn eich cartref presennol
  • i gael gwasanaethau milfeddygol, os na all unrhyw un arall gludo’r anifail i gael y gwasanaethau hynny

Fodd bynnag, er bod gennych hawl i adael eich cartref at y dibenion hyn, dylech feddwl yn ofalus a oes dewis arall ar gael yn lle gwneud hyn.

Os oes rhaid ichi adael eich cartref ac nad oes gennych ddewis arall, yn yr holl achosion uchod, rhaid i chi fod i ffwrdd o’ch cartref am cyn lleied â phosibl o amser a dylech gymryd pob cam posibl i osgoi’r risg o ledaenu’r feirws. Mae hyn yn cynnwys cadw’r pellter mwyaf oddi wrth bobl, osgoi defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus a gwisgo gorchudd wyneb.

Nid yw’r eithriadau hyn yn berthnasol i bobl y mae’n ofynnol iddynt hunanynysu ar ôl cyrraedd Cymru o wlad o dan fesurau ychwanegol. Yn yr achosion hyn, rhaid ichi ddilyn y cyngor a nodir yn y canllawiau hunanynysu ar gyfer teithio i Gymru.

Pa gymorth sydd ar gael i bobl sy’n gorfod hunanynysu?

Gall pobl wneud cais i dderbyn taliad o £500 os ydynt wedi cael prawf coronafeirws positif neu os yw swyddogion Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru neu Ap Covid-19 y GIG wedi gofyn iddynt hunanynysu gan eu bod wedi dod i gysylltiad agos gyda rhywun sydd wedi cael prawf coronafeirws positif neu os yw eu plentyn yn gorfod hunanynysu.

Mae’r taliad ar gael i bobl ar incwm isel nad ydynt yn gallu gweithio gartref ac a fyddai’n colli incwm o ganlyniad i hunanynysu. I fod yn gymwys, mae’n rhaid i bobl fod yn hunanynysu ac yn derbyn Credyd Cynhwysol neu fudd-dal penodedig arall.

Gall pobl hefyd wneud cais i'w hawdurdod lleol am daliad dewisol os nad ydynt yn gallu gweithio gartref a'u bod yn colli incwm ac yn wynebu caledi ariannol. Mae rhieni a gofalwyr plant y gofynnwyd iddynt hunanynysu drwy eu lleoliad addysg hefyd yn gallu gwneud cais

Mae’r cynllun Taliad Hunanynysu wedi bod yn fyw ers 16 Tachwedd. Bydd pobl yn gallu gwneud cais am y taliadau ar wefan eu hawdurdod lleol, a rhaid gwneud hawliad o fewn 21 diwrnod i’r cyfnod o hunanynysu ddod i ben. Gweler tudalen y cynllun cymorth hunanynysu i gael gwybod mwy.

Efallai y bydd pobl sy'n hunanynysu hefyd yn gallu cael cymorth gan fudiadau gwirfoddol yn eu hardal os nad oes ganddynt unrhyw ffrindiau neu deulu a all eu helpu i gael bwyd a hanfodion eraill.

Mae fy mhlentyn wedi cael cyfarwyddyd i hunanynysu. A oes dyletswydd arno i hunanynysu?

Bydd plant 16 ac 17 oed fel arfer yn cael cyfarwyddyd uniongyrchol gan wasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru. Yn yr amgylchiadau hynny bydd y plentyn yn cael ei drin fel oedolyn ac mae’n rhaid iddo hunanynysu yn unol â’r un rheolau.

Gyda phlant iau, rhiant, gwarcheidwad neu oedolyn cyfrifol arall a fydd yn cael gwybod bod angen i blentyn hunanynysu. Yn yr achosion hyn y rhiant, gwarcheidwad neu oedolyn cyfrifol sy'n gyfrifol am sicrhau bod y plentyn yn cydymffurfio â’r gofyniad i hunanynysu. Mewn rhai amgylchiadau, os yw rhiant, gwarcheidwad neu oedolyn cyfrifol yn cael gwybod am blentyn 16 neu 17 oed, bydd angen iddynt gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y plentyn yn hunanynysu.

Os oes rhaid i blentyn hunanynysu oherwydd ei fod wedi dod i gysylltiad â pherson o’r tu allan i’r cartref sydd wedi cael prawf COVID-19 positif, dim ond y plentyn hwnnw sy’n gorfod cwblhau cyfnod o hunanynysu (nid yr aelwyd gyfan).

A fydd rhaid i'm cyflogwr adael imi hunanynysu?

Bydd. Dylai cyflogwyr alluogi i unrhyw weithiwr sy’n gorfod hunanynysu wneud hynny. Mae'r canllawiau hunanynysu yn rhoi gwybodaeth am y dystiolaeth y gellir ei darparu i'ch cyflogwr yn cadarnhau'r gofyniad i chi hunanynysu.

A gaf i weithio gartref pan wyf yn hunanynysu?

Os ydych chi’n gallu gweithio gartref, rydym yn annog pobl i barhau i wneud hyn os yw’n bosibl, ac os ydynt yn teimlo’n ddigon da i wneud hynny. Dylai eich cyflogwr eich cefnogi i weithio gartref cymaint â phosibl pan ydych yn hunanynysu. Os na allwch weithio gartref, efallai y byddwch yn gymwys i gael taliad hunanynysu neu dâl salwch statudol oherwydd COVID-19 (ar GOV.UK).

Rwyf wedi cael y brechlyn coronafeirws – a oes angen i mi hunanynysu o hyd?

Oes – mae'r rheolau yr un fath i bobl sydd wedi cael y brechlyn ag i bawb arall.

Oes dal angen i mi hunanynysu os ydw i wedi cael prawf ac nad oedd gen i coronafeirws?

Oes – os yw gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wedi dweud wrthych am hunanynysu, mae’n rhaid ichi wneud hynny am y 10 diwrnod llawn. Os ydych yn dal coronafeirws gan rywun, gall gymryd amser i chi ddatblygu'r feirws, a dyna pam mae hunanynysu yn bwysig.

Oes angen i mi hunanynysu os ydw i wedi cael y coronafeirws o'r blaen?

Oes – mae'r rheolau yr un fath i bobl sydd wedi cael y coronafeirws o'r blaen ag i bawb arall. Mae'n debyg bod gennych rywfaint o imiwnedd i’r coronafeirws, ond nid yw'n glir am ba mor hir y bydd yr imiwnedd hwnnw'n para. Felly, efallai eich bod yn dal i gario'r feirws ac mewn perygl o'i drosglwyddo i eraill.

Er ei fod yn brin, mae achosion yn bodoli o bobl yn cael eu hail-heintio â COVID-19. Yn gyffredinol, mai ail-heintio yn golygu bod person wedi cael haint, ac yna yn cael ei heintio eto yn ddiweddarach.

Gweithio

Beth yw'r rheolau ynghylch gweithio gartref?

Rydym yn parhau i annog pobl i weithio gartref os yw hynny’n bosibl. Ond, gall pobl nad ydynt yn gallu gweithio gartref, ond sy'n gallu gweithio'n ddiogel yn eu gweithleoedd, wneud hynny os yw eu gweithle yn dal ar agor.

Ein canllawiau i gyflogwyr  yw na ddylai gweithwyr gael eu rhoi o dan bwysau i ddychwelyd i weithle os nad oes angen busnes clir iddynt wneud hynny. Dylai cyflogwyr sy'n ystyried ei gwneud yn ofynnol i'w staff ddychwelyd i weithleoedd asesu'n gyntaf a oes modd gwneud trefniadau amgen i fodloni’r rhan fwyaf o anghenion y cyflogwr. Dylid trafod hyn gyda staff neu gynrychiolwyr staff.

Beth allaf i ei wneud os wyf yn poeni am y mesurau diogelwch yn fy ngweithle?

Mae'r cyfyngiadau coronafeirws yn gosod rhwymedigaethau ar bobl sy'n gyfrifol am safleoedd lle mae gwaith yn digwydd i gymryd pob cam rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a’i ledaenu. Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl bod busnesau ac eraill yn deall mor ddifrifol yw’r sefyllfa rydym ni fel cymdeithas yn ei hwynebu, ac y byddant yn cymryd y camau rhesymol sydd eu hangen.

Os oes gennych chi bryderon nad yw rheolau iechyd a diogelwch yn cael eu dilyn yn y gwaith, dylech drafod hyn gyda’ch cyflogwr i ddechrau. Os na allwch ddod o hyd i ddatrysiad, cysylltwch â’ch undeb llafur neu gofynnwch am gyngor gan Acas.

Os ydych chi wedi bod yn gwarchod eich hun os ydych chi’n pryderu bod mwy o berygl ichi ddioddef symptomau difrifol, gallwch lenwi’r asesiad risg gweithlu COVID-19. Dylech drafod y canlyniadau gyda’ch cyflogwr a fydd efallai yn dymuno cymryd camau priodol. Dylech hefyd siarad gyda’ch cynrychiolydd undeb llafur os ydych yn aelod o undeb.

A gaf i wneud gwaith yng nghartref rhywun?

Caiff gwaith yng nghartrefi pobl, er enghraifft gan weithwyr sy’n gwneud gwaith adeiladu, trwsio neu gynnal a chadw, gan diwtoriaid cartref a darparwyr gwasanaethau cysylltiad agos barhau cyn belled â'i fod yn cael ei reoli mewn ffordd ddiogel a bod y gweithiwr ac aelodau'r cartref yn iach ac nad oes ganddynt unrhyw symptomau coronafeirws. Bydd angen cadw pellter corfforol pryd bynnag y gallwch.

Fel busnesau eraill, rhaid i bobl sy'n gweithio yng nghartref rhywun arall gymryd pob cam rhesymol i leihau’r risg o ledaenu’r coronafeirws wrth weithio yng nghartrefi pobl eraill. Gweler y canllawiau ar fesurau rhesymol ac ar weithio yng nghartrefi pobl eraill i gael rhagor o wybodaeth

Argymhellir hefyd na ddylai unrhyw waith gael ei wneud mewn cartref lle mae rhywun yn hunanynysu, heblaw i drwsio nam sy'n peri risg uniongyrchol i ddiogelwch pobl – er enghraifft, gwaith plymio brys neu wneud addasiad i alluogi’r preswylwyr i aros yn eu cartref. Os na ellir osgoi cael gweithwyr i’r tŷ (oherwydd sefyllfa frys neu argyfwng), dylid cymryd pob gofal ychwanegol i gadw’r gweithwyr ac aelodau’r cartref ar wahân yn llwyr. Mewn achosion o’r fath, gall Iechyd Cyhoeddus Cymru roi cyngor i weithwyr ac aelwydydd. Ond ni ddylai unrhyw waith gael ei wneud gan weithiwr sydd â symptomau coronafeirws, waeth pa mor ysgafn ydyn nhw.

A oes rhaid i fy musnes gau o dan y cyfyngiadau newydd?

Rydym wedi cyhoeddi rhestr lawn o fusnesau y mae'n rhaid iddynt gau.

Mae lleihau unrhyw gyfraniad at ledaenu’r feirws yn bwysig, a dyna pam mae angen i rai busnesau gau.

Rwy'n rhedeg busnes sy’n gorfod cau/parhau i ddioddef o ganlyniad i’r cyfyngiadau. A oes unrhyw gymorth ar gael?

Mae pecyn cymorth pellach wedi'i gyhoeddi i helpu'r busnesau hynny mae’r cyfyngiadau’n parhau i effeithio arnynt i dalu costau parhaus hyd at ddiwedd mis Mehefin.

Mae porth ymgeisio i fusnesau sydd â throsiant dros £85,000 bellach ar agor ar wefan Busnes Cymru. Sylwch ei fod yn cau am 5pm ar 7 Mehefin.

Dylai busnesau sydd â throsiant o dan £85,000 edrych ar wefan eu Hawdurdod Lleol i gael gwybod sut i wneud cais. Bydd eu pyrth yn cau yn ôl eu disgresiwn nhw.

Bydd busnesau'n gallu gwneud cais am rhwng £2,500 a £25,000 yn dibynnu ar eu hamgylchiadau. Caiff y cyllid ei gyfrifo yn ôl maint y busnes a'r math o gyfyngiadau sydd arno.

Mae rhagor o wybodaeth am y cyllid a sut y gellir cael gafael arno, yn ogystal â chyngor busnes ehangach, ar gael ar wefan Busnes Cymru.

Mae dros £610 miliwn mewn rhyddhad ardrethi annomestig wedi cael ei roi yn 2021–22. Bydd pob busnes manwerthu, hamdden a lletygarwch sydd â gwerth ardrethol o £500,000 neu lai yn cael rhyddhad ardrethi annomestig o 100% yn 2021–22.  Mae hyn yn golygu na fydd cyfanswm o dros 70,000 o fusnesau yng Nghymru yn talu unrhyw ardrethi o gwbl am y flwyddyn.

Mae canllawiau ar y cynllun Rhyddhad Ardrethi Manwerthu, Hamdden a Lletygarwch ar gael yma:

Ar 23 Chwefror, cyhoeddwyd £270 miliwn ychwanegol ar gyfer Cronfa Buddsoddi Hyblyg Banc Datblygu Cymru. Mae hyn yn golygu y bydd mwy na £500 miliwn ar gael drwy'r Gronfa hyd at 2030, i gefnogi llwyddiant a thwf hirdymor cwmnïau. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yma:

Dylai'r rhan fwyaf o fusnesau hefyd allu cael gafael ar gymorth penodol sydd ar gael gan Lywodraeth y DU – gan gynnwys y Cynllun Cadw Swyddi neu'r Cynllun Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig – yn amodol ar fodloni meini prawf cymhwysedd.

Rwy'n gweithio mewn busnes a fydd yn gorfod cau/y bydd y rheoliadau hyn yn effeithio arno. A fydd cymorth ariannol ar gael i gefnogi fy swydd?

Bydd, dylai busnesau cymwys y mae COVID-19 wedi effeithio arnynt gael manteisio ar y  cymorth sydd ar gael oddi wrth Lywodraeth y DU drwy'r Cynllun Cadw Swyddi (ar GOV.UK) a fydd nawr yn parhau tan ddiwedd mis Mawrth 2021.

A oes unrhyw gymorth ar gael i bobl sydd wedi gweld lleihad yn eu hincwm, er enghraifft y bobl ar gontractau dim oriau?

Mae amryw o ddewisiadau cymorth ariannol ar gael os ydych yn cael llai o waith neu ddim gwaith o gwbl oherwydd COVID-19. Gallwch hefyd wneud cais drwy’r Gronfa Cymorth Dewisol a gwneud cais am Gredyd Cynhwysol.

Pa gymorth sydd ar gael i bobl hunangyflogedig a llawrydd?

Mae’n bosibl y bydd pobl hunangyflogedig yn gymwys i hawlio cymorth ariannol drwy’r Cynllun Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig (ar GOV.UK).

Y dyddiad cau ar gyfer gwneud cais am gyllid pellach gan Lywodraeth Cymru ar gyfer gweithwyr llawrydd oedd dydd Mawrth 1 Mehefin. Mae’r arian hwn yn cael ei weinyddu gan awdurdodau lleol Cymru.

Edrychwch hefyd ar wefan Busnes Cymru i gael manylion a unrhyw becynnau cymorth ychwanegol.

Mae fy nghyflogwr wedi cael arian oddi wrth Lywodraeth Cymru ond mae’n cael gwared â swyddi nawr. Beth ddylwn i ei wneud?

Bydd rhaid i unrhyw gyflogwyr sy’n cael arian oddi wrth Lywodraeth Cymru barhau i fodloni’r amodau sy’n berthnasol i’r cyllid hwnnw. Mae'r amodau hyn yn amrywio ac nid ydynt o reidrwydd yn atal cyflogwr rhag diswyddo pobl. Os ydych chi mewn perygl o golli eich swydd, dylech siarad â’ch undeb llafur, neu geisio cyngor pellach gan Acas ynglŷn â’ch hawliau pan fyddwch yn cael eich diswyddo 

A gaf i roi cymorth cysylltiedig â thai mewn llety brys, llety â chymorth neu yng nghartref rhywun?

Cewch ddarparu gwasanaethau digartrefedd, gwasanaethau tai a gwasanaethau cymorth wyneb yn wyneb, ond dylai’r rheini sy’n darparu cymorth sicrhau bod pob mesur rhesymol yn cael ei gymryd i leihau’r risg y bydd y coronafeirws yn lledaenu. Dylai darparwyr gwasanaethau hefyd ystyried a ellir rhoi’r cymorth dros y ffôn neu drwy gynnal galwadau fideo.

A gaf i wneud gwaith gwirfoddol?

Cewch. Os ydych yn chwilio am gyfleoedd i wirfoddoli’n lleol gallwch gysylltu â’ch Cyngor Gwirfoddol Sirol lleol.

Cewch hefyd fynd allan i roi gofal neu gymorth i unigolyn agored i niwed, gan gynnwys cymorth brys. Mae hynny’n cynnwys mynd i mofyn bwyd a meddyginiaethau ar eu cyfer, ond mae’n bwysig nad ydych yn eich rhoi eich hun na’r unigolyn yr ydych yn gofalu amdano mewn perygl.

Addysg

A all ysgolion agor?

Gallant, mae pob disgybl yn cael dychwelyd i ddysgu ar safle’r ysgol/coleg.

I gael yr wybodaeth ddiweddaraf am sut mae ysgolion yn gweithredu, gweler ein canllawiau i ysgolion.

A oes angen gorchudd wyneb mewn lleoliadau addysg a gofal plant?

Os nad yw’n bosibl cadw pellter cymdeithasol, dylid gwisgo gorchuddion wyneb ym mhobman yn yr ysgol, gan gynnwys yn yr ystafell ddosbarth. Mae hyn yn cynnwys staff cynradd ac uwchradd, a dysgwyr yn yr ysgolion uwchradd. Yr eithriad i hyn yw amser bwyd tra maent yn bwyta ac yn yfed a phan fyddant y tu allan ac yn gallu cadw pellter cymdeithasol, oni bai bod asesiad risg yr ysgol yn nodi bod angen mesurau ychwanegol, er enghraifft ar yr iard os oes nifer fawr o ddysgwyr mewn ardal cymharol fychan heb wahanu grwpiau cyswllt a phan na ellir cadw pellter cymdeithasol (er enghraifft, wrth aros i fynd i mewn i’r ysgol).

Dylai disgyblion blwyddyn 7 a hŷn hefyd wisgo gorchudd wyneb ar gludiant i'r ysgol.

Dylai ymwelwyr i’r ysgol neu i’r lleoliad wisgo gorchudd wyneb, gan gynnwys rhieni sy’n danfon neu’n casglu dysgwyr.

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch y canllawiau i ysgolion.

Mewn colegau, dylai staff a dysgwyr wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau lle mae’n anodd cadw pellter cymdeithasol. Dylent wneud hynny hefyd pan fyddant yn symud o amgylch y safle, megis mewn coridorau a mannau cymunol lle nad yw’n hawdd cadw pellter cymdeithasol. Dylai hyn fod yn rhan o asesiad risg y darparwr. 

Dylid gwisgo gorchuddion hefyd ar gludiant penodedig. 

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch y canllawiau i golegau.

Nid yw gwisgo gorchuddi wyneb yn orfodol mewn lleoliad gofal plant. Fodd bynnag, fel rhan o'u hasesiad risg i’w helpu i weithio’n ddiogel dan amgylchiadau COVID, dylai lleoliadau gofal plant ystyried amrywiaeth o fesurau, a allai gynnwys defnyddio gorchuddion wyneb, yn enwedig lle mae cyswllt rhwng oedolion ac nad oes modd cynnal pellter cymdeithasol.

I gael rhagor o wybodaeth am ddefnyddio gorchuddion wyneb mewn lleoliadau gofal plant, gweler y Canllawiau ar Fesurau Diogelu.

Sut y gall ysgolion ymdopi â disgyblion y mae gofyn iddyn nhw hunanynysu?

Manylir yn y canllawiau cadw dysgwyr yn ddiogel mewn addysg ar y camau y dylai ysgolion eu cymryd i leihau nifer y bobl y gallent ddod i gysylltiad â nhw ac i atal y clefyd rhag cael ei drosglwyddo – yn eu plith y mae cadw pellter cymdeithasol, lleihau cymysgu’n ddiangen, a chynnal mesurau hylendid arwynebau, hylendid dwylo a hylendid anadlol da, yn ogystal â phrofion rheolaidd gwirfoddol ar gyfer dysgwyr hŷn a staff.

Bydd ysgolion sy’n cydweithio’n agos â swyddogion olrhain cysylltiadau dan raglen Profi, Olrhain, Diogelu y GIG yn gweithio drwy’r broses olrhain cysylltiadau i adnabod y disgyblion hynny sydd wedi bod mewn cysylltiad agos ag achos positif ac a ddylai fod yn hunanynysu o’r herwydd. Mae rhagor o ganllawiau ar olrhain cysylltiadau ar gael i ysgolion.

Os oes gofyn i ddisgybl hunanynysu, dylid darparu digon o waith priodol i sicrhau ei fod yn gallu parhau i ddysgu. Dylai ysgolion gadw mewn cysylltiad â disgyblion, gan gynnwys cysylltu â nhw’n unigol fel y bo’n briodol. 

Rwy'n weithiwr allweddol – beth sy'n digwydd os bydd yn rhaid i ysgol fy mhlentyn gau dros dro?

Mae'n ofynnol i ysgolion sy'n cau am fwy na dau ddiwrnod am resymau'n ymwneud â’r coronafeirws sicrhau bod darpariaeth addysg ar gael ar y safle ar gyfer plant gweithwyr hanfodol o'r trydydd diwrnod ymlaen.

Fodd bynnag, os oes gan ysgol ddiwrnod HMS yna mae'r ysgol ‘ar gau’ i ddysgwyr. Felly, nid yw'r dyddiau hyn yn cyfrif fel diwrnodau y mae’r ysgol ar agor i ddysgwyr – naill ai o bell neu wyneb yn wyneb.

Mae gan fy mhlentyn anghenion dysgu ychwanegol – a oes cefnogaeth iddo os oes rhaid i'w ysgol gau dros dro?

Mae'n ofynnol i ysgolion sy'n cau am fwy na dau ddiwrnod am resymau'n ymwneud â’r coronafeirws sicrhau bod darpariaeth addysg ar gael ar y safle ar gyfer plant sy'n agored i niwed o'r trydydd diwrnod ymlaen. 

Fodd bynnag, os oes gan ysgol ddiwrnod hyfforddiant mewn swydd, yna mae'r ysgol ‘ar gau’ i ddysgwyr. Felly, nid yw'r dyddiau hyn yn cyfrif fel diwrnodau y mae’r ysgol ar agor i ddysgwyr – naill ai o bell neu wyneb yn wyneb.

A gaf i deithio yn ôl gartref o brifysgol yng Nghymru?

Cewch. Nid oes unrhyw gyfyngiadau ar deithio i mewn nac allan o Gymru ar hyn o bryd. Caniateir i chi deithio o’r Ardal Deithio Gyffredin (y DU, Gweriniaeth Iwerddon, Ynys Manaw ac Ynysoedd y Sianel)  i Gymru ac fel arall i gael addysg. Mae hyn yn cynnwys symud i gyfeiriad arall yn ystod y tymor ac yn caniatáu i fyfyrwyr a staff deithio o’r cartref i’r brifysgol.

Mae’r cyfyngiadau cyfredol yn caniatáu i fyfyrwyr rhyngwladol deithio i’r DU at ddibenion addysgol, er y byddai angen ichi ddilyn y rheolau cwarantin perthnasol ar ôl cyrraedd. Cysylltwch â’ch prifysgol cyn ichi gyrraedd.

Beth yw’r rheolau ynglŷn â dysgu mewn prifysgolion?

Caiff prifysgolion barhau i ddarparu cyfuniad o ddysgu wyneb yn wyneb a dysgu cyfunol.

Mae prifysgolion yn agored ar gyfer gweithgareddau ar y campws, a hynny oherwydd bod angen i lawer o fyfyrwyr a staff ddefnyddio labordai, llyfrgelloedd academaidd arbenigol, mannau astudio priodol neu stiwdios. Mae prifysgolion yn rheoli’r gweithgareddau hyn drwy ddefnyddio mesurau priodol fel clicio a chasglu neu ganiatáu i fyfyrwyr archebu slotiau astudio er mwyn lleihau’r niferoedd ar y safle ac i gefnogi rhaglen Profi, Olrhain, Diogelu y GIG.   

Mae prifysgolion wedi bod yn cynnig addysg bersonol drwy gydol y pandemig. Mae gan rai cyrsiau elfennau ymarferol, mae cyrff proffesiynol yn pennu gofynion penodol ar gyfer eraill, neu mae angen defnyddio cyfarpar neu gyfleusterau arbenigol er mwyn i fyfyrwyr fedru cwblhau gofynion priodol y cymhwyster eleni.

Gweler y canllawiau addysg uwch i gael rhagor o fanylion.

A yw myfyrwyr prifysgol sy'n byw yn eu llety tymor ar hyn o bryd yn cael dychwelyd adref?

Nid oes cyfyngiadau ar deithio i mewn nac allan o Gymru ar hyn o bryd, ond rydym yn gofyn i bob myfyriwr sy'n byw yng Nghymru, a'n holl fyfyrwyr o Gymru sy'n byw y tu allan i Gymru, i’n helpu i ddiogelu Cymru drwy gyfyngu ar eu teithiau rhwng y brifysgol a'r cartref.

Ni ddylech deithio adref os gofynnwyd ichi hunanynysu neu os oes gennych symptomau COVID-19.

Beth yw’r rheolau ar gyfer colegau?

Gall pob dysgwr ddychwelyd i’r coleg ac i leoliadau dysgu seiliedig ar waith.

I gael yr wybodaeth ddiweddaraf am sut mae colegau’n gweithredu, gweler ein canllawiau ar golegau.

A oes hawl i gynnal gweithgareddau a chlybiau i blant?

Mae hawl i gynnal gweithgareddau sydd wedi’u trefnu’n unig ar gyfer datblygiad a lles plant a phobl ifanc o dan do ac yn yr awyr agored. Cyfeirir at y rhain fel cynulliadau rheoleiddiedig er datblygiad a llesiant plant a phobl ifanc yn y rheoliadau Diogelu Iechyd. Mae hyn yn cynnwys clybiau chwaraeon, grwpiau rhieni a phlant bach, grwpiau ieuenctid a grwpiau crefyddol. Mae hyn yn berthnasol i blant o dan 18 oed (neu i unigolion oedd o dan 18 oed ar 31 Awst 2020).

Nid oes hawl ar hyn o bryd i gynnal gweithgareddau preswyl lle mae angen rhannu llety (fel ystafelloedd cysgu sy’n cael eu defnyddio gan aelodau o fwy nag un aelwyd).

Caiff clybiau gofal plant, fel ‘clybiau gweithgarwch gwyliau’ neu ofal cofleidiol i blant, barhau.

Mae dyletswydd ar drefnwyr i gymryd pob mesur rhesymol i sicrhau bod y gweithgareddau hyn yn digwydd mewn ffordd sy'n lleihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r coronafeirws. Felly, dylai asesiadau risg ystyried y lle sydd ar gael i ganiatáu cadw pellter cymdeithasol cyn belled ag y bo modd gyda phlant a chyfyngu ar nifer y plant sy'n gallu mynychu.

A oes hawl i gynnal gweithgareddau addysgol preswyl

Mae hawl i gynnal teithiau gweithgareddau addysgol preswyl sy’n defnyddio llety ar gyfer aelwyd sengl.

Mae gan drefnwyr ddyletswydd i gymryd pob mesur rhesymol i sicrhau bod y gweithgareddau hyn yn cael eu cynnal mewn ffordd sy’n lleihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a’i ledaenu. Felly, dylai asesiadau risg ystyried y lle sydd ar gael i alluogi cadw pellter cymdeithasol, cyn belled ag y bo modd gyda phlant, a chyfyngu nifer y plant sy’n cael mynychu

Iechyd a gofal cymdeithasol

A gaf i ddefnyddio gwasanaethau iechyd o hyd?

Mae GIG Cymru yma o hyd i'ch helpu os oes angen gofal arnoch, ac mae'n bwysig eich bod yn parhau i fynd i apwyntiadau ac yn gofyn am help ar gyfer materion meddygol brys. Cewch adael eich cartref i ddefnyddio gwasanaethau iechyd lleol, gan gynnwys eich meddygfa, eich deintydd, eich optometrydd neu unrhyw wasanaeth iechyd arall (gan gynnwys gwasanaethau iechyd meddwl). Os bydd eich apwyntiad yn newid, bydd eich bwrdd iechyd neu'ch gweithiwr iechyd proffesiynol yn cysylltu â chi. Mae cyngor ar wasanaethau sy'n dal i weithredu ar gael ar wefan eich bwrdd iechyd neu'ch ymddiriedolaeth.

Rydym yn eich cynghori i ddilyn unrhyw ganllawiau sydd gan eich meddygfa, eich deintydd, eich optometrydd neu'ch gwasanaeth iechyd lleol i'ch amddiffyn chi a'r staff, gan gynnwys yr angen i gadw 2 fetr oddi wrth gleifion eraill wrth aros i gael eich gweld a gwisgo gorchudd wyneb (os nad ydych wedi eich eithrio).

Os oes gennych symptomau coronafeirws, peidiwch ag ymweld â’ch meddyg teulu, ysbyty, fferyllfa, deintydd nac optometrydd. Dylech hunanynysu ar unwaith a threfnu prawf coronafeirws. I gael rhagor o wybodaeth, defnyddiwch wiriwr symptomau GIG Cymru.

A gaf i ymweld â rhywun yn yr ysbyty?

Fe’ch cynghorir chi i gysylltu â'r bwrdd iechyd neu'r ymddiriedolaeth i gael gwybodaeth leol cyn ymweld â rhywun yn yr ysbyty.

Ein blaenoriaeth gyntaf yw atal a rheoli heintiau yn ein lleoliadau gofal iechyd.  Pwrpas hyn yw sicrhau iechyd, diogelwch a llesiant cleifion, staff ac ymwelwyr.

Mae'r Canllawiau Ymweld ag Ysbytai yn ystod Coronafeirws yn nodi'r llinell sylfaen i Fyrddau Iechyd, Ymddiriedolaethau a darparwyr gofal hosbis ei dilyn ar gyfer ymweld yng Nghymru yn ystod y pandemig. Mae gan ddarparwyr gofal iechyd hyblygrwydd i wyro oddi wrth y Canllawiau mewn ymateb i'r amodau yn lleol.

A gaf i ymweld â rhywun sy’n byw mewn llety â chymorth?

Caiff aelodau o aelwyd estynedig ymweld â chartref byw â chymorth. Mae'n bwysig bod penderfyniadau sy'n ymwneud â phobl mewn byw â chymorth yn cael eu gwneud ar y cyd a bod y risgiau’n cael eu hasesu a'u hystyried yn ofalus gan drafod gyda’r bobl sy'n byw yno, eu teuluoedd, darparwyr gofal a chymorth, a chomisiynwyr gwasanaethau.

Gweler y canllawiau byw â chymorth i gael rhagor o fanylion.

A gaf i weld fy ngweithiwr cymorth o hyd?

Cewch weld eich gweithiwr cymorth o hyd. Ond, dylai gwasanaethau cymorth ystyried a oes modd darparu cymorth dros y ffôn neu fideo. Os caiff cymorth ei ddarparu wyneb yn wyneb, dylai'r darparwr cymorth sicrhau bod hynny’n cael ei wneud mewn modd diogel, gan gadw pellter cymdeithasol a darparu cyfarpar diogelu personol os oes angen.

Pa gyngor ddylwn i ei ddilyn os wyf ar y rhestr warchod?

Dylai’r rhai sy’n Eithriadol o Agored i Niwed yn Glinigol ac sydd ar y rhestr warchod ddilyn y canllawiau a roddwyd i’r grŵp hwn.

 

Chwaraeon, ymarfer corff a chynulliadau a reoleiddir

Pa fath o ymarfer corff a ganiateir?

Nid oes unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol ar hyn ond, i osgoi cynyddu'r baich ar y GIG a'r gwasanaethau brys, rydym yn parhau i gynghori pobl i beidio â chymryd risgiau diangen wrth ymarfer neu gymryd rhan mewn unrhyw weithgaredd. Ar gyfer chwaraeon dŵr, rydym yn cynghori pobl i ystyried achubwr bywyd hanfodol yr RNLI a chyngor diogelwch ar weithgareddau dŵr ar y traeth, ar yr arfordir neu ar y môr.

Pa gyfleusterau chwaraeon a hamdden sy’n cael agor? 

Caiff pob cyfleuster chwaraeon a hamdden o dan do ac yn yr awyr agored, ar wahân i ganolfannau sglefrio iâ, agor. Dylai pobl sicrhau eu bod yn cadw pellter cymdeithasol ac yn dilyn arferion da o ran hylendid dwylo wrth ymweld â'r cyfleusterau hyn. Rhaid i’r rhai sy’n gyfrifol am y cyfleusterau gymryd pob mesur rhesymol i reoli risg a chadw pellter corfforol.

 Mae rhestr lawn o'r mathau o fusnesau y mae'n ofynnol iddynt fod ar gau ar gael yn ein canllawiau ar gau busnesau.

Gyda phwy y caf i ymarfer?

Cewch ymarfer mewn mannau cyhoeddus awyr agored gydag:

  • aelodau o’ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig, neu
  • grŵp o bobl, cyhyd nad oes mwy na 30 o bobl yn ymarfer (nid yw hyn yn cynnwys gofalwyr na phlant o dan 11 o unrhyw un o’r aelwydydd hynny), neu
  • grwpiau mwy o bobl fel rhan o gynulliad a reoleiddir  

Cewch wneud ymarfer corff mewn llefydd cyhoeddus o dan do gyda’r canlynol:

  • aelodau o’ch aelwyd, neu
  • grŵp o hyd at 30 o bobl fel rhan o gynulliad a reoleiddir o dan do.

Dylech sicrhau eich bod yn cadw pellter cymdeithasol oddi wrth y bobl sy’n gwneud ymarfer corff gyda chi os nad ydynt yn eich aelwyd neu’ch aelwyd estynedig.

Yn ogystal, caiff plant a phobl ifanc o dan 18 oed (neu unigolion a oedd o dan 18 oed ar 31 Awst 2020) gymryd rhan mewn cynulliadau a reoleiddir sy’n darparu gweithgareddau sydd wedi'u trefnu’n unig ar gyfer datblygiad a lles plant. Gallai hyn gynnwys gweithgareddau chwaraeon wedi'u trefnu. Nid oes cyfyngiadau penodol ar hyn o bryd ar nifer y plant a all gymryd rhan yn y gweithgareddau wedi’u trefnu hyn. Fodd bynnag, dylai’r trefnwyr ystyried y gofynion o ran cadw pellter cymdeithasol a sicrhau eu bod yn cyfyngu ar y niferoedd fel ei bod yn ddiogel iddynt fod yn y gofod sydd ar gael.

Beth rydych chi’n ei feddwl wrth gynulliad a reoleiddir?

Mae cynulliad a reoleiddir yn cynnwys amrywiaeth eang o weithgareddau y gall pobl o bob oed gymryd rhan ynddyn nhw. Mae'r gweithgareddau hyn yn cynnwys y rhai oedd yn arfer cael eu galw’n weithgareddau wedi’u trefnu, ac maen nhw’n caniatáu ar gyfer cynnal digwyddiadau ar raddfa fwy, er enghraifft:

  • Chwaraeon tîm
  • Dosbarthiadau ymarfer corff
  • Cyfarfodydd grwpiau crefyddol a grwpiau cymorth
  • Teithiau tywys
  • Parkrun
  • Arwerthiannau cist car
  • Ffeiriau haf
  • Cyngherddau cerddoriaeth fyw
  • Gwyliau bwyd

Bydd digwyddiadau a reoleiddir yn amrywio o ran eu maint, a bydd y capasiti ar gyfer gwahanol gynulliadau yn cael ei benderfynu ar sail asesiad risg. Bydd hyn yn cynnwys cymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a'i ledaenu. Mae mesurau rhesymol yn cynnwys sicrhau bod modd cadw pellter cymdeithasol.

Y nifer uchaf a gaiff fynychu cynulliad a reoleiddir yn yr awyr agored yw hyd at 4,000 o bobl o unrhyw oedran (yn sefyll) a 10000 o bobl o unrhyw oedran (yn eistedd).

Os yw'r gweithgaredd wedi'i drefnu yn digwydd o dan do, ni chaiff mwy na 30 o bobl  bobl 11 oed a throsodd gymryd rhan.

Gall cynulliadau a reoleiddir gynnwys gweithgareddau fel dathliadau, ond rhaid i’r rhain gael eu trefnu gan fusnes, corff cyhoeddus, mudiad elusennol, elusengar, addysgol neu ddyngarol, clwb neu gorff gwleidyddol neu gorff llywodraethu cenedlaethol sy’n rheoli camp neu weithgaredd arall. Rhaid i drefnydd y gweithgaredd fodloni gofynion y rheoliadau a chymryd pob mesur rhesymol leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a’i ledaenu.

Rhaid i gynulliadau nad ydynt yn cael eu rheoleiddio, gan gynnwys dathliadau neu gynulliadau cymdeithasol ehangach o deuluoedd a ffrindiau, ddilyn y trefniadau ar gyfer ymgynnull gyda phobl eraill, sef hyd at 30 o bobl yn yr awyr agored. Mae’n bwysig parhau igadw pellter cymdeithasol yn y cynulliadau hyn, gan gynnwys yn yr awyr agored.

Rhaid i gynulliadau nad ydynt yn cael eu rheoleiddio, gan gynnwys dathliadau neu gynulliadau cymdeithasol ehangach o deuluoedd a ffrindiau o dan do, ddilyn y trefniadau ar gyfer ymgynnull gyda phobl eraill, sef aelwyd unigol neu aelwyd estynedig mewn cartref preifat yn unig neu hyd at chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd (heb gynnwys plant o dan 11 oed neu ofalwyr aeodau o’r aelwydydd hyn) mewn safleoedd rheoleiddiedig. Mae’n bwysig parhau i gadw pellter cymdeithasol yn y cynulliadau hyn, gan gynnwys yn yr awyr agored.

A gaiff corau a bandiau pres ailddechrau ymarfer o dan do neu yn yr awyr agored?

Caniateir i gorau a bandiau pres ailddechrau ymarfer o dan do gyda hyd at 30 o aelodau o dan y rheolau ynglŷn a chynulliadau o dan do a reoleiddir.  

Byddai angen i'r capasiti ar gyfer cynulliadau a reoleiddir yn yr awyr agored, gan gynnwys ymarfer a rihyrsal, gael ei benderfynu ar sail asesiad risg sy'n cynnwys cymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a'i ledaenu.

Sut mae meysydd chwarae’n cael eu cadw’n ddiogel?

Mae’n ofynnol i bawb sy’n rhedeg meysydd chwarae neu sy’n berchen arnynt gymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws neu’r risg o’i ledaenu. Rydym wedi darparu canllawiau sy’n gofyn i berchenogion a gweithredwyr gynnal asesiad risg a chyflwyno mesurau ymarferol i leihau’r risg o’r coronafeirws – ailagor meysydd chwarae i blant a mannau chwarae awyr agored. Mae angen i bob perchennog neu weithredwr gymhwyso’r canllawiau hyn i’r cyfleusterau y mae’n gyfrifol amdanynt, gan ddibynnu ar yr amgylchiadau, ac ar gynllun a dyluniad y cyfleusterau. Bydd angen ystyried maint y cyfleusterau, y cyfarpar, a sut mae’r maes chwarae’n cael ei drefnu, ei redeg, a’i reoli.

Nid oes modd dileu’r holl risg yn llwyr. Ond mae plant yn elwa’n fawr ar chwarae yn yr awyr agored ac mae mynd i’r parc yn cefnogi iechyd corfforol, iechyd meddwl a llesiant plant. Mae llai o risg i’r coronafeirws gael ei drosglwyddo yn yr awyr agored.

Anogir rhieni a gwarcheidwaid i ysgwyddo cyfrifoldeb dros gadw pellter cymdeithasol, hylendid dwylo a hylendid anadlol, drwy annog plant i olchi neu ddiheintio’u dwylo’n aml, drwy sychu’r cyfarpar â’u weips eu hunain, a sicrhau mai niferoedd bach sydd mewn parciau ac yn defnyddio cyfarpar ar yr un pryd, drwy sicrhau bod plant yn ei ddefnyddio yn eu tro neu drwy ddefnyddio parciau ar adegau llai prysur.

A gaiff plant chwarae allan ar y stryd yn eu cymdogaeth eu hunain?

Mae plant yn elwa’n fawr ar chwarae yn yr awyr agored ac mae cael gwneud hynny yn cefnogi iechyd corfforol, iechyd meddwl a llesiant plant. Mae llai o risg i’r coronafeirws gael ei drosglwyddo yn yr awyr agored.

Nid oes unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol ar nifer y plant 11 oed neu iau sy’n cael ymgynnull, ond ni chaiff plant o fwy na 30 aelwyd gyfarfod ar yr un pryd. Mae hyn yn cyd-fynd â’r rheolau ar ymgynnull mewn mannau cyhoeddus, sydd wedi’i gyfyngu i 30 o bobl dros 11 oed o 30 o aelwydydd.

Mae hyn yr un mor berthnasol pan fo plant yn yr un ‘swigen yn yr ysgol neu yn y dosbarth’. Mae’n debygol y bydd chwarae yn yr ysgol yn cael ei reoli a’i drefnu’n well ac mae’n llai tebygol y bydd plant yn dod i gysylltiad â phobl o’r tu allan i’r swigen yn anfwriadol.

A fydd chwaraeon proffesiynol ac elît yn parhau?

Byddant, bydd chwaraeon proffesiynol ac elît yn cael parhau.

Siopa a gwasanaethau personol

Pa siopau sy'n cael agor?

Mae pob manwerthwr a gwasanaeth cysylltiad agos yn cael agor.

Dylai pobl sicrhau eu bod yn cadw pellter cymdeithasol a dilyn mesurau hylendid dwylo wrth ymweld â siopau. Rhaid i siopau gymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a’r risg o’i ledaenu, gan gynnwys mesurau i gadw pellter cymdeithasol.

Pa mor bell gaf i deithio i siopa?

Nid oes unrhyw gyfyngiadau ar deithio i Gymru, o fewn Cymru – neu allan o Gymru o fewn y DU a’r Ardal Deithio Gyffredin, ond cynghorir pobl i osgoi mannau gorlawn, yn enwedig o dan do.

Mae pobl yn cael eu cynghori hefyd, os oes modd, i osgoi teithio i mewn ac allan o ardaloedd lle mae nifer uchel o achosion.

Pa gyfyngiadau sydd ar waith ar werthu alcohol?

Erbyn hyn, nid oes unrhyw gyfyngiadau ychwanegol ar werthu alcohol: mae’r cyfreithiau arferol ar drwyddedu yn berthnasol bellach.

Ydw i'n cael defnyddio gwasanaethau "clicio a chasglu"?

Ydych – caiff siopau barhau i gynnig gwasanaeth clicio a chasglu neu wasanaethau tebyg i helpu i reoli nifer y cwsmeriaid.

A oes hawl i gynnal arwerthiant cist car, ffair ail law, ffair hen greiriau a gweithgareddau tebyg?

Caiff arwerthiannau cist car a digwyddiadau gwerthu eraill o’r fath ailddechrau o dan y rheolau ar gyfer cynulliadau a reoleiddir. Fodd bynnag, rhaid iddynt gael eu trefnu gan fusnes, corff cyhoeddus neu sefydliad elusennol, fuddiannol, addysgol neu ddyngarol, clwb neu sefydliad gwleidyddol, neu gorff llywodraethu cenedlaethol camp neu weithgaredd arall. 

Bydd y capasiti ar gyfer digwyddiadau awyr agored yn cael ei benderfynu ar sail asesiad risg, a fydd yn cynnwys cymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a'i ledaenu.

Fodd bynnag, dim ond uchafswm o 30 o bobl a gaiff gymryd rhan mewn gweithgareddau o’r fath o dan do.

Gyda phwy y caf i fynd i siopa?

Anogir chi i fynd i siopau fel archfarchnadoedd ar eich pen eich hun os oes modd. Mae hynny’n golygu bod rhagor o bobl o aelwydydd gwahanol yn gallu siopa ar yr un pryd gan cadw pellter cymdeithasol.

A gaiff gwasanaethau cysylltiad agos agor?

Caiff gwasanaethau cysylltiad agos, fel siopau trin gwallt, tylino, aciwbigo, tatŵs a gwasanaethau harddwch agor. Bydd rhai gweithgareddau risg uchel fel y’u nodir yn y canllawiau ar gyfer gwasanaethau cysylltiad agos, wedi’u gwahardd.

Dylai busnesau geisio gwneud hynny drwy apwyntiadau gan y byddai hyn yn sicrhau bod nifer o fesurau rhesymol yn cael eu bodloni, gan gynnwys sicrhau bod gwybodaeth gyswllt yn cael ei chasglu a bod mynediad i safleoedd yn cael ei reoli.

At ei gilydd, nid oes modd cadw pellter cymdeithasol wrth ddarparu gwasanaethau cysylltiad agos. O’r herwydd, bydd angen i’r rhan fwyaf o ddarparwyr gwasanaethau wisgo cyfarpar diogelu personol (PPE). Bydd angen gorchudd wyneb o leiaf, ond gallai fod yn ddoeth iddynt ddefnyddio mathau eraill o PPE fel feisorau wyneb. Dylech ddarllen ein canllawiau ychwanegol (gorchuddion wyneb: canllawiau i'r cyhoedd).

Bydd disgwyl ichi roi’ch manylion cyswllt pan fyddwch yn defnyddio’r gwasanaethau hyn, ac fe’ch cynghorir i fynd ar eich pen eich hun os yw hynny’n bosibl. 

A gaiff darparwyr gwasanaethau cysylltiad agos ddod i’m cartref i weithio?

Gall gwasanaethau symudol sy'n darparu gwasanaethau cysylltiad agos, fel gwasanaethau trin gwallt symudol, gynnig apwyntiadau yng nghartref unigolyn fel rhan o'u gwaith.

Rhaid i wasanaethau symudol sy’n darparu gwasanaethau cysylltiad agos a’r rhai sy’n darparu gwasanaethau cysylltiad agos yn y cartref gymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws neu o’i ledaenu, a rhaid iddynt ystyried y canllawiau ar weithio yng nghartrefi pobl eraill. Mae hyn yn neilltuol o bwysig gan fod y gwasanaethau hyn yn golygu fod pobl yn agos at ei gilydd am gyfnod estynedig.

A gaf i fynd am unrhyw un o’r triniaethau hyn gyda fy ffrindiau?

Dylech fynd i’r apwyntiadau hyn ar eich pen eich hun oni bai eich bod yn mynd â phlant yno neu’n mynd yn gwmni i oedolyn agored i niwed. Mae ein canllawiau ar ddarparu gwasanaethau cysylltiad agos yn dweud y dylai busnesau, pan fyddant yn trefnu apwyntiadau, ofyn i’r cleient ddod ar ei ben ei hun. 

Rwy’n darparu gwasanaeth cysylltiad agos. Beth sydd angen imi ei wneud i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a’i drosglwyddo rhyngof i a’r cwsmeriaid?

Gwasanaethau Cysylltiad Agos yw un o’r proffesiynau â’r risg mwyaf oherwydd nad yw’n bosibl cadw at y rheol 2m wrth ymwneud â chleientiaid fel arfer. Mae angen i wasanaethau cysylltiad agos gynnal asesiad risg a chymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a’i ledaenu.

Y ffordd orau o’ch diogelu chi eich hun, staff eraill a’ch cleient wrth roi triniaeth/gwasanaeth yw drwy wisgo masg wyneb a feisor wyneb llawn/gogls ac i’ch cleient wisgo gorchudd wyneb.

Os na fydd gorchuddion wyneb neu fasgiau wyneb yn cael eu gwisgo oherwydd bod gan yr unigolyn esgus rhesymol, rhaid rhoi mesurau rheoli eraill ar waith sy’n cael yr un effaith. Mae’r canllawiau (aros yn ddiogel yn y gwaith) wrthi’n cael eu hadolygu a byddwn yn atgyfnerthu’r neges hon ac yn argymell y dylid ystyried brechlynnau a phrofion i staff fel mesurau lliniaru wrth adolygu asesiadau risg a chymryd yr holl fesurau rhesymol.

A gaiff sbas agor?

Caiff sbas ailagor, gan gynnwys sawnas ac ystafelloedd stêm. Rhaid i fusnesau gymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r feirws neu’r risg o’i ledaenu.  

Ymweld â lleoedd

A gaf i deithio i mewn ac allan o ardaloedd yn y DU sydd â chyfraddau uwch o’r coronafeirws?

Mae Llywodraeth y DU wedi cyflwyno canllawiau ar gyfer pobl sy’n byw yn yr ardaloedd lle mae cyfraddau uwch o’r coronafeirws yn cylchredeg. Mae’r canllawiau’n cynghori pobl i deithio cyn lleied â phosibl ac i gael eu profi’n rheolaidd. Mae rheolau gwahanol yn berthnasol yn yr Alban a Gogledd Iwerddon, ac mae’n bosibl fod cyfyngiadau ar deithio i mewn ac allan o wahanol leoedd yno.

Nid ydym yn cyflwyno unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol ar deithio o fewn y DU ar hyn o bryd, ond ein cyngor clir yw y dylai pobl osgoi teithio i ardaloedd lle mae nifer yr achosion o’r coronafeirws yn uchel os oes modd osgoi hynny. Hyd yn oed os ydych wedi cael eich brechu, mae’r risg o ddal COVID-19 yn uwch yn yr ardaloedd hynny, felly dylech osgoi teithio iddynt os oes modd.

Byddem yn annog unrhyw un sy’n bwriadu dod i Gymru o ardal sydd â chyfraddau uwch o’r coronafeirws i brofi eu hunain ddwywaith yr wythnos, gan ddefnyddio’r profion llif unffordd am ddim, cyn iddynt deithio. Dim ond y rhai sy’n cael canlyniad prawf negatif ac sydd heb symptomau’r coronafeirws ddylai deithio. Dylai pawb sy’n dod i Gymru o ardal sydd â chyfraddau uwch o’r coronafeirws ddod â phecynnau profion llif unffordd gyda nhw i barhau i brofi eu hunain yn rheolaidd tra byddant ar wyliau.

Mae pecynnau profion llif unffordd ar gael o bwyntiau casglu lleol ar draws y DU (ar nhs.uk).

A gaiff bwytai a bariau mewn gwestai yng Nghymru agor nawr?

Cânt, caiff bwytai a bariau mewn gwestai ailagor yng Nghymru. Bydd yn ofynnol i bob busnes gymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r feirws ac i atal y feirws rhag lledaenu. Caiff  hyd at chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd  (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd neu ofalwyr aelod o’r aelwydydd hynny) gyfarfod â’i gilydd o dan do mewn bwytai a bariau mewn gwestai yng Nghymru.

Caiff aelwydydd unigol neu hyd at 30 o bobl (heb gynnwys plant o dan 11 oed o'r aelwydydd hyn neu ofalwyr aelod o'r aelwydydd hyn) gyfarfod â'i gilydd yn yr awyr agored mewn gwestai, bwytai a bariau yng Nghymru.

Gyda phwy y caf aros mewn llety gwyliau?

Mae pob math o lety gwyliau bellach yn gallu agor yn llawn, ond dim ond â phobl rydych yn byw gyda nhw yn eich aelwyd a phobl yn eich aelwyd estynedig (ac unrhyw un sy’n ofalwr i aelod o’r aelwyd) y gallwch rannu llety gwyliau, gan gynnwys ystafelloedd gwesty, llety gwely a brecwast, ystafell gysgu mewn hostel neu dŷ bynciau, cartref gwyliau, carafannau a phebyll.

Mae hyn yn helpu i leihau’n sylweddol y risg o drosglwyddo’r feirws, am fod cysgu yn agos at bobl eraill yn peri risg uchel o drosglwyddo’r feirws oherwydd yr amser hir rydych yn ei dreulio yn agos at eich gilydd. 

A gaf i deithio i fy ail gartref neu fy nghartref gwyliau ac yn ôl?

Caniateir teithio allan o Gymru i wledydd yn y DU a'r Ardal Deithio Gyffredin (CTA) ehangach. Fodd bynnag, efallai y bydd cyfyngiadau ar waith o fewn rhai gwledydd o fewn y CTA. Felly, bydd angen i chi wirio'r cyfyngiadau yn yr ardal yr hoffech deithio i sicrhau y caniateir teithio at y diben hwn.

Os ydych yn byw mewn mannau eraill yn y DU neu’r CTA ehangach, bydd angen i chi wirio'r cyfyngiadau sydd ar waith lle rydych yn byw cyn i chi deithio i Gymru at y diben hwn.

Rydym yn gofyn i bawb feddwl yn ofalus am y teithiau y maent yn eu cymryd a'r bobl y maent yn eu cyfarfod. Dylem i gyd feddwl yn ofalus am ble rydyn ni'n mynd a phwy rydyn ni'n cyfarfod â nhw oherwydd y mwyaf o leoedd rydyn ni'n mynd a'r mwyaf o bobl rydyn ni'n cyfarfod â nhw, y mwyaf yw'r siawns sydd yna o ddal coronafeirws. Yn benodol, mae hefyd yn synhwyrol osgoi teithio i neu o ardaloedd sydd â chyfradd uwch o achosion os gallwch.

A gaf fynd â fy ngharafán/cartref modur ac aros mewn parc carafannau?

Cewch. Mae parciau’n gallu agor eu blociau tai bach a chawodydd a’u mannau golchi llestri a golchi dillad, ar yr amod bod mesurau ar waith i sicrhau cadw pellter corfforol a glanhau priodol. Cewch rannu carafán neu gartref modur â phobl rydych yn byw gyda nhw yn eich aelwyd a phobl yn eich aelwyd estynedig (neu unrhyw un sy’n ofalwr i aelod o’r aelwyd).

A gaf i fynd i wersylla?

Cewch – mae safleoedd gwersylla ar agor. Bydd blociau tai bach/cawodydd a mannau golchi llestri a golchi dillad hefyd ar agor, ar yr amod bod mesurau ar waith i sicrhau cadw pellter corfforol a glanhau priodol. Cewch rannu llety gwyliau, gan gynnwys pebyll, â phobl rydych yn byw gyda nhw neu bobl yn eich aelwyd estynedig (neu unrhyw un sy’n ofalwr i aelod o’r aelwyd).

Bwytai, caffis a thafarndai

A gaiff caffis, bwytai, tafarndai a bariau agor?

Caniateir i letygarwch awyr agored ac o dan do agor, gan gynnwys caffis, bwytai, tafarndai a bariau. Mae’r cyfreithiau arferol ar drwyddedu yn gymwys. Bydd yn ofynnol i bob busnes gymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â feirws neu’r risg o’i ledaenu.

Sut gall caffis, bwytai, tafarndai a bariau weithio’n ddiogel yn yr awyr agored?

Rhaid i bob safle gymryd pob cam rhesymol i gadw’r perygl o ddod i gysylltiad â’r coronfeirws a’i ledaenu mor fach â phosibl. Er enghraifft:

  • bydd cwsmeriaid yn cael eu hannog i archebu lle ymlaen llaw gan roi manylion holl aelodau’r grŵp
  • bydd angen manylion cysylltu er mwyn gallu olrhain cysylltiadau
  • bydd mesurau i reoli mynediad i’r safle
  • bydd rhaid bwyta ac yfed wrth y byrddau
  • bydd angen cadw pellter cymdeithasol, gan gynnwys y byrddau
  • rhaid gwisgo gorchudd wyneb heblaw pan fydd pobl yn eistedd i fwyta neu yfed

Wrth ddefnyddio mannau awyr agored, bydd gofyn sicrhau bod gorchuddion ffisegol, adlenni, gasebos, pebyll a strwythurau tebyg yn cael eu defnyddio mewn ffordd sy’n gyson â’r cyngor diweddaraf ar iechyd y cyhoedd.  Yn gyffredinol, mae hynny’n golygu os oes gan strwythur do neu nenfwd, bydd gofyn fod ganddo ochrau agored (o leiaf 3 ochr neu fwy na 50% yn agored).

Gyda phwy y caf i ymweld â chaffis, bwytai, tafarndai a bariau?

Cewch ymweld â safleoedd lletygarwch awyr agored ac o dan do fel caffis, bwytai, tafarndai a bariau gydag aelodau’ch aelwyd neu gydag uchafswm o 30 o bobl (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd neu ofalwyr aelod o’r aelwydydd hynny).

Cewch ymweld â safleoedd lletygarwch o dan do fel caffis, bwytai, tafarndai a bariau gydag aelodau o’ch aelwyd neu gyda hyd at chwech o bobl o ddim mwy na chwe aelwyd (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd hyn neu ofalwyr aelod o'r aelwydydd hyn).

Y celfyddydau ac adloniant

Pa leoliadau adloniant sydd ar gau?

Ar hyn o bryd mae’r lleoliadau a’r atyniadau ymwelwyr canlynol ar gau:

  • canolfannau sglefrio iâ
  • clybiau nos a lleoliadau adloniant i oedolion

Gweler y canllawiau ar gau busnesau i gael rhagor o fanylion.

Pa atyniadau i ymwelwyr a mannau adloniant sy’n cael agor?

Caniateir i leoliadau’r celfyddydau ac adloniant agor, ynghyd â’r rhan fwyaf o atyniadau dan do i ymwelwyr  Mae hyn yn cynnwys:

  • ffeiriau pleser, parciau difyrion a pharciau thema
  • pyllau nofio
  • amgueddfeydd
  • atyniadau fferm
  • sŵau
  • safleoedd treftadaeth
  • henebion hanesyddol (fel cestyll)
  • parciau neu erddi (megis y rheini sy’n cael eu rhedeg gan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol)
  • sinemâu
  • aleau bowlio
  • canolfannau chwarae
  • parciau a chanolfannau trampolîn
  • parciau a chanolfannau sglefrio (heb gynnwys canolfannau sglefrio iâ)
  • amgueddfeydd dan do
  • orielau
  • neuaddau bingo
  • casinos
  • arcedau difyrion
  • theatrau a neuaddau cyngerdd

A yw digwyddiadau ‘gyrru i mewn’ yn cael eu caniatáu?

Mae digwyddiadau gyrru i mewn yn cael eu caniatáu fel rhan o gynulliadau a reoleiddir, cyhyd â bod pob mesur rhesymol yn cael ei gymryd i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws neu’r risg o’i ledaenu.

Byddai angen i’r capasiti ar gyfer gwahanol ddigwyddiadau gael ei benderfynu ar sail asesiad risg, a fydd yn cynnwys cymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a'i ledaenu.

Sut gall mannau adloniant ac atyniadau i ymwelwyr weithio’n ddiogel?

Bydd gofyn i’r rheini sy’n gyfrifol gymryd pob cam rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws neu’r risg o’i ledaenu. Er enghraifft:

  • mesurau i reoli mynediad
  • rhaid cadw pellter cymdeithasol

Gyda phwy y caf i ymweld â mannau adloniant neu atyniadau i ymwelwyr?

Cewch ymweld â mannau adloniant dan do ac atyniadau o dan do i ymwelwyr do gyda’ch aelwydydd neu hyd at chwech o bobl o ddim mwy na chwe aelwyd (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwydydd neu ofalwyr aelod o’r aelwydydd hynny)

Cewch ymweld â mannau adloniant ac atyniadau ymwelwyr awyr agored gyda’ch aelwydydd neu gyda hyd at 30 o bobl (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r aelwy

Teithio a thrafnidiaeth

A oes cyfyngiadau teithio ar waith yng Nghymru?

Nid oes unrhyw gyfyngiadau ar waith ar gyfer teithio i mewn neu allan o Gymru cyn belled â'ch bod yn teithio i neu o wlad o fewn y DU neu'r Ardal Deithio Gyffredin ehangach (Iwerddon, Ynys Manaw ac Ynysoedd y Sianel). Fodd bynnag, bydd angen i chi wirio'r cyfyngiadau sydd ar waith yn yr ardal yr ydych yn teithio oddi wrthi neu iddi gan fod cyfyngiadau teithio ar waith mewn rhai gwledydd yn yr Ardal Deithio Gyffredin. Gall hyn eich atal rhag teithio oni bai bod gennych esgus rhesymol, er enghraifft, teithio i'r gwaith neu i gael addysg.

Os ydych yn teithio ar drafnidiaeth gyhoeddus byddem yn eich annog i gynllunio eich taith a defnyddio apiau, fel gwiriwr capasiti Trafnidiaeth Cymru, i geisio osgoi teithio yn ystod cyfnodau prysur i'n helpu i gadw pellter cymdeithasol.

Rydym yn gofyn i bawb feddwl yn ofalus am y teithiau y maent yn eu cymryd a'r bobl y maent yn eu cyfarfod. Dylem i gyd feddwl yn ofalus am ble rydyn ni'n mynd a phwy rydyn ni'n cyfarfod â nhw oherwydd y mwyaf o leoedd rydyn ni'n mynd a'r mwyaf o bobl rydyn ni'n cyfarfod â nhw, y mwyaf yw'r siawns o ddal y coronafeirws. Yn benodol, mae hefyd yn synhwyrol osgoi teithio i ardaloedd sydd â chyfradd uwch o achosion ac allan o ardaloedd o’r fath os gallwch.

Mae Llywodraeth y DU wedi cyflwyno canllawiau ar gyfer pobl sy’n byw yn yr ardaloedd lle mae cyfraddau uwch o’r coronafeirws yn cylchredeg. Mae’r canllawiau’n cynghori pobl i deithio cyn lleied â phosibl ac i gael eu profi’n rheolaidd. Mae rheolau gwahanol yn berthnasol yn yr Alban a Gogledd Iwerddon, ac mae’n bosibl fod cyfyngiadau ar deithio i mewn ac allan o wahanol leoedd yno.

Nid ydym yn cyflwyno unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol ar deithio o fewn y DU ar hyn o bryd, ond ein cyngor clir yw y dylai pobl osgoi teithio i ardaloedd lle mae nifer yr achosion o’r coronafeirws yn uchel os oes modd osgoi hynny. Hyd yn oed os ydych wedi cael eich brechu, mae’r risg o ddal COVID-19 yn uwch yn yr ardaloedd hynny, felly dylech osgoi teithio iddynt os oes modd.

Byddem yn annog unrhyw un sy’n bwriadu dod i Gymru o ardal sydd â chyfraddau uwch o’r coronafeirws i brofi eu hunain ddwywaith yr wythnos, gan ddefnyddio’r profion llif unffordd am ddim, cyn iddynt deithio. Dim ond y rhai sy’n cael canlyniad prawf negatif ac sydd heb symptomau’r coronafeirws ddylai deithio. Dylai pawb sy’n dod i Gymru o ardal sydd â chyfraddau uwch o’r coronafeirws ddod â phecynnau profion llif unffordd gyda nhw i barhau i brofi eu hunain yn rheolaidd tra byddant ar wyliau.

Mae pecynnau profion llif unffordd ar gael o bwyntiau casglu lleol ar draws y DU. Gellir cael rhagor o wybodaeth yn: Profion llif unffordd cyflym a rheolaidd ar gyfer y coronafeirws (COVID-19) - NHS (www.nhs.uk)

A gaf i deithio dramor?

Mae teithio rhyngwladol wedi ailddechrau, ond rydym yn annog pobl i gymryd eu gwyliau yng Nghymru eleni er mwyn osgoi’r risg o ledaenu’r feirws. Mae system ar ffurf goleuadau traffig wedi cael ei chyflwyno, sy’n cyd-fynd â’r system sy’n cael ei defnyddio yn Lloegr ac yn yr Alban. Mae gwledydd wedi cael eu dosbarthu i gategorïau gwyrdd, oren a choch. Mae gwahanol reolau yn berthnasol wrth ichi ddychwelyd i Gymru yn dibynnu ar gategori’r wlad yr ydych wedi ymweld â hi. Mae rhagor o wybodaeth am deithio dramor i’w weld isod a dylech ei darllen i gyd.
 

Cyn ichi deithio, rhaid ichi wirio beth yw’r gofynion i ymwelwyr ar gyfer y wlad yr ydych yn bwriadu teithio iddi. Efallai y bydd cyfyngiadau ar waith, gan gynnwys tystiolaeth o’r brechlyn, profion, cwarantin a rhesymau dros ymweld.

Mae trefniadau tebyg yn berthnasol yn yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Rwy’n byw yng Nghymru - a gaf i fynd ar wyliau yng Nghymru neu i rywle arall?

Caniateir i chi fynd ar wyliau yng Nghymru i lety hunangynhwysol gydag aelodau eich aelwyd neu’ch aelwyd estynedig.

Gall pobl sy'n byw yng Nghymru deithio i rannau eraill o'r DU a’r Ardal Deithio Gyffredin ehangach. Fodd bynnag, bydd angen i chi wirio’r cyfyngiadau ar gyfer yr ardal rydych yn teithio iddi, gan fod cyfyngiadau teithio mewn grym mewn rhai ardaloedd a gwledydd o fewn yr Ardal Deithio Gyffredin, sy’n golygu na chaniateir teithio i’r ardal honno na defnyddio llety hunangynhwysol.

Os ydych chi wedi trefnu gwyliau ymlaen llaw – ac eisoes wedi talu – am wyliau mewn rhannau eraill o’r DU neu dramor, byddem yn eich cynghori i gysylltu â'r asiant neu’r cwmni teithio i drafod y sefyllfa yn eich cyrchfan. Dylech hefyd gysylltu â'ch yswiriwr teithio i drafod y sefyllfa – er bod sawl yswiriwr wedi llunio polisïau gyda chymalau eithrio o ran y coronafeirws, mae'n bosibl y bydd rhai polisïau blynyddol yn cynnwys y sefyllfa hon.

Nid ydym yn cyflwyno unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol ar deithio o fewn y DU ar hyn o bryd, ond ein cyngor clir yw na ddylai pobl deithio i ardaloedd lle mae nifer yr achosion o’r coronafeirws yn uchel os oes modd osgoi hynny. Hyd yn oed os ydych wedi cael eich brechu, mae’r risg o ddal COVID-19 yn uwch yn yr ardaloedd hynny, felly dylech osgoi teithio iddynt os oes modd.

Byddem yn annog unrhyw un sy’n bwriadu dod i Gymru o ardal sydd â chyfraddau uwch o’r coronafeirws i brofi eu hunain ddwywaith yr wythnos, gan ddefnyddio’r profion llif unffordd am ddim, cyn iddynt deithio. Dim ond y rhai sy’n cael canlyniad prawf negatif ac sydd heb symptomau’r coronafeirws ddylai deithio. Dylai pawb sy’n dod i Gymru o ardal sydd â chyfraddau uwch o’r coronafeirws ddod â phecynnau profion llif unffordd gyda nhw i barhau i brofi eu hunain yn rheolaidd tra byddant ar wyliau.

Mae pecynnau profion llif unffordd ar gael o bwyntiau casglu lleol ar draws y DU. Gellir cael rhagor o wybodaeth yn: Profion llif unffordd cyflym a rheolaidd ar gyfer y coronafeirws (COVID-19) - NHS (www.nhs.uk)

Dydw i ddim yn byw yng Nghymru, a gaf i deithio yno o rywle arall yn y DU, ar wyliau neu i ymweld â theulu a ffrindiau?

Caniateir i chi deithio i Gymru o rannau eraill o’r DU a’r Ardal Deithio Gyffredin ehangach.

Fodd bynnag, bydd angen i chi sicrhau eich bod yn dilyn y rheolau mewn perthynas â theithio lle rydych yn byw oherwydd gallai’r rhain atal eich trefniadau teithio, neu osod cyfyngiadau arnynt. Pan fyddwch yn cyrraedd Cymru, bydd rhaid ichi gydymffurfio â chyfraith Cymru, gan gynnwys cyfyngiadau ar ymgynnull sy’n atal pobl rhag aros dros nos gydag aelwydydd eraill ac eithrio aelwydydd estynedig.

Mae Llywodraeth y DU wedi cyflwyno canllawiau ar gyfer pobl sy’n byw yn yr ardaloedd lle mae cyfraddau uwch o’r coronafeirws yn cylchredeg. Mae’r canllawiau’n cynghori pobl i deithio cyn lleied â phosibl ac i gael eu profi’n rheolaidd. Mae rheolau gwahanol yn berthnasol yn yr Alban a Gogledd Iwerddon, ac mae’n bosibl fod cyfyngiadau ar deithio i mewn ac allan o wahanol leoedd yno.

Nid ydym yn cyflwyno unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol ar deithio o fewn y DU ar hyn o bryd, ond ein cyngor clir yw na ddylai pobl deithio i ardaloedd lle mae nifer yr achosion o’r coronafeirws yn uchel os oes modd osgoi hynny. Hyd yn oed os ydych wedi cael eich brechu, mae’r risg o ddal COVID-19 yn uwch yn yr ardaloedd hynny, felly dylech osgoi teithio iddynt os oes modd.

Byddem yn annog unrhyw un sy’n bwriadu dod i Gymru o ardal sydd â chyfraddau uwch o’r coronafeirws i brofi eu hunain ddwywaith yr wythnos, gan ddefnyddio’r profion llif unffordd am ddim, cyn iddynt deithio. Dim ond y rhai sy’n cael canlyniad prawf negatif ac sydd heb symptomau’r coronafeirws ddylai deithio. Dylai pawb sy’n dod i Gymru o ardal sydd â chyfraddau uwch o’r coronafeirws ddod â phecynnau profion llif unffordd gyda nhw i barhau i brofi eu hunain yn rheolaidd tra byddant ar wyliau.

Mae pecynnau profion llif unffordd ar gael o bwyntiau casglu lleol ar draws y DU. Gellir cael rhagor o wybodaeth yn: profion llif unfordd cyflym a rheolaidd ar gyfer y coronafeirws (COVID-19) - NHS (www.nhs.uk).

Beth yw’r rheolau ar gyfer pobl sy’n cyrraedd Cymru o gyrchfannau rhyngwladol?

Mae hawl i deithio dramor at ddibenion nad ydynt yn hanfodol, fel gwyliau, ond wedi ichi ddychwelyd i Gymru, mae’n rhaid ichi gadw at y rheolau goleuadau traffig ar brofion a hunanynysu.

O dan y rheolau goleuadau traffig:

  • Os ydych chi’n cyrraedd o wlad ar y rhestr werdd nid oes angen ichi ynysu ar ôl dychwelyd i Gymru, ond mae’n rhaid i chi archebu prawf llif unffordd gorfodol, talu amdano, a’i gymryd cyn diwrnod dau wedi ichi ddychwelyd. Bydd y Tîm Teithwyr sy’n Cyrraedd, rhan o’r Gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu yn cysylltu â chi i bwysleisio pwysigrwydd cyfyngu ar unrhyw gymdeithasu a chyswllt ag eraill ac i gynnig profion llif unffordd i’ch aelwyd i fonitro eu hiechyd.

Bydd pob teithiwr a’r bobl ar eu haelwyd yn cael eu hatgoffa am argaeledd profion llif unffordd ychwanegol i barhau i fonitro eu hiechyd.

  • Os ydych chi’n cyrraedd o wlad ar y rhestr oren, bydd angen ichi ynysu am 10 diwrnod gartref ar ôl dychwelyd. Mae hwn yn ofyniad cyfreithiol. Mae angen ichi hefyd archebu a thalu am brofion llif unffordd i’w cymryd ar ddiwrnod dau a diwrnod wyth ar ôl dychwelyd. Yn wahanol i Loegr, nid oes gan Gymru gynllun profi-i-ryddhau lle gellir cymryd prawf ychwanegol ar ddiwrnod pump i leihau’r cyfnod ynysu.
  • Os ydych chi’n cyrraedd o wlad ar y rhestr goch, bydd angen ichi ynysu am 10 diwrnod llawn ar ôl cyrraedd drwy borth ddynodedig yn y DU, a hynny mewn cyfleuster a reolir gan y llywodraeth – ‘gwesty covid’. Chi fydd yn talu a bydd yn costio isafswm o £1,750 y pen. Mae’r holl fannau mynediad i’r DU ar gyfer unigolion o wledydd ar y rhestr goch wedi’u lleoli yn Lloegr ac yn yr Alban, sy’n golygu y bydd rhaid ichi ynysu yn y tu allan i Gymru os ydych yn teithio o’r gwledydd hynny. Fel rhan o’r pecyn hwn bydd angen ichi hefyd gymryd profion llif unffordd ar ddiwrnod dau a diwrnod wyth. Bydd yr unigolion nad ydynt yn cadw at y rheolau ar gyfer gwledydd rhestr goch yn wynebu hysbysiad cosb benodedig o £10,000.

A fydd angen i mi hunanynysu os byddaf yn teithio i Gymru o gyrchfan rhyngwladol?

Os ydych wedi bod mewn gwlad sydd ar y rhestr GOCH yn ystod y 10 diwrnod diwethaf, ni fyddwch yn cael dod i Gymru. Gweler yr wybodaeth uchod.

Os ydych yn teithio o wlad sydd ar y rhestr OREN (unrhyw wlad y tu allan i'r Ardal Deithio Gyffredin nad yw ar y rhestr GOCH) rhaid i chi hunanynysu am 10 diwrnod.

Nid oes unrhyw ddarpariaethau lle byddai prawf negatif a gymerwyd cyn teithio, a gymerwyd yn Lloegr drwy’r Cynllun Profi i Ryddhau neu a gymerwyd wrth gyrraedd Cymru, yn osgoi neu’n lleihau’r gofyniad i ynysu yng Nghymru. Nid oes Cynllun Profi i Ryddhau yng Nghymru.

Os ydych chi’n cyrraedd o wlad ar y rhestr werdd nid oes angen i chi ynysu. Ond argymhellir eich bod chi a'ch aelwyd yn monitro eich iechyd ar ôl i chi ddychwelyd gan ddefnyddio profion llif unffordd lle bo’n briodol.

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch y canllawiau ar sut i hunanynysu pan fyddwch yn teithio i Gymru.

A gaf i fynd i faes awyr i ddanfon neu gasglu rhywun os ydynt yn teithio i Gymru am reswm sy’n cael ei ganiatáu?

Cewch, os mai'r unig ddewis arall fyddai iddynt ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus neu dacsi. Dilynwch y canllawiau ar deithio'n ddiogel.

A yw trafnidiaeth gyhoeddus yn dal i weithredu?

Mae gwasanaethau'n parhau, yn enwedig yn ystod oriau brig. Fodd bynnag, mae amserlenni bysiau a rheilffyrdd wedi’u lleihau ac mae’n bosibl y byddant yn cael eu canslo heb lawer o rybudd. Rhaid gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus. Edrychwch ar yr wybodaeth ddiweddaraf am y gwasanaeth cyn ichi deithio.

A gaiff tacsis barhau i weithredu?

Caiff tacsis barhau i weithredu os oes mesurau ar waith i liniaru'r risgiau sy'n gysylltiedig â rhannu cerbyd. Rhaid gwisgo gorchudd wyneb mewn tacsis.

A gaf i rannu car gyda rhywun neu roi lifft iddynt?

Nid ydym yn argymell eich bod yn rhannu car â phobl nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig oni bai bod hynny’n angenrheidiol ac nad oes dewis arall. Pan nad oes modd ei osgoi, dylech gymryd camau i leihau’r risg o ledaenu’r coronafeirws megis cynyddu pellter cymdeithasol cymaint â phosibl a gwisgo gorchudd wyneb.

Os na allwch weithio gartref a bod angen ichi deithio i’r gwaith, dylech ystyried sut i wneud hynny yn y modd mwyaf diogel posibl. Darllenwch y canllawiau hyn ar deithio'n ddiogel i gael rhagor o wybodaeth.

Allaf i gael gwersi gyrru a reidio?

Caniateir gwersi gyrru, reidio beic a hyfforddiant sylfaenol gorfodol (CBT).

A ganiateir profion gyrru neu reidio ymarferol a theori ar gyfer car neu feic modur?

Caniateir profion gyrru neu reidio ymarferol (ar GOV.UK) a phrofion theori (at GOV.UK) ar hyn o bryd.

Gorchuddion wyneb

Ble mae angen gwisgo gorchudd wyneb?

Rhaid gwisgo gorchudd wyneb ym mhob man cyhoeddus o dan do. Mae hyn hefyd yn berthnasol i drafnidiaeth gyhoeddus a thacsis, a mannau sy’n gwerthu bwyd a diod tecawê. Mae hyn yn berthnasol i bawb sy’n 11 oed a throsodd, oni bai bod eithriad yn berthnasol. Nid oes rhaid i blant o dan 11 oed wisgo gorchudd wyneb.

Gweler ein canllawiau ar orchuddion wyneb i weld y rheolau ynghylch pryd y mae angen gorchudd wyneb a manylion am eithriadau. 

A oes modd i mi gael fy eithrio rhag gwisgo gorchudd wyneb?

Nid oes rhaid i rai pobl wisgo gorchudd wyneb, ac mae nifer o sefyllfaoedd lle gall pobl dynnu eu gorchudd dros dro. Edrychwch ar ein canllawiau i weld a allech fod wedi’ch eithrio. 

A oes angen gorchudd wyneb mewn lleoliadau addysg a gofal plant?

Os nad yw’n bosibl cadw pellter cymdeithasol, dylid gwisgo gorchuddion wyneb ym mhobman yn yr ysgol, gan gynnwys yn yr ystafell ddosbarth. Mae hyn yn cynnwys staff cynradd ac uwchradd, a dysgwyr yn yr ysgolion uwchradd. Yr eithriad i hyn yw amser bwyd a phan fyddant y tu allan, oni bai bod asesiad risg yr ysgol yn nodi bod angen mesurau ychwanegol, er enghraifft ar yr iard os oes nifer fawr o ddysgwyr mewn ardal gymharol fechan, a’r grwpiau cyswllt heb eu gwahanu, sy’n ei gwneud yn anodd cadw pellter cymdeithasol (er enghraifft, wrth aros i fynd i mewn i’r ysgol).

Dylai disgyblion blwyddyn 7 a hŷn hefyd wisgo gorchudd wyneb ar gludiant i'r ysgol.

Dylai ymwelwyr i’r ysgol neu i’r lleoliad wisgo gorchudd wyneb, gan gynnwys rhieni sy’n danfon neu’n casglu dysgwyr.

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch y canllawiau i ysgolion.

A oes rhaid i mi wisgo gorchudd wyneb yn fy ngweithle?

Os ydych yn gweithio mewn ardal sy'n agored i'r cyhoedd, oes. Os nad ydych chi, dylai eich cyflogwr eich cynghori.

Disgwylir i gyflogwyr orfodi'r defnydd o orchuddion wyneb mewn gweithleoedd eraill o dan do lle nad oes modd cadw pellter cymdeithasol, oni bai bod rhesymau cryf dros beidio. Felly, efallai y bydd yn rhaid ichi wisgo gorchudd wyneb yn y gwaith, hyd yn oed mewn mannau nad ydynt yn agored i'r cyhoedd.

Gweler y canllawiau ar orchuddion wyneb i gael rhagor o wybodaeth.

Symud tŷ

A gaf i symud tŷ?

Fe gewch chi symud tŷ.

Gall gweithgareddau cysylltiedig, er enghraifft, prosesau symud eiddo, paratoi eiddo, trosglwyddo allweddi, arolygon a phrisiadau ddigwydd hefyd yn unol â’r canllawiau ar weithio yng nghartrefi pobl eraill.

Am ragor o wybodaeth, gwelwch y canllawiau ar symud tŷ.

A oes hawl i fynd i weld tai?

Oes, ond byddem yn annog pobl i ddefnyddio dulliau rhithwir o weld tai lle bynnag y bo’n bosibl. Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllawiau ar symud tŷ yn ystod y coronafeirws.

A gaf i drefnu i gynnal prisiad neu arolwg morgais yn fy eiddo?

Nid yw pobl sy’n gyfrifol am brisio a chynnal arolygon, fel gwerthwyr tai , wedi’u gwahardd rhag mynd i gartrefi pobl, os yw’r broses yn cael ei rheoli’n ddiogel a bod y gweithiwr ac aelodau'r aelwyd yn iach ac nad oes ganddynt unrhyw symptomau coronafeirws. Gweler y canllawiau ar weithio yng nghartrefi pobl eraill i gael rhagor o wybodaeth.

Am ragor o wybodaeth, gwelwch y canllawiau ar symud tŷ.

A allwn i gael fy nhroi allan o'm cartref?

Na, ar wahân i ychydig iawn o eithriadau (ee sy’n gysylltiedig ag ymddygiad gwrth-gymdeithasol), ni chaniateir troi pobl allan ar hyn o bryd.  Bydd unrhyw achosion o droi allan sydd wedi'u trefnu ar hyn o bryd yn cael eu gohirio.

Gweler y canllawiau ar dalu rhent yn ystod y pandemig coronafeirws i gael rhagor o wybodaeth.

A yw llochesi yn dal i fod yn agored?

Mae llety brys i bobl sy'n ffoi rhag cam-drin domestig a thrais rhywiol yn dal ar agor ac yn parhau i dderbyn atgyfeiriadau. Mae llinell gymorth Byw Heb Ofn yn wasanaeth 24 awr am ddim i unrhyw un sy'n profi trais neu gamdriniaeth, neu i unrhyw un sy'n pryderu am ddiogelwch rhywun arall.  Gellir cysylltu â Byw Heb Ofn drwy

Ffonio: 0808 8010 800 neu Neges destun: 078600 77333

Sgwrsio byw

Mae canllawiau i ddarparwyr lloches ar sut wneud y llety’n ddiogel ar gael yma.

Addoldai a digwyddiadau mawr bywyd

Beth yw’r rheolau ar gyfer gwasanaethau crefyddol?

Caniateir i fannau addoli fod ar agor i’r cyhoedd at ddiben addoli ynddynt a chynnal seremonïau bywyd. Fodd bynnag, lle bynnag y bo modd, rydym yn dal i ddweud y dylai pobl osgoi ymgasglu â phobl nad ydynt yn byw gyda nhw. Er enghraifft, gallai arweinwyr ffydd ddewis darlledu (heb gynulleidfa) weithred o addoliad, dros y rhyngrwyd neu fel rhan o ddarllediad radio neu deledu. Gellir hefyd ddarlledu priodasau ac angladdau o addoldai.

Caniateir seremonïau ar gyfer priodasau, angladdau a digwyddiadau bywyd eraill fel bar a bat mitzvah neu fedydd mewn addoldai. Gall pobl fod yn bresennol ar wahoddiad y trefnydd. Gweler y canllawiau ar angladdaucanllawiau ar briodasau a mannau addoli i gael rhagor o wybodaeth.

A yw lleoliadau posibl ar gyfer seremonïau priodas neu bartneriaeth sifil yn cael agor?

Caiff lleoliadau sy’n ‘safleoedd cymeradwy’ ar gyfer cynnal seremonïau priodas a phartneriaeth sifil agor. Caniateir seremonïau amgen megis priodasau dyneiddiol mewn safleoedd a reoleiddir. Mae hyn yn amodol ar yr angen i gymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ledaenu'r feirws ar y safle.

Mae lleoliadau priodas yn cael caniatáu i ddarpar gleientiaid ymweld â’u safle drwy apwyntiad yn unig.

A oes cyfyngiadau ar nifer y bobl sy'n cael mynd i seremonïau priodas a phartneriaeth sifil ac i angladdau?

Bydd y nifer sy’n cael mynd i briodas, partneriaeth sifil neu angladd o dan do yn cael ei gyfyngu gan gapasiti'r lleoliad lle mae'r digwyddiad yn cael ei gynnal a chan yr angen i gadw pellter cymdeithasol.

Er mwyn sicrhau bod y rheol ar  y nifer uchaf sy’n cael dod i’r  digwyddiadau hyn yn cael ei chadw, drwy wahoddiad yn unig y caiff pobl fod yn bresennol. Gweler y canllawiau perthnasol ar briodasau a seremonïau partneriaeth sifil.

Beth yw'r rheolau ar gynnal derbyniad priodas, partneriaeth sifil neu de angladd?

Caniateir derbyniadau priodas, partneriaeth sifil a the angladd yn yr awyr agored ac o dan do.

Gellir cynnal derbyniad priodas, partneriaeth sifil neu de angladd fel:

  • Digwyddiad a reoleiddir

Mae hyn yn golygu ei fod yn cael ei drefnu gan fusnes, a fydd yn cynnal asesiad risg ac yn cymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a'i ledaenu. Bydd y niferoedd y caniateir iddynt fynychu digwyddiad penodol o'r math hwn yn cael eu pennu yn ôl maint y lleoliad, yr asesiad risg a'r mesurau rhesymol, sy'n cynnwys sicrhau y gellir cadw pellter cymdeithasol.

Yr uchafswm a ganiateir yn yr awyr agored yn y mathau hyn o ddigwyddiadau yw 4,000 o bobl yn sefyll a 10,000 o bobl yn eistedd.

Gellir cynnal derbyniadau priodas a phartneriaeth sifil a the angladd mewn pebyll mawr. Ystyrir bod pabell fawr y tu allan, sydd â mwy na 50% o ochrau agored, yn unol â Rheoliadau Mangreoedd a Cherbydau Di-fwg (Cymru) 2020, yn amgylchedd awyr agored. O dan yr amgylchiadau hyn, bydd uchafswm nifer y bobl y caniateir iddynt fod yn bresennol yn cael ei bennu yn ôl maint y lleoliad, yr asesiad risg a chymryd pob mesur rhesymol.

Os nad oes gan babell fawr y tu allan fwy na 50% o ochrau agored yn unol â Rheoliadau Mangreoedd a Cherbydau Di-fwg (Cymru) 2020, ystyrir bod hyn yn amgylchedd dan do. O dan yr amgylchiadau hyn, uchafswm nifer y bobl y caniateir iddynt fynychu yw hyd at 30 o bobl dan do, heb gyfrif y rhai sydd o dan 11 oed neu'r rhai sy'n gweithio.

  • Cynulliad nad yw'n ddigwyddiad a reoleiddir.

Mae hyn yn golygu bod y cynulliad wedi'i drefnu gan unigolyn (er enghraifft, y pâr sy’n priodi, ffrind neu berthynas).

Gellir cynnal derbyniad priodas neu bartneriaeth sifil neu de angladd dan do ond rhaid iddo fod ar “safle a reoleiddir” – er enghraifft mewn caffi, bwyty neu far.

Uchafswm nifer y bobl y caniateir iddynt fynychu'r mathau hyn o gynulliadau yw hyd at 30 o bobl dan do ac yn yr awyr agored, gan gynnwys yn eich gardd. Nid yw’r uchafswm yn cyfrif y rhai sydd o dan 11 oed o’r aelwydydd hyn, unrhyw ofalwyr, neu'r rhai sy'n gweithio.

Os cynhelir derbyniad priodas neu bartneriaeth sifil, neu de angladd o dan do, rhaid iddo fod mewn ‘lleoliad a reoleiddir’ – er enghraifft, mewn caffi, bwyty neu far.

Os bydd derbyniad priodas neu bartneriaeth sifil neu de angladd yn digwydd yn yr awyr agored (gan gynnwys yn eich gardd) i fwy na 30 o bobl, rhaid iddo fod yn ddigwyddiad a reoleiddir (gweler uchod) a'r uchafswm o ran nifer y bobl y caniateir iddynt fynychu yw'r hyn a nodir uchod.

Mae aelod agos o'r teulu wedi marw ac mae angen i mi drefnu'r angladd – beth ddylwn i ei wneud?

Gall angladdau fod yn brofiad gofidus, ac mae effaith y coronafeirws yn ei gwneud yn anoddach fyth i wneud trefniadau ymarferol. Mae canllawiau ar angladdau wedi’u cyhoeddi.

A gaf i fynd i angladd?

Cewch, ond mae'n rhaid ichi gael gwahoddiad. Mae'r niferoedd wedi'u cyfyngu oherwydd yr angen i gadw pellter cymdeithasol. 

A gaf i fynd i fynwent i ymweld â bedd aelod o'r teulu?

Cewch. Ond dylech sicrhau eich bod yn dilyn yr arferion cadw pellter cymdeithasol wrth wneud hynny.

Gorfodi a dirwyon

Pwy sy'n gorfodi'r cyfyngiadau?

Caiff y cyfyngiadau eu gorfodi gan swyddogion gorfodi awdurdodau lleol a'r heddlu.

Beth gaiff yr heddlu a swyddogion gorfodi awdurdodau lleol ei wneud?

Cânt gyhoeddi hysbysiadau cosb benodedig neu argymell erlyn mewn llys ynadon. Yn ogystal, mae ganddynt bwerau eang i gymryd camau ymarferol i wasgaru cynulliadau, ei gwneud yn ofynnol i bobl fynd adref a chael mynediad i eiddo.

Beth os na chymerir camau rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r coronafeirws mewn safle neu weithle?

Mae swyddogion gorfodi yr awdurdodau lleol yn gallu cyflwyno hysbysiad gwella mangre. Bydd hyn yn ei gwneud yn ofynnol i'r person sy'n gyfrifol am y safle (a elwir yn ‘fangre’ yn y ddeddfwriaeth) gymryd camau penodedig ac, os na chymerir y camau hynny, gall swyddog gyflwyno ‘hysbysiad cau mangre’ a fydd yn golygu y bydd yn rhaid cau'r safle. Gall swyddogion hefyd gyhoeddi hysbysiadau cosb benodedig, gan ddechrau o £1,000 am drosedd gyntaf a chodi gydag unrhyw droseddau pellach.

Pan fo’n angenrheidiol, caiff swyddog hefyd roi hysbysiad cau mangre heb fod wedi rhoi hysbysiad gwella mangre cyn hynny.

Felly, os na fydd pobl yn cydymffurfio, gellir cau'r fangre.

Beth fydd yr heddlu yn ei wneud?

Bydd yr heddlu yng Nghymru yn trafod â phobl, yn esbonio beth sydd angen iddynt ei wneud ac yn eu hannog i gydymffurfio. Ond rhoddwyd pwerau i'n heddluoedd a byddant yn eu defnyddio – caiff y cyfyngiadau eu gorfodi os na fydd pobl yn ymateb.

Beth yw'r cosbau ariannol?

Mae rheoliadau'r coronafeirws yn cynnwys darpariaethau ar gyfer cyflwyno hysbysiad cosb benodedig ar gyfer y rhan fwyaf o fathau o dorri'r rheoliadau, gan gynnwys dirwy o £60; bydd hyn yn codi i £120 am ail drosedd ac fe fydd yn parhau i ddyblu ar gyfer troseddau yn dilyn hynny, hyd at uchafswm o £1,920. Fodd bynnag, os caiff yr unigolyn ei erlyn, caiff llys orfodi unrhyw ddirwy (nid oes uchafswm).

Mae trefnu digwyddiad cerddoriaeth didrwydded ar gyfer mwy na 30 o bobl yn drosedd ar wahân. Digwyddiadau yw'r rhain nad ydynt wedi'u trwyddedu neu eu hawdurdodi fel arall o dan Ddeddf Trwyddedu 2003. Bydd torri'r gwaharddiad hwn yn drosedd y gellir ei chosbi drwy gollfarn a dirwy ddiderfyn neu, yn lle collfarn, drwy gosb benodedig a bennir ar £10,000.  

Mae'r ddirwy ddiderfyn neu gosb benodedig sylweddol i drefnwyr y digwyddiadau anghyfreithlon hyn yn adlewyrchu'r canlyniadau difrifol posibl i iechyd y cyhoedd ar hyn o bryd.

Rydym yn gobeithio y bydd pobl yn deall difrifoldeb y sefyllfa rydym yn ei hwynebu ac y byddant yn cydymffurfio â'r rheoliadau, heb orfod eu cosbi.