Neidio i'r prif gynnwy

Atebion i gwestiynau cyffredin am y cyfyngiadau coronafeirws yn Sir Caerffili.

Cyhoeddwyd gyntaf:
8 Medi 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Cyffredinol

Pa gyfyngiadau sydd ar waith?

Mae pum prif beth:

  • Rhaid i bobl sy'n byw yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili aros yn yr ardal oni bai bod ganddynt reswm da dros adael
  • Ni ddylai pobl o'r tu allan i ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili fynd i mewn i'r ardal oni bai bod ganddynt reswm da dros wneud hynny
  • Ni ddylai pobl sy'n byw yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili gwrdd dan do (gan gynnwys mewn caffi, tafarn, bar neu fwyty) ag unrhyw un nad yw'n aelod o'u haelwyd oni bai bod ganddynt reswm da – mae trefniadau aelwydydd estynedig wedi'u hatal dros dro i'r rhai sy'n byw yn yr ardal
  • Rhaid i bobl sydd dros 11 oed wisgo gorchuddion wyneb ym mhob lle cyhoeddus dan do, fwy neu lai
  • Rhaid i bobl weithio gartref lle bynnag y bo modd

Pam mae'r cyfyngiadau hyn wedi cael eu rhoi ar waith?

Mae'r cyfyngiadau hyn yn cael eu cyflwyno yn dilyn cynnydd sylweddol a chyflym yn nifer yr achosion o'r coronafeirws a gadarnhawyd yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili. Mae hyn wedi cael ei achosi gan grwpiau o bobl yn cwrdd dan do, yn anwybyddu canllawiau cadw pellter cymdeithasol ac yn dychwelyd o wyliau tramor â'r coronafeirws.

Am ba hyd y bydd y cyfyngiadau hyn ar waith?

Bydd y cyfyngiadau ar waith hyd nes y bydd y risg y bydd y coronafeirws yn lledaenu wedi lleihau. Bryd hynny, gellir eu llacio. Mae dyletswydd ar Lywodraeth Cymru i adolygu'r cyfyngiadau hyn ar ôl pythefnos a phob wythnos ar ôl hynny os bydd y cyfyngiadau yn parhau i fod ar waith.

Pa ardal sydd wedi'i chwmpasu gan y cyfyngiadau hyn?

Mae'r cyfyngiadau yn cwmpasu ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili. Ni all trigolion adael yr ardal heb reswm da. Yn yr un modd, ni all y rhai sy'n byw y tu allan i'r ardal fynd i mewn iddi heb reswm da.

Gwiriwch i weld a ydych yn byw o fewn Bwrdeistref Sirol Caerffili:

Ydy hyn yn golygu na allaf adael yr ardal o gwbl?

Gallwch adael yr ardal os bydd gennych “esgus rhesymol” dros wneud hynny – mae hyn yn cynnwys mynd i'r gwaith os na allwch weithio gartref, neu ddefnyddio gwasanaethau cyhoeddus nad ydynt ar gael yn lleol. Mae hefyd yn cynnwys gadael eich ardal leol i ymweld â theulu neu ffrindiau agos am resymau tosturiol os oes angen.

Ond y neges sylfaenol yw ein bod am i bobl aros yn yr ardal gymaint â phosibl. Nid oes gennych esgus rhesymol dros adael yr ardal i wneud rhywbeth os gellid disgwyl yn rhesymol ichi allu ei wneud yn yr ardal. Mae hyn hefyd yn berthnasol i'r gwrthwyneb. Dylai'r rhai sy'n byw y tu allan i'r ardal osgoi mynd i mewn iddi os oes modd.

Beth na allaf ei wneud?

Y gofyniad cyfreithiol yw na allwch adael ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili heb esgus rhesymol. Fodd bynnag, yn ogystal ag ystyried yr hyn na allwch ei wneud gan fod y gyfraith yn nodi hynny, byddem yn annog pobl i ystyried hefyd yr hyn na ddylech ei wneud gan y gallai gynyddu lledaeniad y coronafeirws a'ch risg o ddal y coronafeirws. Felly, er y gallwch deithio o fewn yr ardal, dylech ystyried a oes opsiynau amgen, fel gweithio gartref neu siopa ar y we.

Yn yr un modd, er y gallwch gwrdd â phobl eraill yn yr awyr agored o hyd dan rai amgylchiadau, nid yw hyn yn wahoddiad agored i bobl wneud hynny. Rydym yn annog pobl i osgoi teithio'n ddiangen lle bynnag y bo modd ac osgoi lleoedd â llawer o bobl, yn enwedig dan do.

Beth gallaf i ei wneud?

Mae rhestr o esgusodion rhesymol dros adael ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili, fel mynd i'r gwaith os na allwch weithio gartref, defnyddio gwasanaethau cyhoeddus nad ydynt ar gael yn yr ardal, a chael triniaeth feddygol. Fodd bynnag, mae'n bosibl y caiff rhesymau eraill dros adael yr ardal nad ydynt wedi'u rhestru hefyd eu caniatáu os byddant yn rhesymol. Darllenwch ganllawiau manylach ar y rheoliadau.

A allaf gael dirwy os byddaf yn teithio y tu allan i'r ardal heb esgus rhesymol?

Gallwch, gall yr heddlu gyflwyno hysbysiadau cosb benodedig neu gallech gael eich erlyn a'ch dirwyo gan y llys.

Gweld teulu a ffrindiau

Gaf i ymweld ag aelodau o'm teulu neu ffrindiau agos sy'n byw y tu allan i ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili?

Yn gyffredinol, na chewch. Fodd bynnag, os bydd angen, gallwch adael yr ardal i roi gofal neu gymorth i rywun, fel person hŷn, plentyn neu oedolyn sy'n agored i niwed. Ond dylech ystyried a oes ffynonellau cymorth amgen ar gael ac rydym yn argymell yn gryf na ddylech ymweld â mwy nag un person y tu allan i'r ardal. Gallwch hefyd adael yr ardal i ymweld â rhywun am resymau tosturiol os bydd angen.

Wrth ystyried a oes angen teithio y tu allan i'r ardal, cofiwch mai diben y cyfyngiadau newydd yw atal trosglwyddiad y feirws, gan gynnwys ei drosglwyddo i'n hanwyliaid – a hynny yn yr ardal a'r tu allan iddi. Bydd angen i bobl benderfynu beth sy'n rhesymol eu hunain, yn unol â'r egwyddor drosfwaol honno.

Gaf i barhau â'm haelwyd estynedig (neu “swigen”) ag aelwydydd eraill?

Na chewch – hyd yn oed os yw'r aelwyd honno hefyd yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili. Dim ond yn yr awyr agored y gellir cwrdd ag aelodau o unrhyw aelwyd arall.

Rwy'n rhannu cyfrifoldeb rhieni ar gyfer fy mhlentyn, a all ymweld â'r person arall â chyfrifoldeb rhieni, ni waeth ble mae'n byw?

Gall. Gallwch barhau â threfniadau mynediad a chyswllt presennol os ydych yn rhannu cyfrifoldeb rhieni ar gyfer eich plentyn â pherson arall, gan gynnwys gadael yr ardal leol os oes angen. Dylech sicrhau eich bod yn dilyn y canllawiau ar olchi dwylo'n rheolaidd ac ni ddylech achosi risg i eraill os byddwch chi neu aelod o'ch aelwyd yn hunanynysu.

Fodd bynnag, os oes gennych symptomau'r coronafeirws, os ydych yn byw yn yr un tŷ â rhywun sydd â symptomau neu os ydych wedi'ch nodi'n un o gysylltiadau rhywun sydd â symptomau, dylech aros gartref ac ni ddylai plant ymweld â chi.

Rwy'n dad-cu/mam-gu ac yn darparu gofal plant anffurfiol i'm hwyrion/wyresau. Gaf i barhau i wneud hyn?

Cewch, ond dim ond pan nad oes unrhyw ddulliau eraill ar gael y dylid defnyddio'r math hwn o ofal plant. Ni ddylai oedolion fynd i mewn i unrhyw aelwydydd heblaw eu haelwyd eu hunain. Os bydd plant yn cael gofal mewn aelwydydd heblaw eu haelwyd eu hunain, bydd yn bwysig sicrhau eu bod yn golchi eu dwylo'n rheolaidd a bod canllawiau ehangach ar reoli'r feirws yn cael eu dilyn. Ni ddylid gofalu am blant y tu allan i'w cartref os ydynt yn sâl, ac ni ddylai unrhyw un sy'n sâl ofalu amdanynt.

Beth yw ystyr ymweliadau am “resymau tosturiol”?

Efallai y bydd gennych resymau tosturiol dros ymweld â rhywun os yw'n cael trafferth ymdopi oherwydd y cyfyngiadau symud. Er enghraifft, efallai y bydd gan yr unigolyn salwch corfforol neu feddyliol, efallai y bydd wedi cael profedigaeth neu efallai y byddwch yn poeni am ei lesiant neu ei les.

Mae enghreifftiau o bethau eraill y gellir eu caniatáu yn cynnwys ymweld â phobl sy'n byw neu'n aros mewn cartrefi gofal, (cartrefi gofal i oedolion neu blant), ac ymweliadau â gwasanaethau byw â chymorth.

Fodd bynnag, dylech fod yn ymwybodol bod ymweliadau rheolaidd â chartrefi gofal yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffil (dan do ac yn yr awyr agored)i wedi cael eu hatal dros dro ar hyn o bryd.  Gellir cynnal ymweliadau â chartrefi gofal o hyd mewn amgylchiadau eithriadol fel diwedd oes, ond dylid trafod hyn â'r cartref gofal unigol cyn teithio.

Cofiwch mai diben y cyfyngiadau yw atal trosglwyddiad y feirws, gan gynnwys ei drosglwyddo i'n hanwyliaid.

Gaf i weld pobl yn yr awyr agored o hyd?

Cewch, gall hyd at 30 o bobl gwrdd yn yr awyr agored ond, am y tro, rhaid iddynt fod yn bobl sy'n byw yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili. Dylech barhau i gadw pellter cymdeithasol oddi wrth bobl y tu allan i'ch aelwyd.

Gaf i gwrdd â phobl yn fy ngardd?

Cewch. Gall ymwelwyr fynd drwy'r tŷ i gyrraedd yr ardd os bydd angen hefyd. Dim ond pobl sy'n byw yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ddylai ymweld â'ch gardd am y tro. Hefyd, ystyriwch yn ofalus a ddylid cynnal ymweliadau o gwbl. Os oes gan unrhyw un symptomau'r coronafeirws, ni ddylid cynnal ymweliadau.

Addysg

Ydy'r ysgolion a cholegau ar agor?

Ydynt. Cadw ysgolion a cholegau ar agor os yw'n bosibl yw ein prif flaenoriaeth o hyd.

Mae fy mhlentyn yn mynychu ysgol y tu allan i Gaerffili – gaf i fynd ag ef yno o hyd?

Cewch, ar yr amod nad oes ganddo symptomau ac nad yw wedi cael cais i hunanynysu am reswm arall.

Rwy'n byw y tu allan i Gaerffili ond mae fy mhlentyn yn mynychu ysgol yno – gaf i fynd ag ef yno o hyd?

Cewch. Gallwch fynd ag ef i'r ysgol/coleg o hyd.

Ydy'r rheolau wedi newid am orchuddion wyneb mewn ysgolion?

Bydd pob ysgol a choleg yn cynnal asesiad risg o'r angen i wisgo gorchuddion wyneb. Disgwylir i bob disgybl oedran uwchradd wisgo gorchuddion wyneb ar drafnidiaeth ysgol a thrafnidiaeth gyhoeddus. Os gwneir penderfyniad i gyflwyno rheol y dylid gwisgo gorchuddion wyneb pe byddai cyfyngiadau lleol newydd yn cael eu cyflwyno, bydd angen i ysgolion a cholegau gyfathrebu'n gyflym ac yn glir â staff, rhieni a dysgwyr i ddweud bod y trefniadau newydd yn golygu bod angen defnyddio gorchuddion wyneb mewn amgylchiadau penodol.

Ydy trafnidiaeth ysgolion yn rhedeg?

Nid oes rheolau sy'n atal trafnidiaeth ysgolion rhag rhedeg yn ôl yr arfer.

Rwy'n athro sy'n byw yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ond rwy'n gweithio mewn ysgol/coleg y tu allan i'r ardal – gaf i fynd i'r gwaith o hyd?

Cewch, ar yr amod nad oes gennych symptomau'r coronafeirws ac nad ydych wedi cael eich cynghori i hunanynysu am unrhyw reswm. Mae'r un peth yn wir i athro sy'n gweithio yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ond sy'n byw y tu allan i'r ardal.

Gaf i deithio i'r brifysgol?

Os yw'n bosibl ichi gael eich addysg ar-lein, dylech wneud hynny. Fel arall, gallwch deithio i'r brifysgol i gael eich addysg. Fel arall, ni ddylech ymddwyn yn wahanol i'r hyn y byddech yn ei wneud pe byddech yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili.

Yn yr un modd, os ydych eisoes wedi teithio i'r brifysgol o ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili, gallwch fynychu lleoliadau addysgol i fanteisio ar elfennau o'ch cwrs nad ydynt ar gael o bell, ond fel arall, dylech ymddwyn fel pe byddech yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili.

Gofal plant

Mae fy mhlentyn yn mynychu lleoliad gofal plant pan fyddaf yn y gwaith – a all fynd i'r lleoliad hwnnw yn ôl yr arfer o hyd?

Gall. Mae lleoliadau gofal plant ar agor o hyd.

Rydym yn byw ym Mwrdeistref Sirol Caerffili ond rydym yn defnyddio lleoliad gofal plant sydd y tu allan i'r ardal – gawn ni ei ddefnyddio o hyd?

Cewch, gall eich plant barhau i fynd at eu darparwr gofal plant arferol. Yn yr un modd, os ydych yn byw y tu allan i Fwrdeistref Sirol Caerffili ond yn defnyddio lleoliad gofal plant sydd yn yr ardal, gallwch barhau i'w ddefnyddio.

Rwy'n byw ym Mwrdeistref Sirol Caerffili ond rwy'n gweithio mewn lleoliad gofal plant sydd y tu allan i'r ardal – gaf i fynd i'r gwaith o hyd?

Cewch, ar yr amod nad oes gennych symptomau'r coronafeirws ac nad ydych wedi cael cais i hunanynysu am reswm arall. Mae'r un peth yn wir os ydych yn byw y tu allan i ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ond yn gweithio mewn lleoliad gofal plant sydd yn yr ardal.

Rwy'n warchodwr plant ac yn gofalu am blant yn fy nghartref fy hun. Gaf i wneud hynny o hyd ac a oes unrhyw gyfyngiadau o ran y gwasanaethau y gallaf eu darparu?

Cewch, gallwch barhau i redeg eich lleoliad gofal plant. Dylech sicrhau eich bod yn dilyn ein canllawiau ar Fesurau Diogelu mewn Lleoliadau Gofal Plant. Mae sicrhau eich bod yn dilyn mesurau hylendid pellach, gan gynnwys glanhau a golchi dwylo yn rheolaidd, yn arbennig o bwysig. Ni ddylai unrhyw blentyn nac aelod o staff fynychu lleoliad os yw'n sâl a dylech gymryd pob cam i sicrhau bod plant yn aros gyda'u grwpiau cyswllt pan fyddant yn eich lleoliad.

Rwy'n rhedeg lleoliad gofal dydd llawn/gofal dydd sesiynol. Gaf i wneud hynny o hyd ac a oes unrhyw gyfyngiadau o ran y gwasanaethau y gallaf eu darparu?

Cewch – gweler yr ateb uchod.

Rwy'n rhedeg lleoliad gofal plant y tu allan i oriau ysgol (clwb brecwast / clwb ar ôl ysgol). Gaf i wneud hynny o hyd ac a oes unrhyw gyfyngiadau o ran y gwasanaethau y gallaf eu darparu?

Cewch – gweler yr ateb uchod.

Rwy'n dibynnu ar aelodau o'm teulu ehangach a'm ffrindiau i ddarparu gofal plant pan fyddaf yn y gwaith. Maent yn aelodau o'm haelwyd estynedig. Gân nhw wneud hyn imi o hyd os na chaniateir i aelwydydd estynedig gwrdd dan do?

Cânt, ond dim ond pan nad oes unrhyw ddulliau eraill ar gael y dylid defnyddio'r math hwn o ofal plant. Ni ddylai oedolion fynd i mewn i unrhyw aelwydydd heblaw eu haelwyd eu hunain.  Os bydd plant yn cael gofal mewn aelwydydd heblaw eu haelwyd eu hunain, bydd yn bwysig sicrhau eu bod yn golchi eu dwylo'n rheolaidd a bod canllawiau ehangach ar reoli'r feirws yn cael eu dilyn. Ni ddylid gofalu am blant y tu allan i'w cartref os ydynt yn sâl, ac ni ddylai unrhyw un sy'n sâl ofalu amdanynt.

Gwaith

Beth yw'r rheolau ar weithio gartref i drigolion ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili?

Os ydych yn byw yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ac yn gallu gweithio gartref, rhaid ichi wneud hynny. Ond os nad yw'n rhesymol disgwyl ichi allu gwneud eich gwaith gartref, gallwch barhau i deithio i'ch gweithle (boed yn yr ardal neu'r tu allan iddi).

Os oes gennych symptomau'r coronafeirws, os ydych yn byw yn yr un tŷ â rhywun sydd â symptomau neu os ydych wedi'ch nodi'n un o gysylltiadau rhywun sydd â symptomau, rhaid ichi aros gartref a hunanynysu.

Mae fy nghyflogwr am i mi fynd i'r gwaith. Oes rhaid i mi wneud hynny?

Dim ond os nad yw'n rhesymol ymarferol iddynt weithio gartref y gall pobl deithio i'r gwaith. Mae hyn yn rhwymedigaeth gyfreithiol.

Dylai cyflogwyr a chyflogeion drafod eu trefniadau gweithio. Dylai cyflogwyr gymryd pob cam posibl i helpu eu cyflogeion i weithio gartref, gan gynnwys darparu cyfarpar TG addas. Mae dyletswydd gyfreithiol ar wahân ar gyflogwyr hefyd i gymryd camau rhesymol i sicrhau na chaiff eu cyflogeion eu hamlygu i risgiau i'w hiechyd. Gweler y canllawiau ‘Diogelu Cymru yn y Gwaith’.

Os yw'n rhesymol i chi allu gweithio gartref, ni all eich cyflogwr eich gorfodi i fynd i'r gwaith.

Gaf i wneud gwaith adeiladu neu drwsio yng nghartref rhywun?

Cewch. Gall gwaith a wneir yng nghartrefi pobl, er enghraifft gan weithwyr masnach, barhau. Fodd bynnag, ein cyngor yw y dylai'r crefftwr ac aelodau'r aelwyd fod yn iach ac na ddylai fod ganddynt unrhyw symptomau'r coronafeirws. Gweler y canllawiau hunanynysu i gael rhagor o wybodaeth. Fel busnesau eraill, dylai crefftwyr gymryd pob cam rhesymol i sicrhau y cedwir pellter o 2m ar bob adeg pan fyddant yn gweithio yng nghartrefi pobl eraill a dylent ddilyn y cyngor a geir yn ein canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol. Gweler y canllawiau ar fesurau rhesymol i gael rhagor o wybodaeth.

Rydym yn argymell na ddylid gwneud unrhyw waith mewn unrhyw aelwyd sy'n hunanynysu neu lle mae person yr ystyrir ei fod yn eithriadol o agored i niwed, oni fydd hynny er mwyn trwsio nam sy'n peri risg uniongyrchol i ddiogelwch pobl – er enghraifft, gwaith plymio brys. Yn yr achosion hyn, gall Iechyd Cyhoeddus Cymru roi cyngor i grefftwyr ac aelodau aelwydydd. Ond ni ddylai crefftwr sydd â symptomau’r coronafeirws wneud unrhyw waith o gwbl, ni waeth pa mor ysgafn yw’r symptomau.

Rwy'n athro sy'n byw yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ond rwy'n gweithio mewn ysgol y tu allan i'r ardal – gaf i fynd i'r gwaith o hyd?

Cewch, ar yr amod nad oes gennych symptomau'r coronafeirws ac nad ydych wedi cael eich cynghori i hunanynysu am unrhyw reswm. Mae'r un peth yn wir i athro sy'n gweithio yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ond sy'n byw y tu allan i'r ardal.

Gaf i wneud gwaith gwirfoddol?

Cewch. Nid oes unrhyw gyfyngiad ar fynd allan i ddarparu gofal neu help i berson agored i niwed, gan gynnwys help brys. Mae hyn yn cynnwys mynd i nôl bwyd a meddyginiaethau iddynt. Ond mae'n bwysig na fyddwch yn achosi unrhyw risg i chi eich hun na'r person rydych yn gofalu amdano. Gweler y canllawiau gwirfoddoli i gael rhagor o wybodaeth.

Ond os ydych yn byw yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ac y byddai'n rhesymol i chi wneud gwaith gwirfoddol neu elusennol gartref, rhaid ichi wneud hynny. 

Rwy'n byw y tu allan i ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ond mae fy ngwaith yno ac ni allaf weithio o gartref – gaf i fynd i weithio yno?

Cewch, os na allwch weithio o gartref ac ar yr amod nad oes gennych symptomau'r coronafeirws ac nad ydych wedi cael eich cynghori i hunanynysu am unrhyw reswm.

Teithio a thrafnidiaeth gyhoeddus

Gaf i yrru i aros yn fy ail gartref y tu allan i ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili?

Na chewch, nid ystyrir bod hyn yn esgus rhesymol dros adael yr ardal. Mae teithio i ail gartref yn cynyddu'r risg y byddwch yn lledaenu'r feirws ac mae hefyd yn rhoi pwysau ar y GIG mewn ardaloedd lle nad oes digon o allu ac adnoddau i ymdrin â mewnlif o bobl. Mae hyn hefyd yn wir yn achos pobl sydd fel arfer yn byw y tu allan i'r ardal ond sydd ag ail gartref ynddi.

Gaf i ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus?

Cewch, os oes angen ichi wneud hynny, ond rhaid ichi wisgo gorchudd wyneb. Dilynwch y canllawiau ar ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus.

Rwyf wedi trefnu gwyliau tramor dros yr wythnosau nesaf – gaf i fynd o hyd?

Na chewch. Gwyddom y bydd hyn yn peri siom, ond nid yw teithio allan o ardal Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili yn un o'r rhesymau a ganiateir o dan y rheoliadau. Mae'r rheoliadau ar waith er mwyn eich diogelu chi a'ch anwyliaiad rhag y coronafeirws ac i atal y feirws rhag lledaenu i ardaloedd eraill o Gymru, y DU a gwledydd eraill.

Os ydych wedi trefnu gwyliau ymlaen llaw – ac eisoes wedi talu – byddem yn eich cynghori i gysylltu â'r asiant neu gwmni teithio i drafod y sefyllfa bresennol yn ardal Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili a'r cyfyngiadau a gyflwynwyd gan Lywodraeth Cymru i gyfyngu ar deithio nad yw'n hanfodol. Dylech hefyd gysylltu â'ch yswiriwr teithio i drafod y sefyllfa – er bod sawl yswiriwr wedi llunio polisïau gyda chymalau eithrio o ran y coronafeirws, mae'n bosibl y bydd rhai polisïau blynyddol yn cwmpasu'r sefyllfa hon.

Rwyf ar wyliau ar hyn o bryd (neu i ffwrdd o ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili am reswm arall) – oes rhaid imi ddod yn ôl ar unwaith?

Os ydych eisoes wedi bod i ffwrdd o'r ardal leol am beth amser, ac yn gallu aros i ffwrdd, rydym o'r farn ei bod yn rhesymol ichi wneud hynny. Nid ydym ychwaith yn cynghori pobl i gwtogi eu gwyliau os byddai gwneud hynny'n peri anawsterau. Fodd bynnag, dylai pobl a adawodd ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ychydig cyn y rhoddwyd y cyfyngiadau ar waith fod yn ymwybodol eu bod yn peri risg uwch o drosglwyddo'r feirws felly, yn ddelfrydol, dylent ddychwelyd adref cyn gynted â phosibl.

Unwaith y bydd trigolion yn dychwelyd i'r ardal, dylent aros yn yr ardal nes y caiff y cyfyngiadau eu codi.

Mae gennyf apwyntiad meddygol y tu allan i ardal Caerffili – gaf i deithio iddo?

Cewch. Os nad yw'r apwyntiad yn un brys, byddem yn gofyn ichi ei ohirio, ond os bydd angen cymorth meddygol arnoch, gallwch deithio i ble bynnag y bydd angen er mwyn cael y cymorth hwnnw. Os bydd yn bosibl, ceisiwch beidio ag aros mewn lleoliadau eraill ar y ffordd.

Mae hyn hefyd yn berthnasol i unrhyw un sy'n byw y tu allan i ardal Caerffili sydd ag apwyntiad meddygol y tu mewn i'r ardal.

Gaf i deithio drwy Gaerffili i gyrraedd cyrchfan nad yw yn y Fwrdeistref?

Os bydd rhaid ichi deithio ar hyd ffordd sy'n pasio drwy ardal Caerffili ac nad oes gennych unrhyw opsiwn rhesymol arall dros deithio i'ch cyrfchfan, yna caniateir hyn.

Gorchuddion wyneb

Pam mae gwisgo gorchudd wyneb bellach yn ofyniad cyfreithiol mewn siopau a mannau cyhoeddus dan do eraill yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili?

O 14 Medi, mae gwisgo gorchuddion wyneb yn orfodol ledled Cymru ym mhob siop a man cyhoeddus dan do.

Ble mae angen gwisgo gorchuddion wyneb?

Mae gorchuddion wyneb yn ofynnol ym mhob man cyhoeddus dan do, fel siopau a chanolfannau siopa, siopau trin gwallt a champfeydd. Yr eithriad i'r rheol hon yw pan fyddwch yn mynd i mewn i rywle i fwyta neu yfed (er enghraifft, caffis, bwytai a thafarndai).

Bydd hefyd yn ofynnol i gyflogwyr yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili orfodi pobl i ddefnyddio gorchuddion wyneb mewn lleoliadau dan do pan na ellir cadw pellter cymdeithasol.

I bwy mae'r gofyniad yn gymwys?

Mae'r gofyniad yn gymwys i bawb sy'n 11 oed a throsodd. Fodd bynnag, efallai y bydd gennych esgus rhesymol dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb, gan gynnwys y canlynol:

  • Ni allwch roi gorchudd wyneb amdanoch na'i wisgo oherwydd salwch corfforol neu feddyliol, neu oherwydd anabledd neu nam;
  • Rydych gyda rhywun sy'n dibynnu ar ddarllen gwefusau i gyfathrebu; neu
  • Rydych yn dianc rhag bygythiad neu berygl ac nid oes gennych orchudd wyneb.

Efallai y bydd gennych hefyd esgus rhesymol dros dynnu gorchudd wyneb dros dro, gan gynnwys y canlynol:

  • Mae angen ichi gymryd meddyginiaeth;
  • Mae angen ichi fwyta neu yfed; neu
  • Mae angen ichi dynnu gorchudd wyneb er mwyn osgoi niwed neu anaf, naill ai i chi'ch hun neu i eraill – er enghraifft i dynnu sylw rhywun at berygl.

Bydd y gallu i ddefnyddio esgus rhesymol dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb ar unrhyw adeg benodol yn dibynnu ar yr unigolyn a'r amgylchiadau. Gall hyn olygu y bydd gan rywun esgus rhesymol dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb weithiau, ond nid bob tro. Ac mae'n bosibl mai dim ond dros dro y bydd yr esgus rhesymol yn gymwys.

Er enghraifft, wrth ystyried a oes angen bwyta neu yfed mewn man lle mae gorchuddion wyneb yn orfodol, gall unrhyw gyflyrau corfforol, a'r tymheredd a'r lleithder i gyd fod yn berthnasol. Nid oes angen i'r rhan fwyaf o bobl fwyta nac yfed ar deithiau byr i ffwrdd o'r cartref, ond gall hyn fod yn wahanol i rywun diabetig, er enghraifft, neu mewn tywydd poeth.

Beth yw “gorchudd wyneb” a sut y dylid ei wisgo?

Darllenwch ein cyngor ar wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau lle y gall fod yn anodd cadw pellter cymdeithasol, a'n canllaw ar wneud gorchudd wyneb sydd â thair haen (yn unol ag argymhelliad Sefydliad Iechyd y Byd).

Rhaid i orchuddion wyneb orchuddio'r geg a'r trwyn. Wrth fynd ati i wisgo gorchuddion, a thra byddant amdanoch, dylech ond cyffwrdd â'r strapiau, y clymau neu'r clipiau. Peidiwch â chyffwrdd â rhan flaen y gorchudd wyneb, na'r rhan ohono sydd wedi bod mewn cysylltiad â'ch ceg a'ch trwyn. Dylech hefyd olchi eich dwylo yn drylwyr â sebon a dŵr am 20 eiliad neu defnyddiwch hylif diheintio dwylo cyn gwisgo gorchudd wyneb ac ar ôl ei dynnu.

Gwybodaeth am fathau gwahanol o orchuddion wyneb, a sut i'w storio a chael gwared arnynt yn ddiogel.

Sut y gallaf ddangos nad oes angen imi wisgo gorchudd wyneb?

Ni fydd bob amser yn amlwg a oes gan rywun esgus rhesymol dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb. Nid yw anableddau na namau bob amser yn weladwy i bobl eraill, a dylid dangos parch a dealltwriaeth tuag at y rhai sydd â rhesymau da dros beidio â gwisgo gorchuddion wyneb.

Os yw'n bosibl, cynghorwn bobl i gario gwybodaeth sy'n dangos bod ganddynt esgus rhesymol (er enghraifft presgripsiwn neu dystiolaeth fel llythyr apwyntiad ysbyty yn ymwneud â chyflwr meddygol). Mae nifer o weithredwyr trafnidiaeth wedi creu cardiau y gellir eu lawrlwytho o'u gwefannau a'u hargraffu.

A yw'r gofyniad i wisgo gorchudd wyneb yn cynnwys staff siopau yn ogystal â chwsmeriaid (e.e. mewn rhai achosion efallai y bydd staff siopau yn gweithio mewn ardaloedd o'r safle lle na fyddant yn dod ar draws cwsmeriaid)

Mewn ardaloedd sy'n agored i'r cyhoedd, mae gwisgo gorchuddion wyneb yn orfodol, yn cynnwys ar gyfer staff. Mewn ardaloedd eraill dan do, y cyflogwr sy'n gyfrifol am sicrhau bod gorchuddion yn ofynnol lle na ellir cadw pellter cymdeithasol.

Siopa a gwasanaethau eraill

Pa siopau fydd ar agor?

Gall pob siop fod ar agor. Fodd bynnag, dylech aros o fewn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili pan fyddwch yn mynd i siopa, a bydd angen ichi wisgo gorchudd wyneb. Darllenwch ein canllawiau ar ddefnyddio gorchuddion wyneb.

Gaf i deithio y tu allan i'r ardal leol i brynu pethau na allaf eu cael yn lleol?

Gallwch fynd allan o'ch ardal leol i gael nwyddau hanfodol os na ellir disgwyl yn rhesymol ichi wneud hyn o fewn yr ardal neu gael gwasanaeth i'w danfon. Ond mewn achosion eraill, rhaid ichi aros o fewn yr ardal. Ni chaniateir ichi deithio i Gaerdydd i fynd i siop ddillad, er enghraifft.

Gaf i ddefnyddio gwasanaethau clicio a chasglu y tu allan i ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili?

Yn y rhan fwyaf o achosion, na chewch fydd yr ateb tra bo'r gofyniad i aros o fewn yr ardal yn parhau i fod ar waith. Mae angen esgus rhesymol arnoch i deithio y tu allan i'r ardal i gasglu rhywbeth sydd ei angen arnoch. Mae'n annhebygol mai dyma fydd yr achos os gellir ei ddanfon ichi yn gyfleus.

Ydy bwytai, caffis, bariau a thafarndai yn cael bod ar agor o hyd?

Ydynt, ond dim ond gyda phobl sy'n byw gyda chi y gallwch fwyta ac yfed dan do. Mae'n drosedd cwrdd â rhywun o'r tu allan i'ch aelwyd yn fwriadol yn unrhyw rai o'r lleoliadau hyn (dan do). Mae rheolau llym o ran sut y caniateir i leoliadau lletygarwch fel y rhain weithredu. Fodd bynnag, os na chaiff y rheolau hyn eu dilyn neu os bydd pobl yn parhau i gwrdd â phobl eraill nad ydynt yn rhan o'u haelwyd, efallai y bydd yn rhaid i'r lleoliadau gau.

Ydy siopau trin gwallt, salonau harddwch a gwasanaethau cyswllt agos eraill yn cael bod ar agor o hyd?

Ydynt, ond dim ond i'r rhai sydd yn yr ardal y dylech fynd. Bydd angen ichi wisgo gorchudd wyneb.

Mannau addoli, priodasau a phartneriaethau sifil, mynwentydd ac angladdau

Gaf i barhau i fynychu man addoli?

Cewch, ar yr amod ei fod o fewn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ac na fyddwch yn mynd yno gydag unrhyw un nad yw'n byw gyda chi. Nid oes unrhyw reolau penodol ar waith mewn perthynas â gwasanaethau crefyddol yn yr ardal. Bydd disgwyl i bobl gadw pellter corfforol a sicrhau hylendid dwylo a hylendid anadlol da, a bydd angen ichi wisgo gorchudd wyneb hefyd.

A ellir cynnal priodasau?

Gellir. Gellir cynnal seremonïau priodas a phartneriaeth sifil a derbyniadau bach yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili, ond ni chaniateir i westeion o'r tu allan i'r ardal fynd i'r derbyniad.

Gall y rhai sy'n byw yn yr ardal hefyd adael yr ardal os cânt eu gwahodd i seremoni briodas y tu allan i'r ardal, ond ni chaniateir iddynt fynd i'r derbyniad.

Gaf i fynd i angladd y tu allan i'r ardal leol?

Cewch, os cewch wahoddiad. Fodd bynnag, dylech gymryd gofal i gadw pellter cymdeithasol, ac fe'ch cynghorir i wisgo gorchudd wyneb, yn enwedig os byddwch dan do neu os na fyddwch yn gallu cadw pellter cymdeithasol. Ni ddylech fynd i unrhyw wylnos a gynhelir.

Chwaraeon a gweithgareddau yn yr awyr agored

A all cyfleusterau chwaraeon a hamdden aros ar agor?

Gellir. Rhaid i weithredwyr y cyfleusterau hyn gymryd pob mesur angenrheidiol i reoli risg a sicrhau y gellir cadw pellter cymdeithasol, ac ni ddylai mwy na 30 o bobl ymgynnull ar gyfer gweithgareddau ymarfer corff na chwaraeon, boed hynny dan do neu yn yr awyr agored. 

Gyda phwy y gallaf wneud ymarfer corff neu gymryd rhan mewn chwaraeon?

Dim ond gyda phobl eraill o fewn ardal yr awdurdod lleol y gallwch wneud ymarfer corff neu gymryd rhan mewn chwaraeon, ar yr amod y byddwch yn cadw pellter cymdeithasol, y cymerir pob cam rhesymol i leihau risg, a'ch bod ond yn gwneud hynny mewn grwpiau neu ddosbarthiadau o hyd at 30 o bobl. 

A all dosbarthiadau chwaraeon a chwaraeon tîm barhau yn yr awyr agored?

Gallant, ond dylid cadw pellter cymdeithasol bob amser a dylid cyfyngu'r dosbarthiadau i ddim mwy na 30 o bobl. Ni ddylech deithio i ardaloedd y tu allan i'r sir i wneud ymarfer corff na chymryd rhan mewn chwaraeon.

Beth am feicio?

Caniateir ichi feicio ond rhaid ichi wneud hynny o fewn ffiniau'r awdurdod lleol. Ni chaniateir ichi feicio mewn grwpiau o fwy na 30 o bobl, p'un a fyddwch yn cadw pellter cymdeithasol ai peidio. Caniatier ichi feicio i'r gwaith, neu mewn perthynas â'r gwaith, os na allwch weithio gartref.

Gaf i yrru i rywle i wneud ymarfer corff neu gymryd rhan mewn chwaraeon?

Cewch, ar yr amod eich bod yn aros o fewn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili.

Mae gennyf broblemau symudedd ac mae angen imi yrru i wneud ymarfer corff – gaf i wneud hynny?

Cewch. Mae'n bosibl y bydd angen i bobl â phroblemau iechyd neu symudedd penodol deithio mewn car o'u cartref i wneud ymarfer corff, gan gynnwys y tu allan i ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili o bosibl os bydd rheswm da dros wneud hyn. Er enghraifft, efallai na fydd rhai defnyddwyr cadair olwyn neu ddefnyddwyr sgwter symudedd yn gallu gwneud ymarfer corff yn union y tu allan i'w cartref am resymau ymarferol. O dan amgylchiadau o'r fath, dylid teithio i'r lleoliad hygyrch cyfleus agosaf.

A all campfeydd a chanolfannau hamdden aros ar agor?

Gallant, ar yr amod eu bod yn cadw at yr holl ofynion diogelwch i amddiffyn pobl rhag y risg o gael y coronafeirws. Mae'n rhaid i gampfeydd a chanolfannau hamdden roi mesurau ar waith i sicrhau y gellir cadw pellter cymdeithasol a safonau hylendid da. Efallai y bydd angen iddynt hefyd atal rhai gweithgareddau lle bydd pobl mewn cysylltiad agos am fod y risg o ledaenu'r feirws yn yr ardal yn uwch.

A oes angen immi wisgo gorchudd wyneb pan fyddaf yn gwneud ymarfer corff mewn canolfan hamdden neu gampfa?

Gan fod campfeydd a chanolfannau hamdden yn fannau cyhoeddus dan do, bydd angen ichi wisgo gorchudd wyneb pan fyddwch yn mynd yno a bydd angen ichi barhau i'w wisgo yn dibynnu ar beth y byddwch yn ei wneud. Os byddwch yn paratoi i wneud ymarfer corff, yn newid neu'n cymryd rhan mewn unrhyw weithgaredd nad yw'n llafurus, yn enwedig pan fyddwch mewn cysylltiad agos â phobl eraill, bydd angen ichi wisgo gorchudd wyneb.

Fodd bynnag, efallai y bydd amgylchiadau lle bydd cynllun y safle a natur yr ymarfer corff rydych yn ei wneud yn golygu na fyddai'n rhesymol disgwyl ichi wisgo gorchudd wyneb. Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn cynghori na ddylid gwisgo gorchudd wyneb wrth wneud ymarfer corff oherwydd y gall chwys wlychu gorchudd wyneb yn gyflymach, gan ei gwneud yn anoddach anadlu ac y bydd micro-organebau yn tyfu'n gyflymach. Mae'n cynghori mai'r mesur ataliol pwysig wrth wneud ymarfer corff yw cadw pellter cymdeithasol oddi wrth eraill.

Gaf i deithio i'r fwrdeistref sirol ac oddi yno i gymryd rhan mewn chwaraeon?

Na chewch, oni bai eich bod yn berson chwaraeon proffesiynol neu'n athletwr elitaidd yn ôl disgrifiad Chwaraeon Cymru. Ni chaniateir ichi deithio i'r fwrdeistref sirol nac oddi yno i gymryd rhan mewn gweithgareddau chwaraeon amatur.

Cwestiynau eraill

Ydy'r cyngor ar warchod yn cael ei ailddechrau yn ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili ar gyfer pobl eithriadol o agored i niwed?

Nac ydy, nid ydym yn ailsefydlu'r cyngor gwarchod ar hyn o bryd. Os bydd hyn yn newid ac os bydd angen inni ofyn ichi warchod eich hun eto, byddwn yn ysgrifennu'n uniongyrchol at y bobl y gofynnwyd iddynt warchod eu hunain yn yr ardal hon o'r blaen.

Gaf i ddefnyddio milfeddyg y tu allan i ardal Bwrdeistref Sirol Caerffili?

Cewch, os nad oes gwasanaeth addas o fewn yr ardal neu os ydych eisoes wedi'ch cofrestru â milfeddyg y tu allan i'r ardal. Fodd bynnag, dylech ohirio unrhyw driniaeth nad yw'n driniaeth frys.

Gaf i deithio i gasglu anifeiliaid anwes?

Nid ystyrir bod casglu anifail anwes yn esgus rhesymol dros adael yr ardal ar y cyfan, ond os bydd rhesymau dros wneud hyn sy'n ymwneud â lles anifail yna byddai modd cyfiawnhau mynd i gasglu'r anifail.

Mae'n rhaid imi fynd i'r llys – a ddylwn i fynd o hyd?

Dylech.Os bydd eich achos llys yn mynd rhagddo o hyd, gallwch adael yr ardal er mwyn mynd i'r llys, ar yr amod nad ydych yn hunanynysu – os felly, dylech gysylltu â'r llys i gael rhagor o wybodaeth. Dylai'r llysoedd eich helpu i sicrhau bod 2m rhyngoch chi a phobl eraill. Nid yw'r rheolau sy'n atal pobl rhag ymgynnull dan do yn gymwys i achosion llys.

Mae amodau fy mechnïaeth yn ei gwneud yn ofynnol imi fynd i orsaf heddlu neu fodloni gofynion eraill, gaf i adael yr ardal er mwyn gwneud hyn?

Cewch, ar yr amod nad ydych yn hunanynysu – os felly, dylech gysylltu â'r llys a osododd yr amodau i gael rhagor o wybodaeth.

Gaf i deithio i faes awyr i gasglu aelod o'm haelwyd neu aelod o'm teulu sy'n dychwelyd i Gymru?

Cewch. Os bydd rhywun yn dychwelyd i Gymru o'r tu allan i'r DU, bydd angen iddo ddilyn y canllawiau ar sut i hunanynysu ar ôl dychwelyd o dramor. Mae'r canllawiau hyn yn berthnasol i bobl sy'n cyrraedd Cymru yn syth a'r rhai sy'n cyrraedd rhywle arall yn y DU ac yna'n teithio i Gymru.

Mae'n well peidio â rhannu car â pherson arall nad yw'n byw gyda chi. Os byddwch yn rhannu car, dylech aros mor bell oddi wrth eich gilydd â phosibl yn y car a chadw'r ffenestri ar agor. Gallwch ddilyn y canllawiau hyn ar deithio'n ddiogel

A ellir cynnal gwersi gyrru o hyd?

Gellir, ar yr amod bod y myfyriwr a'r hyfforddwr o fewn y sir. Dylai'r naill a'r llall wisgo gorchuddion wyneb.

Gorfodi a dirwyon

Pwy sy'n gorfodi'r cyfyngiadau?

Caiff y cyfyngiadau eu gorfodi gan swyddogion iechyd yr amgylchedd awdurdodau lleol a'r heddlu.

Beth gall swyddogion gorfodi ei wneud?

Gallant gyflwyno hysbysiadau cosb benodedig neu argymell erlyn mewn llys ynadon. Yn ogystal, mae ganddynt bwerau eang i gymryd camau ymarferol i wasgaru cynulliadau, ei gwneud yn ofynnol i bobl fynd adref a chael mynediad i eiddo.

Beth os na chymerir camau rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r coronafeirws mewn mangre neu weithle?

Mae swyddogion gorfodi awdurdodau lleol bellach yn gallu cyflwyno hysbysiad gwella mangre. Bydd hwn yn ei gwneud yn ofynnol i'r person sy'n gyfrifol am y fangre gymryd camau penodedig ac, os na chymerir y camau hynny, gall swyddog gyflwyno “hysbysiad cau mangre” a fydd yn golygu y bydd yn rhaid cau'r fangre. Lle y bo angen, gall swyddog hefyd gyflwyno hysbysiad cau mangre hyd yn oed os na chyflwynwyd hysbysiad gwella mangre o'r blaen.

Felly, os na fydd pobl yn cydymffurfio, gellir cau'r fangre.

Beth fydd yr heddlu yn ei wneud?

Bydd yr heddlu yng Nghymru yn ymgysylltu â phobl, yn esbonio beth sydd angen iddynt ei wneud ac yn eu hannog i gydymffurfio. Ond rhoddwyd pwerau i'n heddluoedd a byddant yn eu defnyddio – caiff y cyfyngiadau eu gorfodi os na fydd pobl yn ymateb.

Beth yw'r cosbau ariannol?

Mae rheoliadau'r coronafeirws yn cynnwys darpariaethau ar gyfer cyflwyno hysbysiad cosb benodedig ar gyfer y rhan fwyaf o fathau o dorri'r rheoliadau, gan gynnwys dirwy o £60; caiff y swm hwn ei gynyddu i £120 am ail drosedd a bydd yn parhau i ddyblu ar gyfer troseddau pellach, hyd at gyfanswm o £1,920. Fodd bynnag, os caiff yr unigolyn ei erlyn, caiff llys orfodi unrhyw ddirwy (nid oes uchafswm).

Rydym yn gobeithio y bydd pobl yn deall difrifoldeb y sefyllfa rydym yn ei hwynebu ac y byddant yn cydymffurfio â'r rheoliadau, heb orfod eu cosbi.

Rhannu’r dudalen hon