Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau ynghylch a pham yr ydym yn cyflwyno terfyn cyflymder o 20mya.

Cyhoeddwyd gyntaf:
8 Gorffennaf 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Pam ydych chi am gyflwyno terfyn cyflymder o 20mya ar ffyrdd preswyl a strydoedd prysur i gerddwyr ledled Cymru?

 

Rydym ni yn credu y byddai cyflwyno 20mya ar ffyrdd preswyl a strydoedd prysur i gerddwyr ledled Cymru yn:

  • gostwng risg a difrifoldeb anafiadau o ganlyniad i wrthdrawiadau rhwng cerbydau a defnyddwyr bregus ar y ffyrdd
  • Annog mwy o bobl i feicio a cherdded
  • gwneud Cymru yn fwy deniadol i’n cymunedau
  • dod â buddion iechyd corfforol a meddyliol

A fydd hyn yn effeithio ar bob ffordd sy'n 30mya ar hyn o bryd?

Bydd y newid i’r ddeddfwriaeth ond yn effeithio ar ffyrdd preswyl a strydoedd prysur i gerddwyr. Rydym yn gweithio agos gydag awdurdodau priffyrdd i nodi ffyrdd posib lle bydd terfynau cyflymder yn cael eu gostwng i 20mya a'r rhai a ddylai aros ar 30mya.

A ydych chi eisoes wedi penderfynu y bydd hyn yn cael ei gyflwyno ledled Cymru?

Byddwn yn gwerthuso’r ymgynghoriad cyhoeddus ar-lein, data a gasglwyd o wyth anheddiad a gyflwynwyd ledled Cymru trwy gydol 2021 a dechrau 2022, ynghyd â grwpiau ffocws penodol ac ymgysylltu arall gyda rhanddeiliaid. Bydd hyn yn helpu i wneud penderfyniadau polisi. Os bydd y ddeddfwriaeth arfaethedig yn cael ei phasio gan y Senedd, bydd terfynau cyflymder 20mya yn cael eu cyflwyno ledled Cymru.

Mae fy ardal leol yn, neu'n mynd i ddod yn 20mya. A yw'n rhan o fenter Llywodraeth Cymru?

Mae’r Awdurdodau Lleol wedi bod yn cyflwyno terfynau cyflymder 20mya ledled y wlad oherwydd y buddion cydnabyddedig a'r gefnogaeth gyhoeddus. Yr wyth anheddiad sydd yn ffurfio cam cyntaf o gyflwyno’r 20mya yw:

  • Llandudoch, Sir Benfro
  • Gogledd Llanelli, Sir Gaerfyrddin
  • Sant-y-brid, Bro Morgannwg
  • Canol Gogledd Caerdydd
  • Pentref Cil-ffriw, Castell-Nedd Port Talbot
  • Y Fenni, Sir Fynwy
  • Glan Hafren, Sir Fynwy
  • Bwcle, Sir y Fflint

A fydd yr heddlu'n gorfodi'r terfyn cyflymder 20mya arfaethedig?

Rydym wedi bod yn gweithio'n agos gyda'r heddlu i ddatblygu strategaeth orfodi sydd, yn ein barn ni, yn gwneud ein ffyrdd yn ddiogel i'r holl ddefnyddwyr. Byddwn yn treialu gorfodi yn y cam cyntaf, cyn ei gyflwyno'n genedlaethol.

A allai lleihau'r terfyn cyflymder achosi tagfeydd?

Nid ydym yn credu y bydd terfyn cyflymder o 20mya yn cynyddu nifer y cerbydau ar y ffordd, felly nid oes unrhyw reswm pam y dylai tagfeydd gynyddu. Efallai y bydd traffig yn llifo'n fwy llyfn.

Sut y bydd terfyn cyflymder is yn annog cerdded a beicio?

Mae cyflymderau is yn golygu bod pobl yn teimlo'n fwy cyfforddus i gerdded a beicio ac mae'n fwy diogel i blant gerdded i'r ysgol, tra bod pobl hŷn hefyd yn teimlo'n fwy abl i deithio'n annibynnol ac yn ddiogel. Mae tystiolaeth o bob cwr o'r byd mai cyflymderau cerbydau yw'r prif reswm pam nad yw pobl yn cerdded neu'n beicio neu ddim yn caniatáu i'w plant gerdded neu feicio i'r ysgol.

A allai'r terfyn 20mya newydd arwain at fwy o lygredd?

Nid oes llawer o dystiolaeth i awgrymu bod lleihau cyflymderau cerbydau i 20mya yn gwneud unrhyw wahaniaeth i lygredd. Nid yw mor syml â dweud bod mwy o amser yn gyrru yn cyfateb i fwy o lygredd. Arddulliau gyrru, cyflymiad, brecio, cyflwr cerbydau; mae'r pellter a deithiwyd a thymheredd yr injan i gyd yn chwarae rhan yn lefelau'r llygryddion sy'n cael eu cynhyrchu. Mae cyngor ar gael ar wefannau y cymdeithasau moduro ynghylch lleihau eich allyriadau ac arbed tanwydd, sy'n cynnwys gyrru'n arafach ac yn fwy cyson.

A fydd terfyn cyflymder is yn gwella diogelwch mewn gwirionedd?

Mae Sefydliad Iechyd y Byd (World Health Organisation) yn nodi mai'r ffordd fwyaf effeithiol o wella diogelwch cerddwyr yw lleihau cyflymder cerbydau. Roedd 50% o'r rhai a anafwyd ar ein ffyrdd yn 2018, wedi digwydd ar ffyrdd 30mya. Mae'r Gymdeithas Frenhinol er Atal Damweiniau (RoSPA) yn nodi bod 45% o gerddwyr yn cael eu lladd os ydynt yn cael eu taro gan gar sydd yn symud ar 30mya neu lai ond dim ond 5% pan fo’r cyflymder yn 20mya neu lai.

Sut y byddwch chi'n gwneud pobl yn ymwybodol o'r newidiadau?

Rydym yn cynnal ymgyrchoedd gwybodaeth lleol yn yr 8 ardal anheddu ac yn gweithio gydag ysgolion i dynnu sylw at y newidiadau a'r buddion posibl. Os caiff y ddeddfwriaeth ei phasio, bydd ymgyrch genedlaethol i godi ymwybyddiaeth cyn ei chyflwyno.

Pa ddata sy'n cael ei gasglu fel rhan o gam cyntaf ei gyflwyno 20mya?

Bydd data damweiniau yn ogystal â chyflymder a chyfaint traffig hefyd yn rhan annatod o'r broses werthuso.

Bydd monitorau yn cael eu rhoi ar waith yn rhai o'r ardaloedd anheddu yn ystod Cam cyntaf yr 20mya i fesur a chasglu data am ansawdd aer.

Bydd disgyblion ysgol a rhieni hefyd yn cael eu harolygu i weld os yw'r 20mya wedi gwneud unrhyw wahaniaeth i'w teithio i'r ysgol ac yn ôl, a'u gweithgareddau cymdeithasol.

Bydd y data yn darparu ymchwil ddefnyddiol a fydd o fudd i awdurdodau lleol eraill ac o bosibl yn dylanwadu ar y broses o wneud penderfyniadau cenedlaethol.