Neidio i'r prif gynnwy

Yn bresennol

  • Y Gwir Anrh. Mark Drakeford AS (Cadeirydd)
  • Vaughan Gething AS
  • Eluned Morgan AS

Trwy gyswllt fideo

  • Rebecca Evans AS
  • Lesley Griffiths AS
  • Julie James AS
  • Ken Skates AS
  • Kirsty Williams AS
  • Jeremy Miles AS
  • Jane Hutt AS
  • Hannah Blythyn AS
  • Julie Morgan AS
  • Lee Waters AS
  • Dafydd Elis-Thomas AS
  • Shan Morgan, yr Ysgrifennydd Parhaol
  • Des Clifford, Cyfarwyddwr Cyffredinol, Swyddfa’r Prif Weinidog
  • Carys Evans, Prif Ysgrifennydd Preifat y Prif Weinidog
  • Will Whiteley, Pennaeth Is-adran y Cabinet
  • Toby Mason, Pennaeth Cyfathrebu Strategol (drwy gyswllt fideo)
  • Jane Runeckles, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Madeleine Brindley, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Alex Bevan, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Dan Butler, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Ian Butler, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Kate Edmunds, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo) 
  • Paul Griffiths, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Claire Jenkins, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Andrew Johnson, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Gareth Williams, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Mitch Theaker, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Tom Woodward, Cynghorydd Arbennig (drwy gyswllt fideo)
  • Christopher W Morgan, Ysgrifenyddiaeth y Cabinet (cofnodion)
  • Damian Roche, Ysgrifenyddiaeth y Cabinet
  • Jonathan Scourfield, Cynghorydd Polisi Arbenigol (drwy gyswllt fideo)
  • Dewi Knight, Cynghorydd Arbenigol ar Ddiwygio Addysg (drwy gyswllt fideo)
  • Chris Jones, y Dirprwy Brif Swyddog Meddygol
  • Reg Kilpatrick, Cyfarwyddwr Llywodraeth Leol
  • Debra Carter, Dirprwy Gyfarwyddwr, Cyllid Strategol Llywodraeth Leol (drwy gyswllt fideo)
  • Zowie Hay, y tîm COVID-19
  • Jo Trott, Pennaeth y tîm prosiect COVID-19
  • Jonathan Price, y Prif Economegydd (drwy gyswllt fideo)
  • Tom Smithson, y tîm prosiect COVID-19 (drwy gyswllt fideo)
  • Cathy Weatherup, Iechyd y Cyhoedd (drwy gyswllt fideo) 

Eitem 1: Adolygiad tair wythnos o’r Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws)

  1. Dywedodd y Prif Weinidog wrth y Cabinet y byddai’r cyfarfod yn canolbwyntio ar yr adolygiad 21 diwrnod diweddaraf o’r Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) a mesurau cyfyngiadau symud eraill. Roedd y Cyngor Gweinidogol drafft a’r dogfennau cysylltiedig wedi cael eu dosbarthu er mwyn llywio’r drafodaeth.
  1. Yn unol â’r Rheoliadau, os bydd gofyniad neu gyfyngiad yn cael ei orfodi neu ei barhau, rhaid bodloni tri amod. Rhaid i’r Rheoliadau fod at ddibenion atal lledaeniad haint neu halogiad, diogelu rhagddynt, eu rheoli neu ddarparu ymateb iechyd y cyhoedd i fynychder neu ledaeniad haint neu halogiad. Rhaid bod bygythiad i iechyd y cyhoedd, a rhaid i’r cyfyngiadau fod yn gymesur o ran yr hyn y bwriedir iddynt ei gyflawni.
  1. Roedd angen ystyried, ar sail yr wybodaeth a oedd ar gael, a oedd yna unrhyw hyblygrwydd i lacio unrhyw gyfyngiadau symud. Byddai angen monitro unrhyw gamau i godi cyfyngiadau wedi hynny, er mwyn caniatáu ymateb priodol pe bai’r cyfraddau heintio yn dechrau codi unwaith eto.
  1. Roedd y gyfradd ‘R’ yng Nghymru yn parhau i fod o dan un, ond wrth i nifer yr achosion ostwng mae’r dull hwn o fesur yn mynd yn fwy cyfnewidiol, a dylid ei ystyried ar y cyd â nifer o ddangosyddion ehangach, megis nifer y cleifion COVID-19 sydd mewn gwelyau gofal critigol, sef 9% o’r cyfraddau cyffredinol meddiannu gwelyau ar hyn o bryd. Roedd nifer y marwolaethau o symptomau sy’n gysylltiedig â COVID ar y lefel isaf mewn chwe wythnos o leiaf, ac erbyn hyn nid oedd nifer y marwolaethau a oedd yn cael eu cofnodi mewn cartrefi gofal yn uwch nag yn yr un cyfnod yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf.
  1. Roedd rhai amcangyfrifon yn awgrymu bod y feirws ar oddeutu un person ym mhob 10,000, sef rhwng 8 a 10 gwaith yn is nag y bu ddiwedd mis Mawrth. Roedd hyn i gyd yn awgrymu bod yna hyblygrwydd i godi rhai o’r cyfyngiadau.
  1. Roedd hyn yn cael ei gryfhau gan y system cadw gwyliadwriaeth a oedd yn cael ei rhoi ar waith gan gynnwys Profi, Olrhain a Diogelu, gwaith y Ganolfan Bioddiogelwch, yr ‘ap’ ZOE a’r gwaith o fonitro dŵr gwastraff a oedd yn cael ei ddatblygu gan Brifysgol Bangor. Yn ogystal â hynny, roedd y dulliau torri cylched a oedd yn cael eu datblygu yn golygu y gellid ailgyflwyno cyfyngiadau mewn ardaloedd penodol pe bai’r gyfradd trosglwyddiadau yn codi.
  1. Cynigiwyd y byddai siopau nad ydynt yn rhai angenrheidiol yn cael agor o ddydd Llun 22 Mehefin ymlaen, ar yr amod bod mesurau cadw pellter cymdeithasol yn eu lle. Byddai cyfleusterau gofal plant hefyd yn cael ailagor gam wrth gam o dan ganllawiau newydd. Nodwyd y byddai plant o’r un teuluoedd yn cael mynychu cyfleusterau gwahanol ond na allai plentyn unigol fynychu dau leoliad gwahanol.
  1. Byddai cam cyntaf y broses o ailagor y farchnad dai yn cychwyn, sef yn benodol caniatáu i bobl symud eu prif gartrefi os oedd eiddo heb denant neu heb ei feddiannu, a chaniatáu cwblhau gwerthiannau y cytunwyd arnynt eisoes. Byddai prisiadau morgeisi a thynnu lluniau at ddiben edrych ar eiddo ar-lein yn cael eu caniatáu o dan y canllawiau ar gyfer gweithio yng nghartref rhywun.
  1. Cytunodd y Cabinet ar y cynigion penodol hyn.
  1. Argymhellwyd hefyd bod cyfres o fân gynigion eraill, nad oedd disgwyl iddynt gael effaith sylweddol ar y cyfraddau trosglwyddiadau, yn cael eu gweithredu o ddydd Llun 22 Mehefin ymlaen. Byddai’r cyfyngiadau ar gyrtiau chwaraeon awyr agored yn cael eu codi, ond byddai’r cyfyngiadau sy’n parhau i fod ar waith ar gyfer cynulliadau a chadw pellter cymdeithasol yn parhau i gyfyngu ar chwaraeon awyr agored, er enghraifft ni fyddai chwaraeon cyswllt na chwaraeon tîm yn cael eu caniatáu. Yn ogystal â hynny, byddai athletwyr elît nad ydynt yn athletwyr proffesiynol yn cael ailddechrau hyfforddi. Byddai angen i gyrff llywodraethu chwaraeon sicrhau bod canllawiau penodol ar gael.
  1. Er mwyn cydnabod y gwaith a wnaed gan y Fforwm Ffydd ac arweinwyr crefyddol yng Nghymru, byddai gweddïo preifat mewn mannau addoli lle gellir cadw pellter cymdeithasol yn cael ei ganiatáu. Ni ddylai cynulliadau ddigwydd, fodd bynnag.
  1. Byddai gan bobl yr hawl hefyd i deithio y tu allan i’w hardal leol ar sail dosturiol, ac er mwyn pleidleisio mewn etholiadau rhyngwladol pan nad yw’n bosibl pleidleisio drwy’r post.
  1. Byddai gwaith yn parhau i gynyddu’n raddol y gweithgarwch hanfodol nad yw’n ymwneud â COVID o fewn y system gofal iechyd, a byddai’r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol yn cyhoeddi datganiad i dynnu sylw at ba wasanaethau ychwanegol a fyddai ar gael.
  1. Cytunodd y Cabinet ar yr argymhellion ychwanegol hyn.
  1. Cadarnhaodd y Gweinidogion y byddai rhagor o weithgarwch yn ailddechrau mewn ysgolion o 29 Mehefin ymlaen, fel a nodwyd yn flaenorol gan y Gweinidog Addysg.
  1. Hefyd, trafododd y Cabinet opsiynau eraill i’w hystyried yn ystod y cyfnod adolygu presennol, ond oherwydd yr angen am ragor o dystiolaeth, ni fyddai rhagor o newidiadau yn cael eu gwneud cyn dydd Llun 6 Gorffennaf. Byddai cyhoeddi cynigion yn awr, fodd bynnag, gyda’r rhybudd arferol na fyddent yn cael eu cyflwyno oni fyddai’n ddiogel i wneud hynny, yn galluogi awdurdodau cyhoeddus a busnesau i ymbaratoi.
  1. Un cynnig o’r fath oedd cael gwared ar y gofyniad i aros yn lleol. Byddai codi’r gofyniad hwn yn golygu y byddai’n rhaid paratoi cyfleusterau cyhoeddus a datblygu strategaethau er mwyn rheoli niferoedd. Byddai hyn yn arbennig o bwysig mewn cyrchfannau ymwelwyr cydnabyddedig. Adroddwyd bod Awdurdodau Lleol a Pharciau Cenedlaethol eisoes yn paratoi i agor cyfleusterau, megis toiledau a meysydd parcio, ond byddai angen cael sicrwydd o ran a ellir cyflawni hyn erbyn dydd Llun 6 Gorffennaf.
  1. Nododd y Gweinidogion fod Croeso Cymru a rhai atyniadau awyr agored, megis sŵau, hefyd yn paratoi ar gyfer yr adeg pan fyddai cyfyngiadau ar deithio yn cael eu codi ac y byddai’n ddiogel iddynt ailagor.
  1. Cytunodd y Cabinet y dylai’r Prif Weinidog roi arwydd y byddai’r gofyniad i aros yn lleol yn cael ei godi ar 6 Gorffennaf, cyhyd â bod yr amodau yn caniatáu hynny.
  1. Fel rhan o’r cyhoeddiad ddydd Gwener, ac er mwyn paratoi ar gyfer yr adolygiad nesaf ar 9 Gorffennaf, argymhellwyd y dylai’r Llywodraeth ddarparu canllawiau ymlaen llaw mewn perthynas â’r meysydd a allai gael blaenoriaeth o ran ailagor, ar yr amod bod y mesurau diogelwch y cyhoedd yn cael eu bodloni.
  1. Dylid gwneud paratoadau ar gyfer ailagor yr economi ymwelwyr, megis llety hunangynhwysol ac atyniadau ymwelwyr awyr agored. Dylid gwneud trefniadau hefyd ar gyfer ailddechrau gwasanaethau personol, megis trin gwallt, drwy apwyntiad.
  1. Cytunodd y Cabinet ar yr argymhellion.