Neidio i'r prif gynnwy

Croesawodd y Cadeirydd aelodau’r Grŵp Cynghori ar Ewrop i’r galwad cynadledda.

Penderfynwyd trefnu galwad cynadledda yn lle cyfarfod oherwydd yr heriau a’r pwysau digynsail sydd wedi dod yn sgil y pandemig coronafeirws. Roedd Llywodraeth Cymru yn cymryd pob cam posibl i baratoi Cymru ar gyfer y pandemig hwn drwy gydweithio gyda llywodraethau eraill y DU a gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru i baratoi cynlluniau ac i geisio arafu’r feirws wrth iddo ymledu.

Nododd y Cadeirydd lythyr diweddar Alec Don yn dweud ei fod yn ymddiswyddo o fod yn aelod o’r Grŵp gan ei fod yn symud i swydd newydd gydag Abu Dhabi Ports, gan nodi ei ddiolch am gyfraniad Alec at drafodaethau’r Grŵp.

Croesawodd y Cadeirydd Jackie Jones, cyn-Aelod o Senedd Ewrop, fel aelod newydd o’r Grŵp Cynghori ar Ewrop.

Ar ran y Grŵp, dymunodd y Cadeirydd wellhad buan i William Powell, gan ddweud ei fod ym meddyliau’r aelodau ar ôl i adroddiad yn y cyfryngau ddweud ei fod yn ddifrifol wael gyda’r coronafeirws.

Rhoddodd y Cwnsler Cyffredinol a’r Gweinidog Pontio Ewropeaidd wybod am y datblygiadau diweddaraf i’r Grŵp, gan ganolbwyntio ar hynt y negodiadau DU/UE hyd yn hyn.

Roedd y prif bwyntiau’n cynnwys:

  • Oherwydd y pandemig byd-eang, roedd Llywodraeth Cymru o’r farn na ddylid parhau â’r negodiadau ynghylch perthynas y DU/UE yn y dyfodol ar hyn o bryd, ac roedd cryn amheuaeth na fyddai’n bosibl cwblhau’r negodiadau cyn diwedd y cyfnod pontio ar 31 Rhagfyr 2020 - ac felly'r gred oedd y dylai’r cyfnod pontio gael ei ymestyn
  • Pe bai’r negodiadau’n parhau, dylai Llywodraeth y DU rannu gwybodaeth, a thrafod gyda’r llywodraethau datganoledig, er mwyn ceisio eu cytundeb ar faterion a dewisiadau allweddol ynglŷn â’r berthynas economaidd rhwng y DU a’r UE yn y dyfodol
  • Roedd Gweinidogion Cymru wedi ysgrifennu i Lywodraeth y DU gan nodi nifer o bryderon penodol ynghylch sut y byddai’r dull gweithredu ar gyfer masnachu nwyddau yn effeithio ar y sector gwasanaethau yng Nghymru a’r angen i Lywodraeth y DU negodi ffordd o barhau i gymryd rhan rhaglenni olynol yr UE
  • Nod Llywodraeth Cymru erioed oedd bod yn adeiladol, a’r gobaith oedd dod i gytundeb gyda Llywodraeth y DU, gan alluogi’r DU i negodi gyda’r UE o safbwynt undod a nerth
  • Er nad oedd Gweinidogion Cymru yn cytuno â’r dull gweithredu yr oedd Llywodraeth y DU wedi penderfynu arno, byddent yn codi eu llais dros fuddiannau Cymru, a byddent yn ceisio bod yn adeiladol wrth weithio gyda Llywodraeth y DU ar y negodiadau
  • Roedd y gwaith arall a oedd yn mynd rhagddo mewn perthynas ag ymadael â’r UE yn cynnwys:
    • parodrwydd ar gyfer cytundeb yn y dyfodol (neu ddim cytundeb yn y dyfodol, gan fod llawer
    • o’r gwaith ar gyfer dim cytundeb a gafodd ei wneud y llynedd yn parhau’n berthnasol) o deddfwriaeth i sicrhau bod y llyfr statud yn parhau’n weithredol
    • fframweithiau cyffredin a marchnad fewnol y DU
    • polisïau Llywodraeth y DU yn y dyfodol (ee polisi mudo)
    • polisïau Llywodraeth Cymru yn y dyfodol (ee mewn perthynas â’r diwydiant amaeth a’r economi)
    • materion allweddol sy’n ymwneud â chyllid, megis y Gronfa Ffyniant Gyffredin.

Cafwyd cyfnewid barn o dan ofal y Cadeirydd, sef:

  • Cefnogaeth ar gyfer y dull gweithredu adeiladol a ddefnyddir gan Lywodraeth Cymru, a chynnwys y llythyron y mae Gweinidogion Cymru wedi eu hanfon at eu cydweithwyr cyfatebol yn Llywodraeth y DU, er mwyn ceisio diogelu buddiannau Cymru a dylanwadu ar safbwynt negodi’r DU.
  • Consensws ymysg yr aelodau y dylai’r cyfnod pontio gael ei ymestyn er mwyn i’r DU a’r UE allu canolbwyntio’n llawn ar yr argyfwng COVID-19, a chael digon o amser i gynnal negodiadau ar ôl i anterth yr argyfwng fynd heibio
  • Atgoffa bod yr UE yn gweithredu’n seiliedig ar gyfraith a chynsail
  • Byddai Cytundeb Masnach Rydd cyfyngedig ar ddiwedd y cyfnod pontio yn gwneud niwed sylweddol i economi Cymru, yn enwedig sectorau diwydiannau penodol a oedd eisoes yn ei chael hi’n anodd goroesi
  • Natur integredig ein cadwyni cyflenwi yn y DU ac ar draws Ewrop a’r byd
  • Y tebygolrwydd y byddai canlyniadau rhwystrau masnachol sylweddol yn parhau, yn hytrach nag yn diflannu ar ôl digwydd unwaith;
  • Arwyddocâd agweddau ar negodiadau’r DU/UE sydd yn ehangach na materion masnach (ee cymryd rhan yn rhaglenni’r UE);
  • Pwysigrwydd cyfathrebu mewn modd syml a chlir, wedi ei ategu gan enghreifftiau/astudiaethau acho
  • Roedd yr argyfwng a achosir gan y pandemig presennol yn mynd i fod yn brawf ar y dull gweithredu newydd mewn perthynas â mudo, ac ar ba mor ar gael oedd gweithwyr tymhorol/y rheini sy’n hel cnydau i fusnesau amaeth a garddwriaeth (sefyllfa a allai gael ei waethygu gan gynigion newydd Llywodraeth y DU ar gyfer polisïau mudo yn y dyfodol)
  • Dylai’r profiad o’r argyfwng a chosir gan y pandemig, ynghyd â chydnabod pwy yn union yw’r gweithwyr allweddol ym meysydd iechyd a gofal cymdeithasol, arwain at newid sut mae Llywodraeth y DU yn defnyddio iaith mewn perthynas â mudo, gan ei darbwyllo i symud oddi wrth y defnydd o dermau sy’n israddio megis “low skilled workers”
  • Optimistiaeth y dylai’r angen i ystyried a defnyddio rhesymeg oherwydd ein profiad o’r pandemig olygu y bydd y negodiadau’n arwain at gysylltiadau masnach agosach â’r UE, gan fod y syniad o golli mynediad i’r farchnad yn rhywbeth na ellid ei ystyried
  • Annog sefydliadau academaidd Cymru i gyflwyno ceisiadau mewn ymateb i alwadau llwybr cyflym am gynigion i’r rhaglen Horizon, y byddai mynediad cyfyngedig i labordai yn golygu y byddai’r ffocws ar yr argyfwng presennol
  • Yr ansicrwydd ynglŷn â chynlluniau Llywodraeth y DU ar gyfer deddfwriaeth sy’n ymwneud ag ymadael â’r UE a’r effeithiau dilynol ar y rhaglen ddeddfwriaethol yn y Senedd, gyda’r Cwnsler Cyffredinol yn cyfeirio at ddatganiad y Prif Weinidog.
  • Ystyried hefyd gallu deddfwrfeydd i graffu ar lywodraethau yn ystod yr argyfwng hwn
  • Pwysigrwydd ceisio cynnal sgyrsiau adeiladol a chadarnhaol rhwng llywodraethau er mwyn ceisio sicrhau bod y negodiadau’n gynhwysol.

I gloi, dywedodd y Cadeirydd fod y ddogfen ymgynghori ‘Fframwaith Buddsoddi Rhanbarthol yng Nghymru’ yn fyw ar hyn o bryd ar wefan Llywodraeth Cymru, ac y byddai’n cau ar 22 Mai.

Cadarnhaodd y Cadeirydd y byddai cyfarfod/galwad cynadledda nesaf y Grŵp Cynghori ar Ewrop yn cael ei gynnal ar 21 Mai, ond y byddai hynny’n parhau i gael ei adolygu. Cytunwyd, waeth beth fyddai’r amgylchiadau y byddai angen i bobl allu defnyddio technoleg i fynychu o bell pe bai’r penderfyniad yn cael ei wneud i fwrw ymlaen.

Rhannu’r dudalen hon