Cyflwyniad

Cronfa newydd yw Cronfa Bontio'r UE. Mae'n rhan o gynlluniau Brexit Llywodraeth Cymru i gynnig cymorth uniongyrchol i helpu busnesau, cyrff y sector cyhoeddus, a sefydliadau'r trydydd sector i baratoi ar gyfer y newidiadau sylweddol sydd o'u blaenau.

Ein bwriad yw gweithio gyda busnesau, gwasanaethau cyhoeddus ac eraill i ddatblygu'r gronfa a chreu cymorth pwrpasol.

Byddwn yn gweithio gyda phartneriaid i ddatblygu manylion y ffordd orau o wario'r cyllid i ddiogelu buddiannau strategol cenedlaethol Cymru. Bydd angen i'r gronfa fod yn hyblyg er mwyn iddi allu ymateb i fanylion sy'n dod i'r golwg wrth i negodiadau Brexit fynd rhagddynt yn ystod y misoedd nesaf.

Byddwn yn chwilio am ffyrdd arloesol o roi cymorth i sefydliadau yn ystod cyfnod Brexit, gan edrych ar ba gymorth ariannol, canllawiau a chyngor y gellid eu darparu a'u datblygu i'w helpu i ymdopi â'r newidiadau. Bydd y gronfa ar waith ochr yn ochr â'r cymorth a'r canllawiau yr ydym yn eu darparu eisoes.

Rydym am neilltuo £50m yn y lle cyntaf fel rhan o'n cynlluniau cyffredinol ar gyfer Brexit, sy'n cynnwys edrych ar y goblygiadau deddfwriaethol, datblygu cynigion polisi newydd ar gyfer Cymru/y DU y tu allan i'r UE, a helpu ein busnesau i ddatblygu cyfleoedd allforio ar draws y byd. Bydd y gronfa'n cynnig cyfuniad o gymorth ariannol a chymorth benthyciadau i fusnesau, a bydd yn helpu i ddarparu cyngor technegol a masnachol, yn ogystal â chyngor ar allforio.

Yn ôl yr hyn a ddywed y sefydliadau, un o'u pryderon mwyaf yw'r angen i gadw staff ar ôl Brexit, a dyna pam y bydd Cronfa Bontio'r UE yn helpu cyflogwyr i gadw pobl o wledydd yr UE a pharhau i'w denu, gan fod y bobl hyn yn gwneud cyfraniad mor hanfodol i'n cymunedau, ein hysbytai a’n gwasanaethau cyhoeddus eraill, ein prifysgolion a’n busnesau.

Ers y bleidlais i adael, rydym wedi ei gwneud yn glir ein bod yn croesawu ac yn gwerthfawrogi pobl o wledydd eraill sydd wedi ymgartrefu yma yng Nghymru, a'n bod yn awyddus iddynt aros. Bydd y gronfa hon yn cefnogi'r safbwynt hwn a'r angen i ddenu staff allweddol lle bo angen.

Cyllideb

Mae Cronfa Bontio'r UE, sy’n werth £50m, wedi cael taliad cychwynnol o £10m yng nghyllideb derfynol 2018-19. Mae hwn yn adeiladu ar y £5m a neilltuwyd ar gyfer paratoi ar gyfer Brexit yn ystod 2018-19 a 2019-20, fel rhan o gytundeb dwy flynedd y Gyllideb gyda Phlaid Cymru.

Gweinidogion Cymru fydd yn gyfrifol am unrhyw faterion sy'n ymwneud â'r gronfa. Rydym yn disgwyl i Lywodraeth y DU sicrhau atebion boddhaol i unrhyw faterion y mae'n gyfrifol amdanynt, megis newidiadau i drefniadau'r tollau. Rydym hefyd yn disgwyl i Lywodraeth y DU neilltuo dyraniadau canlyniadol ar gyfer Lywodraeth Cymru a’r gweinyddiaethau datganoledig eraill lle bynnag y bydd yn ymrwymo i wariant yn Lloegr ar faterion datganoledig o ganlyniad i Brexit.

Byddwn hefyd yn parhau i bwyso ar Lywodraeth y DU i gyflawni ei hymrwymiadau blaenorol i sicrhau nad yw Cymru mewn sefyllfa waeth ar ôl Brexit, mewn meysydd lle'r roedd cyllid yr UE ar gael, megis datblygu rhanbarthol.

Cwestiynau i sbarduno trafodaeth

1. A yw'r egwyddorion craidd a awgrymir yn y papur (EAG (18) 02) yn briodol ar gyfer llywio'r gwaith o ddatblygu Cronfa Bontio'r UE?

  • Ydych chi'n cytuno â'r egwyddorion sydd wedi eu disgrifio?
  • A oes unrhyw feysydd sy'n bwysicach nag eraill?
  • A oes unrhyw feysydd nad ydynt wedi eu cynnwys?

2. Pa drefniadau y gellid eu rhoi ar waith i ddatblygu, gweithredu, a monitro Cronfa Bontio'r UE?

  • Sut y gallai partneriaid, gan gynnwys llywodraeth leol, partneriaethau rhanbarth y sector preifat, a chymunedau chwarae eu rhan yn y gwaith o ddatblygu a gweithredu'r gronfa?
  • Beth fyddai'r ffordd orau o gydbwyso gwahanol fuddiannau gofodol, thematig a sectorol?
  • Pa rôl, os unrhyw rôl o gwbl, y mae'r Grŵp Cynghori ar Ewrop yn rhagweld ei hunan yn ei chwarae yn y broses?