Mae cwricwlwm newydd yn cael ei ddatblygu ar gyfer lleoliadau ac ysgolion yng Nghymru. Yn dilyn cyfnod adborth a ddaeth i ben ym mis Gorffennaf 2019, bydd y fersiwn derfynol ar gael ym mis Ionawr 2020 a chaiff ei ddefnyddio ledled Cymru erbyn 2022.

Cyhoeddwyd gyntaf:
1 Rhagfyr 2017
Diweddarwyd ddiwethaf:

Beth sy’n newid?

Bydd yr ymagwedd gyfan tuag at ddatblygu pobl ifanc o 3 oed hyd 16 oed yn newid.

Bydd y cwricwlwm newydd yn pwysleisio ar roi i bobl ifanc y sgiliau sydd eu hangen arnynt ar gyfer bywyd. Bydd yn datblygu eu gallu i ddysgu sgiliau newydd a defnyddio’u gwybodaeth bynciol yn fwy effeithiol ac mewn ffordd fwy creadigol. Wrth i’r byd newid o’u cwmpas, byddan yn gallu addasu, a hynny mewn ffordd gadarnhaol.

Hefyd, cânt ddealltwriaeth ddofn o sut i lwyddo mewn byd sy’n fwyfwy digidol. Mae fframwaith cymhwysedd digidol newydd bellach yn cyflwyno sgiliau digidol ar draws y cwricwlwm, gan baratoi pobl ifanc ar gyfer y cyfleoedd a’r risgiau sydd ynghlwm wrth y byd ar-lein.

Hefyd, caiff athrawon fwy o ryddid i ddysgu yn y ffyrdd a fydd, yn eu barn hwy, yn sicrhau’r deilliannau gorau i’w dysgwyr.

Prif ffocws y trefniadau asesu fydd sicrhau bod dysgwyr yn deall sut maen nhw’n perfformio a beth mae angen iddyn nhw ei wneud nesaf. Bydd pwyslais o’r newydd ar asesu ar gyfer dysgu fel rhan hanfodol a chraidd o ddysgu ac addysgu.

Diben y cwricwlwm newydd yw cynorthwyo’n plant a’n pobl ifanc i fod yn:

  • ddysgwyr uchelgeisiol, galluog sy’n barod i ddysgu drwy gydol eu hoes
  • cyfranwyr mentrus, creadigol sy’n barod i chwarae eu rhan yn llawn yn eu bywyd a’u gwaith
  • dinasyddion egwyddorol, gwybodus yng Nghymru a’r byd
  • unigolion iach, hyderus sy’n barod i fyw bywyd gan wireddu eu dyheadau fel aelodau gwerthfawr o gymdeithas.

Bydd iddo chwe Maes Dysgu a Phrofiad (MDaP).

  • Celfyddydau mynegiannol.
  • Iechyd a lles.
  • Dyniaethau (gan gynnwys addysg grefyddol a ddylai barhau'n orfodol hyd nes y bydd dysgwyr yn 16 oed).
  • Ieithoedd, llythrennedd a chyfathrebu (gan gynnwys y Gymraeg, a ddylai barhau'n orfodol hyd nes y bydd dysgwyr yn 16 oed, ac ieithoedd tramor modern).
  • Mathemateg a rhifedd.
  • Gwyddoniaeth a thechnoleg (gan gynnwys cyfrifiadureg).

Bydd hefyd yn cynnwys tri chyfrifoldeb trawsgwricwlaidd: llythrennedd, rhifedd a chymhwysedd digidol.

Mae asesu’n broses barhaus sy’n digwydd bob dydd mewn ysgolion. Mae’r pwyntiau cyfeirio ar gyfer cynnydd yn helpu dysgwyr, athrawon, rhieni a gofalwyr i ddeall a yw cynnydd priodol yn cael ei wneud. Byddan nhw’n amlinellu disgwyliadau i ddysgwyr ym mhob maes o’u dysgu gan ymwneud yn fras ag oedrannau 5, 8, 11, 14 ac 16.

Pam fod y Cwricwlwm yn newid?

Yn awr yn fwy nag erioed, mae angen i bobl ifanc allu ymateb i newid a dysgu sgiliau newydd drwy gydol eu bywydau er mwyn sicrhau eu bod yn meddu ar yr hyn sydd ei angen i ymdopi â senarios newydd sy’n codi mewn bywyd.

Mae datblygiadau ym maes technoleg a globaleiddio wedi trawsnewid y ffordd yr ydym yn byw ac yn gweithio. Mae gan y newidiadau hyn oblygiadau o ran beth y mae’n rhaid i blant a phobl ifanc ei ddysgu, a sut y maent yn gwneud hynny. Wedi’r cyfan, nid oedd tabledi na ffonau clyfar yn bodoli pan cafodd y cwricwlwm diwethaf ei gyflwyno ym 1993.

Mae angen mwy o hyblygrwydd ar ysgolion ac athrawon er mwyn ymateb i’r amgylchedd newydd hwn ac mae angen cwricwlwm a fydd yn hyrwyddo cyflawni ac yn ennyn diddordeb plant a phobl ifanc i’w helpu i gyflawni eu potensial.

Bydd y cwricwlwm newydd yn ysgogi hyn drwy wneud dysgu yn fwy seiliedig ar brofiad, drwy wneud asesu cynnydd yn fwy datblygiadol, a thrwy roi hyblygrwydd i athrawon i gyflawni mewn ffyrdd mwy creadigol sy’n gweddu i’r dysgwyr.

Mae’r ymagwedd newydd hon yn seiliedig ar ‘Dyfodol Llwyddiannus’, yr Adolygiad Annibynnol o'r Cwricwlwm a'r Trefniadau Asesu yng Nghymru a gyflawnwyd gan yr Athro Graham Donaldson ym mis Chwefror 2015. Mae’r adolygiad hwn yn sail ar gyfer sicrhau cwricwlwm ar gyfer yr unfed ganrif ar hugain, cwricwlwm sydd wedi’i lunio gan y syniadau cenedlaethol a rhyngwladol diweddaraf.

Ers cyhoeddi’r adroddiad, rydym wedi ymgynghori ag athrawon a rhanddeiliaid mewn digwyddiadau ym mhob cwr o Gymru i gael eu safbwyntiau ac i ddechrau llunio cwricwlwm a threfniadau asesu’r dyfodol.

Hefyd, bu i’r Athro Donaldson roi ystyriaeth i ystod o adroddiadau annibynnol mewn perthynas ag addysg a sgiliau sy’n awgrymu bod angen newid, o’r adolygiad o gymwysterau i Grwp Llywio TGCh, fel y nodir isod.

Adolygiadau pynciau annibynnol

Adroddiad y Grŵp Llywio TGCh i Lywodraeth Cymru

Adolygiad o Gymraeg ail iaith yng Nghyfnodau Allweddol 3 a 4

Adroddiad terfynol o’r Cwricwlwm Cymreig, hanes a grŵp adolygu stori Cymru

Adroddiad Grŵp Gorchwyl a Gorffen Ysgolion a Gweithgarwch Corfforol

Y Celfyddydau mewn Addysg yn Ysgolion Cymru

Diwylliant a Thlodi: Defnyddio grym y celfyddydau, diwylliant a Threftadaeth i hyrwyddo cyfiawnder cymdeithasol yng Nghymru

Adolygiad y Cymwysterau ar gyfer phobl ifanc 14 i 19 oed yng Nghymru

Pryd fydd hyn yn digwydd?

Mae’r gwaith ar ddatblygu’r cwricwlwm newydd yn mynd rhagddo – ond ni fyddwn yn rhuthro’r broses. Nodir y cerrig milltir pwysicaf isod.

2015 - 2016: Sefydlu Rhwydwaith Arloesi

2015 - 2019: Cyfnod cynllunio a datblygu’r cwricwlwm newydd

Medi 2016: Fframwaith Cymhwysedd Digidol ar gael

Rhagfyr 2017: Y Dull Dysgu Proffesiynol Digidol ar gael

2017 - 2022: Cefnogaeth ymarferol i ysgolion i’w paratoi ar gyfer y cwricwlwm newydd

Ebrill 2018: Dull Cenedlaethol Cychwynnol o Ddysgu Proffesiynol ar gael (Cyfnod 1)

Ebrill 2019: Dull Cenedlaethol o Ddysgu Proffesiynol ar gael (Cyfnod 2)

Ebrill 2019: Cwricwlwm a threfniadau assesu newydd ar gael at ddibenion rhoi adborth

Ionawr 2020: Y cwricwlwm a'r trefniadau assesu terfynol ar gael

Ebrill 2020: Rhoi ar waith y Dull Cenedlaethol o Ddysgu Proffesiynol (Cyfnod 3)

Medi 2022: Pob ysgol a gynhelir a lleoliadau yn defnyddio'r cwricwlwm a'r trefniadau asesu newydd

Bydd y gwaith o addysgu pob grŵp blwyddyn yn ysgolion cynradd i flwyddyn 7 yn dechrau ym mis Medi 2022 a bydd y cwricwlwm newydd yn cael ei gyflwyno o flwyddyn i flwyddyn o'r adeg honno ymlaen.

Mae cynllun ar gyfer dylunio a datblygu’r cwricwlwm newydd a’r fframwaith asesu hefyd wedi’i baratoi mewn cydweithrediad ag Ysgolion Arloesi a rhanddeiliaid allweddol.

Sut mae hyn yn digwydd?

Mae’r cwricwlwm newydd yn cael ei ddatblygu gan athrawon ac ymarferwyr drwy rwydwaith o Ysgolion Arloesi. Daw’r ysgolion hyn o bob cwr o Gymru, gan gynnwys ysgolion o ardaloedd gwledig a threfol; ysgolion dwyieithog, cyfrwng Saesneg a chyfrwng Cymraeg, ysgolion cynradd, uwchradd ac ysgolion arbennig, ysgolion sydd â chymeriad crefyddol ac ysgolion o wahanol faint.

Mae’r Rhwydwaith Ysgolion Arloesi yn gweithio fel rhan o bartneriaeth Gymru gyfan gydag:

  • awdurdodau lleol
  • consortia rhanbarthol
  • Estyn, y corff arolygu ysgolion
  • arbenigwyr allanol
  • y sectorau addysg bellach ac uwch
  • cyflogwyr
  • Llywodraeth Cymru
  • rhanddeiliaid pwysig eraill.

I gychwyn, roedd yr Ysgolion Arloesi yn arwain ar dair ffrwd waith fel a ganlyn.

  • Dylunio a datblygu’r Fframwaith Cymhwysedd Digidol. Mae hwn bellach ar gael ac mae’r Ysgolion Arloesi yn llysgenhadon ac yn annog ysgolion eraill i gymryd rhan
  • Dylunio a datblygu’r cwricwlwm cenedlaethol newydd
  • Dysgu proffesiynol effeithiol i sicrhau y gall athrawon ac ymarferwyr gyflawni’r cwricwlwm newydd

Ymunodd grŵp newydd o 25 o Ysgolion Arloesi â’r cohort gwreiddiol ym mis Ionawr 2017, gan roi ysgogiad ychwanegol i waith y chwe Maes Dysgu a Phrofiad sy’n sôn am gynnwys y pwnc.

Beth bynnag y byddant yn canolbwyntio arno i ddechrau, bydd pob Ysgol Arloesi yn gweithio gyda’i gilydd a chyda’u clystyrau, eu rhwydweithiau a grwpiau rhanddeiliaid ehangach i sicrhau bod cymaint o ysgolion â phosib yn rhan o’r gwaith cyffrous hwn.

Yn 2016 cafodd y ‘cwestiynau mawr’ o ran cynllunio’r cwricwlwm eu hystyried gan Ysgolion Arloesi mewn pedwar grŵp Cynllunio Strategol. Mae eu hadroddiadau bellach yn sail i’r gwaith ar gynllunio a datblygu’r Meysydd Dysgu a Phrofiad.

Rhestr o Ysgolion Arloesi (Maint ffeil: 530KB)

Cynigir hyfforddiant penodol i athrawon/ymarferwyr i’w helpu i roi’r cwricwlwm newydd ar waith yn effeithiol.

Bydd y Rhwydwaith arloesi Ysgolion, ar y cyd ag awdurdodau lleol a’u consortia rhanbarthol, yn rhoi cefnogaeth ymarferol yn ogystal â’u harbenigedd er mwyn i bob ysgol ddatblygu’r sgiliau addysgeg ac arweinyddiaeth sydd eu hangen i roi’r cwricwlwm newydd ar waith yn llwyddiannus.

Nod yr hyfforddiant a’r gwaith datblygu fydd lledaenu a sefydlu'r hyn y mae’r ysgolion a’r ymarferwyr gorau eisoes yn ei wneud, gan sicrhau cyfle teg i bawb mewn system o ysgolion sy’n gwella’u hunain.

Mae’r ymagwedd newydd radical tuag at ddylunio’r cwricwlwm, a’i ddatblygu’n barhaus, ynghyd â’r ffordd y caiff ei ddysgu yn gyfan gwbl gyson â’r syniad o ymddiried mewn pobl broffesiynol, a’u grymuso.

Caiff Addysg a Hyfforddiant Cychwynnol Athrawon hefyd ei drawsnewid yn unol ag argymhellion yr Athro John Furlong yn ei adroddiad Addysgu Athrawon Yfory.

Newyddion cwricwlwm i Gymru

Cymerwch ran yn y sgwrs a chewch wybod am y diweddariadau i’r cwricwlwm newydd trwy ein blog Cwricwlwm i Gymru.

Gallwch hefyd diweddaru’ch gwybodaeth drwy wrando ar podlediad Addysg Cymru ar Spreaker neu iTunes

Cysylltu â ni

CurriculumDesignandDevelopmentUnit@llyw.cymru