Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau i drefnwyr gweithgareddau awyr agored i blant a phobl ifanc 18 oed neu iau.

Cyhoeddwyd gyntaf:
26 Mawrth 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Beth yw gweithgareddau wedi’u trefnu i blant?

Mae gweithgareddau wedi’u trefnu i blant, a elwir yn gynulliadau rheoleiddiedig yn Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020, yn cynnwys amrywiaeth o weithgareddau i blant a phobl ifanc sy’n cael eu cynnal i helpu â’u datblygiad a’u llesiant. Mae hyn yn berthnasol i bob person a oedd o dan 18 oed ar 31 Awst 2020.

Gall gweithgareddau wedi’u trefnu i blant gynnwys gweithgareddau clybiau chwaraeon, dosbarthiadau drama, grwpiau rhieni a phlant bach, grwpiau ieuenctid a grwpiau crefyddol. Yn gyffredinol, ni fyddai gweithgareddau wedi’u trefnu i blant yn cynnwys partïon plant na chynulliadau ehangach i deuluoedd a ffrindiau. Dylai unrhyw un sy’n cynllunio parti ystyried y rheolau ehangach ar gynulliadau rheoleiddiedig a darllen y canllawiau ar bartïon plant a phobl ifanc.

Mae'r digwyddiadau hyn fel arfer yn cael eu cynnal gan fusnes, corff cyhoeddus neu sefydliad elusennol, clwb, neu gorff llywodraethu cenedlaethol camp neu weithgaredd arall, ac yn gyffredinol cânt eu cynnal mewn safle rheoleiddiedig. Gall clybiau a ddefnyddir ar gyfer gofal plant, megis gofal plant yn ystod gwyliau neu ofal cofleidiol, barhau.

A oes gan leoliadau sy'n cynnig gweithgareddau plant dan oruchwyliaeth dan do hawl i fod ar agor?

Oes, gall y gweithgareddau hyn bellach ddigwydd dan do ac yn yr awyr agored.

Rhaid i weithredwyr y gwasanaethau hyn gymryd pob cam rhesymol i reoli’r risg ac i gadw pellter cymdeithasol a hylendid dwylo ac anadlol. Mae hyn yn cynnwys edrych ar y mathau o weithgareddau sy'n gallu digwydd. Er enghraifft, dylid defnyddio symudiadau dawns sy’n osgoi cysylltiad uniongyrchol pan fo gweithgareddau’n cynnwys dawnsio, neu’n ymarfer sgiliau unigol. Wrth ganu, dylid gwneud yn siŵr nad yw’r unigolion yn wynebu ei gilydd wrth wneud hynny, a dylid cadw pellter cymdeithasol. Dylai gweithgareddau canu gael eu cynnal yn yr awyr agored lle’n bosibl.  

Dylai’r rhai sy’n gyfrifol am leoliadau dan do a thiroedd awyr agored osgoi cynnal gweithgareddau yn syth ar ôl ei gilydd, gan roi digon o amser i bawb sy'n cymryd rhan mewn un sesiwn allu gadael cyn i sesiwn arall ddechrau. Mae hyn yn bwysig er mwyn lleihau lefelau trosglwyddo, a bydd yr amser sydd ei angen rhwng gweithgareddau’n dibynnu ar y gweithgaredd, nifer y rhai sy’n bresennol a'r lle sy’n cael ei ddefnyddio.

Os ydych yn cynnal eich gweithgareddau yn yr awyr agored, gallwch ddefnyddio cyfleusterau ac offer a gedwir dan do. Dylech chi a'r rhai sy'n defnyddio'ch gwasanaethau ddilyn yr holl reolau ar weithredu'r safleoedd hynny'n ddiogel wrth eu defnyddio, gan gynnwys cyfyngu ar rifau a mynedfeydd/allanfeydd, gwisgo gorchuddion wyneb, a chadw'r amser a dreulir dan do mor isel â phosibl.

A yw canolfannau chwarae dan do ar agor?

Mae mannau chwarae dan do, gan gynnwys canolfannau chwarae dan do, chwarae meddal a pharciau trampolin ar agor.

Pwy all gymryd rhan yn y gweithgareddau hyn?

Bellach, gall plant a phobl ifanc o dan 18 oed ar 31 Awst 2020 gymryd rhan mewn gweithgareddau wedi’u trefnu dan do ac yn yr awyr agored.

Gall oedolion, gan gynnwys gwirfoddolwyr a gweithwyr proffesiynol cymwys, fynd i’r gweithgareddau hyn pan fyddant yn helpu i’w cynnal, pan fo’r plant yn rhy ifanc i’w adael ei hun neu pan fo angen iddynt gymryd rhan yn y gweithgaredd, er enghraifft mewn grŵp rhieni a babanod. Dylai oedolion, gan gynnwys rhieni, gynnal pellter cymdeithasol pan fyddant o dan do (ac yn yr awyr agored os yw’r lleoliad yn gweld hynny fel mesur rhesymol) a glynu wrth reolau hylendid dwylo ac anadlol bob amser a gwisgo gorchuddion wyneb pan fyddant dan do (oni bai eu bod wedi’u heithrio), a dylid cyfyngu'r niferoedd i'r rhai sy'n ofynnol i sicrhau bod y gweithgaredd yn cael ei redeg yn ddiogel. 

Faint o blant all gymryd rhan?

Ar hyn o bryd nid oes unrhyw gyfyngiadau penodol ar nifer y plant sy'n gallu cymryd rhan yn y gweithgareddau hyn. Fodd bynnag, dylai’r trefnwyr ystyried y lle sydd ar gael a’r gofynion i gymryd pob cam rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws, gan gynnwys cadw pellter cymdeithasol a gofynion golchi dwylo a sicrhau eu bod yn cyfyngu ar nifer y plant er mwyn gallu sicrhau diogelwch yn y gofod sydd ar gael.

I gael gwybodaeth ynghylch gorchuddion wyneb, gweler y canllawiau ychwanegol (gorchuddion wyneb: canllawiau i’r cyhoedd). Rhaid parhau i olchi dwylo yn rheolaidd a chadw pellter cymdeithasol pan fydd gorchuddion wyneb yn cael eu defnyddio.

Beth all trefnwyr ei wneud i leihau’r risgiau?

Mae gan drefnwyr y gweithgareddau hyn ddyletswydd i gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y gweithgareddau hyn yn digwydd mewn ffordd sy'n lleihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Felly, rhaid iddynt ystyried y lle sydd ar gael i ganiatáu ymbellhau cymdeithasol lle bynnag y bo modd gyda phlant a phobl ifanc a chyfyngu ar y nifer sy'n gallu mynychu er mwyn cyflawni hynny, gan ganiatáu ar gyfer cadw pellter o 2m rhwng plant mewn mannau o dan do. Dylent hefyd geisio cynnal cymaint o'r gweithgarwch ag sy'n ymarferol yn yr awyr agored. Er y gall gweithgareddau ailddechrau yn yr awyr agored a dan do, dylai’r trefnwyr gofio bod cyfarfodydd rhithiol yn fwy diogel o hyd a dylid parhau i’w defnyddio lle’n bosibl.

A fydd angen i blant gadw pellter cymdeithasol?

Gwyddom y gall cadw pellter cymdeithasol fod yn anoddach i blant a phobl ifanc, yn enwedig plant ifanc iawn. Fodd bynnag, pan fo’n bosibl, dylid ceisio cadw pellter cymdeithasol o dan do, a dylai nifer y plant adlewyrchu faint o le o dan do sydd ar gael bob amser, gan ganiatáu pellter o 2m rhwng pob person. Nid yw’n ofynnol cadw pellter cymdeithasol yn yr awyr agored, ond efallai y byddwch yn dymuno ystyried cadw pellter oddi wrth y bobl nad ydych yn cymysgu â nhw fel rheol.

A all rhieni aros yn y lleoliad lle cynhelir y gweithgaredd?

Bydd llawer o rieni eisiau neu angen aros yn yr ardal tra bod eu plant yn cymryd rhan yn y gweithgareddau, gan gynnwys i gefnogi neu wylio eu plant wrth iddynt chwarae neu wneud gweithgareddau eraill.

Pan fydd hyn yn digwydd, dylai rhieni barhau i gadw pellter cymdeithasol bob amser mewn mannau o dan do, ac ystyried cadw pellter cymdeithasol oddi wrth oedolion eraill yn yr awyr agored fel mesur personol, a phan fo lleoliad awyr agored yn gwneud hynny’n ofynnol fel mesur rhesymol. Yn gyffredinol, dim ond yr unigolion hynny y mae angen iddynt fod yno ddylai ddod i gefnogi a gwylio, ee rhieni neu warcheidwaid plant sydd angen bod yno am resymau iechyd neu ddiogelwch. Lle bydd gan nifer fach esgus rhesymol dros fod yno, dylent gadw pellter corfforol oddi wrth ei gilydd ac oddi wrth y rheini sy’n cymryd rhan bob amser, gan gynnwys wrth gyrraedd a gadael y lleoliad a defnyddio unrhyw gyfleusterau (gan wisgo gorchuddion wyneb fel y bo’n briodol os yw’r cyfleusterau dan do neu os yw’r gweithgaredd yn digwydd dan do) ac wrth wylio. Dylid annog pobl i beidio â gweiddi, cymeradwyo nac annog y plant yn uchel er mwyn lleihau’r risg o ledaenu’r feirws.

A all grwpiau rhieni a babanod/plant bach gwrdd?

Ar gyfer grwpiau rhieni a phlant bach ac ar gyfer dosbarthiadau rhieni a babanod, dylai’r trefnwyr ddilyn yr holl ganllawiau yn y Cwestiynau Cyffredin hyn ar fesurau rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws, gan gynnwys gofynion ymbellhau cymdeithasol, gorchuddion wyneb (oni bai bod person wedi’i eithrio) a golchi dwylo, osgoi rhannu eitemau, a sicrhau eu bod yn cyfyngu ar nifer y lleoedd i'r rhai y gellir darparu ar eu cyfer yn ddiogel yn y lle sydd ar gael.

A all plant fynychu gweithgareddau preswyl?

Gall hyd at 30 o blant sy’n perthyn i sefydliadau fel y Brownies neu’r Sgowtiaid fynychu canolfannau preswyl dros wyliau’r haf. Caniateir y goruchwylwyr a’r arweinwyr grŵp yn ogystal â’r 30 o blant sy’n cael cymryd rhan.

Mae gan drefnwyr ddyletswydd i gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y gweithgareddau hyn yn digwydd mewn ffordd sy'n lleihau’r tebygolrwydd o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Felly, dylai asesiadau risg ystyried y lle sydd ar gael i ganiatáu cadw pellter cymdeithasol o dan do (ac yn yr awyr agored os yw’r asesiad risg yn gweld hynny fel mesur rhesymol) cyn belled ag y bo modd gyda phlant a chyfyngu ar nifer y plant sy'n gallu mynychu. Yn ogystal, rhaid iddynt sicrhau bod rhieni neu warcheidwaid yn ymwybodol bod mwy o risg yn gysylltiedig â chymysgu ac aros dros nos. Bydd hyn yn eu galluogi i wneud penderfyniad gwybodus wrth ystyried caniatáu i blant fynychu'r gweithgareddau hyn. I gael rhagor o wybodaeth, cyfeiriwch at Coronafeirws: Newidiadau diweddar a newidiadau i ddod.

A all pobl deithio i fynd i weithgareddau preswyl neu symud yn ystod y gweithgareddau?

Gallant. Ond dylid osgoi rhannu trafnidiaeth. Pan fo modd, dylai plant, rhieni a threfnwyr osgoi rhannu ceir a thrafnidiaeth i fynd i'r gweithgareddau hyn. Os yw trafnidiaeth a rennir yn hanfodol i hwyluso'r gweithgaredd, dylai trefnwyr ddilyn y rheolau ar drafnidiaeth i'r ysgol. Wrth ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, dylai pobl ddilyn y rheolau ar ddefnyddio gorchuddion wyneb ar gyfer y rhai dros 11 oed.

 

A allaf gael profion am ddim i gynnal y gweithgareddau hyn, yn yr un modd ag y gall staff mewn ysgolion a lleoliadau gofal plant gael profion?

Alla i drefnu parti i blant?

Yn gyffredinol, ni fyddai gweithgareddau wedi’u trefnu i blant yn cynnwys partïon plant na chynulliadau ehangach i deuluoedd a ffrindiau. Darllenwch y canllawiau ar bartïon a phobl ifanc.

Mae rhywun a ddaeth i weithgaredd rwy'n ei gynnal wedi profi'n bositif am Covid-19. Beth ddylwn ei wneud?

Dylai’r trefnwyr ddilyn y canllawiau ar gadw cofnodion wrth gymryd archebion. Pan gewch wybod am achos positif o COVID-19, dylech ddilyn y rheolau Profi, Olrhain, Diogelu. Dylai trefnwyr sy wedi bod mewn cysylltiad agos â pherson sydd wedi profi’n bositif am Covid-19 hunanynysu pan fydd y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu yn argymell hynny.

Dylai unrhyw un sydd â symptomau’r coronafeirws, sydd wedi profi’n bositif, sydd wedi cael gwybod gan swyddog Profi, Olrhain, Diogelu ei fod wedi dod i gysylltiad ag achos positif, neu sy’n byw â rhywun sydd â symptomau neu sy wedi profi'n bositif huanynysu ar unwaith a chael prawf. Pan fydd pobl yn cael prawf positif, bydd hefyd yn bwysig eu bod yn dweud wrth y swyddogion olrhain cysylltiadau lle maent wedi bod, er mwyn gallu olrhain pob cyswllt agos. Pan fo’r person symptomatig yn blentyn, dylid hysbysu ei ysgol a/neu ei leoliad gofal plant.

Pan welir nifer o achosion mewn perthynas â gweithgaredd penodol, naill ai yn syth neu dros gyfnod o amser, dylai’r trefnwyr adolygu eu hasesiadau risg i weld a oes angen addasu'r gweithdrefnau.

I gael rhagor o wybodaeth am newidiadau yng Nghymru gweler Cynllun rheoli’r coronafeirws: lefelau rhybudd diwygiedig yng Nghymru (Gorffennaf 2021).