Neidio i'r prif gynnwy

Crynodeb o’r pethau rydym yn eu gwneud i ddarparu cyfarpar diogelu personol i bobl.

Cyhoeddwyd gyntaf:
30 Mawrth 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Beth yw cyfarpar diogelu personol?

Diben cyfarpar diogelu personol (PPE) yw helpu i ddiogelu unigolyn rhag risgiau iechyd neu ddiogelwch yn y gwaith ac i atal haint rhag lledaenu o berson i berson drwy weithiwr iechyd neu ofal cymdeithasol proffesiynol. Mae'n cynnwys ystod eang o eitemau, gan gynnwys helmedau diogelwch, menyg, cyfarpar diogelu’r llygaid, dillad llachar, esgidiau diogelwch a harneisiau diogelwch. Mae hefyd yn cynnwys cyfarpar diogelu anadlol.

Dylid gwisgo PPE, a'i dynnu, mewn trefn benodol. Y drefn ar gyfer tynnu PPE yw – menyg, gŵn neu ffedog, cyfarpar diogelu’r llygaid, masg wyneb llawfeddygol neu fasg anadlu FFP3. Rhaid glanhau’r dwylo bob amser ar ôl tynnu PPE.

Mae PPE yn bwysig i helpu i atal y coronafeirws rhag lledaenu ac i ddiogelu gweithwyr gofal iechyd y rheng flaen. Mae’r coronafeirws yn lledaenu'n bennaf rhwng pobl drwy gysylltiad agos â’i gilydd a defnynnau dŵr, nid drwy’r awyr.

A oes gwahanol fathau o PPE?

Mae sawl math o PPE gan ddibynnu ar ble mae'n cael ei ddefnyddio, er enghraifft, ar gyfer meddygon a nyrsys, staff ambiwlans, staff mamolaeth.

Defnyddir gwahanol fathau o PPE, yn ôl lefel y risg i’r unigolyn, ei leoliad neu'r gwaith mae’n ei wneud. Er enghraifft, mae gosod tiwb drwy geg claf ac i'w lwybr anadlu a thriniaethau nebiwleiddiwr – peiriant sy'n rhoi anwedd meddyginiaethol i'r ysgyfaint – yn peri mwy o risg o ddod i gysylltiad â'r feirws.

A ddylwn i wisgo masg pan fyddaf yn mynd allan i fannau cyhoeddus?

Mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) yn cynghori fel a ganlyn ynglŷn â gwisgo masg y tu hwnt i leoliadau iechyd a gofal – gall gwisgo masg gyfyngu lledaeniad rhai feirysau sy’n achosi clefydau anadlol, gan gynnwys y coronafeirws. Ond nid yw defnyddio masg yn ddigon ar ei ben ei hun i ddarparu lefel ddigonol o ddiogelwch. Dylid cymryd camau eraill megis cadw pellter cymdeithasol a golchi dwylo.

Ar hyn o bryd, mae WHO yn cynghori’r rhai sy’n gwneud penderfyniadau i ystyried dull seiliedig ar risg wrth benderfynu ym mha leoliadau ac amgylchiadau y gellid defnyddio masgiau anfeddygol yn y gymuned.

A oes gennym ddigon o PPE yng Nghymru ar gyfer pawb sydd ei angen?

Ar hyn o bryd, mae gennym ddigon o PPE ar gyfer gweithwyr iechyd a gofal y rheng flaen yng Nghymru. Ond mae hyn yn dibynnu ar waith caled llawer o bobl i gynnal cadwyni cyflenwi.

Drwy gydol y pandemig, rydym wedi dosbarthu cyflenwadau sylweddol o PPE i’r GIG a’r gwasanaethau gofal cymdeithasol o’n stociau canolog a’n stociau pandemig.

Rydym yn parhau i ddanfon cyflenwadau yn rheolaidd i fyrddau iechyd ac i awdurdodau lleol i’w hanfon ymlaen i leoliadau gofal cymdeithasol.

A oes prinder PPE a beth mae Llywodraeth Cymru yn ei wneud yn ei gylch?

Mae’r coronafeirws wedi rhoi pwysau ar gyflenwadau PPE o amgylch y byd. Ers dechrau’r pandemig, rydym wedi bod yn gweithio’n galed iawn i sicrhau ein bod yn parhau i fod â’r cyflenwad cywir o PPE ar gyfer Cymru.

Yn ffodus, nid ydym wedi cyrraedd y pwynt lle na allwn gyflenwi PPE i’r GIG na lleoliadau gofal cymdeithasol ond mae pwysau wedi bod ar rai eitemau.

Mae rhai o’n cyflenwyr rhyngwladol arferol wedi canslo contractau ac rydym wedi gweithio’n galed i sefydlu rhai newydd.

Mewn achosion eraill, mae’n cymryd mwy o amser i gyflenwadau gyrraedd ac, ym mhob achos bron, mae cost PPE wedi cynyddu.

Er y cyd-destun byd-eang heriol, mae llawer iawn o waith yn cael ei wneud y tu ôl i’r llenni i sicrhau cyflenwadau cyson o PPE.

Rydym yn gweithio i sicrhau archebion sylweddol pellach o PPE gan nifer o gyflenwyr rhyngwladol. Er enghraifft, yn wythnos olaf mis Ebrill, gwnaeth dwy awyren siartredig gyrraedd Cymru o’r Dwyrain Pell yn cludo cyflenwadau sylweddol o ynau atal hylif. Gwnaethom hefyd sicrhau cyflenwad o 10 miliwn masg.

Yn bwysig, rydym hefyd yn gweithio gyda chwmnïau yng Nghymru i ddatblygu ein gallu domestig ein hunain i gynhyrchu PPE. Mae ymateb ardderchog wedi bod gan fusnesau Cymru.

Bydd y galw am PPE yn parhau i fod yn llawer uwch nag arfer hyd y gellir rhag-weld. Bydd y camau yr ydym yn eu cymryd yng Nghymru yn sicrhau cyflenwad cyson o PPE i’r staff sydd ei angen.

Beth ydych chi'n ei wneud i sicrhau bod digon o PPE yn cael ei ddarparu?

Mae sicrhau bod gan weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol y PPE cywir, pan fo’i angen arnynt, yn un o’n prif flaenoriaethau.

Rydym wedi darparu PPE i’r GIG ac i awdurdodau lleol i’w hanfon ymlaen i holl leoliadau gofal cymdeithasol Cymru o’n cyflenwadau canolog.

Rydym wedi darparu PPE i staff ysbytai a gofal sylfaenol, gan gynnwys pob fferyllfa, clinig deintyddol brys, optometrydd a meddygfa.

Rydym yn danfon cyflenwadau ddwywaith yr wythnos i awdurdodau lleol i’w hanfon ymlaen i leoliadau gofal cymdeithasol. Yn wahanol i Loegr, mae cartrefi gofal yng Nghymru yn cael PPE am ddim.

A oes angen PPE ar weithwyr hanfodol eraill i wneud eu swyddi?

Y defnydd o PPE i weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol sydd dan sylw yn y canllawiau ar gyfer y DU gyfan. Mae'r canllawiau’n egluro nad oes angen PPE bob amser ar bawb mewn lleoliadau cymunedol ehangach. Felly, mae mesurau hylendid a chadw pellter cymdeithasol yn fesurau diogelu digonol i grwpiau eraill.

Mae canllawiau penodol i bobl sy’n gofalu am yr ymadawedig ar gael yma: 

A ydych yn defnyddio cwmnïau yng Nghymru i gynhyrchu mwy o PPE?

Ni allwn ddibynnu ar gyflenwadau o dramor yn unig – rhaid inni ddatblygu cyflenwad cartref o gyfarpar hanfodol. Rydym yn awyddus i gefnogi cynhyrchwyr yng Nghymru, i’n cadw’n ddiogel a chynnal ein cymunedau, ac rydym yn edrych ar ffyrdd o gynhyrchu mwy o’r PPE y mae ei angen arnom yn nes at adref.

Mae’r arloesedd a’r gefnogaeth o bob cwr o Gymru i ddatblygu mwy o PPE a thechnoleg newydd i fynd i’r afael â’r argyfwng wedi creu cryn argraff arnom.

Hyd yn hyn, rydym wedi cael tua 1,000 o ymholiadau a chynigion o gefnogaeth gan gynhyrchwyr, ac mae hanner o’r rhain wedi bod ynglŷn â PPE neu dechnoleg feddygol.

Rydym eisoes yn gweithio gyda llawer o fusnesau yng Nghymru, sydd wedi cynnig eu cymorth a’u harbenigedd i wneud PPE a chyfarpar hanfodol arall i’r GIG, gan gynnwys hylif diheintio dwylo.

Am y tro cyntaf, rydym yn hunangynhaliol o ran sgrybs yng Nghymru – rydym yn gwneud 5,000 yr wythnos, gan ddod â swyddi yn ôl o dramor a’u sefydlu yn economi Cymru.

Mae rhagor o wybodaeth ynglŷn â sut y gall cwmnïau helpu

Beth yw'r canllawiau newydd ar gyfer PPE a’r coronafeirws?

Cyhoeddwyd canllawiau wedi'u diweddaru ar 2 Ebrill ar gyfer y DU gyfan, yn dilyn adolygiad cyflym gan Public Health England ac Academi'r Colegau Meddygol Brenhinol.

Mae'r diweddariad wedi symleiddio'r canllawiau mewn rhai mannau ac mae'n adlewyrchu'r ffaith bod y coronafeirws yn gyffredin yn y gymuned erbyn hyn. Golyga hyn fod staff y GIG a gofal cymdeithasol yn fwy tebygol o fod yn gofalu am bobl sydd â'r feirws, ac ni fydd rai o’r bobl hyn yn dangos symptomau eto.

Mae’r canllawiau hefyd yn estyn y defnydd o PPE. Maent bellach yn mynd y tu hwnt i’r hyn sy’n ofynnol yn ôl WHO, ac yn rhoi sicrwydd ychwanegol i staff y rheng flaen, gan gydnabod eu pryderon a’u hofnau.

Mae hyn yn golygu heriau ychwanegol o ran ateb y galw cynyddol am PPE ond, mewn ymateb, mae pob un o wledydd y DU yn cydweithio i sicrhau cyflenwadau cyson i ddiwallu ein hanghenion.

Mae hefyd yn bwysig dilyn y canllawiau’n briodol a defnyddio PPE yn unol â’r canllawiau newydd.

Ar ba dystiolaeth y mae’r canllawiau wedi’u seilio?

Mae’r mesurau i atal trosglwyddo feirws anadlol yn seiliedig ar egwyddorion hirsefydledig ar gyfer atal a rheoli heintiau ac ar astudiaethau gwyddonol perthnasol.

Mae'r dystiolaeth am sut mae’r coronafeirws yn cael ei drosglwyddo yn cael ei hadolygu'n gyson wrth i'r pandemig esblygu. Hyd yn hyn, does dim tystiolaeth newydd i awgrymu bod y llwybr trosglwyddo wedi newid neu fod angen newid y dulliau atal trosglwyddo.

Rhannu’r dudalen hon