Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol i bawb yng Nghymru.

Cyhoeddwyd gyntaf:
17 Mawrth 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Beth sydd wedi newid?

O 17 Gorffennaf 2021:

  • Cewch gwrdd o dan do mewn cartrefi preifat gyda'ch aelwyd estynedig neu uchafswm o 6 o bobl (heb gynnwys plant o dan 11 oed o unrhyw rai o'r aelwydydd hynny neu ofalwyr unrhyw un sy'n bresennol). Nid oes rhaid ichi gadw pellter cymdeithasol na gwisgo gorchuddion wyneb mewn cartref preifat, ond efallai yr hoffech ystyried y ddau beth hynny os byddwch yn cwrdd â phobl nad ydych yn cymysgu â nhw'n aml.
  • Cewch gwrdd mewn lleoliadau o dan do a reoleiddir (er enghraifft tafarndai, bwytai, caffis, bariau ac atyniadau i ymwelwyr) fel aelwyd unigol neu uchafswm o chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd (heb gynnwys plant o dan 11 oed o unrhyw rai o'r aelwydydd hynny neu ofalwyr unrhyw un sy'n bresennol). Os ydych am gwrdd mewn lleoliadau o dan do a reoleiddir ag aelodau o'ch aelwyd estynedig, rhaid ichi fod o fewn yr uchafswm o chwech o bobl. Rhaid ichi barhau i gadw pellter cymdeithasol oddi wrth bobl eraill nad ydynt yn rhan o'ch grŵp a gwisgo gorchuddion wyneb mewn mannau cyhoeddus o dan do ac eithrio pan fyddwch yn bwyta ac yn yfed.
  • Cewch gwrdd ag unrhyw un ac ag unrhyw nifer o bobl yn yr awyr agored. Yn gyfreithiol, nid oes rhaid ichi gadw pellter cymdeithasol na gwisgo gorchudd wyneb. Fodd bynnag, rhaid i leoliad ystyried y risgiau i'w fusnes a phenderfynu pa fesurau rhesymol i'w defnyddio i atal COVID-19 rhag lledaenu. Felly, efallai y bydd yn ei gwneud yn ofynnol ichi gadw pellter cymdeithasol neu wisgo gorchuddion wyneb, neu'r ddau, a dylech ddilyn ei gyfarwyddiadau.
  • Os byddwch yn cwrdd â phobl, o dan do neu yn yr awyr agored, a bod gan un ohonynt symptomau neu’n cael canlyniad prawf positif am COVID-19, bydd rhaid ichi hunanynysu.
  • Mae llacio'r cyfyngiadau yn golygu ei bod yn bosibl y bydd gennych ddewis personol i’w wneud o ran a fyddwch yn cadw pellter cymdeithasol yn yr awyr agored. Dylech ofyn ystod o gwestiynau ichi'ch hun megis a yw’r lle'n llawn pobl, â phwy yr ydych yn cwrdd ac am ba hyd.
  • Os nad yw safle neu leoliad yn gofyn ichi gadw pellter cymdeithasol neu wisgo gorchudd wyneb yn yr awyr agored, dylech benderfynu eich hun beth i’w wneud a chofiwch barchu dewisiadau pobl eraill. 

Negeseuon allweddol

  • Nid yw COVID-19 wedi diflannu – er bod y cyfyngiadau wedi’u llacio, dylech barhau i fod yn ofalus, hyd yn oed os ydych wedi cael eich brechu.
  • Cadw eich pellter oddi wrth bobl nad ydych fel arfer yn cymysgu â nhw yw un o'r ffyrdd mwyaf effeithiol o hyd o reoli'r risg o ledaenu COVID-19.
  • Osgoi cysylltiad â rhywun sydd â symptomau COVID-19.
  • Golchi eich dwylo'n rheolaidd ac yn drylwyr, neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo os na allwch ddefnyddio sebon a dŵr.
  • Osgoi defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus pan nad yw'n hanfodol, pan fo hynny'n bosibl. Rhaid gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus.
  • Gweithio gartref os yw’n bosibl. Gweler y canllawiau i gyflogwyr i gael rhagor o wybodaeth.
  • Rhaid i bob cyflogwr a phob safle sydd ar agor i'r cyhoedd gymryd camau rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â COVID-19. Gall hyn gynnwys cadw pellter cymdeithasol a gwisgo gorchuddion wyneb. Dylech bob amser gydweithredu ag unrhyw fesurau cadw pellter cymdeithasol, golchi dwylo neu fesurau eraill sydd ar waith er mwyn eich diogelwch eich hun a diogelwch pobl eraill.
  • Osgoi ymgynnull mewn grwpiau mawr a bach mewn mannau cyhoeddus, lle nad oes unrhyw fesurau rhesymol ar waith gan fod heintiau’n lledaenu’n hawdd mewn mannau caeedig lle mae pobl yn ymgynnull.

Cefndir a chwmpas y canllawiau

Mae’r canllawiau hyn ar gyfer pawb yng Nghymru, gan gynnwys plant (gweler yr adran berthnasol ar gyfer plant, isod). Maent yn rhoi cyngor ar fesurau cadw pellter cymdeithasol a chorfforol y dylem i gyd fod yn eu cymryd i leihau trosglwyddiad COVID-19. Fe'u bwriedir i'w defnyddio mewn sefyllfaoedd lle mae pobl yn mynd i leoedd o dan do (megis siopau), yn yr awyr agored mewn mannau prysur a/neu’n cymysgu â phobl eraill nad ydynt fel arfer yn cymysgu â nhw. Os ydych yn byw mewn lleoliad gofal preswyl – mae canllawiau ar gael ar gyfer lleoliadau gofal preswyl.

Dylid darllen y canllawiau hyn ochr yn ochr â’r Cwestiynau Cyffredin ar gyfer y lefel rhybudd berthnasol a’r canllawiau manwl ar reoliadau Cymru. Mae’r rhain yn rhoi gwybod beth y cewch ac na chewch ei wneud, ac yn cael eu hadolygu’n rheolaidd.

Rydym yn cynghori'r rhai sy’n eithriadol o agored i niwed (y cynllun ‘gwarchod’ gynt) a hefyd y rhai mewn mwy o berygl o salwch difrifol yn sgil y coronafeirws (COVID-19) i barhau i ddilyn mesurau cadw pellter cymdeithasol a chorfforol yn ofalus.

Beth yw cadw pellter cymdeithasol?

Mae cadw pellter cymdeithasol yn golygu cadw pellter rhyngoch chi a phobl eraill. Bydd hynny’n helpu i leihau trosglwyddiad COVID-19. Yng Nghymru, y pellter cymdeithasol i’w gadw o dan do yn gyffredinol yw 2 fetr, er y gallai fod yn llai mewn rhai amgylchiadau. Nid oes gofyniad cyfreithiol i gadw pellter cymdeithasol yn yr awyr agored. 

Cadw pellter cymdeithasol ar gyfer pawb

Gall hyd yn oed cyfnod byr o gysylltiad ledaenu COVID-19. Nid oes y fath beth â chyfnod cwbl ddiogel o gysylltiad agos. Mae yna gamau y gall pawb eu cymryd i leihau'r siawns o ddal neu ledaenu COVID-19, gan gynnwys:

  • Derbyn eich cynnig o frechlyn, a chael y ddau ddos. Beth am annog eraill i gael eu brechu hefyd? 
  • Meddwl a ydych chi a'ch anwyliaid wedi cael eich brechu. Os ddim, mae angen ichi ystyried yn ofalus a ydych am dreulio amser mewn cysylltiad agos â nhw.
  • Cadw pellter oddi wrth bobl nad ydych fel arfer yn cymysgu â nhw.
  • Lleihau faint o bobl yr ydych mewn cysylltiad agos â nhw, ac am ba hyd. Y mwyaf o bobl yr ydych mewn cysylltiad agos â nhw, yn enwedig o wahanol aelwydydd, y mwyaf yw'r risg o ddal neu drosglwyddo COVID-19.  Mae rhai pobl mewn mwy o berygl o fynd yn ddifrifol wael yn sgil COVID-19. Mae peryglon cysylltiad agos yn fwy iddyn nhw nag i eraill.
  • Cwrdd yn yr awyr agored os oes modd – os byddwch y tu allan ac yn cadw’ch pellter oddi wrth bobl eraill, bydd y gronynnau sy'n cynnwys y feirws sy'n achosi COVID-19 yn cael eu chwythu i ffwrdd.
  • Ystyried yn ofalus a ydych am gadw'ch pellter oddi wrth bobl rydych yn cwrdd â nhw yn yr awyr agored, er nad yw o reidrwydd yn ofynnol ichi wneud hynny.
  • Ystyried yn ofalus a ydych am gadw'ch pellter pan fyddwch yn cwrdd â phobl o dan do mewn grŵp a ganiateir. Os byddwch mewn man cyhoeddus o dan do yna mae rhaid ichi gadw pellter cymdeithasol oddi wrth unrhyw un y tu allan i’ch grŵp a ganiateir.
  • Cofio sicrhau bod yr ystafell wedi'i hawyru'n dda os byddwch yn cwrdd o dan do. Agorwch ffenestri a drysau i adael awyr iach i mewn. Os byddwch mewn man cyhoeddus o dan do, dilynwch unrhyw gyfarwyddiadau sydd ar waith o ran cadw pellter cymdeithasol a gwisgo gorchuddion wyneb.
  • Golchi eich dwylo a glanhau arwynebau'n rheolaidd i gael gwared â gronynnau’r feirws.

Os byddwch yn cwrdd â phobl eraill, o dan do neu yn yr awyr agored, a bod ganddynt symptomau neu’n cael canlyniad prawf positif am COVID-19, bydd rhaid ichi hunanynysu.

Rydym yn eich cynghori'n gryf i ddilyn y mesurau uchod gymaint ag y gallwch, ac i gyfyngu'n sylweddol ar eich cysylltiad wyneb yn wyneb â ffrindiau a theulu, heblaw am bobl sy’n byw gyda chi neu’r rhai sydd yn eich aelwyd estynedig, yn enwedig os oes gennych gyflwr iechyd sy’n bodoli eisoes, os ydych dros 70 oed, neu os ydych yn feichiog.

Cadw pellter cymdeithasol a chwrdd â phobl

Mae'r rheolau yr un fath ar gyfer cwrdd â phobl o dan do mewn cartrefi preifat a safleoedd a reoleiddir:

  • Cewch gwrdd mewn safleoedd o dan do a reoleiddir ag aelodau o'ch aelwyd neu hyd at uchafswm o chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd. Nid yw'r niferoedd hyn yn cynnwys plant o dan 11 oed na gofalwyr unrhyw un sy'n bresennol. Nid oes rhaid ichi gadw'ch pellter pan fyddwch mewn grŵp gyda nhw, ond mae angen i'ch grŵp gadw pellter oddi wrth grwpiau neu unigolion eraill. Os bydd gan unrhyw un yn y grŵp symptomau neu’n cael canlyniad prawf positif am COVID-19 yn ddiweddarach, bydd rhaid ichi hunanynysu.
  • Cewch gwrdd ag unrhyw un ac ag unrhyw nifer o bobl yn yr awyr agored, ac nid oes rhaid ichi gadw pellter cymdeithasol, oni bai bod y man lle rydych yn cwrdd yn gofyn ichi wneud hynny. Dylech, serch hynny, ystyried yn ofalus iawn a ydych am gadw pellter cymdeithasol.
  • Os byddwch yn cwrdd o dan do mewn cartref preifat, cofiwch sicrhau bod yr ystafell wedi'i hawyru'n dda. Agorwch ffenestri a drysau i adael digonedd o awyr iach i mewn.
  • Wrth benderfynu a ydych am gadw pellter cymdeithasol yn yr awyr agored, ystyriwch â phwy y byddwch yn cwrdd, am ba hyd, ac a fydd y man lle rydych yn cwrdd yn llawn pobl. Os byddwch chi neu rywun rydych wedi cwrdd ag ef yn datblygu symptomau neu’n cael canlyniad prawf positif am COVID-19 yn ddiweddarach, bydd rhaid ichi hunanynysu.
  • Ceisiwch gyfyngu ar faint o bobl wahanol yr ydych yn eu gweld. Mae’n well gweld yr un pum person yn rheolaidd na gweld llawer o bobl wahanol yn achlysurol.
  • Dylech bob amser wneud lle i bobl eraill gadw eu pellter os ydynt yn dymuno gwneud hynny.
  • Er bod cyfyngiadau cyfreithiol ar gadw pellter cymdeithasol yn yr awyr agored wedi'u llacio, dylai pawb barhau i fod yn ofalus a chymryd camau i ddiogelu eu hunain ac eraill, fel y maent wedi'i wneud drwy gydol y pandemig hwn. Nid yw COVID-19 wedi diflannu. 
  • Hyd yn oed os byddwch yn cwrdd â ffrindiau a theulu yr ydych yn eu gweld yn aml, dylech fod yn ofalus o hyd. Mae hyn yn wir i bawb, ond yn enwedig i bobl sydd â risg uwch, sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol neu sy'n feichiog. Gall pobl fod â’r feirws hyd yn oed os ydynt yn teimlo'n iawn. Gallwch drosglwyddo COVID-19 i eraill os mai dim ond symptomau ysgafn sydd gennych neu hyd yn oed ddim symptomau o gwbl, a gall pobl o bob oed ei drosglwyddo ichi.

Mae canllawiau gwahanol yn berthnasol i breswylwyr cartrefi gofal.

Caiff y Cwestiynau Cyffredin am y rheoliadau COVID-19 eu hadolygu’n rheolaidd, gan roi’r cyngor diweddaraf ichi ar yr hyn y cewch ac na chewch ei wneud.

Caiff gweithwyr ddod i’ch cartref (ee i drwsio boeler) os ydynt yn iach a heb symptomau. Ni ddylech eu gwahodd i'ch cartref os oes gennych chi neu aelod o'ch aelwyd symptomau COVID-19 neu os ydych yn hunanynysu, oni bai bod argyfwng. Rhaid ichi gadw pellter cymdeithasol oddi wrth eich gilydd, a rhaid iddyn nhw olchi eu dwylo’n aml (gweler yr adran isod) tra maent yn eich cartref.

Cadw pellter cymdeithasol a’r cyhoedd

Er bod y cyfyngiadau ar gwrdd ag eraill yn yr awyr agored wedi'u llacio, argymhellir yn gryf eich bod yn ystyried cadw’ch pellter yn yr awyr agored oddi wrth bobl y tu allan i'ch aelwyd, eich aelwyd estynedig neu'ch grŵp o chwech a ganiateir. Mae cadw pellter o 2m (3 cham) yn lleihau'r risg o ddal a lledaenu’r coronafeirws.

Pan fyddwch mewn lleoliad lletygarwch o dan do gydag eraill nad ydynt yn rhan o'ch aelwyd, neu’ch grŵp o 6 a ganiateir, dylech barhau i ddilyn y rheolau cadw pellter cymdeithasol.

Caiff busnesau ddewis gofyn i'w cwsmeriaid gadw pellteroedd penodol oddi wrth eraill, hyd yn oed mewn lleoliadau awyr agored, fel rhan o'u hasesiad risg a’u mesurau rhesymol i atal lledaeniad COVID-19. Peidiwch â chael eich digio os gofynnir ichi gadw pellter oddi wrth eraill mewn lleoliad penodol neu wrth gymryd rhan mewn gweithgareddau neu ddigwyddiadau penodol.

Os na ofynnir ichi gadw pellter mewn lleoliad ond roeddech yn disgwyl gwneud hynny, gallwch barhau i gadw’ch pellter os dyna’ch dewis personol chi. Os yw pobl eraill am gadw eu pellter, dylech barchu eu dewis hwythau. 

Caniateir llai na 2m o bellter corfforol o dan rai amgylchiadau cyfyngedig o dan do mewn gweithleoedd a busnesau sydd ar agor i’r cyhoedd, cyn belled bod pob mesur rhesymol ar waith i leihau’r risgiau o ledaenu COVID-19. Fodd bynnag, ar gyfer y mwyafrif o fusnesau a’r cyhoedd, y rheol o hyd yw cadw 2 fetr o bellter oddi wrth bobl eraill o dan do.

Cadw pellter cymdeithasol a phlant

Mae'r rheolau ynghylch cadw pellter cymdeithasol ar gyfer plant o dan 11 oed y tu allan i'w haelwyd neu eu haelwyd estynedig yn dibynnu ar a allant ddeall yr hyn sydd ei angen. Bydd hyn yn dibynnu ar eu hoedran a'r cyd-destun y maent yn rhyngweithio ynddo. 

  • Nid yw plant ifanc iawn (fel plant cyn oed ysgol) yn deall ystyr cadw pellter cymdeithasol. Mae angen i’r oedolion sy’n gofalu amdanynt ddod i gysylltiad agos â nhw o fewn y gofyniad cadw pellter o 2m. Felly, mae’n briodol llacio’r gofyniad i gadw pellter cymdeithasol.
  • Yn gyffredinol, nid oes rhaid i blant o dan 11 oed gadw pellter cymdeithasol oddi wrth ei gilydd nac oddi wrth yr oedolion y maent yn dod i gysylltiad rheolaidd â nhw y tu allan i’w haelwyd neu eu haelwyd estynedig
  • Er nad oes rhaid i blant o dan 11 oed gadw pellter cymdeithasol oddi wrth bobl eraill yn gyffredinol, gofynnir i oedolion sy'n gyfrifol am blant gofio y gallai pobl eraill fod wedi dewis cadw pellter cymdeithasol ac efallai felly na fyddant yn croesawu cysylltiad agos.
  • Nid oes angen i blant o dan 11 oed wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau cyhoeddus nac ar drafnidiaeth gyhoeddus.

Dylai pobl ifanc dros 11 oed ddilyn yr un cyngor â’r cyngor ar gyfer oedolion o ran cwrdd â phobl o dan do ac yn yr awyr agored. Argymhellir eu bod yn cadw pellter cymdeithasol wrth gwrdd â phobl y tu allan i'w haelwyd neu eu haelwyd estynedig. Mae'n ofynnol iddynt wisgo gorchuddion wyneb o dan do mewn mannau cyhoeddus ac ar drafnidiaeth gyhoeddus, ac mae’n bosibl y gofynnir iddynt gadw pellter cymdeithasol mewn lleoliadau y tu allan i'r cartref.

Cadw pellter cymdeithasol a phobl ag anableddau dysgu ac anableddau gwybyddol eraill

Efallai na fydd pobl o unrhyw oed sydd ag anableddau dysgu neu anghenion arbennig eraill yn deall sut i gadw pellter cymdeithasol. Efallai y bydd yn anodd iddynt wisgo gorchudd wyneb mewn mannau cyhoeddus hefyd. Gofynnir i ofalwyr helpu’r bobl y maent yn gofalu amdanynt i gadw pellter cymdeithasol cyhyd ag y bo modd, pan fo hynny’n ofynnol. Os ydynt yn cael trafferth gwisgo gorchudd wyneb, byddant yn cael eu heithrio ar sail iechyd. Fodd bynnag, dylai gofalwyr gymryd camau priodol os oes angen dod i gysylltiad agos.

Golchi dwylo a hylendid anadlol

Mae egwyddorion cyffredinol y gallwch eu dilyn i atal feirysau anadlol fel COVID-19 rhag cael eu lledaenu, gan gynnwys:

  • golchi eich dwylo’n amlach – gyda sebon a dŵr am o leiaf 20 eiliad, neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo – pan fyddwch yn cyrraedd gartref neu’r gwaith, pan fyddwch yn chwythu eich trwyn, yn tisian neu’n pesychu, a phan fyddwch yn bwyta neu’n cyffwrdd bwyd.
  • osgoi cyffwrdd eich llygaid, eich trwyn a'ch ceg â'ch dwylo heb eu golchi.
  • osgoi dod i gysylltiad â phobl a chanddynt symptomau COVID-19.
  • gorchuddio eich trwyn a’ch ceg â hances bapur pan fyddwch yn pesychu neu’n tisian, ac wedyn taflu’r hances bapur yn y bin a golchi eich dwylo.
  • glanhau a diheintio eitemau ac arwynebau sy’n cael eu cyffwrdd yn aml yn y cartref.

Gorchuddion wyneb

Mae'r dystiolaeth yn dal yn glir mai'r ffordd fwyaf effeithiol o ddiogelu’ch hun ac eraill rhag cael eich heintio yw dilyn y rheolau ar gadw pellter cymdeithasol, osgoi cyffwrdd arwynebau a’ch wyneb, a golchi eich dwylo’n rheolaidd. Nid yw gwisgo gorchudd wyneb yn cymryd lle’r camau hyn.

Mae’r canllawiau ar gyfer y cyhoedd ar orchuddion wyneb yn cynnwys gwybodaeth ar sut i wisgo a defnyddio gorchudd wyneb yn ddiogel, pa bryd y dylid gwisgo gorchudd wyneb ac unrhyw eithriadau.

Dylech hefyd ddarllen am y gofyniad i wisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru.

Mae canllawiau hefyd ar gael i weithwyr a rheolwyr lleoliadau am y gofyniad i weithwyr wisgo gorchuddion wyneb.

Dim ond i bobl sydd heb symptomau COVID-19 y mae’r cyngor hwn ar wisgo gorchuddion wyneb yn berthnasol. Os oes gennych unrhyw un o symptomau COVID-19, rhaid ichi hunanynysu ar unwaith a chael prawf. Oni bai bod eich prawf yn dangos canlyniad negatif, ni ddylech fynd allan yn ystod y cyfnod hunanynysu, hyd yn oed gyda gorchudd wyneb.

Beth ddylech chi ei wneud os byddwch chi'n datblygu symptomau COVID-19

Rhaid i unrhyw un sy'n datblygu symptomau COVID-19 (tymheredd uchel, peswch cyson newydd neu golli synnwyr blasu neu arogli, neu sylwi ar newid ynddynt), hunanynysu gartref yn syth a gwneud cais am brawf. Os ydych chi'n byw gyda phobl eraill neu’n rhan o aelwyd estynedig, neu’ch bod wedi cwrdd â grŵp a ganiateir, a bod gennych chi neu un ohonyn nhw symptomau’r coronafeirws, yna rhaid i bawb aros gartref a hunanynysu. Dylech wneud hyn hyd nes y ceir canlyniad y person sydd â symptomau. Gallwch ddod o hyd i’r canllawiau llawn yn hunanynysu: aros gartref.

Beth yw’r cyngor i ymwelwyr, gan gynnwys y rhai sy’n darparu gofal ar eich cyfer?

Caiff eich ymwelwyr cymdeithasol rheolaidd, fel ffrindiau a theulu nad ydynt yn eich aelwyd estynedig, ymweld â chi o dan do. Fodd bynnag, efallai y bydd angen ichi ystyried yn ofalus faint o wahanol bobl yr ydych yn eu gweld os ydych â risg uwch, neu'n eithriadol o agored i niwed yn glinigol.

Os ydych yn derbyn gofal cymdeithasol neu ofal iechyd rheolaidd gan sefydliad, naill ai drwy eich awdurdod lleol neu wedi’i dalu amdano gennych chi eich hun, fe fyddant yn ymwybodol o’r angen i gadw pellter cymdeithasol ac yn cadw hyn mewn cof wrth ofalu amdanoch.

Os ydych yn derbyn gofal hanfodol gan ffrindiau neu aelodau o’r teulu, dylech drafod y rhagofalon ychwanegol y gallan nhw eu cymryd i’ch cadw chi’n ddiogel. Gallai’r canllawiau hyn ar ddarpariaeth gofal yn y cartref fod yn ddefnyddiol ichi.

Mae hefyd yn syniad da siarad â’ch gofalwyr am yr hyn a fyddai’n digwydd pe bai un ohonynt yn dechrau teimlo’n anhwylus. Os oes angen help arnoch o ran gofal ond nad ydych yn siŵr â phwy y dylech gysylltu, neu nad oes gennych deulu neu ffrindiau a allai eich helpu, gallwch gysylltu â’ch cyngor lleol a ddylai allu eich helpu.

Os ydych yn gofalu am rywun sy’n agored i niwed, sicrhewch eich bod yn dilyn y cyngor ar hylendid dwylo a hylendid anadlol da yn y canllawiau hyn pan fyddwch yn ymweld â nhw. Mae gwybodaeth am ffynonellau cymorth gwahanol y gellir eu defnyddio a chyngor pellach ar greu cynllun wrth gefn ar gael gan Carers UK.

Cofiwch edrych ar ôl eich lles a’ch iechyd corfforol eich hun yn ystod y cyfnod hwn (ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru).

Beth yw’r cyngor os ydw i’n byw gyda pherson a oedd yn gwarchod ei hun neu sydd â risg uchel?

Os ydych yn gofalu am rywun sy’n agored i niwed, mae rhai camau hawdd y gallwch chi eu cymryd i’w amddiffyn ac i leihau’r risg mae’n ei hwynebu ar yr adeg hon. Sicrhewch eich bod yn dilyn cyngor ar hylendid da, fel:

  • golchi’ch dwylo wrth gyrraedd eu cartref a’u golchi yn aml tra byddwch yno, gan ddefnyddio dŵr a sebon am o leiaf 20 eiliad, neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo.
  • gorchuddio’ch ceg a’ch trwyn gyda hances neu’ch llawes (nid eich dwylo) wrth beswch neu disian.
  • rhoi’r hancesi a ddefnyddiwyd yn y bin yn syth a golchi’ch dwylo ar ôl hynny.
  • Peidio ag ymweld â’r unigolyn os nad ydych yn teimlo’n iawn ond cofiwch wneud trefniadau eraill ar gyfer ei ofal.
  • darparu gwybodaeth ynghylch pwy ddylai’r unigolyn ei ffonio os nad yw’n teimlo’n iawn, sut i ddefnyddio gwasanaeth coronafeirws ar-lein GIG 111 Cymru a sicrhau bod rhif GIG 111 Cymru wedi’i arddangos yn glir.
  • mae gwybodaeth am ffynonellau cymorth gwahanol y gellir eu defnyddio a chyngor pellach ar greu cynllun wrth gefn ar gael gan Carers UK

Cofiwch edrych ar ôl eich lles a’ch iechyd corfforol eich hun yn ystod y cyfnod hwn (ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru).

Beth yw’r cyngor a roddir os ydw i’n byw gyda pherson a oedd yn gwarchod ei hun neu sydd â risg uwch?

Os ydych yn byw gyda pherson a oedd yn gwarchod ei hun gynt neu rywun sydd yn y grŵp ‘risg uwch’ ehangach, cyfeiriwch at ein canllawiau hunanynysu: aros gartref. Mae’r rhain yn cynnwys gwybodaeth ynglŷn â sut i reoli trefniadau mewn aelwydydd, diogelu aelodau agored i niwed yn y teulu ac atal lledaeniad haint.