Neidio i'r prif gynnwy

Cyflwyniad

Bwriedir i'r canllawiau dros dro hyn helpu byrddau iechyd, darparwyr cartrefi gofal i oedolion a phlant, awdurdodau lleol ac eraill i ddehongli a gweithredu'r polisi profi estynedig ar gyfer cartrefi gofal yng Nghymru. Prif ddiben y canllawiau diogelu iechyd hyn yw egluro'r hyn sydd angen ei wneud er mwyn sicrhau'r lleihad posibl mwyaf yn y risg o drosglwyddo'r feirws mewn cartrefi gofal preswyl, cyn gynted â phosibl. Bydd y canllawiau hefyd yn helpu byrddau iechyd a chartrefi gofal i reoli staff asymptomatig sydd wedi cael prawf PCR positif am COVID-19. Canllawiau dros dro ydynt am ei bod yn bosibl y byddant yn newid wrth i dystiolaeth newydd ddod i'r amlwg.

Nid yw'r canllawiau dros dro hyn yn ymdrin â phrofi pobl sy'n cael eu rhyddhau o'r ysbyty i fyw mewn cartrefi gofal (p'un a gawsant eu derbyn i'r ysbyty gyda COVID-19 ai peidio) na phobl sy'n cael eu trosglwyddo rhwng cartrefi gofal na phrofion ar gyfer derbyniadau newydd o'r gymuned. Darllenwch y canllawiau ar gyfer y senarios hyn.

Mae diogelu ac amddiffyn y bobl fwyaf agored i niwed yn ein cymunedau wrth wraidd ymateb Llywodraeth Cymru i bandemig COVID-19. Bydd pobl sy'n byw mewn cartrefi gofal a lleoliadau preswyl tebyg eraill ymhlith y bobl fwyaf agored i niwed, gan fod llawer ohonynt yn dibynnu ar ofal personol agos. Mae cynnal profion ar raddfa fawr mewn cartrefi gofal yn hanfodol i atal a rheoli achosion o'r feirws. Mae'n bwysig bod y profion hyn yn cael eu cynnal yn gyflym, gan ddefnyddio ein holl allu i brofi, cyn i'r cyfyngiadau symud gael eu llacio ymhellach.

Polisi profi mewn cartrefi gofal

O ddydd Llun 10 Awst bydd holl aelodau o staff cartrefi gofal yn cael cynnig prawf bob pythefnos am gyfnod o wyth wythnos. Os bydd nifer uwch o achosion mewn rhai rhannau o Gymru, bydd y profion yn cael eu cynnal yn amlach.

Profi mewn cartrefi gofal sy'n rhoi gwybod am achos posibl o Covid-19 mewn cartref gofal nad effeithiwyd arno'n flaenorol neu gartref gofal lle na chafwyd unrhyw achosion posibl nac unrhyw achosion a gadarnhawyd yn ystod y 28 diwrnod blaenorol

Y brif flaenoriaeth o hyd yw ymateb yn gyflym i gartref gofal sy'n rhoi gwybod am ei achos symptomatig cyntaf mewn preswylydd neu aelod o staff. Mae ymyrryd yn gynnar er mwyn profi pob preswylydd ac aelod o staff mewn achosion sydd newydd eu nodi yn fwy effeithiol, mae'n siwr, wrth leihau'r risg y bydd y feirws yn parhau i gael ei drosglwyddo gyflymaf.

Cafodd pob bwrdd iechyd, darparwr cartref gofal ac awdurdod lleol ohebiaeth gan y Prif Swyddog Meddygol a'r Dirprwy Gyfarwyddwr Cyffredinol, y Grŵp Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, ar 13 Mai 2020 yn gofyn i'r ymateb hwn i achosion o'r feirws gael ei roi ar waith ar unwaith. Dylai'r cartref gofal hysbysu Iechyd Cyhoeddus Cymru a cheisio cyngor ganddo drwy ffonio 0300 00 300 32. Dylai'r cartref gofal ofyn am brofion gan y bwrdd iechyd. Caiff rhifau cyswllt byrddau iechyd eu cynnwys yn y ffeithlun o'r broses brofi.

Disgwylir y bydd bwrdd iechyd, ar ôl cael cais i brofi achos posibl o COVID-19, yn trefnu i'r preswylydd gael ei brofi o fewn 24 awr ac i'r aelod o staff gael ei brofi o fewn 48 awr. Os cadarnheir achos o COVID-19, bydd y bwrdd iechyd yn trefnu i'r holl breswylwyr ac aelodau o staff gael eu profi ac yn rhoi'r canlyniadau llawn i Iechyd Cyhoeddus Cymru er mwyn helpu i reoli'r haint. Bydd ynysu staff a phreswylwyr sydd wedi cydsynio a chynnal y profion torfol cyntaf arnynt yn fwyaf buddiol os bydd yn digwydd o fewn 24 awr i'r adeg y rhoddwyd gwybod am yr achos. Os nodir achosion o COVID-19 yn gynnar, dylid cynnig profion pellach i breswylwyr a staff a gafodd ganlyniad negatif i brawf i ddechrau ar ôl wythnos. Os caiff rhagor o achosion posibl eu nodi, bydd y bwrdd iechyd yn trefnu i brofion cadarnhau gael eu cynnal.

Y bwrdd iechyd sy'n gyfrifol am roi gwybod i'r cartref gofal am ganlyniadau profion yr holl breswylwyr, yn bositif ac yn negatif, ac am roi gwybod i staff cartrefi gofal am ganlyniadau positif a negatif. Dylai canlyniadau fod ar gael o fewn 48 awr.

Bydd i'r fath weithgarwch profi ar raddfa fawr oblygiadau i ddarparwyr cartrefi gofal y bydd angen iddynt gynllunio ymlaen llaw gyda phartneriaid lleol ar gyfer y posibilrwydd y bydd angen ynysu rhai preswylwyr ac y bydd llawer o aelodau o staff yn hunanynysu gartref.

Profi pob preswylydd ac aelod o staff mewn achosion sefydledig mewn cartrefi gofal

Mae digon o dystiolaeth ar gael sy'n dangos pa mor gyflym y mae COVID-19, fel gyda feirysau anadlol eraill, yn lledaenu mewn cartrefi gofal. Er y bydd profi pob preswylydd ac aelod o staff mewn cartref gofal lle y ceir achosion sefydledig yn llai buddiol o ran lleihau cyfraddau trosglwyddo, mae iddo fanteision. Dylid cynnig profion i breswylwyr ac aelodau o staff nad ydynt erioed wedi cael canlyniad positif i brawf am COVID-19. Mae'n bosibl y bydd y profion hyn a gynigir yn nodi preswylwyr a staff asymptomatig sydd wedi'u heintio â COVID-19. Os na nodir unrhyw achosion pellach, bydd yn rhoi sicrwydd bod y mesurau atal a rheoli haint llym, gan gynnwys y defnydd priodol o gyfarpar diogelu personol, a roddwyd ar waith, yn effeithiol ac yn rhoi tawelwch meddwl i'r staff, y preswylwyr a'u teuluoedd.

Yr un yw'r model darparu profion ar gyfer achosion sefydledig a'r model ar gyfer achosion newydd.

Am fod y rhain yn achosion sefydledig, mae’n bosibl bod llawer o staff symptomatig eisoes wedi hunanynysu am 10 diwrnod ac wedi dychwelyd i'r gwaith tra bydd eraill, o bosibl, yn parhau i hunanynysu. Bydd angen i ddarparwyr gynllunio ymlaen llaw gyda phartneriaid lleol ar gyfer y posibilrwydd y bydd mwy o aelodau o staff yn hunanynysu gartref.

Profi preswylwyr a staff mewn cartrefi gofal nad ydynt erioed wedi rhoi gwybod am achosion posibl o COVID-19 nac achosion o COVID-19 a gadarnhawyd mewn preswylwyr na staff neu nad ydynt wedi cael unrhyw achosion yn y 28 diwrnod diwethaf

Mae tystiolaeth y bydd profi pob preswylydd ac aelod o staff mewn cartref gofal nad yw COVID-19 wedi effeithio arno yn nodi nifer bach o unigolion sydd wedi cael canlyniad positif i brawf am COVID-19. Mae'n fanteisiol nodi bod haint COVID-19 sydd wedi'i gyflwyno i gartref gofal yn gynnar am fod modd rhoi mesurau rheoli haint ar waith yn ddi-oed.

Bydd i'r fath weithgarwch profi ar raddfa fawr oblygiadau i ddarparwyr cartrefi gofal y bydd angen iddynt gynllunio ymlaen llaw gyda phartneriaid lleol ar gyfer y posibilrwydd y bydd angen ynysu rhai preswylwyr ac y bydd rhai aelodau o staff yn hunanynysu gartref.

Gall profion ar gyfer staff a phreswylwyr mewn cartrefi gofal gael eu darparu mewn un o ddwy ffordd, naill ai'n uniongyrchol gan y bwrdd iechyd neu drwy'r Porth Gofal Cymdeithasol. Mae gan y Porth hwn a fydd yn mynd yn fyw cyn bo hir gapasiti profi dyddiol ac, er mwyn sicrhau y caiff cartrefi gofal yng Nghymru eu profi'n amserol, bydd yn gweithredu ochr yn ochr â phrofion y GIG. Caiff cartrefi gofal eu hysbysu ymlaen llaw am y dull profi a fydd yn gymwys iddynt. Ar gyfer y naill fodel darparu profion a'r llall, caiff y cartrefi gofal mwyaf eu targedu gyntaf am fod y dystiolaeth yn dangos mai nhw a oedd yn teimlo effeithiau achosion COVID-19 fwyaf.

Rheoli preswylwyr a staff sy'n cael canlyniad positif i brawf am COVID-19

Mae cynnal profion mewn cartrefi gofal â COVID-19 wedi dangos y gall preswylwyr a staff asymptomatig gael canlyniad positif i brawf am COVID-19. Bydd llawer o'r rhain yn datblygu symptomau clasurol. Mae tystiolaeth gynyddol y gall y feirws ledaenu cyn i achosion ddatblygu symptomau ac yn yr unigolion hynny na fyddant byth, o bosibl, yn datblygu symptomau. Dylid ynysu pob preswylydd ac aelod o staff sydd wedi cael canlyniad positif i brawf am COVID-19 yn unol â chanllawiau Iechyd Cyhoeddus Cymru p'un a oes ganddynt symptomau ai peidio.

Rhoi gwybod i Iechyd Cyhoeddus Cymru ac Arolygiaeth Gofal Cymru

Gofynnir i Fyrddau Iechyd ddarparu adroddiad dyddiol ar y sefyllfa o ran profi mewn cartrefi gofal i Arolygiaeth Gofal Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru. Dylai'r adroddiad hwn gynnwys:

  • enw'r cartref
  • y rheswm dros gynnal profion: achosion newydd/achosion parhaus/profi oportiwnistaidd mewn cartref nad effeithiwyd arno
  • ar gyfer pob cartref, nifer y preswylwyr a'r staff a brofwyd
  • dylid diweddaru'r adroddiad ar y sefyllfa pan fydd canlyniadau profion yn hysbys (nifer yr achosion positif o COVID-19 ymhlith preswylwyr a staff)

Dylid ei anfon drwy e-bost i AGCGwybodaeth@llyw.cymru a chopi ohono i phw.covid19enclosedsettings@wales.nhs.uk.

Dylid ei ôl-ddyddio er mwyn casglu data ar gartrefi gofal lle mae profion wedi'u cynnal ar bob preswylydd ac aelod o staff.

Er mwyn hwyluso'r broses o gyflwyno'r Adroddiad ar y Sefyllfa, mae Arolygiaeth Gofal Cymru wedi sefydlu ffeil wedi'i rhagboblogi er mwyn i fyrddau iechyd ei chwblhau a'i dychwelyd bob dydd.

Rhannu’r dudalen hon