Neidio i'r prif gynnwy

Mae'r canllawiau hyn yn berthnasol i bob ymgyrch etholiadol yng Nghymru.

Cyhoeddwyd gyntaf:
12 Mawrth 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Mae'r canllawiau hyn, a gyhoeddir o dan reoliad 18A o Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020, fel y’u diwygiwyd fel y’u diwygiwyd yn gymwys yng Nghymru o 3 Mai 2021. Maent yn berthnasol i bob ymgyrch etholiadol gan gynnwys etholiad cyffredinol y Senedd ac etholiadau Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu sydd wedi'u trefnu ar gyfer 6 Mai yn ogystal ag is-etholiadau llywodraeth leol a fydd yn cael eu cynnal hyd at 6 Mai.

Mae canllawiau ar wahân ar gael ar gyfer etholiadau sy'n digwydd yn Lloegr ac yn yr Alban.

Rhaid i’r rhai sy’n gyfrifol am ymgyrchoedd wneud yn siŵr bod ymgyrchwyr yn ymwybodol o’r canllawiau hyn, ac yn ymwybodol o’u cyfrifoldeb i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws neu o’i ledaenu.

Rhannu taflenni

Caniateir i bobl sy'n ymgymryd â gweithgareddau ymgyrchu etholiadol ("ymgyrchwyr") ddosbarthu taflenni i gartrefi preifat.

Dylid trefnu bod ymgyrchwyr yn dod fesul un i gasglu deunyddiau printiedig. Dylid osgoi gafael mewn deunyddiau cyhyd ag y bo modd.

Dylid cyfyngu cymaint â phosibl ar nifer yr ymgyrchwyr sy'n gweithio gyda’i gilydd – chwech o bobl ar y mwyaf. Dylai ymgyrchwyr nad ydynt yn byw gyda'i gilydd gadw 2m ar wahân i'w gilydd ac ar wahân i bobl eraill nad ydynt yn rhan o’u haelwyd, haelwyd estynedig neu eu swigen gefnogaeth bob amser.

Dylai ymgyrchwyr ddilyn y canllawiau ar sut i atal y coronafeirws rhag lledaenu bob amser, gan gynnwys y canllawiau ar ddefnyddio gorchuddion wyneb, a hylendid dwylo.

Canfasio (curo ar ddrysau)

Caniateir i ymgyrchwyr ganfasio etholwyr.

Mae’n ofynnol i ymgyrchwyr sy'n canfasio gymryd pob cam rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws neu o’i ledaenu, ac i roi sylw i'r canllawiau hyn, o dan reoliad 18A o Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020, fel y’u diwygiwyd.

Mae’n ofynnol i ymgyrchwyr sy'n canfasio gymryd pob cam rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws neu o’i ledaenu, ac i roi sylw i'r canllawiau hyn, o dan reoliad 18A o Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020.

Rhaid cadw nifer yr ymgyrchwyr sy'n canfasio gyda'i gilydd mor isel â phosibl ac ni ddylai fod yn fwy na chwech o bobl i gyd. Rhaid i ymgyrchwyr nad ydynt yn byw gyda'i gilydd gadw 2m ar wahân i'w gilydd ac i bobl nad ydynt yn aelodau o’u haelwyd, haelwyd estynedig neu eu swigen gefnogaeth bob amser.

Dim ond un ymgyrchydd ar y tro a ddylai siarad ag etholwyr ar garreg eu drws, ond ni ddylent fynd i mewn i’r tŷ a dylent gadw pellter o 2 fetr o leiaf a gwisgo gorchudd wyneb bob amser (oni bai eu bod wedi'u heithrio rhag gwneud hynny). Dylai’r ymgyrchwyr eraill aros ymhellach draw oddi wrth garreg y drws.

Dim ond pan fo hynny’n gwbl angenrheidiol y dylai ymgyrchwyr fynd i mewn i adeiladau, er enghraifft i gyntedd sy’n cael ei rannu, er mwyn mynd at gartrefi unigol y mae’n rhaid mynd drwy fannau cymunedol i’w cyrraedd.

O dan yr amgylchiadau hyn, dylai ymgyrchwyr ystyried yn ofalus y ffordd orau o:

  • sicrhau eu diogelwch eu hunain (e.e. dau berson yn mynd i mewn i’r adeilad cyffredinol ac yn cadw llygad ar ei gilydd); ac o
  • weithredu mewn modd sy'n lleihau'r risg o drosglwyddo'r feirws (e.e. dim ond un person yn mynd at ddrws cartref/fflat unigol, ac ymgyrchwyr nad ydynt yn byw gyda'i gilydd, ac nad ydynt yn yr un swigod cefnogaeth, yn cadw 2m ar wahân i'w gilydd ac yn gwisgo gorchudd wyneb, oni bai eu bod wedi'u heithrio).

Efallai y bydd yr ymgyrchwyr yn dymuno ymgyfarwyddo â’r diffiniad o gyswllt agos pe bai achosion o bleidleiswyr yn dweud eu bod wedi cael canlyniad prawf positif neu eu bod yn hunanynysu.

Dylai ymgyrchwyr roi blaenoriaeth i’w diogelwch eu hunain yn ogystal ag i iechyd y cyhoedd, er enghraifft drwy gadw llygad ar ei gilydd, gan gadw pellter o 2m.

Hysbysfyrddau

Caniateir i ymgyrchwyr osod / codi hysbysfyrddau. Rhaid cael caniatâd a dylai ymgyrchwyr holi swyddfa eu plaid sut i fynd ati i gael caniatâd.

Dylid trefnu bod yr ymgyrchwyr yn dod fesul un i gasglu’r hysbysfyrddau. Dylid osgoi gafael mewn deunyddiau hyd y bo modd.  Dylid cadw nifer yr ymgyrchwyr sy'n gweithio gyda'i gilydd cyn ised â phosibl – chwech o bobl ar y mwyaf. Lle bo hynny’n ymarferol bosibl, dylai ymgyrchwyr nad ydynt yn byw gyda'i gilydd gadw 2m ar wahân i'w gilydd ac ar wahân i bobl eraill nad ydynt yn rhan o’u haelwyd neu eu swigen gefnogaeth bob amser.

Dylai ymgyrchwyr bob amser ddilyn y canllawiau ar sut i leihau’r risg o ddod i gysylltiad a’r coronafeirws neu o’i ledaenu, gan gynnwys y canllawiau ar ddefnyddio gorchuddion wyneb, a hylendid dwylo.

Cyfarfodydd

Yn gyffredinol, nid oes hawl gan bobl i gyfarfod o dan do, ac eithrio gydag aelodau o’u haelwyd neu eu swigen gefnogaeth. Felly, dylai hustyngau a chyfarfodydd cyhoeddus, yn ogystal â chyfarfodydd cynllunio, gael eu cynnal drwy ddulliau rhithwir. Caniateir cynnal stondinau stryd neu gyfarfodydd awyr agored, ond 30 o bobl ar y mwyaf a gaiff ymgasglu fel rhan o unrhyw weithgarwch o’r fath a fydd wedi’i drefnu ymlaen llaw. Dylai ymgyrchwyr ddilyn y canllawiau ar sut i leihau’r perygl o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws, ac atal ei ledaeniad, ar bob adeg.

Arweinwyr y pleidiau ac unigolion allweddol yn y pleidiau

Gellir cludo arweinwyr y pleidiau ac unigolion allweddol yn y pleidiau mewn car sy'n cael ei yrru gan berson nad yw’n aelod o’u haelwyd, haelwyd estynedig neu eu swigen gefnogaeth. Dylid gwisgo gorchudd wyneb (oni bai bod eithriadau'n berthnasol) a sicrhau bod yr awyru’n dda. Dylid ystyried trefnu bod y teithiwr yn eistedd yn y sedd chwith yn y cefn i sicrhau bod cymaint o le â phosibl rhyngddo a’r gyrrwr.

Ymgyrchu trawsffiniol

Caniateir teithio rhwng Cymru a Lloegr, ond rhaid i ymgyrchwyr sicrhau eu bod yn dilyn y rheolau sy'n gymwys yn y rhan berthnasol honno o Gymru neu Loegr.

Teithio

Ac eithrio o dan yr amgylchiadau a ddisgrifir uchod, dylai ymgyrchwyr osgoi teithio mewn car gydag unrhyw un heblaw aelodau eu haelwyd, haelwyd estynedig neu eu swigen gefnogaeth. Mae hyn yn cynnwys cludo etholwyr i orsafoedd pleidleisio.

Casglu pleidleisiau post

Mae cod ymddygiad y Comisiwn Etholiadol yn nodi na ddylai ymgyrchwyr byth ymdrin ag unrhyw bapur pleidleisio neu becynnau pleidleisio drwy’r post sydd wedi’u cwblhau gan bleidleiswyr.

Mae'r cod hefyd yn nodi:

"Lle bynnag mae’n ymarferol, dylid annog y pleidleisiwr i bostio neu ddanfon y papur pleidleisio wedi’i gwblhau eu hunain. Os bydd pleidleisiwr nad yw’n gallu postio eu eu papur pleidleisio neu wneud trefniadau eraill i’w ddychwelyd mewn da bryd yn gofyn am gymorth, dylech gysylltu â’r Swyddog Canlyniadau i ofyn iddynt drefnu iddo gael ei gasglu. Gall y Swyddog Canlyniadau gytuno y byddai ym mudd y pleidleisiwr i chi ddanfon y pecyn pleidleisio post i’r swyddfa berthnasol neu orsaf bleidleisio, os nad oes dewis ymarferol arall.”

Ymddygiad mewn gorsafoedd pleidleisio

Rhaid i rifwyr mewn gorsafoedd pleidleisio ddilyn cyfarwyddiadau’r Swyddogion Canlyniadau bob amser. Gallai hyn gynnwys aros mewn lleoliad dynodedig. Ni ddylai rhifwyr fynd i mewn i orsafoedd pleidleisio, ac eithrio i bleidleisio. Gall pleidleiswyr deimlo'n arbennig o ofnus os bydd rhifwyr yn mynd atynt, oherwydd pryderon cyffredinol am gysylltiad agos â phobl eraill yn ystod pandemig y coronafeirws. Rhaid i rifwyr fod yn sensitif i'r mater hwn a rhaid iddynt gadw 2m ar wahân i bobl eraill nad ydynt yn rhan o’u haelwyd, haelwyd estynedig neu eu swigen gefnogaeth bob amser.

Diweddaru’r canllawiau hyn

Caiff y canllawiau hyn eu diweddaru yn sgil unrhyw newidiadau a fydd yn ofynnol o ganlyniad i adolygu’r cyfyngiadau coronafeirws.

Canllawiau ychwanegol ar etholiadau

Mae canllawiau ychwanegol ar etholiadau, sy'n ymdrin â materion yn ymwneud â mynychu gorsafoedd pleidleisio a sut i fwrw pleidlais ar gael yma: Etholiadau: canllawiau'r coronafeirws.