Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau ar fynediad i gyfarpar diogelu personol a’i ddefnydd ar gyfer pobl sy’n rhoi gofal di-dâl i deulu a ffrindiau.

Cyhoeddwyd gyntaf:
29 Mehefin 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Cyflwyniad

Mae’r canllawiau hyn ar gyfer unrhyw un sy’n rhoi gofal personol rheolaidd i ffrind neu berthynas agored i niwed. Mae gofal personol yn golygu dod i gyswllt uniongyrchol gyda’r person yr ydych yn gofalu amdano. Wrth roi gofal personol nid yw’n bosibl cadw pellter o 2 fetr.

Mae’r canllawiau’n esbonio:

  • y sefyllfaoedd lle bydd angen i ofalwyr di-dâl ddefnyddio cyfarpar diogelu personol, o bosib
  • o ble gallant gael cyfarpar diogelu personol
  • sut i ddefnyddio cyfarpar diogelu personol yn ddiogel

Mae canllawiau cyffredinol ar gael i bobl sy’n rhoi gofal di-dâl i deulu a ffrindiau.

Cyngor cyffredinol

Golchi’ch dwylo yn aml gyda sebon a dŵr am o leiaf 20 eiliad yw un o’r ffyrdd mwyaf effeithiol o leihau’r risg o haint.

Mae hyn yn arbennig o bwysig:

  • pan ydych chi’n cyrraedd cartref y person yr ydych yn gofalu amdanynt 
  • pan ydych chi wedi bod allan ac yn dychwelyd adref at berson agored i niwed

Mae’r mesurau eraill y gallwch chi a’r person yr ydych yn gofalu amdanynt eu cymryd i leihau’r risg o haint yn cynnwys:

  • golchi eich dwylo yn amlach – gyda sebon a dŵr am o leiaf 20 eiliad, neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo. Gwnewch hyn ar ôl ichi chwythu eich trwyn, tisian neu beswch, a chyn ac ar ôl bwyta neu drin bwyd
  • peidiwch â chyffwrdd eich llygaid, eich trwyn na’ch ceg heb olchi eich dwylo yn gyntaf
  • osgowch ddod i gyswllt agos gyda phobl â symptomau
  • gorchuddiwch eich peswch neu disian gyda hances bapur, yna taflwch yr hances i’r bin a golchwch eich dwylo
  • glanhewch a diheintiwch eitemau ac arwynebau yn y cartref sy’n cael eu cyffwrdd yn aml. Mae hyn yn cynnwys handlenni drysau, arwynebau trin bwyd ac offer coginio

Dilynwch y rheolau cadw pellter cymdeithasol drwy aros 2 fetr oddi wrth unrhyw un nad yw’n byw yn eich cartref nad ydych yn gofalu amdanynt. Bydd hyn yn lleihau’r risg o ledaenu’r feirws i’r person yr ydych yn ymweld ag o i roi gofal, neu i’r person yr ydych yn gofalu amdano gartref.

Pryd y dylid defnyddio cyfarpar diogelu personol

Efallai y byddwch yn gymwys i gael cyflenwad o gyfarpar diogelu personol gan eich awdurdod lleol:

  • os ydych chi’n rhoi gofal personol i berson neu i bersonau â symptomau, neu os oes rhywun yn eich cartref chi sydd â symptomau. Gallant fod yn byw yn eich cartref chi neu mewn cartref arall
  • os ydych chi’n rhoi gofal personol i berson neu i bobl sy’n cymryd camau gwarchod. Gallant fod yn byw yn eich cartref chi neu mewn cartref arall
  • os ydych chi’n cymryd camau gwarchod ac yn rhoi gofal personol i eraill yn eich cartref – cyn belled nad oes ganddynt symptomau

Gall gofal personol gynnwys helpu rhywun i:

  • ymolchi 
  • defnyddio’r toiled
  • gwisgo a dadwisgo
  • bwyta neu yfed
  • cymryd meddyginiaeth

Mae angen dod i gysylltiad uniongyrchol gyda’r person yr ydych yn gofalu amdanynt i roi gofal personol ac nid yw’n bosibl cadw pellter o 2 fetr.

Os oes gennych symptomau COVID-19 neu os ydych chi’n cymryd camau gwarchod

Y symptomau coronafeirws mwyaf cyffredin yw ymddangosiad diweddar un o’r canlynol:

  • peswch cyson newydd
  • tymheredd uchel
  • colli neu newid yn eich ymdeimlad o arogl neu flas arferol 

Gall unrhyw un sydd ag o leiaf un symptom coronafeirws wneud cais am becyn profi gartref gan ddefnyddio porth ar-lein y DU. Gall canlyniadau prawf coronafeirws eich helpu i benderfynu a oes angen cyfarpar diogelu personol.

Mae’n bwysig iawn nad ydych yn rhoi unrhyw ofal personol:

  • os ydych yn datblygu unrhyw un o’r symptomau hyn ac nad oes gan y sawl yr ydych yn gofalu amdano unrhyw symptomau, neu 
  • os yw’r sawl yr ydych yn gofalu amdano yn datblygu unrhyw un o’r symptomau hyn a’ch bod chi’n cymryd camau gwarchod

Mae canllawiau ar gael ynglŷn â beth i’w wneud os na allwch barhau i roi gofal. Mae’n cynnwys y camau y gallwch eu cymryd i gynllunio trefniadau gofal eraill.

Os ydych yn cymryd camau gwarchod, dilynwch y canllawiau ar warchod

Mae canllawiau hefyd ar gael sy’n esbonio sut i hunanynysu a gofalu amdanoch chi eich hun gartref os oes achos posibl o’r coronafeirws yn eich cartref. 

Os oes gan y sawl yr ydych yn gofalu amdano, neu unrhyw un arall yn eich cartref, symptomau COVID-19 

Mae sesiwn unigol o ofal personol yn cyfeirio at y cyfnod amser yr ydych yn ymgymryd â thasg gau gofal personol. Bydd hyd y sesiwn yn dibynnu ar y pethau yr ydych yn helpu’r person i’w gwneud. Efallai y bydd angen ichi ymgymryd â sawl sesiwn o ofal personol yn ystod y dydd.

Mewn un sesiwn unigol dylech ddefnyddio’r cyfarpar diogelu personol a ganlyn:

  • masg wyneb
  • amddiffyniad llygad 
  • pâr o fenig
  • ffedog

Ar ôl cwblhau sesiwn o ofal personol:

  • tynnwch y cyfarpar diogelu personol yn ofalus 
  • taflwch y cyfarpar diogelu personol yr ydych wedi’i ddefnyddio 
  • os yw’n bosibl, ceisiwch gadw pellter o 2 fetr pan nad ydych yn rhoi gofal personol 
  • dilynwch y cyngor cyffredinol

Peidiwch â rhoi unrhyw ofal personol os ydych chi’n datblygu unrhyw un o’r symptomau coronafeirws cyffredin ac nad oes unrhyw symptomau gan y sawl yr ydych yn gofalu amdano.

Os ydych chi neu’r sawl rydych yn gofalu amdano yn cymryd camau gwarchod 

Dilynwch y cyngor uchod. Ond peidiwch â rhoi unrhyw ofal personol os ydych chi’n cymryd camau gwarchod a bod y sawl rydych yn gofalu amdano yn datblygu unrhyw un o’r symptomau coronafeirws cyffredin.
Mae canllawiau ar gael i bobl sy’n agored i niwed yn sgil salwch coronafeirws, a’u gofalwyr

O ble gallaf gael cyfarpar diogelu personol

Mae gan bob awdurdod lleol ei drefniadau ei hun ar gyfer cael cyflenwadau o gyfarpar diogelu personol i ofalwyr di-dâl. Cysylltwch â’ch awdurdod lleol i gael cyngor. Gallant ddweud wrthych a ydych yn gymwys i gael cyfarpar diogelu personol, a sut i gael gafael arno.

Cysylltwch â’ch awdurdod lleol hefyd os ydych chi fel arfer yn defnyddio cyfarpar diogelu personol ond nad ydych yn gallu cael gafael arno yn y ffordd arferol ar hyn o bryd. 

Sut i ddefnyddio cyfarpar diogelu personol yn ddiogel

Bydd cyfarpar diogelu personol yn dod gyda chyfarwyddiadau ynglŷn â sut i’w ddefnyddio mewn ffordd sy’n lleihau’r risg o haint. 

Yn gyffredinol, dylech wneud y canlynol:

  • golchwch eich dwylo am o leiaf 20 eiliad gyda sebon a dŵr cyn gwisgo unrhyw gyfarpar diogelu personol
  • newidiwch eich cyfarpar diogelu personol os yw’n cael ei ddifrodi, ei faeddu neu os yw’n anghyfforddus
  • gallwch daflu eich cyfarpar diogelu personol yn eich gwastraff cartref arferol os nad oes gan y person yr ydych yn gofalu amdano unrhyw symptomau. Dylech wneud hyn yn syth ar ôl rhoi gofal personol
  • os oes gan y person yr ydych yn gofalu amdano symptomau, mae’n rhaid ichi roi’r cyfarpar diogelu personol mewn bag cyn ei roi mewn ail fag i’w daflu. Clymwch y bag a’i gadw am 72 awr mewn man diogel lle na fydd unrhyw un yn ei gyffwrdd. Yna rhowch y bag yn y bin cartref i’w gasglu.

Rhannu’r dudalen hon