Neidio i'r prif gynnwy

Cyflwyniad

Mae Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020 yn gosod cyfyngiadau dros dro ar gynulliadau o bobl ac ar agor busnesau a safleoedd yng Nghymru. Gwnaed hyn er mwyn rheoli lledaeniad y coronafeirws yng Nghymru ac er mwyn helpu i ddiogelu'r cyhoedd rhag lledaeniad coronafeirws syndrom anadlol acíwt difrifol 2 (SARS-CoV-2).

Rhoddwyd Cymru gyfan yn Lefel Rhybudd 4 o 6.00pm ar 19 Rhagfyr, roedd hyn mewn ymateb i’r cyngor iechyd oedd yn tynnu sylw at y risg difrifol ddaw o'r math newydd, mwy ffyrnig o’r coronafeirws. Mae risg bod yr amrywiolyn newydd yn lledaenu’n gyflymach ac mae’n arbennig o bwysig bod mannau addoli yn cymryd camau priodol i osgoi unrhyw risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws neu i ledaenu’r feirws.

Y cyngor cyffredinol yn Lefel Rhybudd 4 yw i bobl aros gartref ac eithrio at ddibenion cyfyngedig iawn a pheidio cymysgu’n gymdeithasol gyda phobl nad ydynt yn byw gyda nhw. Dylai bobl sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol fod yn arbennig o lym wrth ddilyn mesurau cadw pellter corfforol a lleihau eu cyswllt a phobl arall.  

Mae Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020 yn caniatáu i fannau addoli a lleoedd sydd wedi’u trwyddedu neu eu cymeradwyo sydd ar hawl i agor, o dan Ran 3 o Ddeddf Priodasau 1949, i weinyddu priodasau a ffurfio partneriaethau sifil,  a seremonïau priodas arall (fel y ddiffiniwyd yn reholiad 57 o Reoliadau Cyfyngiadau Coronafeirws) agor i’r diben hwnnw. Mae’r canllawiau hyn yn ymwneud â’r seremoni ei hun.

Mae’r Rheoliadau yn gosod nifer o rwymedigaethau ar y rheini sy’n gyfrifol am y safleoedd hyn. Rhaid i’r person perthnasol:

  • gymryd pob cam rhesymol i sicrhau pellter o 2 fetr rhwng aelwydydd
  • cymryd mesurau rhesymol eraill i gadw’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws mor isel â phosibl
  • darparu gwybodaeth berthnasol i’r rheini sy’n dod i mewn i’r safle, neu sy’n gweithio yn y safle, ar sut i gadw’r risg honno mor isel â phosibl

Mae’r Rheoliadau hefyd yn darparu mai dim ond pan mae’n rhesymol angenrheidiol iddynt wneud hynny y caiff aelwydydd ymgynnull gydag eraill o dan do. Mae esgus i ymgynull  yn cynnwys mynychu achlysur gweinyddu priodas, ffurfio partneriaeth sifil neu seremoni briodas arall  yn achos y rheini sydd: yn un o bartïon y briodas neu’r bartneriaeth sifil, wedi’u gwahodd i’r achlysur, neu’n gofalu am berson sy’n mynd i’r achlysur. Capasiti yr adeilad yn unig fydd yn cyfyngu ar y nifer all fod yn bresennol yn y seremoni briodasol ei hun ar ôl ystyried cadw pellter corfforol a mesurau lliniaru eraill. Gall y seremonïau yma ddigwydd mewn mannau cyhoeddus rheoliedig o dan do sydd â thrwydded neu’r caniatâd ac sy’n gymwys i agor. Ond nid yw hyn yn cynnwys tai preifat neu erddi yn Lefel Rhubudd 4.

Mae llawer o bobl yn awyddus i ddathlu'r achlysur drwy gynnal derbyniadau neu fathau eraill o gynulliadau cymdeithasol yng nghwmni teulu a ffrindiau. Ni chaniateir hyn yn Lefel Rhybudd 4.

Yn fyd-eang, rhaid i ni gydnabod y bu llawer o enghreifftiau lle gwelwyd bod 'derbyniadau priodas' yn fannau problemus o ran yr haint. Wrth geisio mynd i'r afael â'r Coronafeirws, ni allwn ganiatáu mwy na sicrhau y gall y rheini sydd am briodi, ffurfio partneriaeth sifil neu seremoni briodas arall wneud hynny ar hyn o bryd. Yn anochel, cyfyngir ar natur y seremonïau hyn er mwyn bodloni gofynion cadw pellter cymdeithasol a chorfforol ond gellir eu mynychu gan westeion a wahoddir a fyddai'n dyst i'r broses o ffurfio'r bartneriaeth gyfreithiol, a lle y bo'n berthnasol, y bartneriaeth ysbrydol sy'n gysylltiedig â phriodas neu bartneriaeth sifil. Bydd y nifer a all fynychu yn ddibynnol ar faint o bobl y bydd y man addoli, y safle cymeradwy neu'r Swyddfa Gofrestru yn medru eu derbyn yn ddiogel tra’n cadw pellter cymdeithasol o 2 fetr.

Y mannau addoli a’r safleoedd cymeradwy cymwys eu hunain fydd yn gyfrifol am asesu a ydynt yn awyddus i agor ar gyfer seremonïau o'r fath ac am ystyried y camau rhesymol angenrheidiol er mwyn cadw pellter cymdeithasol rhwng aelwydydd yn ystod y seremoni. Mae'r gwasanaeth Cofrestru yn darparu gwasanaeth statudol, a bydd yn gallu hwyluso priodasau a phartneriaethau sifil nawr bod y cyfyngiadau ar gynulliadau wedi'u llacio at ddibenion o'r fath. Fodd bynnag, dylid cydnabod y gall fod amgylchiadau lle y bydd materion, fel nifer y staff sy'n hunanynysu, yn ei gwneud hi'n anymarferol i'r gwasanaeth wneud hynny neu'n cyfyngu ar yr apwyntiadau sydd ar gael.

Gall gwesteion fynychu'r seremoni, ond dylent gydnabod mai eithriad cyfyngedig i'r cyfyngiadau a osodwyd o ganlyniad i argyfwng iechyd y cyhoedd yw hyn. Felly, y cyngor cyffredinol yw mai dim ond os byddant wedi cael gwahoddiad y dylai pobl fynychu digwyddiad ac mai dim ond ar gyfer presenoldeb er mwyn gweinyddu'r briodas, ffurfio'r bartneriaeth sifil neu seremoni briodas arall y mae'r esgus rhesymol dros ymgynnull a sefydlwyd er mwyn caniatáu hyn yn berthnasol.

Y cyngor cyffredinol yw i bobl aros gartref ac eithrio at ddibenion cyfyngedig iawn a pheidio cymysgu’n gymdeithasol gyda phobl nad ydynt yn byw gyda nhw. Dylai bobl sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol fod yn arbennig o lym wrth ddilyn mesurau cadw pellter corfforol a lleihau eu cyswllt a phobl arall.

Ar wahân i'r rheini sy'n gysylltiedig â'r seremoni ac yn ei hwyluso, ynghyd â gofalwyr, yr unig eithriad i'r gofyniad i gael gwahoddiad fyddai'r rheini sy'n arfer eu hawl i ddatgan rhwystr cyfreithlon i'r briodas neu'r bartneriaeth sifil.

Gofynion cyfreithiol

Nid yw'r canllawiau hyn yn disodli'r canllawiau a gyhoeddwyd gan Weinidogion Cymru o dan Reoliadau, mewn perthynas â phob un o'r rheini sy'n ddarostyngedig i ddyletswyddau o dan y Rheoliadau hynny i sicrhau pellter o 2 fetr rhwng pobl ar safleoedd a chymryd mesurau rhesymol eraill i gadw’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws mor isel â phosibl.

Os bydd unrhyw amheuaeth yn codi rhwng darpariaethau'r canllawiau hyn a'r canllawiau ehangach, dylid bod yn glir mai'r canllawiau statudol a gaiff flaenoriaeth. Yn ogystal, dylid nodi y caniateir i fannau addoli agor ar gyfer addoli cymunedol a seremonïau eraill. Mae canllawiau ar wahân ar gael at y dibenion hyn.

Mae’r Rheoliadau yn gwneud darpariaethau sy’n gymwys i’r rheini sy’n gyfrifol am fan addoli, safle cymeradwy neu Swyddfa Gofrestru. Maent yn darparu'r sail gyfreithiol i fannau addoli a safleoedd cymeradwy agor er mwyn cynnal seremonïau priodas a phartneriaeth sifil. Nid yw'r Rheoliadau yn ei gwneud yn ofynnol iddynt agor. Nid yw’n ofynnol i Swyddfeydd Cofrestru gau o dan y Rheoliadau ond mae'r Rheoliadau yn darparu'r sail gyfreithiol i bobl fynd i mewn i adeilad er mwyn cymryd rhan mewn seremoni sy'n golygu ei bod yn ymarferol iddynt agor at y dibenion hyn.

Byddem yn annog Swyddfeydd Cofrestru i roi'r mesurau angenrheidiol ar waith er mwyn iddynt allu agor i gynnal seremonïau a gweinyddu'r prosesau angenrheidiol ar gyfer cofrestru'r briodas neu'r bartneriaeth sifil, lle bynnag y bo'n rhesymol ymarferol iddynt wneud hynny. Byddem hefyd yn annog Cofrestryddion i fynychu mannau addoli a safleoedd cymeradwy er mwyn cofrestru priodas neu bartneriaeth sifil.

Dylai'r rheini sy'n gyfrifol am y lleoliad roi'r protocolau angenrheidiol ar waith er mwyn cadw pellter o 2 fetr rhwng aelwydydd neu aelwydydd estynedig a dylai hyn gynnwys pennu capasiti perthnasol fel sail ar gyfer gwahodd gwesteion i'r seremoni. Yr unig eithriad i'r gwesteion a wahoddwyd neu'r rheini sy'n barti i'r seremoni, gan gynnwys y rheini â rhan i'w chwarae wrth hwyluso'r seremoni, fyddai unrhyw un sy'n mynychu er mwyn datgan rhwystr cyfreithlon i'r briodas.

At ddibenion priodas neu bartneriaeth sifil, dylid nodi y dylid ystyried bod y ddau unigolyn sy'n ffurfio'r undeb yn rhan o'r un aelwyd, hyd yn oed lle byddant wedi byw mewn aelwydydd ar wahân cyn hynny. Gall hyn olygu y bydd y cwpwl yn ffurfio aelwyd newydd neu y bydd un unigolyn yn dod yn rhan o aelwyd flaenorol y llall. Felly, at ddibenion y seremoni, nid oes unrhyw ofyniad i gadw pellter o ddau fetr rhwng y cwpwl er y dylid sicrhau pellter o 2 fetr rhwng y bobl eraill sy'n bresennol lle bynnag y bo'n rhesymol ymarferol gwneud hynny. 

Ni chaiff y term "man addoli" ei ddiffinio yn y Rheoliadau. At ddibenion y canllawiau hyn, mae'r term yn cynnwys man cyfyng neu gaeedig, a gaiff ei ddefnyddio ar gyfer seremonïau crefyddol, cydweddïo a chydaddoli, cynulliadau cred neu gynulliadau tebyg, megis eglwys, gurdwara, mosg, teml, synagog, neuadd weddïo, gyfarfod neu neuadd bethnasol.

Beth mae gweinyddu priodas, ffurfio partneriaeth sifil ne seremoni briodas arall yn ei gynnwys?

Mae gan hyn ystyr benodol yn ôl y gyfraith, sy'n cynnwys y broses ar gyfer sefydlu a chofrestru sail gyfreithiol priodas neu bartneriaeth sifil. Mewn cyd-destun ffydd, mae'r seremonïau hyn yn aml yn cynnwys agweddau crefyddol annatod ac felly caiff yr agweddau hyn eu galluogi gan y Rheoliadau.

Yn rheoliad 57 diffinnir seremoni briodas arall fel seremoni:

  1. sy’n seiliedig ar ffydd neu gred person, neu ei ddiffyg cred, i nodi uniad dau o bobl, ac eithrio seremoni at ddibenion gweinyddiad priodas neu ffurfio partneriaeth sifil,
  2. a gynhelir mewn mangre reoleiddiedig, a
  3. a drefnir gan sefydliad elusennol, llesiannol neu ddyngarol;

Gall y ddealltwriaeth gyffredin o'r term priodas gynnwys agweddau sydd y tu hwnt i'r broses a gydnabyddir yn gyfreithiol. Caiff yr agweddau hyn eu galluogi mewn ffordd wahanol gan y Rheoliadau. Mae'r gwahaniaethau yn hyn yr un fath â'r rheini a sefydlwyd eisoes o fewn yr arferion a'r gweithdrefnau ar gyfer trwyddedu. Ni chaniateir derbyniadau priodas yn Lefel Rhybudd 4.

Gofynnir i'r rheini sy'n gyfrifol am y Swyddfa Gofrestru, safleoedd cymeradwy neu'r man addoli helpu’r rhai sy’n cymryd rhan i ddeall y gwahaniaethau wrth drefnu seremoni a dylent ystyried y protocolau angenrheidiol er mwyn cydymffurfio.

Caiff dogfen ‘cwestiynau cyffredin’ Llywodraeth Cymru am reoliadau’r Coronafeirws ei diweddaru’n rheolaidd i roi cyngor am yr hyn y gall ac na all pobl a busnesau ei wneud yn ystod yr argyfwng.

Cymryd pob mesur rhesymol i sicrhau pellter o 2 fetr

Yn y rhan fwyaf o amgylchiadau, disgwylir i bobl gadw pellter corfforol roddwyd mewn lle gan y man addoli, y safle cymeradwy neu’r Swyddfa Gofrestru. Mae hyn yn golygu cadw pellter o 2 fetr lle bynnag y bo'n ymarferol. Nid yw hyn yn cynnwys rhwng aelodau o’r un aelwyd na rhwng gofalwr a’r person sy’n cael ei gynorthwyo gan y gofalwr. Yn ychwanegol mae canllawiau ar wahân yn ei gwneud yn glir nag oes disgwyli blant o dan 11 gadw pellter corfforol. Dylai pawb ymarfer arferion da o ran hylendid dwylo a hylendid anadlol.

Gall fod rhai agweddau penodol ar y seremoni a fyddai'n golygu y byddai unigolion allweddol sy’n cymryd rhan yn torri'r rheol 2 fetr hon. Lle bynnag y bo'n bosibl, dylid datblygu trefniadau amgen sy'n parhau i gydymffurfio â'r egwyddor 2 fetr, er enghraifft gellir glanhau modrwyon a'u gosod ar arwyneb cyn i’r unigolion sy’n cymryd rhan yn y seremoni eu casglu. Fodd bynnag, gall fod rhai agweddau lle mae symbolaeth y weithred mor bwysig i ystyr y seremoni fel na fydd yn rhesymol ymarferol cadw pellter o 2 fetr. O dan yr amgylchiadau hynny, bydd yn bwysig ystyried y mesurau hylendid sydd eu hangen er mwyn lleihau'r risg o ledaenu'r haint. Lle y bydd yn ofynnol i unigolion o aelwydydd neu aelwydydd estynedig gwahanol sy’n cymryd rhan ddod o fewn 2 fetr i'w gilydd, neu ni ellir osgoi hynny, rhaid gwisgo cyfarpar diogelu fel gorchudd wyneb. Mae eithriad penodol i’r person sy’n arwain y gwasanaeth a’r pâr sy’n rhan o’r seremoni, ceir mwy o wybodaeth islaw. Bydd ond angen PPE arall os bydd cyswllt uniongyrchol rhwng unigolion o wahanol aelwydydd.

Bydd cadw mwy o bellter rhwng y rhai sy’n mynychu yn helpu lleihau'r risg o drosglwyddo’r feirws. Bydd lleihau'r nifer sy’n mynychu yn gwneud hi’n haws i reoli llif bobl yn enwedig wrth fynd i mewn ac allan o’r adeilad ac mewn coridorau.

Uchafswm nifer a all fynychu

Y ffordd fwyaf amlwg o gymryd pob mesur rhesymol i sicrhau y cynhelir pellter o 2 fetr rhwng y sawl sy’n bresennol yw cyfyngu ar y nifer a gaiff fynychu. Mae hyn yn golygu pellter o 2 fetr rhwng aelodau o aelwydydd gwahanol, nid rhwng pob unigolyn sy’n aelodau o’r un aelwyd. Wrth ddiffinio nifer y bobl a all fynychu'n rhesymol gan barhau i gadw pellter o 2 fetr rhyngddynt, dylid ystyried cyfanswm arwynebedd y llawr yn ogystal â phwyntiau cyfyng ac ardaloedd prysur (e.e. mynedfeydd, allanfeydd, coridorau, eiliau) er mwyn cyfrifo capasiti pob man addoli, safle cymeradwy neu Swyddfa Gofrestru.

Fodd bynnag, yn ymarferol, mae'n bosibl na fydd modd asesu ymlaen llaw faint o bobl o’r un aelwydydd a fydd yn eistedd gyda’i gilydd mewn unrhyw seremoni benodol. Felly, dylid cyfrifo ffigur ar gyfer pob lleoliad, yn seiliedig ar y nifer y gellid ei gynnwys yn rhesymol pe bai pob person yn eistedd 2 fetr ar wahân. Fodd bynnag, dim ond canllaw y dylai hyn fod a gellir arfer rhywfaint o hyblygrwydd yn seiliedig ar y nifer a wahoddir o'r un aelwyd/aelwyd estynedig a all eistedd gyda'i gilydd (a allai alluogi mwy o bobl i fynychu).

Bydd yr uchafswm nifer a all fynychu yn cynnwys y rheini y mae'n ofynnol iddynt fod yn bresennol yn ôl y gyfraith, fel y gweinydd, y person awdurdodedig ac unrhyw swyddogion cofrestru. Caiff y cwpwl a'u tystion eu cynnwys yn yr uchafswm hefyd Gan fod yn rhaid i’r gwasanaeth priodas, bartneriaeth sifil neu sweremoni briodas arall ei hun gael ei gynnal dan do, penderfynir faint gaiff fod ar y rhestr o wahoddedigion ar sail capasiti’r adeilad neu’r ystafell (o ystyried y mesurau cadw pellter cymdeithasol) ac felly y niferoedd a gaiff ymgynnull.

Gofyniad i’r rheini sy’n mynychu gael gwahoddiad, a theithio o’r seremoni

Un ffordd o sicrhau y cedwir at yr uchafswm a all fynychu yw drwy sicrhau mai dim ond y rheini a gaiff wahoddiad a fydd yn bresennol. Mae’r Rheoliadau’n cyfyngu ar y nifer a gaiff fynd i briodas neu bartneriaeth sifil i bartïon y briodas neu’r bartneriaeth sifil, y rheini a gaiff wahoddiad i'r seremoni ac unrhyw un sy'n gofalu am y rheini sy’n mynychu. Dylid gweithredu hyn drwy roi gwybod i'r rheini sy'n trefnu'r seremoni fod yn rhaid iddynt gydymffurfio â'r capasiti rhagnodedig, fel y'i pennwyd gan y rheini sy'n gyfrifol am yr adeilad, wrth estyn gwahoddiadau i'r rheini yr hoffent iddynt fynychu.

Dylai'r rheini sy'n mynd o'r un aelwyd deithio gyda'i gilydd ac ni ddylent deithio gydag eraill o aelwydydd gwahanol. Dim ond os gellir sicrhau amgylchedd sy’n gwarchod y teithwyr rhag Covid-19 y dylid defnyddio cerbydau hurio. Dylid cyfyngu teithwyr i’r rheini o’r un aelwyd/aelwyd estynedig a dylent eistedd mor bell yn ôl â phosibl oddi wrth y gyrrwr. Ceir canllawiau ar deithio yma: Teithio'n ddiogel (coronafeirws): canllawiau i'r cyhoedd.

Nid oes unrhyw gyfyngiadau ar deithio o fewn Cymru er mwyn medru mynychu seremoni priodas neu dderbyniad os oes hawl i’w gynnal o dan y Lefel Rhybudd. Gall gwesteion sydd wedi eu gwahodd teithio i Gymru er mwyn mynychu gwasanaeth priodas, creu partneriaeth sifil neu seremoni briodas arall. Ni. Nid oes gan y rhai sy’n dod i Gymru i fynychu seremoni hawl i aros yng Nghymru tu hwnt i’r seremoni ei hun, felly ni ddylent aros dros nos ac osgoi unrhyw gyswllt diangen wrth deithio i ac yn ôl o’r seremoni. Mae’r hawl i adael cartref ac i deithio i Gymru o wledydd eraill yn ddibynnol ar y rheoliadau sy’n gymwys yn y wlad honno ar y pryd. Dylai’r sawl sy’n gyfrifol am y lleoliad ble cynhelir y seremoni dynnu i sylw'r cwpl bod yn rhaid i unrhyw un sy’n golygu teithio i Gymru wirio pa reoliadau sy’n gymwys yn y wlad honno cyn iddynt deithio. Nid cyfrifoldeb rheolwr y lleoliad yw sicrhau cydymffurfiad gyda’r ddeddf ond ni ddylent yn fwriadol hwyluso unrhyw ddigwyddiad sy’n diystyru’r rheolau.

Yn ystod y seremoni briodas, seremoni ffurfio partneriaeth sifil neu seremoni briodas arall

Dylid gwneud trefniadau i sicrhau, wrth gyrraedd y lleoliad, y gellir cadw pellter o 2 fetr rhwng y rheini sy'n mynychu ac nad yw'n ofynnol iddynt ymgynnull mewn mannau cyfyng. Yna, dylid tywys y rheini sy'n bresennol i'w seddau yn unol â'r trefniadau a wnaed ymlaen llaw sy'n sicrhau y gall pawb gadw pellter o 2 fetr. Dylid cynghori'r rheini sy'n bresennol i beidio â chyffwrdd, cusanu na dod i gysylltiad ag unrhyw eitem a gaiff ei rhannu ymhlith y rhai sy'n bresennol.

Bydd cadw mwy o bellter rhwng y rhai sy’n mynychu yn helpu lleihau'r risg o drosglwyddo’r feirws. Bydd lleihau'r nifer sy’n mynychu yn gwneud hi’n haws i reoli llif bobl yn enwedig wrth fynd i mewn ac allan o’r adeilad ac mewn coridorau.

Dylid rhoi prosesau ar waith i ganiatáu cyfnod addas o amser i lanhau a diheintio'r ardal lle y cynhaliwyd seremoni a hynny cyn ac ar ôl pob seremoni, gan roi sylw i eitemau ac arwynebau a gaiff eu cyffwrdd yn aml.

Mae glanhau hyd at safon briodol yn helpu i leihau lledaeniad y coronafeirws (COVID-19). Dylid glanhau arwynebau yn aml, yn enwedig y rheini y cyffyrddir â nhw amlaf. Ceir canllawiau ar lanhau hyd at y safon briodol yma (ar GOV.UK). Mae'r canllawiau yn disgrifio'r trefniadau glanhau a argymhellir, sut i gael gwared ar ddeunyddiau yn briodol, glanhau cyfarpar ac arwynebau caled a'r cyfarpar diogelu personol (PPE) y dylid ei wisgo (lle bo angen).

Mae ymarfer hylendid dwylo da  yn bwysig. Dylai fod dŵr a sebon ar gael i'r rheini sy'n mynychu olchi eu dwylo am o leiaf 20 eiliad neu dylid cynnig hylif diheintio dwylo iddynt wrth gyrraedd a gadael yr adeilad ac ar ôl peswch, tisian, chwythu eu trwyn neu ar ôl bod mewn ardal gyhoeddus. Dylid rhoi trefniadau priodol ar waith ar gyfer cael gwared ar hancesi papur a thywelion yn ddiogel. Ni ddylid mewn unrhyw amgylchiadau rannu sebon neu dywelion nad ydynt yn rhai un tro.

Dylid cael gwared ar lyfrau emynau ac eitemau eraill a rennir, gan ddefnyddio pamffledi trefn gwasanaeth wedi'u teilwra'n arbennig os bydd angen. Dylid trefnu casgliadau ar-lein yn hytrach nag yn y man addoli.

Mae hefyd yn bwysig cyfyngu ar y graddau y bydd pobl o aelwydydd  gwahanol yn ymgynnull cyn ac ar ôl y seremoni. Dylid rhoi trefniadau ar waith i sicrhau y gall y rheini sy'n mynychu longyfarch y cwpwl a chyfarch teulu a ffrindiau fel y bo'n briodol, gan sicrhau bod pellter corfforol yn cael ei gynnal wrth iddynt gyrraedd a gadael.

Canu, llafarganu a defnyddio offerynnau cerddorol

Dylai pobl osgoi chwarae cerddoriaeth neu unrhyw sain gefndir arall ar uchder sy'n ei gwneud hi'n anodd cynnal sgyrsiau arferol yn enwedig cyn neu ar ôl y seremoni. Mae  hynny am fod lleisiau uchel neu weiddi yn cynyddu'r risg bosibl o drosglwyddo'r feirws drwy erosol a defnynnau. Felly, dylid sicrhau hefyd y defnyddir lleisiau tawel wrth ymateb ar lafar yn ystod priodasau neu bartneriaethau sifil.

Os oes band neu fiwsig wedi’i recordio yn chwarae mae’n ddoeth i danlinellu i bawb sy’n bresennol pwysigrwydd o beidio canu a dylai trefnwyr ystyried pa mor hir â pha mor uchel dylid chwarae’r gerddoriaeth a’r tebygolrwydd y bydd bobl yn siarad yn uwch.

Dylid osgoi gweithgareddau fel canu cymunedol, llafarganu, gweiddi a/neu chwarae offerynnau gwynt. Mae hyn yn gymwys hyd yn oed os bydd yr unigolion yn cadw pellter cymdeithasol neu'n gorchuddio eu hwynebau.

Mae’r amrywiolyn newydd yma o’r feirws yn lledaenu’n gyflymach ac mae’n arbennig o bwysig bod mannau addoli yn cymryd camau priodol i osgoi unrhyw risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws neu i ledaenu’r feirws. Yn Lefel Rhybudd 4 yr opsiwn mwyaf diogel yw aros gartref a pheidio cymysgu’n gymdeithasol gyda phobl nad ydych yn byw gyda nhw. Dylai bobl sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol fod yn arbennig o lym wrth ddilyn mesurau cadw pellter corfforol a lleihau eu cyswllt a phobl arall.

Dylid gwneud yn glir na ddylai unrhyw un nad yw yn rhan o’r grŵp o gerddorion neu gantorion sy wedi drefnu ymuno yn y canu neu'r gerddoriaeth. Gellir hwyluso canu wedi drefnu drwy sefydlu grwpiau sefydlog hyd at chwech person sy’n medru ymarfer a pherfformio gyda’i gilydd. Dylai’r grwpiau yma baratoi ar gyfer cymryd rhan mewn addoliad drwy sicrhau eu bod yn deall pwysigrwydd cadw’r sain yn isel. Dim ond os yw cadw pellter corfforol a’r mesurau lliniaru eraill yn caniatáu  gall grŵp sefydlog o chwech berfformio gyda grwpiau sefydlog eraill i greu grŵp mwy ond rhaid cymryd camau i greu rhwystrau i ledaeniad rhwng y grwpiau sefydlog. Mae’r dull yma yn cydnabod bod rhaid i grŵp sy wedi drefnu ymwneud a’i gilydd tu hwnt i gyd-destun yr addoliad (er enghraifft i ymarfer) a bydd timau sefydlog o chwech yn galluogi’r grŵp cyfan i hunanynysu os bydd prawf positif COVID-19 yn gwneud hyn yn angenrheidiol. Yn y modd hyn, bydd y mesurau lliniaru angenrheidiol ar gyfer lleihau’r cyfle o drosglwyddiad i’r gynulleidfa yn fwy effeithiol. Os nad yw’n bosib sicrhau bod cadw pellter corfforol a mesurau lliniaru eraill yn ei lle ni ddylid creu grwpiau mwy. Dylai’r holl berfformwyr cael cyfarwyddid sut i roi’r mesurau lliniaru ar waith a’u hatgoffa o rôl lefel y sain yng nghynyddu y risg o drosglwyddiad iddyn nhw ei hunau ac yng nghreu risg o’r gynulleidfa yn ymuno gyda’r perfformiad drwy ganu, lafarganu neu weiddi.

Ni ddylid chwarae offerynnau chwyth o dan do. Dylai’r penderfyniad i ganu organ lle mae angen gwthio aer drwy'r system i'w gweithredu gael ei wneud ar sail asesiad risg penodol gan gydymffurfio gyda chanllawiau cadw pellter cymdeithasol, er enghraifft oddi wrth weddill y gynulleidfa, ynghyd â chanllawiau hylendid dwylo a glanhau. Cynghorir y dylid ystyried defnyddio offerynnau eraill megis piano, allweddellau electronig neu fiwsig wedi recordio.

Caniateir i glychau, neu’r hyn sy’n debyg iddynt, gael eu canu fel rhan o'r seremoni. Dylai’r asesiad risg ystyried y nifer o bobl sy’n mynychu er mwyn canu’r clychau; sut y byddant yn mynd i mewn ac allan o’r adeilad, ystafell neu dwr; sut y byddant yn cynnal pellter o 2 fetr rhwng unigolyn ac os nag yw hyn yn bosib pa fesurau lliniaru fydd yn cael ei rhoi ar waith; y protocol ar gyfer hylendid dwylo tra’n canu’r clychau a sut y byddant yn cadw pellter corfforol rhyngddynt ac aelodau arall o’r gynulleidfa.

Ni ddylid ymgymryd ag unrhyw arferion golchi nac ymolchi gofynnol yn y lleoliad, ond yn hytrach, dylid ymgymryd â'r arferion hynny cyn cyrraedd. O dan yr amgylchiadau prin le na fydd hyn yn bosibl, dylid defnyddio cyfleusterau golchi yn y lleoliad yn unol â chanllawiau cadw pellter cymdeithasol a chan ddefnyddio mesurau hylendid. Ni ddylai pobl olchi rhannau o gyrff pobl eraill a lle bo angen rhoi dŵr ar y corff fel rhan o ddefod neu seremoni, dylid defnyddio cyfeintiau bach a'u hysgeintio ar y corff, ond nid ar yr wyneb. Rhaid osgoi trochi'r corff yn llawn a dylai pobl eraill gadw pellter sylweddol er mwyn osgoi'r tebygolrwydd y bydd dŵr yn tasgu arnyn nhw hefyd. Dylai pob un sy'n cymryd rhan yn yr arfer olchi ei ddwylo'n drylwyr cyn yr achlysur ac ar ôl yr arfer.

Ymdrin â gwrthrychau

Dylid osgoi cyffwrdd â gwrthrychau defosiynol a'u cusanu. Lle bo angen eitemau a rennir yn rhan o’r seremoni dylid sicrhau yr ymdrinnir â nhw cyn lleied â phosibl a dylid golchi dwylo cyn ac ar ôl gwneud hynny. Dylid golchi'r gwrthrychau bob tro y bydd gwahanol unigolyn yn cyffwrdd â nhw. Dylid gosod rhwystrau ac arwyddion clir lle bo angen.

Ni ddylid defnyddio llyfrau gweddi nac adnoddau eraill y gellir eu hailddefnyddio nac adnoddau cymunedol fel taflenni gwasanaeth a matiau gweddïo. Gellid darparu eitemau defnydd untro amgen. Os bydd unigolion yn berchen ar eitemau penodol, fel peniau neu fatiau gweddïo, dylai’r unigolion hynny fynd â’r eitemau hynny gyda nhw ar ôl y digwyddiad.

Rhaid osgoi dosbarthu bwyd neu ddiod (nwyddau traul) ac eithrio lle byddant yn rhan annatod o'r broses weinyddu. Os bydd angen ymdrin â nwyddau traul, yna dylai'r rheini sy'n rhoi ac yn derbyn yr eitem olchi eu dwylo cyn ac ar ôl cyfnewid yr eitem a dylid osgoi cyswllt rhwng y partïon. Gan fod angen cadw pellter o 2 fetr lle bo hynny’n rhesymol, gallai hyn olygu gosod y nwyddau traul ar fwrdd neu weithdrefn debyg. Dylid defnyddio bwydydd wedi'u pecynnu ymlaen llaw a'u bwyta ar aelwydydd unigol yn unig, gan osgoi rhannu cyllyll a ffyrc, crochenwaith ac ati. Lle bynnag y bo'n bosibl, ni ddylid bwyta nac yfed nwyddau traul sy'n rhan o'r seremoni ar y pryd, ond dylid gwneud hynny oddi ar y safle'n ddiweddarach.

Gorchuddion wyneb

Mae’n rhaid i bawb dros 11 oed wisgo gorchudd wyneb. Mae eithriad penodol ar gyfer rhai sefyllfaoedd.

Nid oes rhaid i’r sawl sy’n arwain y seremoni wisgo gorchudd wyneb os yw’n anymarferol i wneud hynny.  Fodd bynnag dylid ystyried mesurau lliniaru arall i sicrhau ei bod yn creu rhwystr i ledaeniad megis cadw pellter, sgriniau, feisor a mesurau hylendid ychwanegol. Gellir dod o hyd i wybodaeth am ddefnyddio gorchuddion wyneb yma: Gorchuddion wyneb – canllawiau i'r cyhoedd.

Nid oes rhaid i’r cwpl wisgo gorchudd wyneb wrth gerdded ar yr eil, wrth wneud eu haddunedau, y gusan gyntaf ac wrth dynnu lluniau o dan do. Ceir gwybodaeth am ddefnyddio gorchuddion wyneb yma.

Dylai'r rhai sy’n gyfrifol am fannau addoli gyfeirio at ganllawiau gorchuddion wyneb i gyflogwyr a rheolwyr mangreoedd sy’n cynnwys gwybodaeth ar gyfer lleoliadau sy’n agored i’r cyhoedd.

Pwy all fynychu

Y cyngor cyffredinol yn Lefel Rhybudd 4 yw i bobl aros gartref ac eithrio at ddibenion cyfyngedig iawn a pheidio cymysgu’n gymdeithasol gyda phobl nad ydynt yn byw gyda nhw. Dylai bobl sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol fod yn arbennig o lym wrth ddilyn mesurau cadw pellter corfforol a lleihau eu cyswllt a phobl arall.

Ni ddylai'r rheini sydd ag unrhyw rai o symptomau'r coronafeirws isod fynychu:

  • peswch newydd a chyson
  • tymheredd uchel
  • colli eich synnwyr arogli neu eich synnwyr blasu arferol, neu newid i’r synhwyrau hynny (anosmia)

Ni ddylai unrhyw un y mae'r gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru wedi cysylltu â nhw ac wedi eu cynghori i hunanynysu oherwydd ei bod wedi cael canlyniad positif i brawf COVID-19 neu wedi bod mewn cysylltiad agos â pherson sydd wedi cael prawf coronafierws positif fynychu. Ni ddylai'r rheini sydd o aelwyd sy'n hunanynysu fynychu.

Y cyngor i'r rheini sy'n eithriadol o agored i niwed sydd mewn grŵp a warchodir neu sydd mewn grŵp mewn perygl o hyd yw y dylent sicrhau cyn lleied o gyswllt ag eraill â phosibl er mwyn diogelu eu hunain. Fodd bynnag, mae'n bosibl y byddant yn penderfynu mynychu er gwaethaf y risg ychwanegol y byddant yn ei hwynebu, a dylid eu helpu i wneud hynny. Gallai'r camau gweithredu i leihau'r risg o haint gynnwys y canlynol:

  • Dylai'r partïon i'r briodas neu'r bartneriaeth sifil roi gwybod i'r unigolion eraill a fydd yn mynychu pan fydd unigolyn eithriadol o agored i niwed yn mynychu a dylent ategu'r angen i aros gartref os byddant yn sâl, a pharchu angen yr unigolyn sy'n agored i niwed i osgoi cyswllt agos ar unrhyw adeg
  • cynghori'r unigolyn sy'n agored i niwed i deithio i'r lleoliad yn y ffordd fwyaf diogel posibl, yn ddelfrydol mewn car ar ei ben ei hun, neu gyda rhywun o'i aelwyd
  • Cwestiynau rhag-sgrinio cyn cynnal y seremoni er mwyn sicrhau nad oes gan y cwpwl na'u gwesteion symptomau'r coronafeirws.
  • Dylai'r rheini sy'n gyfrifol am y lleoliadau roi cyngor ac arweiniad clir i gyplau ar yr ymddygiad a ddisgwylir ar ddiwrnod eu seremoni er mwyn cadw pawb yn ddiogel.
  • Gall Gweinyddwyr a Chofrestryddion atal seremoni os na fydd y cwpwl neu'r gwesteion yn cydymffurfio â'r rheolau o ran cadw pellter cymdeithasol a ddarparwyd cyn y seremoni.

Dylai unigolion sy’n cymryd rhan sy'n agored i niwed neu'n eithriadol o agored i niwed sicrhau eu bod yn arfer hylendid dwylo a hylendid anadlol trylwyr bob amser, ond yn enwedig pan na fyddant gartref. Dylid defnyddio hylif diheintio dwylo neu gadachau diheintio yn rheolaidd y tu allan i'r cartref. Gall y rheini sy'n mynychu ddewis gorchuddio eu hwynebau, ond nid yw'n ofynnol iddynt wneud hynny. Ceir gwybodaeth am ddefnyddio gorchuddion wyneb yma.

Darlledu

Gall y cyfyngiadau a osodwyd ar weinyddu priodasau, ffurfio partneriaethau sifil a seremonïau priodas arall, oherwydd mesurau'r Coronafeirws, fod yn rhwystredig i'r rheini na allant fynychu oherwydd y cyfyngiad ar niferoedd neu am resymau eraill. Gwnaed darpariaeth yn y Rheoliadau i ganiatáu i seremonïau gael eu darlledu ar-lein, a dylai'r rheini sy'n dymuno gwneud hynny gael eu helpu i wneud hynny lle y bo'n rhesymol ymarferol. Gellir gwneud recordiadau hefyd.

Os bydd hyn yn golygu bod angen mwy o bobl i osod a gweithio’r cyfarpar, dylid cadw’r nifer mor isel â phosibl, a dylid eu cynnwys wrth gyfrifo faint o bobl all ddefnyddio’r adeilad ar unrhyw adeg. Dylent hwythau hefyd gadw at y gofynion o ran cadw pellter cymdeithasol, hylendid dwylo, glanhau cyfarpar (ar GOV.UK), canu a chwarae offerynnau cerddorol.

Yn yr un modd, mae'n bosibl y bydd y rheini sy'n trefnu priodas neu bartneriaeth sifil am roi trefniadau ar waith i bobl allu estyn llongyfarchiadau ac anfon negeseuon pob lwc ar ffurf electronig neu ar y cyfryngau cymdeithasol. Gellir eu hannog hefyd i drefnu dathliad pellach o'r briodas neu'r bartneriaeth sifil ar ôl i'r argyfwng iechyd y cyhoedd ddod i ben. Dylid glanhau cyfarpar perthnasol cyn y digwyddiad ac ar ôl y digwyddiad.

Cwmpas y canllawiau

Lluniwyd y canllawiau hyn ar gyfer mannau addoli, safleoedd cymeradwy a Swyddfeydd Cofrestru sydd a’r hawl i agor at ddibenion gweinyddu priodasau, ffurfio partneriaethau sifil a seremonïau priodas arall yn ddarostyngedig i gyfyngiadau a gwarediadau a weithredir yn Lefel Rhybudd 4.

Profi, Olrhain a Diogelu

Mae strategaeth Profi, Olrhain, Diogelu Llywodraeth Cymru yn pennu'r dull o fynd i'r afael â'r coronafeirws, profi pobl yn y gymuned sydd â symptomau, olrhain y rheini sydd wedi dod i gysylltiad agos â phobl sydd wedi cael canlyniad prawf positif ar gyfer y coronafeirws a diogelu teulu, ffrindiau a'n cymuned drwy hunanynysu.

Yn unol â rheoliad 21 o Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws)(Rhif 4) (Cymru) 2020 rhaid rhoi mesurau rhesymol yn eu lle i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws mewn lleoliadau sy’n agored i’r cyhoedd a lleoliadau gwaith yn ogystal â lleihau lledaeniad coronafeirws gan y sawl sydd wedi bod yn y fangre.

Un o’r mesurau rhesymol yw:

Casglu gwybodaeth gyswllt oddi wrth bob person yn y fangre neu, mewn perthynas â phersonau o’r un aelwyd, oddi wrth un ohonynt, a’i chadw am 21 o ddiwrnodau at ddiben ei darparu i unrhyw un o’r canlynol ar ei gais - 

  1. Gweinidogion Cymru
  2. swyddog olrhain cysylltiadau 

a chymryd mesurau rhesymol i sicrhau bod y wybodaeth gyswllt yn gywir. 

Ystyr 'gwybodaeth gyswllt', mewn perthynas â pherson yn y fangre, yw enw’r person a digon o wybodaeth (gan gynnwys rhif ffôn a’r dyddiad a’r amser pan oedd y person yn y fangre) i allu cysylltu â'r person i'w hysbysu y gallai fod wedi dod i gysylltiad â’r coronafeirws yn y fangre.     

Mae’r cwestiwn ynghylch a yw’r mesur hwn yn un "rhesymol", ac  felly’n un y mae'n rhaid ei gymryd, yn dibynnu i ba raddau y mae modd i bobl nad ydynt yn adnabod ei gilydd ryngweithio yn y fangre ac a oes risg o ryngweithio agos. Ceir mwy o wybodaeth yma (cadw cofnodion ynghylch staff, cwsmeriaid ac ymwelwyr: profi, olrhain, diogelu).

Drwy gydymffurfio â’r Rheoliadau hyn drwy gymryd camau rhesymol i gadw cofnodion ynghylch staff, cwsmeriaid ac ymwelwyr, a rhannu'r rhain â gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru pan ofynnir amdanynt, byddwch yn helpu i ddod o hyd i bobl a allai fod wedi dod i gysylltiad â'r feirws ac sy'n asymptomatig (hynny yw, ddim yn dangos symptomau eto). Mae’n hanfodol fod brigiadau o achosion yn cael eu cyfyngu er mwyn cyfyngu ar ledaeniad y feirws, diogelu’r GIG yng Nghymru ac achub bywydau. Bydd hyn yn helpu’r wlad i ddychwelyd at ffordd fwy arferol o fyw a sicrhau bod hynny’n parhau.

Y gydberthynas â'r gyfraith sy'n llywodraethu priodasau a phartneriaethau sifil – rhagbrofion cyfreithiol ar gyfer priodasau'r Eglwys yng Nghymru (Anglicanaidd)

Nid oes unrhyw beth yn Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020 yn diwygio'r gyfraith fel y mae'n berthnasol i briodasau neu bartneriaethau sifil. Mae'r holl ofynion o ran hysbysu, cofrestru ac ati yn gymwys fel arfer. Byddem yn annog Cofrestryddion i hwyluso'r prosesau hyn lle bynnag y bo'n ymarferol. Mae'n ofynnol i gofrestryddion gynnal rhagbrofion sifil ar gyfer pob priodas ac eithrio priodasau Anglicanaidd.

Lawrlwytho'r dudalen hon fel PDF. . Maint Ffeil 148 KB.

Maint Ffeil 148 KB. Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.