Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau i ysgolion ar ddiogelu plant yn ystod pandemig y coronafeirws.

Gweler y manylion

Cyhoeddwyd gyntaf:
6 Ebrill 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Dogfennau

Poster: person diogelu dynodedig
, math o ffeil: PDF, maint ffeil: 25 KB

PDF
25 KB
Os mae arnoch chi angen fersiwn o’r ddogfen hon mewn fformat mwy hygyrch, e-bostiwch digital@llyw.cymru. Cofiwch ddweud wrthym y math o fformat sydd ei angen arnoch chi. Byddai’n help mawr i ni os gallech chi ddweud wrthym ba fath o dechnoleg gynorthwyol rydych yn ei defnyddio hefyd.

Taflen ymarferwyr
, math o ffeil: PDF, maint ffeil: 136 KB

PDF
136 KB
Os mae arnoch chi angen fersiwn o’r ddogfen hon mewn fformat mwy hygyrch, e-bostiwch digital@llyw.cymru. Cofiwch ddweud wrthym y math o fformat sydd ei angen arnoch chi. Byddai’n help mawr i ni os gallech chi ddweud wrthym ba fath o dechnoleg gynorthwyol rydych yn ei defnyddio hefyd.

Manylion

Lleiafrif bach yn unig o blant a ddylai fod yn mynychu lleoliadau gofal plant, sef plant gweithwyr hanfodol a phlant bregus. Yn sgil gofynion hollbwysig cadw pellter, caiff y ddarpariaeth ei rhannu rhwng nifer fawr o leoliadau.

Mae’r trefniadau yn wahanol ym mhob awdurdod lleol, ond dylai darpariaeth lleoliadau ysgolion neu golegau barhau i ddilyn y gweithdrefnau diogelu a’r canllawiau statudol.  

Cymorth a chefnogaeth

Mae diogelu plant yn faes hollbwysig i’r Gwasanaethau Cymdeithasol a’r Gwasanaethau Plant. Bydd timau Argyfwng a Dyletswydd yn parhau yn eu gwaith er mwyn gallu derbyn galwadau am blant sydd mewn perygl o niwed, eu cam-drin neu eu hesgeuluso.

Mae’r wybodaeth gyswllt ar gyfer Gwasanaethau Cymdeithasol awdurdodau lleol ar gael drwy wefannau’r Byrddau Diogelu:

Bwrdd Diogelu Plant Caerdydd a’r Fro  

Bwrdd Diogelu Plant CYSUR/y Canolbarth a’r Gorllewin 

Bwrdd Diogelu Plant Cwm Taf Morgannwg

Bwrdd Diogelu Plant Gwent  

Bwrdd Diogelu Plant y Gogledd

Bwrdd Diogelu Plant Gorllewin Morgannwg (Bae’r Gorllewin)

Canllawiau statudol Cadw dysgwyr yn ddiogel

Mae canllawiau 'Cadw dysgwyr yn ddiogel' yn parhau i fod yn berthnasol i leoliadau ysgolion neu golegau. Er ein bod yn cydnabod y pwysau sydd ar leoliadau, rhaid iddynt barhau i fod yn llefydd diogel i blant.

Mae’r ffordd y mae lleoliadau yn gweithredu ar hyn o bryd mewn ymateb i’r coronafeirws yn wahanol, ond mae llawer o egwyddorion pwysig yn parhau yr un fath:

  • rhaid i les pennaf y plant barhau i ddod gyntaf bob amser
  • os bydd gan unrhyw un mewn ysgol neu goleg bryder ynghylch diogelwch unrhyw blentyn, dylai barhau i weithredu ar hynny ar unwaith
  • dylai unigolyn dynodedig sydd â chyfrifoldeb dros amddiffyn plant fod ar gael, a phawb yn gwybod pwy ydyw
  • ni chaiff pobl anaddas ymuno â’r gweithlu plant a/na chael mynediad at y plant
  • dylid parhau i amddiffyn plant pan fyddant ar-lein
  • i’r graddau posibl, dylai ysgolion a cholegau weithredu ar lefel y lleoliad cyfan wrth ddiogelu eu dysgwyr. Bydd hyn yn sicrhau nad yw unrhyw bolisïau a phrosesau a gyflwynir mewn ymateb i’r coronafeirws yn gwanhau’r gweithdrefnau diogelu nac yn tanseilio eu polisi amddiffyn plant.

Polisi amddiffyn plant

Bydd gan leoliadau ysgolion a cholegau bolisi amddiffyn plant ar waith. Mae’n debygol na fydd y polisi yn adlewyrchu’r trefniadau newydd mewn ymateb i COVID-19. Dylai ysgolion a cholegau, dan arweiniad unigolyn amddiffyn plant dynodedig, adolygu a diwygio eu polisi amddiffyn plant wrth i’r sefyllfa barhau i newid. Bydd atodiad yn crynhoi unrhyw newidiadau allweddol sy’n ymwneud â COVID-19 yn ddigonol.

Ymhlith elfennau eraill, dylai’r polisi amddiffyn plant diwygiedig adlewyrchu:

  • unrhyw gyngor diwygiedig a gafwyd gan awdurdodau lleol ynghylch plant sydd â chynlluniau gofal a chymorth neu gynlluniau cymorth
  • swyddog amddiffyn plant dynodedig yr awdurdod lleol, gwasanaethau plant, mecanweithiau adrodd a throthwyon cyfeirio
  • beth y dylai staff a gwirfoddolwyr ei wneud os oes ganddynt bryderon am blentyn
  • pwysigrwydd sicrhau bod pob aelod o’r staff a gwirfoddolwr yn gweithredu ar unwaith ar unrhyw bryderon ynghylch diogelwch plentyn
  • trefniadau ar gyfer yr unigolyn amddiffyn plant dynodedig (a’i ddirprwy)
  • pwysigrwydd sicrhau bod staff yn cydweithio â gweithwyr cymdeithasol y plant ac yn eu cefnogi
  • gweithdrefnau i ymateb i gamdriniaeth un disgybl ar ddisgybl arall ac ymddygiad rhywiol niweidiol. Efallai y bydd angen diwygio sut yr ymdrinnir ag adroddiad am gamdriniaeth o’r fath ac y cefnogir dioddefwyr. Mae cyngor pellach ar gael yng nghanllawiau ymarfer Cymru 
  • beth y dylai staff a gwirfoddolwyr ei wneud os oes ganddynt bryderon ynghylch aelod staff neu wirfoddolwr a allai fod yn risg i’r plant. Dylid rhoi adroddiad i’r unigolyn amddiffyn plant dynodedig, ac mae rhagor o wybodaeth ar gael drwy wefan gweithdrefnau diogelu plant Cymru gan gynnwys y broses adrodd  
  • unrhyw drefniadau i gefnogi plant sy’n destun pryder i’r lleoliad ysgol neu goleg nad ydynt yn perthyn i’r categori ‘agored i niwed’
  • trefniadau i gadw plant nad ydynt yn mynychu’r lleoliad ysgol neu goleg yn gorfforol yn ddiogel, yn enwedig ar-lein, a sut y dylid gweithredu os bydd pryderon am y plant hyn.

Mae’n bwysig bod pob aelod staff a gwirfoddolwr yn ymwybodol o’r polisi newydd ac yn cael gwybod pan gaiff ei ddiwygio. Dylai’r polisi diwygiedig barhau i fod ar gael i’r cyhoedd.

Yr unigolyn amddiffyn plant dynodedig

Y senario delfrydol ar gyfer unrhyw leoliad ysgol neu goleg sy’n darparu gofal i blant yw bod yna unigolyn amddiffyn plant dynodedig sydd wedi’i hyfforddi ar y safle. Cydnabyddir na fydd hyn yn bosibl efallai, ac os felly mae yna 2 opsiwn i’w hystyried:

  • bod unigolyn amddiffyn plant dynodedig a hyfforddwyd, neu ddirprwy gan yr ysgol neu’r coleg, ar gael i’r lleoliad gysylltu ag ef drwy ffonio neu alwad fideo ar-lein
  • rhannu unigolion amddiffyn plant dynodedig a hyfforddwyd ag ysgolion neu golegau eraill (y dylid gallu cysylltu â nhw drwy ffonio neu alwad fideo ar-lein)

Lle nad oes unigolyn amddiffyn plant dynodedig a hyfforddwyd, neu ddirprwy, ar y safle, yn ogystal ag un o’r opsiynau uchod, rydym yn argymell y dylai uwch-arweinydd ysgwyddo’r cyfrifoldeb dros gydlynu gweithdrefnau diogelu.

Mae’n bwysig bod yna unigolyn amddiffyn plant dynodedig a hyfforddwyd ar gael i bob aelod staff a gwirfoddolwr droi ato, a’u bod yn gwybod bob amser pwy yw’r person hwnnw a sut i siarad â nhw.

Bydd pob ysgol a choleg yn wynebu heriau unigryw yn ystod y cyfnod hwn. Dylai’r unigolyn amddiffyn plant dynodedig (neu ei ddirprwy) ystyried y rhain yng nghyd-destun cwestiwn diogelu’r dysgwyr, a’u hadlewyrchu yn y polisi amddiffyn plant fel y bo’n briodol.

Rhannu’r dudalen hon