Neidio i'r prif gynnwy

Gwybodaeth ar gyfer y diwydiant tacsis a cherbydau hurio preifat.

Cyhoeddwyd gyntaf:
20 Mai 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Rydym yn deall bod gan y diwydiant tacsis a cherbydau hurio preifat bryderon ynghylch goblygiadau’r pandemig coronafeirws (COVID-19).

Rydym wedi cyhoeddi gwybodaeth am y coronafeirws (COVID-19)chyngor ar deithio a thrafnidiaethchyngor i weithredwyr.

Cyfyngiadau’r Coronafeirws o 4 Rhagfyr 2020 ymlaen

O ddydd Gwener 4 Rhagfyr 2020 ymlaen, bydd rheolau cenedlaethol newydd yn ymwneud â’r coronafeirws yn berthnasol yng Nghymru.

A ddylwn i barhau i weithio?

Gall gyrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat barhau i weithio. Nid oes unhyw gyfyngiadau teithio yng Nghymru. Fodd bynnag, gofynnwn i bobl feddwl yn ofalus am deithio er mwyn cyfyngu ar ledaeniad y coronafeirws.

Ni ddylech barhau i weithio os dywedwyd wrthych i hunanynysu, oherwydd mae’n rhaid ichi aros gartref a chyfyngu ar eich cyswllt ag eraill y tu allan i’ch aelwyd.

Darllenwch fwy am y rheolau hunanynysu.

Cymorth ariannol

Os nad ydych yn gallu gweithio mae’n bosibl y byddwch yn gymwys i gael cymorth ariannol.

Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig 

Os oes gennych lai o incwm neu nad oes modd ichi weithio oherwydd bod yn rhaid ichi hunan-ynysu mae amrywiol fathau o gymorth ariannol y gallech fod yn gymwys ar eu cyfer, gan gynnwys grantiau dewisol.

Os ydych yn gyflogedig 

Mae cymort ar gael i bobl sy’n gyflogedig i’ch helpu i gadw eich swydd neu gymorth ariannol os ydych yn wael neu yn hunan-ynysu. 

Cymorth busnes

Mae rhagor o becynnau ar gael i fusnesau. Cewch fwy o wybodaeth ac i weld sut i wneud cais, ewch i: COVID-19: Cymorth i fusnesau.

Cronfa Cymorth Dewisol

Gallech fod yn gymwys am grant i helpu i dalu am gostau hanfodol megis bwyd, nwy, trydan, dillad neu deithio brys os ydych yn dioddef caledi ariannol eithriadol.

Profion MOT

Rhaid ichi sicrhau bod eich cerbyd yn dal i fod yn ddiogel ac yn addas i’w ddefnyddio ar y ffordd. Cofiwch y gallwch gael eich erlyn am yrru cerbyd anniogel.

Mae safleoedd MOT ar agor.

Eich Iechyd

Cadw eich hun a'ch teithwyr yn ddiogel

Os oes gennych chi neu rywun rydych wedi dod i gysylltiad ag ef y symptomau canlynol, dilyn y cyngor ar hunanynysu ar wefan GIG Cymru.

Gofalu bod teithwyr yn gwisgo gorchudd wyneb (darllenwch y bennod am orchuddion wyneb isod).

Os nad yw’n cael effaith ar eich gallu i yrru’n ddiogel, rydym yn argymell eich bod yn gwisgo gorchudd wyneb, ond peidiwch â gadael i’r defnydd o orchudd wyneb wneud ichi deimlo yn or-hyderus. Parhewch i gadw pellter cymdeithasol a defnyddio mesurau hylendid da gan gynnwys golchi eich dwylo cyn gwisgo gorchudd wyneb neu eu tynnu i ffwrdd.  Mae’n bosibl y bydd angen ichi dynnu eich gorchudd wyneb er mwyn cyfathrebu gyda teithwyr sy’n fyddar neu sy’n drwm eu clyw. Edrychwch ar ein Cwestiynnau Cyffredin ar orchuddion wyneb am ragor o wybodaeth.

Gofynnwch o deithwyr os oes ganddynt symptomau coronafeirws cyn eu casglu. Os oes gan deithwyr posibl symptomau fel peswch parhaus, gwres neu fethu arogli a/neu flasu, dylech eu cyfeirio nhw at Alw Iechyd Cymru a gwrthod y gwasanaeth. 

Gofyn i deithwyr os ydynt wedi cael prawf coronafeirws positif yn y 10 niwrnod diwethaf, os ydynt wedi, dylech wrthod y gwasanaeth.

Gofyn i deithwyr eistedd yng nghefn y cerbyd. Byddai’n well i deithwyr sy’n teithio ar eu pen eu hunain eistedd ar y sedd chwith ôl, sef y pellaf y gallent fod oddi wrth y gyrrwr.

Cadw potel o jel diheintio dwylo yn eich cerbyd. Argymhellir i’r diheintydd hwn gynnwys o leiaf 60% o alcohol. Neu gadw potel fawr o ddŵr a bar/potel o sebon. Dylech olchi/diheintio eich dwylo am o leiaf 20 eiliad.

Cadw hancesi papur yn eich cerbyd a’u defnyddio wrth besychu a thisian. Cael gwared ar yr hancesi papur mewn bin ar unwaith.

Pan fydd hynny’n bosibl, ceisio osgoi gafael mewn arian parod a derbyn dulliau talu eraill fel cerdyn debyd/credyd. Os nad yw hyn yn bosibl dylech olchi neu ddiheintio eich dwylo wedi trin arian.

Gwneud yn siŵr bod llawer o aer yn y cerbyd, a cadw’r ffenestri ar agor pryd bynnag y bo modd. Ni ddylech ddefnyddio yr opsiwn o ail-gylchu aer ar gyfer system awyru eich car wrth gludo teithwyr.

Ar ôl cludo pob teithiwr, dylai gyrwyr lanhau arwynebau caled fel:

  • handlenni drysau
  • dolenni/switshis ffenestri
  • gwregysau diogelwch
  • dyfeisiau talu â cherdyn
  • cefn y seddi blaen ac arwynebau eraill mae’n bosibl y bydd teithiwr/teithwyr wedi cyffwrdd â nhw/wedi tisian arnynt

Ac yna olchi/diheintio eich dwylo.

Wedi golchi y cerbyd, dylech agor ffenestri a drysau i gael awyr iach am 5 munud rhwng teithwyr.

Os ydych yn rhannu cerbyd â gyrwyr eraill dylech lanhau’r canlynol yn rheolaidd: 

  • y llyw
  • y ffon newid gêr
  • y radio
  • pennau data
  • y brêc llaw
  • y dangosyddion
  • switshis
  • handlenni
  • gwregysau diogelwch
  • unrhyw arwynebau caled eraill

Ar ddiwedd pob shifft/diwrnod gwaith, dylid glanhau'r cerbyd yn drylwyr â chynnyrch glanhau safonol.

Ar ôl glanhau’r cerbyd dylech olchi/diheintio eich dwylo eich hun.

Dylech sicrhau bod y cerbyd yn ddiogel ac yn addas i’w yrru ar y ffordd. Dylid cynnal archwiliadau cynnal a chadw sylfaenol ar gerbydau bob dydd ar ddechrau pob sifft, gan gynnwys edrych ar yr holl olau, yr olew a’r lefelau dŵr, y teiars, y drychau, gwregysau diogelwch a’r rampiau mynediad (pan fo hynny’n berthnasol). Mae llawer o garejys sy'n trwsio cerbydau yn dal i fod ar agor.

A ga i wrthod cludo teithwyr rhag ofn cael haint?

Teithwyr sy’n ddall neu’n rhannol ddall

Mae canllawiau ar wefan Cymdeithas Cŵn Tywys y Deillion ar gyfer staff tacsis a cherbydau hurio preifat sy’n cludo pobl sy’n ddall neu’n rhannol ddall.

Newidiadau i brosesau ymgeisio/dyddiadau dod i ben trwyddedau

Mae’n bosibl y bydd eich awdurdod trwyddedu wedi gwneud newidiadau. Edrychwch ar wefan eich awdurdod trwyddedu i gael gwybodaeth.

DVLA Driver Licences

If you have a DVLA photocard or a driving licence entitlement that expires between 1 February 2020 and 31 December 2020 you will be given a 11 month extension from the date of expiry. This means you do not need to renew until 11 months after the original expiry date.

More information can be found on GOV.UK.

A ga i osod sgrin ddiogelwch yn fy ngherbyd i amddiffyn fy hun rhag COVID-19?

Mae gosod rhwystrau neu sgriniau diogelwch yn benderfyniad ar gyfer awdurdodau trwyddedu, gweithredwyr cerbydau hurio preifat a’r cwmni/unigolyn sy’n gweithredu’r cerbyd, yn seiliedig ar eu hasesiad risg eu hunain.

Cyn ystyried gosod sgrin ddiogelwch dylech gysylltu â’ch awdurdod trwyddedu i wneud y canlynol:

  • gwirio a fydd yn caniatáu gosod sgrin
  • sicrhau y bydd y sgrin a safon y gwaith o’i gosod yn bodloni ei ofynion.

A gaiff gyrwyr tacsis a cerbydau hurio preifat roi cymorth i deithwyr sydd â phroblemau hygyrchedd wrth ddilyn rheolau cadw pellter cymdeithasol?

Mae gyrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat yn parhau i fod o dan yr un rhwymedigaeth i roi cymorth rhesymol a gwneud addasiadau rhesymol i deithwyr anabl. Dylech ddilyn y canllawiau uchod, gan gynnwys yr arferion hylendid da, pan nad yw’n bosibl cadw’r pellter cymdeithasol a argymhellir.

Gorchuddion wyneb gorfodol

O 27 Gorffennaf 2020, rhaid i bawb sy’n defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus (gan gynnwys tacsis a cherbydau hurio preifat) wisgo gorchudd wyneb.  Mae Llywodraeth Cymru’n argymell gorchudd tair haen. 

Dylech ofyn bob tro i’ch teithwyr wisgo gorchudd wyneb cyn iddyn nhw ddod i’ch cerbyd ond dylech gofio y bydd rhai teithwyr wedi’u heithrio neu ag esgus resymol i beidio â gwisgo un. Er enghraifft, bydd rhai ddim yn gallu gwisgo gorchudd neu roi gorchudd ymlaen oherwydd salwch corfforol neu feddyliol. Rydym yn eich cynghori i ddysgu’r canllawiau ynghylch gorchuddion wyneb. 

Mae perygl i deithiwr mewn tacsi neu gerbyd hurio preifat nad yw’n gwisgo gorchudd wyneb gael dirwy. 

Er mai dim ond teithwyr sy’n gorfod o dan y gyfraith wisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus, hynny er mwyn lleihau’r perygl o drosglwyddo Covid-19, rydym yn cynghori gyrwyr hefyd i wisgo gorchudd. Gwyliwch ein fideo ar sut i wneud gorchudd wyneb 3-haen. 

Mae’n bwysig bod teithwyr yn gallu gweld eich bod yn yrrwr go iawn.  Felly byddwch yn barod i dynnu’r gorchudd er mwyn i deithwyr allu gweld mai llun o’ch wyneb chi sydd ar fathodyn eich trwydded. Gallwch wneud hyn gan gadw at y rheolau cadw pellter cymdeithasol. 

Nid oes gorfodaeth ar blant o dan 11 oed i wisgo gorchudd wyneb.  Nid yw plant dros 11 oed mewn tacsi neu gerbyd hurio preifat sy’n cael ei ddefnyddio’n benodol i’w cludo i’r ysgol yn gorfod gwisgo gorchudd wyneb chwaith ond fe fyddant os ydynt ar daith gyffredin mewn tacsi/cerbyd hurio preifat. 

Beth i’w wneud os nad yw’r teithiwr yn gwisgo gorchudd wyneb 

Mae’n bwysig cofio mai’r teithiwr fydd yn cael ei ddirwyo os na fydd yn gwisgo gorchudd wyneb heb esgus neu reswm rhesymol.  Ni chaiff y gyrrwr ei ddirwyo o dan y rheoliadau ond rydym yn eich cynghori i gymryd y camau canlynol os na fydd teithiwr yn gwisgo gorchudd:

  • Gofynnwch i’r teithiwr pam nad yw’n gwisgo gorchudd wyneb i weld a yw wedi cael ei eithrio neu fod ganddo esgus resymol fel problem iechyd sy’n ei rwystro rhag ei wisgo (nid oes yn rhaid iddynt ddangos praw o gael eu heithrio).
  • Ystyriwch gadw cyflenwad o orchuddion wyneb ar gyfer teithwyr sydd heb orchudd.  Chewch chi ddim codi am orchudd wyneb fel rhan o’ch tâl oni bai bod eich awdurdod lleol wedi dweud yn benodol eich bod yn cael. 
  • Gan fod gorfodaeth gyfreithiol ar deithwyr i wisgo gorchudd wyneb mewn tacsis a cherbydau hurio preifat, dylech wrthod cludo teithiwr os nad yw’n gwisgo gorchudd heb fod ganddo esgus resymol. 
  • Rydych yn cael cludo teithiwr sydd wedi’i eithrio rhag gwisgo gorchudd wyneb neu sydd ag esgus resymol i beidio â gwisgo un: 
    • Nid oes hawl gan yrwyr cerbydau hacni i wrthod cludiant heb esgus resymol.  Bydd angen i yrwyr cerbydau hacni felly ystyried amgylchiadau teithwyr yn ofalus ac asesu’r risgiau a’r holl fesurau y gellid eu cymryd cyn gwrthod cwsmer.
    • Bydd gofyn i yrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat ystyried eu dyletswyddau o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 o ran cludo teithwyr ag anableddau.

Hysbysiadau am Orchuddion Wyneb

Dylai hysbysiadau sy’n rhoi gwybod i deithwyr bod rhwymedigaeth gyfreithiol arnynt i wisgo gorchuddion wyneb gael eu dangos mewn man amlwg mewn tacsis a cherbydau hurio preifat. Dylid dangos hysbysiadau hefyd mewn mannau aros cyhoeddus ac ar wefannau ac apiau. 

Cludo pobl o fwy nag 1 cartref

Caniateir i bobl o aelwydydd eraill gwrdd, ond dylid bod yn ofalus i gadw pellter cymdeithasol.

Er bod gan bobl o aelwydydd gwahanol yr hawl i deithio gyda’i gilydd ar drafnidiaeth gyhoeddus eraill er enghraifft ar fws a thrên ar yr amod eu bod yn cadw pellter cymdeithasol a dulliau lliniaru eraill i leihau’r perygl o drosglwyddo’r feirws, argymhellir eu bod yn teithio mewn cerbydau ar wahân gan nad yw’n bosibl i gadw pellter cymdeithasol mewn tacsi neu gerbyd hurio preifat.  Gallai hyn olygu bod yn rhaid i grwpiau o bobl sy’n teithio i/o leoliad ddefnyddio mwy nag un tacsi/CHP. 

Gwybodaeth ar gyfer Gweithredwyr Cerbydau Hurio Preifat

  • Mae’n ofynnol o dan y gyfraith i weithredwyr ddarparu gwybodaeth i deithwyr am y gofyniad i wisgo gorchuddion wyneb. Argymhellir eu bod yn gwneud hynny wrth gadarnhau archeb, naill ai ar lafar neu’n electronig, er enghraifft, drwy wefan/ap/gwybodaeth drwy’r e-bost.
  • Pan fydd teithiwr yn dweud wrth y gweithredwr ei fod wedi’i eithrio rhag y gofyniad i wisgo gorchudd neu fod ganddo esgus rhesymol dros beidio â gwisgo un, argymhellir bod yr wybodaeth honno’n cael ei rhoi i’r gyrrwr cyn y daith.
  • Dylech annog gyrwyr a theithwyr i lawrlwytho ap COVID-19 y GIG
  • Dylid atogffa teithwyr i olchi eu dwylo cyn mynd i mewn i gerbyd ac wedi’r daith.
  • Darllenwch ein canllawiau ar sut y gall gweithredwyr trafnidiaeth gyhoeddus gadw mangreoedd a gweithleoedd yn ddiogel er mwyn diogelu gweithwyr a theithwyr rhag y coronafeirws.
  • Mae gwybodaeth gyffredinol ar gael hefyd ar sut i gadw gweithleoedd yn ddiogel.

Casglu teithwyr sy’n dychwelyd ar ôl bod yn teithio dramor

Dim ond os oes rhesymau cyfyngedig dros deithio’n rhyngwladol y caniateir gwneud hynny. Mae’n bosibl y bydd teithwyr sy’n dychwelyd ar ôl bod yn teithio dramor yn dod o dan y rheolau cwarantin. Ni fydd gyrwyr sy’n cludo’r teithwyr hyn o’r porthladd/maes awyr yn dod o dan y rheolau cwarantin, ond dylent ddilyn y camau a amlinellir yn y canllawiau hyn er mwyn cadw eu hunain a’u teithwyr yn ddiogel.

Profi, Olrhain, Diogelu

Mae gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wedi cael ei sefydlu i atal achosion newydd o’r feirws rhag lledaenu, drwy brofi’r rheini sydd â symptomau, olrhain eu cysylltiadau agos a diogelu teulu, ffrindiau a chymunedau drwy hunanynysu. 

O dan y strategaeth hon mae’n ofynnol i rai busnesau fel bwytai, bariau a sinemâu gasglu manylion cyswllt eu cwsmeriaid.

Nid yw’n ofyniad cyfreithiol i yrwyr tacsis/cerbydau hurio preifat gasglu manylion cyswllt teithwyr, er y byddai gwneud hynny’n arfer da. 

Os ydych yn penderfynu casglu manylion cyswllt, dylech sicrhau eich bod yn cydymffurfio â gofynion y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (y GDPR) wrth gasglu wybodaeth bersonol.

Cafodd yr ap COVID-19 y GIG ei greu i weithio ochr yn ochr â dulliau olrhain cyswllt traddodiadol, er mwyn hysbysu defnyddwyr os y dônt i gysylltiad â rhywun sy’n profi’n bositif am coronafeirws yn ddiweddarach.

Gwybodaeth ar gyfer y rhai sy’n teithio mewn tacsis a cherbydau hurio preifat

Mae pawb sy’n teithio ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru nawr yn gorfod gwisgo gorchudd wyneb. Mae hynny’n cynnwys teithwyr mewn tacsis a cherbydau hurio preifat. Mae Llywodraeth Cymru’n argymell bod pawb yn gwisgo gorchudd tair haen. 

Am ragor o wybodaeth am deithio’n ddiogel a’r rheolau ar wisgo gorchudd wyneb, cliciwch ar y dolenni perthnasol.