Neidio i'r prif gynnwy

Gwybodaeth ar gyfer y diwydiant tacsis a cherbydau hurio preifat.

Cyhoeddwyd gyntaf:
20 Mai 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Rydym yn deall bod gan y diwydiant tacsis a cherbydau hurio preifat bryderon ynghylch goblygiadau’r pandemig coronafeirws (COVID-19).

Rydym wedi cyhoeddi gwybodaeth am y coronafeirws (COVID-19)chyngor ar deithio a thrafnidiaethchyngor i weithredwyr.

Cyfnod atal y coronafeirws

O 6pm ddydd Gwener 23 Hydref 2020, bydd cyfnod atal byr yn berthnasol yng Nghymru a bydd rheolau newydd fydd yn berthnasol tan ddydd Llun 9 Tachwedd 2020.

A ddylwn i barhau i weithio yn ystod y cyfnod atal?

Gall gyrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat barhau i weithio, fodd bynnag, mae’n rhaid i bob taith fod ar gyfer un o’r dibenion cyfyngedig iawn sy’n cael eu caniatáu yn ystod rheolau y cyfnod atal, er enghraifft, at ddibenion gwaith ble na all bobl weithio o gartref, i fynd i apwyntiadau meddygol, siopa ar gyfer eitemau hanfodol, ac i gyflawni cyfrifoldebau gofalu.

Fel gyda’r cyfnodau clo lleol presennol, y teithiwr fyddai’n cael ei ddirwyo am deithio nad yw’n hanfodol a thorri rheolau’r cyfnod atal, yn hytrach na’r gyrrwr.  Fodd bynnag er mwyn helpui i leihau trosglwyddiad COVID-19 yn yr ardal byddem yn disgwyl i yrrwyr a chwmnïau sefydlu rhesymau dros deithio yn ystod y cyfnod atal byr.

Efallai yr hoffech gynghori teithwyr yn erbyn teithio nad yw’n hanfodol, a byddai’n dderbyniol i wrthod mynd â theithiwr ar daith nad yw’n hanfodol yn ystod y cyfnod atal.

Byddem fodd bynnag yn eich annog i ystyried unrhyw gamau posibl i ddiogelu teithwyr yn y mater hwn.

Cymorth ariannol

Os nad ydych yn gallu gweithio mae’n bosibl y byddwch yn gymwys i gael cymorth ariannol.

Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig 

Os ydych yn hunangyflogedig ac mae’r coronafeirws wedi effeithio arnoch chi, bydd y cynllun yn eich galluogi i hawlio grant trethadwy.  Caiff y cynllun grant ei ymestyn o’r 1 Tachwedd 2020.

I gael rhagor o wybodaeth ac i weld sut i wneud cais, ewch i: COVID-19: Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig.

Cymorth Busnes 

Mae pecynnau cymorth ariannol ar gael i weithwyr a busnesau. Mae’r rhain yn cynnwys:

I gael rhagor o wybodaeth ac i weld sut i wneud cais, ewch i: COVID-19: Cymorth i Fusnesau

Tâl salwch statudol 

Os nad ydych yn gallu gweithio oherwydd eich bod wedi dal y coronafeirws (COVID-19) neu rydych yn hunanynysu yn ôl cyngor y Llywodraeth, gallwch wneud cais am dâl salwch statudol. Byddwch yn gallu hawlio tâl salwch statudol o'r diwrnod cyntaf yr ydych yn hunanynysu ac yn methu gweithio. I gael rhagor o wybodaeth, edrychwch ar y dudalen Tâl Salwch Statudol.

Credyd cynhwysol 

Os nad ydych yn gymwys ar gyfer cynlluniau cymorth i fusnesau, cymorth incwm i’r hunangyflogedig neu dâl salwch statudol, mae’n bosibl y byddwch yn gymwys ar gyfer Credyd Cynhwysol.

Profion MOT

Rhaid ichi sicrhau bod eich cerbyd yn dal i fod yn ddiogel ac yn addas i’w ddefnyddio ar y ffordd. Cofiwch y gallwch gael eich erlyn am yrru cerbyd anniogel.

Mae gan safleoedd MOT yr hawl i barhau i weithio yn ystod y cyfnod atal byr.

Eich Iechyd

Cadw eich hun a'ch teithwyr yn ddiogel

Os oes gennych chi neu rywun rydych wedi dod i gysylltiad ag ef y symptomau canlynol, dilyn y cyngor ar hunanynysu ar wefan GIG Cymru.

Gofalu bod teithwyr yn gwisgo gorchudd wyneb (darllenwch y bennod am orchuddion wyneb isod) 

Meddwl am holi ynghylch symptomau teithiwr cyn ei gasglu. Os oes gan deithwyr posibl symptomau fel peswch parhaus, gwres neu fethu arogli a/neu flasu, dylech eu cyfeirio nhw at Alw Iechyd Cymru a gofyn iddynt beidio â gwneud y daith. 

Gofyn i deithwyr eistedd yng nghefn y cerbyd. Byddai’n well i deithwyr sy’n teithio ar eu pen eu hunain eistedd ar y sedd chwith ôl, sef y pellaf y gallent fod oddi wrth y gyrrwr.

Cadw potel o jel diheintio dwylo yn eich cerbyd. Argymhellir i’r diheintydd hwn gynnwys o leiaf 60% o alcohol. Neu gadw potel fawr o ddŵr a bar/potel o sebon. Dylech olchi/diheintio eich dwylo am o leiaf 20 eiliad.

Pan fydd hynny’n bosibl, ceisio osgoi gafael mewn arian parod a derbyn dulliau talu eraill fel cerdyn debyd/credyd.

Gwneud yn siŵr bod llawer o aer yn y cerbyd, a cadw’r ffenestri ar agor pryd bynnag y bo modd. 

Ar ôl cludo pob teithiwr, dylai gyrwyr lanhau arwynebau caled fel:

  • handlenni drysau
  • dolenni/switshis ffenestri
  • gwregysau diogelwch
  • dyfeisiau talu â cherdyn
  • cefn y seddi blaen ac arwynebau eraill mae’n bosibl y bydd teithiwr/teithwyr wedi cyffwrdd â nhw/wedi tisian arnynt

Os ydych yn rhannu cerbyd â gyrwyr eraill dylech lanhau’r canlynol yn rheolaidd: 

  • y llyw
  • y ffon newid gêr
  • y radio
  • pennau data
  • y brêc llaw
  • y dangosyddion
  • switshis
  • handlenni
  • gwregysau diogelwch
  • unrhyw arwynebau caled eraill

Ar ddiwedd pob shifft/diwrnod gwaith, dylid glanhau'r cerbyd yn drylwyr â chynnyrch glanhau safonol.

Ar ôl glanhau’r cerbyd dylech olchi/diheintio eich dwylo eich hun.

Dylech sicrhau bod y cerbyd yn ddiogel ac yn addas i’w yrru ar y ffordd. Dylid cynnal archwiliadau cynnal a chadw sylfaenol ar gerbydau bob dydd ar ddechrau pob sifft, gan gynnwys edrych ar yr holl olau, yr olew a’r lefelau dŵr, y teiars, y drychau, gwregysau diogelwch a’r rampiau mynediad (pan fo hynny’n berthnasol). Mae llawer o garejys sy'n trwsio cerbydau yn dal i fod ar agor.

Dylech gario hancesi papur yn eich cerbydau a’u defnyddio pan fyddwch yn peswch a thisian. Dylid cael gwared ar hancesi papur mewn bin cyn gynted â phosibl.

Rydym yn eich cynghori chi i wisgo gorchudd ar eich wyneb ond peidiwch â meddwl bod gorchuddio eich wyneb yn eich cadw’n ddiogel. Dylech barhau i gadw pellter cymdeithasol a dilyn arferion hylendid da, gan gynnwys golchi eich dwylo cyn gwisgo eich gorchudd wyneb neu ar ôl ei dynnu. Darllenwch y cwestiynau cyffredin ar orchuddion wyneb i gael rhagor o wybodaeth.

A ga i wrthod cludo teithwyr rhag ofn cael haint?

Teithwyr sy’n ddall neu’n rhannol ddall

Mae canllawiau ar wefan Cymdeithas Cŵn Tywys y Deillion ar gyfer staff tacsis a cherbydau hurio preifat sy’n cludo pobl sy’n ddall neu’n rhannol ddall.

Newidiadau i brosesau ymgeisio/dyddiadau dod i ben trwyddedau

Mae’n bosibl y bydd eich awdurdod trwyddedu wedi gwneud newidiadau. Edrychwch ar wefan eich awdurdod trwyddedu i gael gwybodaeth.

A ga i osod sgrin ddiogelwch yn fy ngherbyd i amddiffyn fy hun rhag COVID-19?

Mae gosod rhwystrau neu sgriniau diogelwch yn benderfyniad ar gyfer awdurdodau trwyddedu, gweithredwyr cerbydau hurio preifat a’r cwmni/unigolyn sy’n gweithredu’r cerbyd, yn seiliedig ar eu hasesiad risg eu hunain.

Cyn ystyried gosod sgrin ddiogelwch dylech gysylltu â’ch awdurdod trwyddedu i wneud y canlynol:

  • gwirio a fydd yn caniatáu gosod sgrin
  • sicrhau y bydd y sgrin a safon y gwaith o’i gosod yn bodloni ei ofynion.

A gaiff gyrwyr tacsis a cerbydau hurio preifat roi cymorth i deithwyr sydd â phroblemau hygyrchedd wrth ddilyn rheolau cadw pellter cymdeithasol?

Mae gyrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat yn parhau i fod o dan yr un rhwymedigaeth i roi cymorth rhesymol a gwneud addasiadau rhesymol i deithwyr anabl. Dylech ddilyn y canllawiau uchod, gan gynnwys yr arferion hylendid da, pan nad yw’n bosibl cadw’r pellter cymdeithasol a argymhellir.

Gorchuddion wyneb gorfodol

O 27 Gorffennaf 2020, rhaid i bawb sy’n defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus (gan gynnwys tacsis a cherbydau hurio preifat) wisgo gorchudd wyneb.  Mae Llywodraeth Cymru’n argymell gorchudd tair haen. 

Dylech ofyn bob tro i’ch teithwyr wisgo gorchudd wyneb cyn iddyn nhw ddod i’ch cerbyd ond dylech gofio y bydd rhai teithwyr wedi’u heithrio neu ag esgus resymol i beidio â gwisgo un. Er enghraifft, bydd rhai ddim yn gallu gwisgo gorchudd neu roi gorchudd ymlaen oherwydd salwch corfforol neu feddyliol. Rydym yn eich cynghori i ddysgu’r canllawiau ynghylch gorchuddion wyneb. 

Mae perygl i deithiwr mewn tacsi neu gerbyd hurio preifat nad yw’n gwisgo gorchudd wyneb gael dirwy. 

Er mai dim ond teithwyr sy’n gorfod o dan y gyfraith wisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus, hynny er mwyn lleihau’r perygl o drosglwyddo Covid-19, rydym yn cynghori gyrwyr hefyd i wisgo gorchudd. Gwyliwch ein fideo ar sut i wneud gorchudd wyneb 3-haen. 

Mae’n bwysig bod teithwyr yn gallu gweld eich bod yn yrrwr go iawn.  Felly byddwch yn barod i dynnu’r gorchudd er mwyn i deithwyr allu gweld mai llun o’ch wyneb chi sydd ar fathodyn eich trwydded. Gallwch wneud hyn gan gadw at y rheolau cadw pellter cymdeithasol. 

Nid oes gorfodaeth ar blant o dan 11 oed i wisgo gorchudd wyneb.  Nid yw plant dros 11 oed mewn tacsi neu gerbyd hurio preifat sy’n cael ei ddefnyddio’n benodol i’w cludo i’r ysgol yn gorfod gwisgo gorchudd wyneb chwaith ond fe fyddant os ydynt ar daith gyffredin mewn tacsi/cerbyd hurio preifat. 

Beth i’w wneud os nad yw’r teithiwr yn gwisgo gorchudd wyneb 

Mae’n bwysig cofio mai’r teithiwr fydd yn cael ei ddirwyo os na fydd yn gwisgo gorchudd wyneb heb esgus neu reswm rhesymol.  Ni chaiff y gyrrwr ei ddirwyo o dan y rheoliadau ond rydym yn eich cynghori i gymryd y camau canlynol os na fydd teithiwr yn gwisgo gorchudd:

  • Gofynnwch i’r teithiwr pam nad yw’n gwisgo gorchudd wyneb i weld a yw wedi cael ei eithrio neu fod ganddo esgus resymol fel problem iechyd sy’n ei rwystro rhag ei wisgo.
  • Ystyriwch gadw cyflenwad o orchuddion wyneb ar gyfer teithwyr sydd heb orchudd.  Chewch chi ddim codi am orchudd wyneb fel rhan o’ch tâl oni bai bod eich awdurdod lleol wedi dweud yn benodol eich bod yn cael. 
  • Gan fod gorfodaeth gyfreithiol ar deithwyr i wisgo gorchudd wyneb mewn tacsis a cherbydau hurio preifat, dylech wrthod cludo teithiwr os nad yw’n gwisgo gorchudd heb fod ganddo esgus resymol. 
  • Rydych yn cael cludo teithiwr sydd wedi’i eithrio rhag gwisgo gorchudd wyneb neu sydd ag esgus resymol i beidio â gwisgo un: 
    • Nid oes hawl gan yrwyr cerbydau hacni i wrthod cludiant heb esgus resymol.  Bydd angen i yrwyr cerbydau hacni felly ystyried amgylchiadau teithwyr yn ofalus ac asesu’r risgiau a’r holl fesurau y gellid eu cymryd cyn gwrthod cwsmer.
    • Bydd gofyn i yrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat ystyried eu dyletswyddau o dan Ddeddf Cydraddoldeb 2010 o ran cludo teithwyr ag anableddau.

Hysbysiadau am Orchuddion Wyneb

Dylai hysbysiadau sy’n rhoi gwybod i deithwyr bod rhwymedigaeth gyfreithiol arnynt i wisgo gorchuddion wyneb gael eu dangos mewn man amlwg mewn tacsis a cherbydau hurio preifat. Dylid dangos hysbysiadau hefyd mewn mannau aros cyhoeddus ac ar wefannau ac apiau. 

Gwybodaeth ar gyfer Gweithredwyr Cerbydau Hurio Preifat

  • Mae’n ofynnol o dan y gyfraith i weithredwyr ddarparu gwybodaeth i deithwyr am y gofyniad i wisgo gorchuddion wyneb. Argymhellir eu bod yn gwneud hynny wrth gadarnhau archeb, naill ai ar lafar neu’n electronig, er enghraifft, drwy wefan/ap/gwybodaeth drwy’r e-bost.
  • Pan fydd teithiwr yn dweud wrth y gweithredwr ei fod wedi’i eithrio rhag y gofyniad i wisgo gorchudd neu fod ganddo esgus rhesymol dros beidio â gwisgo un, argymhellir bod yr wybodaeth honno’n cael ei rhoi i’r gyrrwr cyn y daith.   
  • Darllenwch ein canllawiau ar sut y gall gweithredwyr trafnidiaeth gyhoeddus gadw mangreoedd a gweithleoedd yn ddiogel er mwyn diogelu gweithwyr a theithwyr rhag y coronafeirws.
  • Mae gwybodaeth gyffredinol ar gael hefyd ar sut i gadw gweithleoedd yn ddiogel.

Casglu teithwyr sy’n dychwelyd ar ôl bod yn teithio dramor

Mae’n bosibl y bydd teithwyr sy’n dychwelyd ar ôl bod yn teithio dramor yn dod o dan y rheolau cwarantin. Ni fydd gyrwyr sy’n cludo’r teithwyr hyn o’r porthladd/maes awyr yn dod o dan y rheolau cwarantin, ond dylent ddilyn y camau a amlinellir yn y canllawiau hyn er mwyn cadw eu hunain a’u teithwyr yn ddiogel.

Cyfyngiadau lleol (tan 23 Hydref 2020)

Mae’n bosibl y bydd Llywodraeth Cymru yn cyflwyno cyfyngiadau lleol lle mae nifer yr achosion o’r coronafeirws wedi codi. 

Y sefyllfa ar hyn o bryd yw y caiff gyrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat barhau i weithio, gan gynnwys gwaith sy’n golygu mynd y tu hwnt i ardal y cyfyngiadau.

Y teithiwr sy’n agored i gael dirwy am adael yr ardal heb esgus rhesymol, yn hytrach na’r gyrrwr. Fodd bynnag, er mwyn helpu i atal COVID-19 rhag cael ei ledaenu yn yr ardal, byddem yn disgwyl i yrwyr a gweithredwyr wirio rhesymau dros deithio y tu allan i ardal y cyfyngiadau, ac mae’n bosibl y byddwch am gynghori teithwyr i beidio â theithio neu wrthod mynd â nhw os nad oes ganddynt esgus rhesymol.   

Ystyrir y byddai’n dderbyniol gwrthod mynd â theithiwr y tu allan i ardal y cyfyngiadau os nad oes ganddo esgus rhesymol dros wneud hynny o dan y cyfyngiadau. Fodd bynnag, byddem yn eich annog i ystyried unrhyw faterion sy’n gysylltiedig â diogelu teithwyr wrth ystyried y mater hwn. 

Rhagor o fanylion am y cyfyngiadau clo lleol ar gael yma.

Profi, Olrhain, Diogelu

Mae gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wedi cael ei sefydlu i atal achosion newydd o’r feirws rhag lledaenu, drwy brofi’r rheini sydd â symptomau, olrhain eu cysylltiadau agos a diogelu teulu, ffrindiau a chymunedau drwy hunanynysu. 

O dan y strategaeth hon mae’n ofynnol i rai busnesau fel bwytai, bariau a sinemâu gasglu manylion cyswllt eu cwsmeriaid.

Nid yw’n ofyniad cyfreithiol i yrwyr tacsis/cerbydau hurio preifat gasglu manylion cyswllt teithwyr, er y byddai gwneud hynny’n arfer da. 

Os ydych yn penderfynu casglu manylion cyswllt, dylech sicrhau eich bod yn cydymffurfio â gofynion y Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data (y GDPR) wrth gasglu wybodaeth bersonol.

Gwybodaeth ar gyfer y rhai sy’n teithio mewn tacsis a cherbydau hurio preifat

Mae pawb sy’n teithio ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru nawr yn gorfod gwisgo gorchudd wyneb. Mae hynny’n cynnwys teithwyr mewn tacsis a cherbydau hurio preifat. Mae Llywodraeth Cymru’n argymell bod pawb yn gwisgo gorchudd tair haen. 

Am ragor o wybodaeth am deithio’n ddiogel a’r rheolau ar wisgo gorchudd wyneb, cliciwch ar y dolenni perthnasol.

Rhannu’r dudalen hon