Neidio i'r prif gynnwy

Ei Uchelder Brenhinol Dug Caeredin, 10 Mehefin 1921 i 9 Ebrill 2021

Darllenwch am y trefniadau yn dilyn marwolaeth Dug Caeredin

Newidiadau i ddysgu, arholiadau, a mynd i’r ysgol a’r coleg yn ystod pandemig y coronafeirws.

Cyhoeddwyd gyntaf:
24 Mawrth 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Trefniadau dychwelyd i’r coleg o fis Ebrill

Beth yw'r trefniadau ar gyfer dysgwyr sy'n mynychu coleg wedi 12 Ebrill?

O 12 Ebrill, bydd pob dysgwr yn gallu dychwelyd i golegau a chanolfannau hyfforddi.

Bydd dysgu'n cael ei ddarparu ar sail "dysgu cyfunol", yn unol â chanllawiau a gyhoeddir gan Lywodraeth Cymru. Bydd colegau unigol yn pennu'r patrwm presenoldeb yn unol ag anghenion dysgwyr.

Pa drefniadau sydd ar waith ar gyfer arholiadau ac asesiadau?

Am gymwysterau galwedigaethol, roedd dysgwyr yn gallu mynychu eu coleg neu chanolfan dysgu i eistedd arholiadau WJEC ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol, a BTECs. Dylai’r dysgwyr nad oedd yn gallu eistedd arholiadau, eu eistedd yn yr haf.

Mae rhan fwyaf o gymwysterau galwedigaethol yn rheoledig gan Ofqual a Cymwysterau Cymru. Mae Ofqual wedi ymgynghori yn ddiweddar ar y trefniadau ar gyfer cymwysterau galwedigaethol ym 2021. Bydd y trefniadau yn gweithredu i rhan fwyaf o gymwysterau galwedigaethol sy’n cael eu cymryd gan ddysgwyr yng Nghymru.

Yn dilyn ei ymgynghoriad, mae Ofqual wedi rhoi eglurder ynghylch beth fydd y dull o asesu a dyfarnu'r gwahanol fathau o gymwysterau galwedigaethol yng Nghymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon. Bydd 3 chategori bras:

  • dyfernir cymwysterau tebyg i Safon Uwch neu TGAU, megis BTEC, Dyfarniadau Galwedigaethol CBAC a Thystysgrifau a Diplomâu Cymhwysol gan ddefnyddio gradd a bennir gan ganolfan; a dylai dysgwyr dderbyn eu canlyniadau heb fod yn hwyrach na dysgwyr sy'n astudio TGAU neu Safon Uwch
  • cymwysterau sy'n cefnogi dilyniant i astudio pellach neu gyflogaeth ond nad ydynt yn debyg i gymwysterau TGAU neu Safon Uwch, er enghraifft Sgiliau Hanfodol Cymru neu ESOL. Gall arholiadau ac asesiadau ar gyfer y cymwysterau hyn barhau lle mae'n ddiogel gwneud hynny, o bell neu wyneb yn wyneb. Os na all dysgwyr gymryd yr asesiad pan fydd angen, yna bydd trefniadau amgen ar gael i roi pob cyfle iddynt symud ymlaen
  • bydd angen asesu cymwysterau a ddefnyddir i ddangos sgiliau ymarferol, megis plymio, adeiladu, y celfyddydau perfformio neu drin gwallt, o hyd cyn y gellir eu dyfarnu.  Dylai asesiadau ar gyfer y cymwysterau hyn fod yn parhau fel arfer lle y bo'n bosibl, er y gellir eu cynnal mewn ffordd wahanol. Mewn rhai achosion efallai y bydd angen gohirio asesiadau hyd nes y gellir eu cynnal yn ddiogel yn unol â chanllawiau iechyd y cyhoedd.

Mae Cymwysterau Cymru wedi ysgrifennu at ddysgwyr a chanolfannau i'w hysbysu o'r trefniadau ar gyfer asesu a dyfarnu cymwysterau galwedigaethol yr haf hwn, a bydd yn parhau i fonitro'r trefniadau a roddwyd ar waith ar gyfer asesu cymwysterau yn 2021.  Mae rhagor o wybodaeth am gymwysterau penodol ar gael gan y cyrff dyfarnu perthnasol am y trefniadau manwl ar gyfer pob un o'u cymwysterau a gellir ei gweld ar wefannau'r corff dyfarnu.

Ar 24 Mawrth, cyhoeddodd Ofqual ei Fframwaith Rheoleiddio Cymwysterau Galwedigaethol Wrth Gefn (VCRF) (Amodau, Gofynion a Chanllawiau), a fydd yn parhau i fod ar waith tan o leiaf 31 Awst 2021. Yn fuan, bydd Cymwysterau Cymru yn cyhoeddi fersiwn o'r VCRF a fydd yn gymwys i gymwysterau a ddarperir yng Nghymru yn ystod yr un cyfnod. Bydd y VCRF yn disodli'r Fframwaith Rheoleiddio Eithriadol Estynedig a ddaeth i rym ar 6 Hydref 2020. 

Mae Ofqual hefyd wedi cyhoeddi offeryn esbonio sy'n cynnwys gwybodaeth lefel uchel am y dull ar gyfer pob cymhwyster galwedigaethol, gan gynnwys y rhai sydd ar gael i ddysgwyr yng Nghymru. Bydd gwybodaeth fanylach am y dulliau ar gyfer cymwysterau a fydd yn derbyn gradd a bennir gan y Ganolfan ar gael gan y cyrff dyfarn.

Beth yw dysgu cyfunol?

Mae dysgu cyfunol yn gyfuniad o ddysgu wyneb yn wyneb a gweithgareddau a chynnwys digidol dynamig sy’n golygu bod modd dysgu unrhyw le/unrhyw bryd.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi nifer o ddogfennau a chanllawiau ar gyfer y sector ôl-16 (addysg bellach, dysgu seiliedig ar waith a dysgu oedolion yn y gymuned), gan gynnwys Gynllun Cadernid Covid-19 ar gyfer y sector ôl-16; Fframwaith a gweledigaeth gyffredinol ar gyfer darparu’r dysgu ôl-16 o fis Medi 2020 ymlaen a Chanllawiau ar gyfer Dysgu Cyfunol.

Gweithrediadau coleg

Dylwn i fod yn mynd ar leoliad gwaith fel ran o’r cwrs, a fydd e’n mynd ymlaen?

Gall lleoliadau gwaith coleg neu Hyfforddeiaeth newydd ddechrau o 12 Ebrill, a gall lleoliadau presennol barhau.

Gall lleoliadau gwaith newydd i ddysgwyr ar raglenni cyflogadwyedd oedolion hefyd ddechrau o 12 Ebrill, a gall lleoliadau presennol barhau.

Cysylltwch a’ch coleg neu ddarparwr hyfforddiant os oes gennych gwestiynau ynglyn â hwn.

Rwy'n brentis ac wedi bod mewn cysylltiad â'm hasesydd hyfforddi dros y misoedd diwethaf ar-lein a thros y ffôn, a allant ddod i mewn i'm gweithle i gynnal adolygiadau ac asesiadau?

Gall aseswyr ymweld â gweithleoedd i gynnal asesiadau, yn amodol ar roi asesiadau risg priodol ar waith. Darparwyr fydd yn pennu'r dull mwyaf priodol ar gyfer cyflawni rhyngweithiadau eraill fel archwiliadau, adolygiadau a chyflwyno dysgu.

A fydd taliadau’r Lwfans Cynhaliaeth Addysg neu Grant Dysgu Llywodraeth Cymru yn parhau?

Caniateir i golegau barhau â thaliadau’r lwfans cynhaliaeth addysg a Grant Dysgu Llywodraeth Cymru yn ystod y pandemig Covid-19, yn ôl disgresiwn. Gellir trin salwch, hunanynysu neu gau coleg fel absenoldeb wedi’i awdurdodi. Cysylltwch â’ch coleg i gael rhagor o wybodaeth.

Gall myfyrwyr wneud cais am lwfans cynhaliaeth addysg ar gyfer blwyddyn academaidd 2020 i 2021. Y dyddiad cau yw 31 Awst 2021, ond cofiwch y gallai gymryd mwy o amser nag arfer i brosesu ceisiadau. Gellir lawrlwytho ceisiadau o cyllid myfyrwyr cymru neu cysylltwch â’ch coleg i ofyn am ffurflen gais.

Cofiwch mai dim ond ar gyfer tymor ysgolion a cholegau mae taliadau’r lwfans ar gael. Mae’r lwfans yn cael ei dalu bob yn ail wythnos.

Rhaid i geisiadau am Grant Dysgu Llywodraeth Cymru (Addysg Bellach) ar gyfer blwyddyn academaidd 2020/21 ddod i law Cyllid Myfyrwyr Cymru o fewn 9 mis i ddechrau eich cwrs. Gellir lawrlwytho ceisiadau o cyllid myfyrwyr cymru neu cysylltwch â’ch coleg i ofyn am ffurflen gais.

Caiff taliadau Grant Dysgu Llywodraeth Cymru (Addysg Bellach) eu talu bob tymor.

Roeddwn yn disgwyl mynd ar brofiad gwaith cyn hir fel rhan o’m cwrs ysgol neu goleg, a fydd hynny’n gallu digwydd?  

Ni fydd profiad gwaith yn mynd rhagddo ar hyn o bryd ond bydd y sefyllfa'n cael ei hadolygu'n barhaus. Efallai y byddwch yn gallu aildrefnu eich profiad gwaith yn ddiweddarach, ond ar hyn o bryd mae'n dal yn rhy fuan i bennu amserlenni cadarn ar gyfer hyn.

Gorchuddion wyneb

A fydd rhaid imi wisgo gorchudd wyneb neu gyfarpar diogelu personol yn y coleg?

Rhaid i staff a dysgwyr wisgo gorchuddion wyneb ym mhob man lle na ellir cynnal pellter cymdeithasol o ddau fetr yn gyson (ac eithrio wrth fwyta ac yfed). Mae hyn yn cynnwys wrth symud o amgylch y safle, megis mewn coridorau a mannau cymunedol. Dylai hyn fod yn rhan o asesiad risg darparwr.

Dylai pob dysgwr wisgo gorchuddion wyneb wrth deithio ar gludiant penodedig o'r cartref i'r coleg (oni bai bod eithriad meddygol).

Dylai darparwyr fod yn ymwybodol o eithriadau cyfreithlon, ac yn sensitif iddynt, megis pobl ag anableddau neu anghenion cymhleth eraill sy'n golygu na allant ddefnyddio gorchudd wyneb yn gywir, neu'r rhai sy'n siarad â rhywun sy'n fyddar neu sydd ag unrhyw lefel o golli clyw neu sy'n rhoi cymorth iddo. Dylai darparwyr roi systemau ar waith, megis y buarth blodau haul, i sicrhau y gellir nodi eithriadau a bod staff yn gwybod pryd a sut i herio'r rhai nad ydynt yn defnyddio gorchuddion wyneb.

Gall eich coleg roi rhagor o wybodaeth i chi am pryd a ble y dylid gwisgo gorchuddion wyneb neu gyfarpar diogelu personol arall.

Gallwch weld rhagor o wybodaeth ar ein tudalen gorchuddion wyneb.

A fydd cyfarpar diogelu personol ar gael i staff y coleg?

Mae ymbellhau corfforol, hylendid dwylo a hylendid anadlol (dal peswch neu disian mewn hances bapur neu orchuddio'r geg a'r trwyn gydag elbow neu gysgu ac yna golchi eich dwylo) yn dal i fod yn dystiolaeth gref o'r ffyrdd mwyaf effeithiol o atal coronafeirws rhag lledaenu. Nid oes angen defnyddio cyfarpar diogelu personol wrth ymgymryd â gweithgareddau addysgol arferol mewn colegau neu ganolfannau.

Dylai darparwyr gynnal asesiadau risg ar gyfer darpariaeth alwedigaethol a seiliedig ar waith a dylent ddefnyddio cyfarpar diogelu personol priodol o safon diwydiant, lle bo angen, i helpu i leihau'r risg o haint. Bydd hyn yn angenrheidiol ar gyfer diwydiannau "cyswllt agos" yn arbennig, ac ar gyfer dysgwyr cyflogedig fel prentisiaid.

Os yw dysgwyr wedi'u lleoli mewn unrhyw weithle ac os bydd ymarferwyr dysgu seiliedig ar waith yn ymweld, rhaid iddynt gadw at y rheolau ar wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau cyhoeddus dan do fel sy'n briodol i'r gweithle.

Awyru

Beth mae colegau a darparwyr hyfforddiant yn ei wneud i sicrhau bod ystafelloedd dosbarth yn cael eu awyru'n ddigonol?

Mae awyru yn fesur lliniaru allweddol i reoli trosglwyddo COVID-19 yn bell (mwy na dau fetr) gan aerosolau rhwng pobl sy'n rhannu'r un lle dan do.

Dylai darparwyr sicrhau lefelau digonol o awyru. Lle mae awyru mecanyddol canolog neu leol yn bresennol, dylid addasu systemau ail-gylchredol i aer ffres llawn. Os nad yw hyn yn bosibl, dylid gweithredu systemau fel arfer.

Dylai'r awyru ddechrau cyn dechrau'r dydd a pharhau ar ôl i ddosbarthiadau orffen.

I gael rhagor o wybodaeth, cyfeiriwch at ganllawiau'r HSE ar systemau awyru.

Staff a dysgwyr a ddiffinnir fel rhai sy'n eithriadol o agored i niwed yn glinigol – a elwid gynt yn 'gwarchod'

Rwy'n darlithydd neu'n aelod o staff sydd wedi bod yn gwarchod. Oes disgwyl i mi ddychwelyd i'r coleg?

O 1 Ebrill, newidiodd y cyngor i'r rhai sy'n agored iawn i niwed yn glinigol.

Cyfeiriwch at y Canllawiau ar amddiffyn pobl a ddiffinnir ar sail feddygol fel rhai sy'n glinigol eithriadol o ddiamddiffyn.

Os oes gennych bryderon am ddychwelyd i'r gweithle, dylech drafod y rhain gyda'ch cyflogwr.

Rwy'n ddysgwr a oedd yn gwarchod. Oes disgwyl i mi ddychwelyd i'r coleg?

O 1 Ebrill, newidiodd y cyngor i'r rhai sy'n agored iawn i niwed yn glinigol.

Cyfeiriwch at y Canllawiau ar amddiffyn pobl a ddiffinnir ar sail feddygol fel rhai sy'n glinigol eithriadol o ddiamddiffyn.

Os oes gennych bryderon, dylech eu trafod gyda'ch coleg neu ddarparwr hyfforddiant.

Dwi’n aelod o staff sy'n cael fy ystyried fel rhywun sydd mewn ‘mwy o berygl' o ddal y feirws. Beth yw fy opsiynau o ran mynd i’r gwaith?

Yng nghyd-destun COVID-19 mae unigolion sydd mewn 'mwy o berygl' mewn mwy o berygl o gael salwch difrifol o ganlyniad i COVID-19. Mae'r categori hwn yn cynnwys pobl dros 70 oed, y rhai sy’n feichiog a phobl sydd ag ystod o gyflyrau iechyd cronig. Mae'r cyngor i staff yn y grŵp hwn yr un fath ag ydyw i'r boblogaeth ehangach. Dylai'r grŵp yma barhau i ddilyn y canllawiau ar ymbellhau cymdeithasol a hylendid dwylo ac anadlol yn ofalus.

Dylai oedolion yn y categori yma barhau i fynd i’r gwaith cyn belled â bod y gweithle’n ddiogel o ran COVID, ond dylent barhau i weithio gartref os gallant. Dylai staff wneud yn siŵr eu bod yn fodlon â’r mesurau diogelwch rhag COVID y mae eu cyflogwr wedi'u rhoi ar waith yn y gweithle a dylent ddilyn rheolau cadw pellter cymdeithasol a chorfforol yn ofalus. Dylai pob coleg barhau i gynnal asesiadau risg ar gyfer y gweithle a rhoi rheolaethau ar waith i leihau'r risgiau hynny, megis yr angen am olchi dwylo'n aml ac yn drylwyr, hylendid a glanhau arwynebau a systemau unffordd. Os oes gan unrhyw un bryderon, dylent drafod y rhain gyda'u cyflogwr, eu swyddog iechyd galwedigaethol a'u meddyg teulu.

Profi am y coronafeirws

Sut bydd profion COVID-19 yn gweithio ar gyfer staff coleg a ddysgwyr, a pryd bydd y brofion ar gael?

Cyhoeddwyd ar 5 Chwefror y bydd staff sy'n gweithio mewn lleoliadau addysg, gofal plant a gwaith chwarae, yn cael cynnig profion y gallant eu cynnal gartref, ddwywaith yr wythnos. Mae’r Profion Llif Unffordd yn dangos calyniad o fewn 30 munud a nid oes angen labordy i’w brosesu.

Mae’r prawf Llif Unffordd ar gyfer rhai sydd heb symptomau coronafeirws. Os oes gan staff symptomau coronfeirws, dylent hunanynysu, a trefnu i gael prawf adwaith cadwynol polymerasau (PCR) (sydd yn gallu cael eu trefnu ar-lein neu drwy ffonio 119).

Mae'r cynnig nawr wedi cael ei ymestyn i bob dysgwr ym mlynyddoedd ysgol 10 i 13 a phob dysgwr mewn colegau Addysg Bellach. Rydym hefyd wedi rhoi'r dewis i ddarparwyr dysgu seiliedig ar waith gymryd rhan. Bydd dysgwyr y coleg yn gallu cael mynediad at LFDs os byddant yn dewis cynnal profion asymptomatig rheolaidd ddwywaith yr wythnos.

Mae ein cwestiynau diweddaraf cyffredin i'w gweld yma:

Profi rheolaidd ar gyfer staff addysg a gofal plant

Rhaglen frechu

Pryd fydd staff coleg yn derbyn y frechiad?

Yn Nghymru, rydym yn gweithio i raglen blaenoriaeth y Cyd-Bwyllgor ar Frechiad ac Imiwneiddiad. Mae’r Cyd-Bwyllgor yn gynghori’r pedair Llywodraeth o fewn Prydain, a rydym yn gweithio i’r un rhaglen blaenoriaeth ar gyfer frechu a’r Alban, Lloegr a Gogledd Iwerddon.

Mae’r Cyd-Bwyllgor wedi gosod allan blaenoriaethau ar gyfer y rhaglen frechu sef atal marwolaethau ym mherthynol i COVID-19, ac amddiffyn a diogelu staff a systemau iechyd a gofal cymdeithasol. Bydd staff coleg a gweithwyr hanfodol arall yn cael ei imiwneiddio yn dibynnu ar oedran a chategori perygl. Mae’r rhestr blaenoriaethau wedi eu cyhoeddi ar ein wefan.

Rwy’n gweithio gyda dysgwyr Sgiliau Byw’n Annibynnol neu dysgwyr sydd ag anghenion dysgu ychwanegol. A fyddaf yn derbyn y frechiad?

Cafodd staff y coleg sydd â'r rôl o ddarparu gofal personol agos i rai o'n dysgwyr mwyaf agored i niwed sydd ag anghenion meddygol cymhleth, eu cynnwys fel rhan o'r rhestr flaenoriaethau, ynghyd â gweithwyr gofal cymdeithasol, wrth gyflwyno'r brechlyn, ac erbyn hyn dylent fod wedi cael eu gwahodd gan y Bwrdd Iechyd Lleol i gael eu brechu.

Cyfeiriwch at ganllawiau brechu Covid-19 i gael cyngor ar beth i'w wneud os credwch y gallech fod wedi'ch colli.