Neidio i'r prif gynnwy

Mae Gweinidogion Cymru wedi newid Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020 a bydd y canllawiau hyn yn cael eu diwedddaru er mwyn adlewyrchu’r newidiadau rheoliadol hynny. Mae’r angen o hyd i’r sawl sydd yn gyfrifol am agor lleoliad i sicrhau bod pellter o 2m yn cael ei gadw rhwng unrhywun sydd ar y safle hwnnw. Mae’r cyngor ymarferol yn y canllawiau hyn o ddefnydd o hyd ond mae’n rhaid i chi hefyd ystyried y newidiadau i’r rheoliadau.

Canllawiau polisi newydd pwysig: Cadw cofnodion am staff, cwsmeriaid ac ymwelwyr

Bydd coronafeirws gyda ni nes bod brechlyn effeithiol ar gael neu fod y boblogaeth wedi datblygu imiwnedd digonol. Wrth i’r cyfyngiadau symud gael eu llacio, bydd rheolau cyffredinol ynglŷn â chadw pellter cymdeithasol a golchi dwylo yn parhau i fod yn bwysig wrth leihau’r perygl o drosglwyddo’r feirws. Bydd ein strategaeth Profi, Olrhain, Diogelu yn allweddol wrth atal achosion newydd o’r clefyd, yn enwedig wrth i fannau cyhoeddus ddechrau ailagor.

Mae canllawiau polisi newydd pwysig bellach wedi cael eu cyhoeddi gan Lywodraeth Cymru ar gyfer busnesau sy’n gweithredu yn y sectorau hyn. Mae’r rhain yn disgrifio’r rôl bwysig mae’r busnesau hyn yn eu chwarae yn y gwaith o olrhain cysylltiadau a diogelu Cymru. Fel busnes sy’n gweithredu yn un o’r sectorau hyn mae bellach rhaid ichi ddechrau casglu manylion a chadw cofnodion am staff, cwsmeriaid ac ymwelwyr â’ch safle. Nid yw’r canllawiau hyn yn ofyniad cyfreithiol, ond rydych yn cael eich cynghori’n gryf i ddilyn y cyngor hwn i gefnogi gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru i atal COVID-19 rhag cael ei drosglwyddo.

Wrth i fusnesau lletygarwch gychwyn ail-agor, mae Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth wedi cyhoeddi canllawiau cychwynnol i fusnesau sy’n gorfod cofnodi a chadw manylion personol cwsmeriaid, staff ac ymwelwyr er mwyn cefnogi’r cynllun profi ac olrhain.

1. Cyflwyniad

Diben y canllawiau hyn yw rhoi gwybodaeth i fusnesau sy’n gweithio yn yr economi ymwelwyr yng Nghymru am y cyfyngiadau a’r gofynion cyfreithiol parhaus sy’n gysylltiedig â’r coronafeirws, ac er mwyn eu helpu i ailagor pan fydd hynny’n cael ei ganiatáu.

Profi, Olrhain, Diogelu – mae’r canllawiau hyn yn cynnwys dolenni i’r strategaeth Profi, Olrhain, Diogelu sy’n bodoli er mwyn gwella gwaith goruchwylio iechyd yn y gymuned, gan sicrhau gwaith olrhain cysylltiadau mewn modd effeithiol a thrylwyr a chefnogi pobl i hunanynysu pan fydd angen.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ar gyfrifolebau cyflogwyr er mwyn helpu â gwaith profi ac olrhain cysylltiadau mewn perthynas â COVID-19. Mae’r gwaith olrhain cysylltiadau yn rhan bwysig o’r strategaeth Profi, Olrhain, Diogelu a fydd yn ein helpu i fyw a gweithio ochr yn ochr â’r feirws tra bo’r gwaith ymchwil yn parhau er mwyn ceisio darganfod triniaethau mwy effeithiol a brechlyn.

Dewch yn ôl i gael rhagor o wybodaeth.

Mae’r ddogfen hon yn berthnasol i bobl sy’n gweithio yn yr economi ymwelwyr er mwyn eu helpu i baratoi i ailagor eu busnesau pan fydd hi’n ddiogel gwneud hynny.

Mae’r economi ymwelwyr yn cynnwys yr holl ymwelwyr sy’n aros ac nad ydynt yn aros a’r gweithgareddau a’r gwariant sy’n gysylltiedig â chyflenwi cynnyrch a gwasanaethau i ymwelwyr gan y sectorau preifat a chyhoeddus. Mae’n cynnwys llu o wahanol amgylcheddau gwaith, o atyniadau yn yr awyr agored y mae’n rhaid talu i’w defnyddio i atyniadau dan do fel amgueddfeydd. Mae hefyd yn cynnwys amrywiaeth o weithgareddau a digwyddiadau.

Mae’r canllawiau hyn yn berthnasol i bobl sy’n gweithio yn yr economi ymwelwyr; er enghraifft:

  • Pobl sy’n gweithredu neu’n rhedeg gwestai a mathau eraill o lety
  • Pobl sy’n gweithredu atyniadau dan do ac yn yr awyr agored i ymwelwyr
  • Pobl sy’n rhedeg neu’n rheoli lleoliadau ar gyfer cynadleddau a digwyddiadau busnes neu hamdden.
  • Pobl sy’n rhedeg tafarndai, bariau a bwytai ar gyfer lleoliadau bwyd.

Y gofynion cyfreithiol

Er mwyn mynd i’r afael â lledaeniad y coronafeirws, gwnaeth Llywodraeth Cymru y Rheoliadau Cyfyngiadau Coronafeirws ym mis Mawrth 2020. Roedd y rhain yn gosod cyfyngiadau caeth ar gynulliadau, symudiadau pobl, a gweithrediad busnesau (roedd yn rhaid i rai ohonynt gau). Mae Llywodraeth Cymru yn rhoi’r flaenoriaeth i ddiogelu pobl, a gyda’r nod hwn, mae nawr yn mynd ati’n ofalus i lacio’r cyfyngiadau symud ac ailagor gweithleoedd. Mae diogelwch, iechyd a llesiant pawb yn bwysicach na dim i ni.

Mae nifer o’r busnesau sy’n rhan o’r economi ymwelwyr yng Nghymru wedi gorfod cau dros dro. Mae’r rhain yn cynnwys gwestai, parciau gwyliau, gwersylloedd, bariau a bwytai. Mae atyniadau i ymwelwyr hefyd wedi cau, yn rhannol oherwydd y gofynion cyffredinol ar bobl i aros gartref yn gyntaf ac yn fwy diweddar y gofynion ar bobl i aros yn lleol.

Mae’r cyfyngiadau hyn yn cael eu llacio’n raddol. Mae hon yn broses raddol a hyd yn oed ar ôl cael caniatâd i ailagor, bydd angen i bob busnes gydymffurfio â chyfyngiadau cyfreithiol parhaus. Wrth wneud hynny byddwn yn canolbwyntio i ddechrau o leiaf ar gadw pellter corfforol ac ar leihau i ba raddau y bydd pobl yn cymysgu dan do.

Mae’r cynigion cyfredol yn yr adolygiad diwethaf ar 31 Gorffennaf, sy’n gallu newid, yn rhagweld ailagor yr economi ymwelwyr fel a ganlyn:

6 Gorffennaf 2020

Atyniadau awyr agored i ymwelwyr wedi Ail-agor

Ar 6 Gorffennaf, fe wnaeth Llywodraeth Cymru godi'r gofyniad i aros yn lleol gan ganiatáu i bobl deithio o amgylch Cymru ac i ymweld ag atyniadau ymwelwyr awyr agored, yn amodol ar ganllawiau cadw pellter cymdeithasol a hylendid dwylo llym.

11 Gorffennaf 2020

Llety gwyliau hunangynhwysol wedi Ail-agor

Dim ond i aelodau o'r un aelwyd neu aelwydydd estynedig y gellir gosod llety hunan-ddarpar.

Mae hyn hefyd yn cynnwys llety â gwasanaeth lle gellir gosod defnydd ystafelloedd gwely yn unig i'r un cartref neu aelwyd estynedig ac nid, er enghraifft, ffrindiau yn archebu ystafell wely ddwbl neu ystafell wely i'r teulu, ac ati.

Mae hyn yn cynnwys unrhyw lety sy’n gwbl  hunangynhwysol, e.e. bythynnod gwyliau, carafanau gwyliau gan gynnwys carafanau teithiol, cartrefi modur modern, cychod a rhywfaint o letyau glampio sydd â’u ceginau a’u hystafelloedd ymolchi eu hun na fyddant yn cael eu defnyddio gan westeion eraill.

Hefyd yn y categori hwn mae:

  • Gwestai a lletyau â gwasanaeth eraill (e.e. lletyau gwely a brecwast, hosteli ayyb) sy’n darparu ystafelloedd en-suite ac sy’n gallu darparu prydau bwyd drwy wasanaeth ystafell.
  • Parciau carafanau lle y mae’r lletyau yn gwbl hunan-gynhaliol – ond bydd y cyfleusterau a rennir ar y safle yn dal i fod ar gau, megis pyllau nofio, cyfleusterau hamdden, cyfleusterau cawod a thoiledau a rennir, cyfleusterau a rennir ar gyfer golchi dillad ayyb, ac ardaloedd cyhoeddus mewn mathau eraill o lety. Mae hyn yn golygu unrhyw safle carafanau neu garafanau teithiol lle y mae gan bob llety ei gyflenwad ei hun o ddŵr ar gyfer cawod, toiled a choginio gan gydymffurfio â’r canllawiau caeth ar fannau gwaredu gwastraff a dŵr a rennir.

Dylai pob cyfleuster a rennir, ac eithrio mannau dŵr a gwaredu, aros ar gau gan gynnwys blociau toiledau, cawodydd, cyfleusterau golchi dillad, bwytai, clybiau nos, tafarnai, caffis, etc.

13 Gorffennaf 2020

Tafarndai, bariau, caffis a bwytai wedi ailagor tu allan
Atyniadau ymwelwyr dan do

25 Gorffennaf 2020

Gwersylla a charafanio a mathau eraill o lety (e.e. hosteli) gyda chyfleusterau a rennir (e.e. toiledau a rennir, ystafelloedd ymolchi, blociau cawod, mannau golchi llestri a chyfleusterau golchi dillad) yn ail-agor.

* Ceginau a rennir - hyd nes bydd canllawiau pellach wedi'u cynhyrchu, ein cyngor yw i weithredwyr gyda mannau cegin a rennir yw cau'r mannau hyn i grwpiau, oni bai bod y llety wedi'i feddiannu gan yr un teulu neu aelwyd estynedig y cytunwyd arni.

3 Awst 2020

Lletygarwch dan do (tafarndai, bariau, caffis a bwytai) yn Ail-agor

Mae lonydd bowlio-deg, neuaddau bingo a Thai arwerthu yn agor

10 Awst 2020

Mae ardaloedd chwarae dan do, pyllau nofio, canolfannau hamdden, canolfannau ffitrwydd dan do a champfeydd yn paratoi ar gyfer ail-agor.

Edrychwch yn ôl yn ddiweddarach am fwy o wybodaeth.

I'w gadarnhau

Digwyddiadau dan ystyriaeth

Edrychwch yn ôl yn ddiweddarach am fwy o wybodaeth.

Bydd dychwelyd i’r gwaith yn ddiogel yn golygu bod angen cydymffurfio â’r gofynion a nodir yn y Rheoliadau Coronafeirws sef ei bod yn rhaid cymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod 2 fetr rhwng pobl wrth iddynt weithio. Rhaid i gyflogwyr hefyd ystyried canllawiau a chanllawiau ategol sydd wedi cael eu cyhoeddi o dan Reoliad 7A.

Ar ben hynny, bydd gofynion cadw pellter corfforol mwy penodol bron yn siŵr o gael eu gosod ar yr economi ymwelwyr. Bydd y rhain yn debyg i’r rheini a roddwyd ar y sector manwerthu. Mae hyn yn golygu ei bod yn rhaid i fusnesau gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod pobl 2 fetr oddi wrth ei gilydd wrth aros i fynd i mewn i safleoedd, yn ogystal â derbyn nifer digon isel o bobl i safleoedd er mwyn sicrhau eu bod yn gallu cadw pellter.

Mae gwaith yn parhau ar y materion hyn, sydd hefyd yn cynnwys adolygu’r pellter o 2 fetr ac i ba raddau y mae modd mabwysiadu dewisiadau eraill pan fo’n briodol.

Bwriad y canllawiau hyn yw helpu busnesau yn yr economi ymwelwyr i ystyried y camau y dylent eu cymryd i sicrhau eu bod yn dychwelyd i’r gwaith yn ddiogel pan fydd mathau penodol o fusnesau’n cael agor, boed hynny gyda neu heb amodau. Mae’r canllawiau’n ystyried y gofynion cadw pellter corfforol o safbwynt y sector hwn, yn ogystal â gofynion statudol eraill ac arferion da eraill i sicrhau bod modd ailagor yn ddiogel i unrhyw un sy’n defnyddio’r busnes, gan gynnwys staff, ymwelwyr a chontractwyr. Mae'r canllawiau hefyd yn cyfeirio at ganllawiau perthnasol eraill sy’n benodol i sectorau. Os bydd unrhyw anghysonder rhwng y canllawiau hyn a’r canllawiau sectoraidd y cyfeirir atynt a’r Canllawiau Statudol a gyhoeddir o dan reoliad 7A, rhaid i chi ddilyn y Canllawiau Statudol.

Nid yw'r ddogfen hon yn disodli cyngor cyfreithiol y dylech ystyried ei gael lle bo angen, nac yn disodli unrhyw rwymedigaethau cyfreithiol, gan gynnwys mewn perthynas ag iechyd a diogelwch, cyflogaeth neu gydraddoldeb. Mae'n bwysig eich bod chi fel busnes neu gyflogwr yn parhau i gydymffurfio â'ch rhwymedigaethau presennol, gan gynnwys y rheini sy'n ymwneud ag unigolion â nodweddion gwarchodedig. Os na fyddwch yn cydymffurfio â'r ddeddfwriaeth iechyd y cyhoedd berthnasol, a'r canllawiau i reoli'r risgiau i iechyd y cyhoedd, gallai’r awdurdodau perthnasol gymryd camau gorfodi.

Mae’r canllawiau hyn yn cynnwys canllawiau anstatudol i’w hystyried wrth gydymffurfio â’r rhwymedigaethau cyfredol hyn. Wrth ystyried sut mae defnyddio’r canllawiau hyn, ystyriwch aelodau’r cyhoedd a chwsmeriaid, yn ogystal â chyflogeion a chontractwyr, ac unrhyw un arall ar y safle.

Er mwyn eich helpu i benderfynu pa gamau mae angen i chi eu cymryd, mae angen i chi gynnal asesiad risg COVID-19 priodol, yn union fel y byddech chi’n ei wneud ar gyfer peryglon iechyd a diogelwch eraill. Dylid ymgynghori â'r undeb llafur cydnabyddedig wrth gynnal yr asesiad risg. Os nad oes undeb llafur cydnabyddedig, dylid ymgynghori â chynrychiolydd a fydd wedi'i ddewis gan y gweithwyr.

Mae hi wedi bod yn hanfodol ymgysylltu’n gynnar â’r sector twristiaeth (gan gynnwys lletygarwch a digwyddiadau), er mwyn dechrau datblygu’r broses o ailagor yn raddol. (hy ailagor gwahanol fathau o fusnesau ar wahanol adegau) Ers cyhoeddi’r map ffordd, mae’r sector wedi parhau i ddatblygu dull gweithredu cydgysylltiedig ac mae grŵp y Tasglu Twristiaeth, ynghyd â Fforymau Rhanbarthol a chanllawiau penodol i is-sectorau ee mynediad i’r awyr agored, wedi arwain at ddull cyson a gwybodus i ystyried y cyfleoedd y gellir eu cyflwyno i Lywodraeth Cymru fel rhan o bob adolygiad 21 diwrnod.

Diolch i bawb sydd wedi rhoi o’u hamser i fod yn rhan o’r datblygiad hwnnw. Drwy gydweithio, mae’r sector wedi nodi fframwaith sylfaenol ar gyfer dychwelyd yn raddol. Mae hwn yn dilyn map ffordd ‘Llacio’ Cyfyngiadau ar ein Cymdeithas a’n Heconomi’ Llywodraeth Cymru.  Mae Llywodraeth Cymru/Croeso Cymru wedi paratoi’r ddogfen hon ar gyfer yr Economi Ymwelwyr/Sector Twristiaeth yng Nghymru. Mae’n seiliedig ar y canllawiau a gyhoeddwyd gan yr Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS) ar Weithio’n Ddiogel yn ystod COVID-19 ar gyfer yr Economi Ymwelwyr/Sector Twristiaeth. Cafodd y canllawiau hyn eu drafftio gyda chyfraniad gan aelodau o Weithgor yr Economi Ymwelwyr; undebau a’r gweinyddiaethau datganoledig, UK Hospitality; VisitBritain; Cymdeithas y Prif Atyniadau i Ymwelwyr; y Gymdeithas Trefnwyr Digwyddiadau; Cymdeithas y Diwydiant Cyfarfodydd, Bwrdd y Diwydiant Digwyddiadau; Cymdeithas Tir a Busnesau Cefn Gwlad; a drwy ymgynghori â'r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (HSE). Mae iechyd y cyhoedd wedi’i ddatganoli yng Nghymru ac mae’r canllawiau penodol hyn ar gyfer Cymru yn adlewyrchu gofynion a deddfwriaeth iechyd a diogelwch cyhoeddus lleol yng Nghymru.

2. Diben y canllawiau hyn

Bwriad y canllawiau hyn yw helpu cyflogwyr, cyflogeion a’r hunangyflogedig yng Nghymru i ddeall sut mae gweithio’n ddiogel yn ystod pandemig COVID-19, gan gydymffurfio â’r Rheoliadau Cyfyngiadau Coronafeirws.

Gobeithio eu bod yn rhoi cyfle ichi ddefnyddio fframwaith ymarferol i feddwl beth mae angen i chi ei wneud i barhau neu i ailddechrau gweithrediadau. Rydym yn deall pa mor bwysig yw gweithio’n ddiogel a chefnogi iechyd a llesiant eich gweithwyr yn ystod y pandemig ac rydym yn gwybod nad yw nifer o fusnesau o’r math hwn yn cynnig eu gwasanaethau arferol ar hyn o bryd oherwydd y Rheoliadau Coronafeirws.

Bydd hi’n bwysig i bob busnes gynnal perthynas waith gref gyda’u Hawdurdod Lleol perthnasol i sicrhau bod unrhyw gynlluniau i ailagor yn ystyried unrhyw bolisïau a chanllawiau lleol. Caiff Awdurdodau Lleol fabwysiadu polisïau a chanllawiau lleol i sicrhau bod busnesau’n ailagor yn ddiogel ac yn cael eu rheoli yn unol â’r ymateb presennol i’r pandemig yn eu cymunedau.

Rhaid i Weinidogion Cymru adolygu’r angen am y gofynion a’r cyfyngiadau yn y rheoliadau bob 21 diwrnod gan ystyried y dystiolaeth ddiweddaraf gan Grŵp Cynghori Gwyddonol ar Argyfyngau y DU a chyngor Prif Swyddog Meddygol Cymru.

Fel y nodwyd yn flaenorol, mae’r canllawiau hyn yn adlewyrchu sgwrs barhaus rhwng Llywodraeth Cymru a’r sector, fel yr amlinellir ym map ffordd y Prif Weinidog ‘Llacio’r Cyfyngiadau ar ein Cymdeithas a’n Heconomi’ (gweler isod). Byddwn yn parhau i weithio gyda rhanddeiliaid ar draws yr economi ymwelwyr i ganfod lle gallai canllawiau ychwanegol fod yn ddefnyddiol, yn enwedig wrth i’r cyfyngiadau gael eu llacio’n raddol, a byddwn yn parhau i adolygu’r canllawiau hyn.

Rydym yn disgwyl i’r ddogfen hon gael ei diweddaru dros amser. Mae’r fersiwn hwn yn gyfredol ddydd Gwener, 2 Gorffennaf 2020.

Bydd yr wybodaeth ddiweddaraf ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru. Os oes gennych chi unrhyw adborth i ni, anfonwch neges e-bost i info@visitwales.com.

2.1 Y prif ystyriaethau ar gyfer pob busnes

Dylai’r camau a’r gweithgareddau rydych chi’n eu cynllunio fod yn gymesur (hy yn addas o ran maint, hyd a lled a graddfa eich busnes), dylid eu hadolygu’n rheolaidd, a rhaid iddynt gynnig ffordd ofalus a graddol o ailagor. Dylai sefydliadau hefyd ganolbwyntio ar greu atebion mae modd eu haddasu, hynny yw atebion y byddai modd eu rhewi neu eu gwrthdroi’n gyflym petai rhagor o achosion o COVID-19.

Hyd yn oed ar ôl llacio’r cyfyngiadau a phan fydd busnesau twristiaeth penodol yn cael ailagor, dim ond pan fyddwch yn teimlo y gallwch wneud hynny’n ddiogel y dylech ailagor neu ailddechrau gweithgareddau. Mae hi’n bwysig hefyd i bob cyflogwr benderfynu pryd fydd hi’n ddiogel dod â staff yn ôl i weithio o’r Cynllun Cadw Swyddi drwy gyfnod y Coronafeirws sydd hefyd yn cael ei alw yn “ffyrlo”. Y nod yw galluogi busnesau ac unigolion sy’n gweithio yn yr economi ymwelwyr i ddiogelu eu staff ac ailagor eu gweithleoedd a galluogi aelodau o’r cyhoedd i fwynhau’r hyn maent yn ei gynnig ar yr un pryd â lleihau risg.

Dim ond yn unol â newidiadau i’r Rheoliadau Cyfyngiadau Coronafeirws y ceir ailagor busnesau’r economi ymwelwyr yn raddol. Dylid ystyried yr holl ganllawiau perthnasol yn briodol hefyd. Mae’r Rheoliadau a’r canllawiau diweddaraf yn cael eu crynhoi mewn tabl yn yr atodiad.

Dylid hefyd ystyried y canllawiau hyn yng nghyd-destun dyletswyddau statudol perthnasol eraill a chanllawiau perthnasol a fydd yn effeithio ar y ffordd rydym yn symud ymlaen. Mae'r rhain yn cynnwys, cyfyngiadau ledled Cymru ar yr angen i unigolion ac aelwydydd hunanynysu gartref os oes ganddynt symptomau o’r coronafeirws, yr angen i ddilyn mesurau cadw pellter cymdeithasol, teithio, addysg a gofal plant.

Bydd y cyfyngiadau sydd ar aelodau hŷn cymdeithas ac ar aelodau sy’n agored i niwed yn glinigol y cynghorir iddynt warchod hefyd yn effeithio ar sut bydd sefydliadau’n gallu ailagor.

Gweithio o fewn rheoliadau a chanllawiau’r coronafeirws

  • Dylai’r holl weithgareddau bob amser ddilyn canllawiau’r llywodraeth mewn perthynas ag iechyd, cadw pellter corfforol a hylendid. Er mwyn penderfynu pa gamau mae angen i chi eu cymryd, mae angen i chi gynnal asesiad risg COVID-19 priodol, yn union fel y byddech chi’n ei wneud ar gyfer peryglon iechyd a diogelwch eraill. Rhaid gwneud yr asesiad risg hwn gan ymgynghori â’r undebau neu’r gweithwyr.

Gweithio o fewn rheoliadau a Amserlen ar gyfer ailagor

  • Dylai busnesau’r economi ymwelwyr ddim ond ailagor pan fyddant yn cael gwneud hynny ac yn unol ag unrhyw lacio perthnasol ar y cyfyngiadau sydd yn y Rheoliadau Cyfyngiadau Coronafeirws yn dilyn yr adolygiad rheolaidd gan Lywodraeth Cymru, a dim ond pan fydd sefydliad yn teimlo ei fod yn barod i wneud hynny.
  • Wrth gynllunio ar gyfer unrhyw ailagor, bydd angen i chi feddwl am unrhyw gyfnodau rhybudd neu drefniadau eraill sydd eu hangen er mwyn i staff sydd ar ffyrlo neu sydd wedi cael eu symud allu dychwelyd i’r gwaith.

Cynllunio a pharatoi gweithleoedd/lleoliadau/adeiladau ar gyfer ailagor

  • Dylai’r cynlluniau fod yn gymesur, dylid eu hadolygu’n rheolaidd, a rhaid iddynt gynnig ffordd ofalus o ailagor.
  • Fel rhan o’r cynlluniau i ailagor, efallai y bydd angen nifer o ymyriadau ffisegol er mwyn gweithredu llawer o’r mesurau a restrir yn y ddogfen hon a’r dogfennau cysylltiedig.
  • Dylech gynnal archwiliadau iechyd a diogelwch statudol ar adeiladau cyn ailagor i staff neu ymwelwyr (ee legionella, tymheredd dŵr, profion nwy a thrydan). Bydd Swyddogion Iechyd yr Amgylchedd Awdurdodau Lleol yn gallu rhoi cyngor gwerthfawr ar ba archwiliadau sydd eu hangen cyn ailagor.
  • Glanhewch ardaloedd cyhoeddus ac ardaloedd y gweithlu’n drwyadl cyn ailagor a rhowch drefniadau glanhau diwygiedig a gwell ar waith.
  • Darparu toiledau mwy diogel i’r cyhoedd. Cyfeiriwch at ganllawiau ar gyfer rheoli toiledau a ddefnyddir gan y cyhoedd yn ddiogel.

Cydraddoldeb ac amrywiaeth

  • Rhaid i chi ystyried hawliau’r rheini sydd â nodweddion gwarchodedig a sut gallant barhau i ddefnyddio eich lleoliad / gwasanaethau yn ddiogel.
  • Rhaid ichi ystyried sut byddwch yn parhau i gydymffurfio â dyletswyddau iaith Gymraeg wrth newid eich gweithgareddau / gwasanaethau.
  • Cofiwch nad oes gan rai pobl fynediad i’r rhyngrwyd. Dylech fod yn cynnig ffordd iddynt allu archebu / gofyn cwestiynau all-lein.

Diogelwch a pharodrwydd am argyfwng

  • Rhaid i chi ystyried goblygiadau diogelwch unrhyw newidiadau a wnewch i’ch ffyrdd o weithio. Byddwch yn ymwybodol o unrhyw wendidau newydd y gallech eu creu’n anfwriadol drwy ddilyn ffyrdd newydd o weithio. Peidiwch â chael gwared ag unrhyw nodweddion diogelwch heb ystyried diogelwch amddiffynnol yn gyffredinol.
  • Rhaid i chi sicrhau bod unrhyw addasiadau oherwydd COVID-19 yn cefnogi eich parodrwydd am argyfwng. Gallai materion gynnwys mannau ymgynnull pan fydd larwm tân, mynediad ar gyfer timau ymateb i argyfwng, delio â phobl dreisgar neu ymosodol a sefyllfaoedd bygythiol eraill. Gwnewch yn siŵr bod y swyddogion cymorth cyntaf hyfforddedig yn dal yn barod i ymgymryd â’r rolau hyn a diweddarwch unrhyw hyfforddiant cymorth cyntaf i gynnwys protocolau COVID-19.

Iechyd – Profi, Olrhain, Diogelu

Cyfathrebu

  • Bydd hyder y cyhoedd yn allweddol er mwyn gallu dychwelyd at fusnes mewn ffordd lwyddiannus a masnachol hyfyw, ac mae cyfathrebu da yn gallu helpu i greu hyn.
  • Efallai y bydd pobl yn poeni am gynulliadau cyhoeddus, yn enwedig pan fydd hynny’n digwydd dan do, am gyfnod hir (gweler y Canllawiau Cadw Pellter Cymdeithasol). Bydd yn rhaid i gynlluniau i ailagor ystyried canfyddiadau'r cyhoedd a bydd angen ystyried y cymunedau lleol sy’n gartref i’ch sefydliad. Bydd cyfathrebu a chysylltiadau da a chyson gyda chymunedau lleol yn hollbwysig i godi hyder yn y gwaith paratoi sydd wedi cael ei wneud i leihau lledaeniad COVID-19

Adolygu

  • Gwnewch yn siŵr bod yr holl fesurau’n cael eu hadolygu’n rheolaidd (bob wythnos o leiaf) ac yn enwedig pan fydd newidiadau i ddeddfwriaeth, canllawiau’r llywodraeth, y gwersi sydd wedi cael eu dysgu ac enghreifftiau eraill o arferion gorau mewn llefydd eraill.
  • Canolbwyntiwch ar greu atebion mae modd eu haddasu, hynny yw atebion y byddai modd eu rhewi neu eu gwrthdroi’n gyflym petai rhagor o achosion o COVID-19. Hy meddyliwch sut byddech chi’n addasu eich arferion gweithredu’n gyflym petai angen.2. Sut mae defnyddio'r canllawiau hyn.

Sut i ddefnyddio'r canllawiau hyn

Mae’r ddogfen hon yn cynnwys canllawiau am sut mae gweithio’n ddiogel. Mae’n cynnwys ystyriaethau ymarferol ynghylch sut mae modd gwneud hyn yn y gweithle.

Dylid darllen y canllawiau hyn ar y cyd â’r Canllawiau ar gyfer y gweithle i gyflogwyr a chyflogeion: COVID19 a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru.

Rhaid i chi hefyd ystyried y canllawiau statudol ar gymryd pob cam rhesymol i gadw pellter corfforol yn y gweithle. Mae dolenni cyflym at y rhain ar gael ar ddiwedd yr adran hon.

Fel y nodwyd yn flaenorol, nid yw’r canllawiau’n disodli unrhyw rwymedigaethau cyfreithiol sy’n ymwneud ag iechyd a diogelwch, cyflogaeth na chydraddoldeb ac mae hi’n bwysig eich bod fel busnes neu gyflogwr yn parhau i gydymffurfio â’ch rhwymedigaethau cyfredol, gan gynnwys y rheini sy’n ymwneud ag unigolion sydd â nodweddion gwarchodedig. Wrth ystyried sut i ddefnyddio'r canllawiau hyn, dylech ystyried gweithwyr llawrydd, gweithwyr asiantaeth, contractwyr a phobl eraill, yn ogystal â'ch cyflogeion.

Mae'r ddogfen hon hefyd yn cynnwys dolenni at ganllawiau manwl perthnasol eraill ar gyfer y diwydiant (ee UK Hospitality Cymru) ac mae’n ystyried yn ymarferol sut mae modd eu gweithredu yn y gweithle. Yng nghyswllt yr economi ymwelwyr, bydd hyn yn wahanol i bobl safle neu eiddo.

Mae hi’n hanfodol edrych ar bethau fesul safle a bydd pob asesiad risg ar gyfer pob safle yn wahanol. Felly dylid defnyddio’r canllawiau hyn gyda pha feysydd bynnag sy’n berthnasol i’ch busnes a dylai unrhyw fesurau a gymerir fod yn briodol i unrhyw anghenion gweithredol.

Bydd angen i bob busnes drosi'r canllawiau hyn yn gamau penodol y bydd angen iddo eu cymryd, gan ddibynnu ar natur y busnes, gan gynnwys maint a math, sut mae’n cael ei drefnu, ei weithredu, ei reoli a’i reoleiddio.

Dolenni trydydd parti

I gael rhagor o wybodaeth, rydym wedi darparu dolenni at wefannau allanol neu wefannau trydydd parti. Byddwch yn dilyn y dolenni i safleoedd eraill ar eich menter eich hun ac nid yw Llywodraeth Cymru yn derbyn unrhyw gyfrifoldeb dros unrhyw un o’r safleoedd hyn na’u cynnwys. Nid yw unrhyw ddolen gennym ni i wefan allanol yn golygu nac yn awgrymu bod Llywodraeth Cymru yn cymeradwyo nac yn derbyn unrhyw gyfrifoldeb am gynnwys na defnydd gwefan o’r fath. Ar ben hynny, efallai y bydd rhywfaint o ganllawiau trydydd parti sy’n benodol i’r diwydiant yn cynnwys cyfeiriadau at Lywodraeth y DU nad ydynt yn berthnasol yng Nghymru, a dylid cofio hyn wrth eu darllen.

2.2 Meysydd mae’r canllawiau hyn yn delio â nhw

Mae’r canllawiau hyn wedi cael eu hanelu at berchnogion busnes a gweithwyr yn y meysydd canlynol. Rhaid cofio nad yw’r canllawiau’n arwydd bod yr holl fusnesau isod yn cael agor. Bydd Llywodraeth Cymru yn egluro pa fusnesau fydd yn cael agor drwy ddiwygio’r Rheoliadau Cyfyngiadau Coronafeirws dros amser.

Gwestai a Llety Ee gwestai, llety hunanddarpar, llety gwely a brecwast, hosteli, gwersylla, tai gwyliau, parciau carafannau a mathau eraill o lety gan gynnwys llety tymor byr.
Atyniadau Dan Do ac yn yr Awyr Agored Ee rheilffyrdd treftadaeth, gerddi, teithiau cerdded, parciau thema, canolfannau adloniant i deuluoedd, ffeiriau sefydlog, arcedau bowlio, sŵau ac acwaria. Efallai y bydd y canllawiau ar ddigwyddiadau ac adloniant hefyd yn ddefnyddiol i atyniadau sy’n symud o gwmpas ee ffeiriau sy’n teithio.
Digwyddiadau Busnes a sioeau defnyddwyr Ee digwyddiadau sy’n cael eu cynnal mewn canolfannau cyfarfodydd, cynadleddau ac arddangosfeydd.
Darparwyr gweithgareddau ee darparwyr antur a gweithgareddau awyr agored, canolfannau awyr agored, etc.
Teithiau Tywys ee teithiau tywys ar fws, teithiau cerdded, etc.
Busnesau lletygarwch Ee caffis, bariau, tafarndai, siopau tecawê a bwytai.

Dylid hefyd darllen y canllawiau ar y cyd â Coronafeirws (COVID-19): canllawiau teithio’n fwy diogel i deithwyr, sydd ar gael yma.

Rydym yn gwybod bod nifer o bobl hefyd yn awyddus i ddychwelyd i’r gwaith neu i wirfoddoli. Mae gan sefydliadau ddyletswydd gofal i wirfoddolwyr i sicrhau cyn belled ag sy’n rhesymol ymarferol na fydd risgiau i’w iechyd a’u diogelwch. Dylai’r canllawiau hyn sy’n ymwneud â gweithio’n ddiogel yn ystod COVID-19 sicrhau bod gwirfoddolwyr yn cael yr un lefel o ddiogelwch i’w hiechyd a'u diogelwch â chyflogeion a’r hunangyflogedig.

Mewn sawl achos yn yr economi ymwelwyr, caiff safleoedd eu rhoi ar osod i gontractwyr a gweithredwyr trydydd parti ar gyfer defnydd penodol. Mewn achosion o’r fath, er bod y safle’n cael ei reoli’n uniongyrchol gan y perchennog, bydd y digwyddiad ei hun yn cael ei reoli gan drefnydd/cynllunydd y digwyddiad.

3. Meddwl am risg

Amcan: Bod pob cyflogwr yn cynnal asesiad risg COVID-19.

Rhaid i chi sicrhau bod yr asesiad risg ar gyfer eich busnes yn mynd i’r afael â risgiau COVID-19, gan ddefnyddio’r canllawiau hyn i helpu gyda’ch penderfyniadau a’ch mesurau rheoli. Nid creu llawer iawn o waith papur yw diben asesiad risg, ond yn hytrach, nodi mesurau synhwyrol i reoli'r risgiau yn eich safle.  Bydd eich asesiad risg yn eich helpu i benderfynu a ydych chi wedi gwneud popeth mae angen i chi ei wneud.

Mae trosglwyddo COVID-19 yn cael ei gysylltu gryfaf â bod mewn cyswllt agos a hir dan do. Mae’r risg o drosglwyddo’r haint ar ei huchaf pan fydd llawer o bobl gyda’i gilydd dros gyfnodau estynedig ac mae cadw pellter corfforol yn fesur lliniaru pwysig. Pan nad oes modd cadw pellter o 2m wyneb yn wyneb, argymhellir yn gryf y dylid mabwysiadu mesurau lliniaru ychwanegol gan gynnwys (ond nid dim ond hyn) gorchuddion wyneb a lleihau hyd y cyswllt.

Mae’r diagram isod yn dangos llwybrau trosglwyddo posibl COVID-19.

Thinking about risk

  1. Unigolyn wedi'u heintio
  2. Unigolyn a allai gael yr haint
  3. Gronynnau neu ddefnynnau mawr
  4. Mae gronynnau mawr yn setlo i'r llawr o fewn rhai eiliadau
  5. Gronynnau neu ddefnynnau canolig
  6. Risg o drosglwyddo drwy ddod i gysylltiad uniongyrchol â defnynnau resbiradol a chyswllt gydag arwynebedd
  7. Defnynnau bychain ac aerosolau
  8. Mae defnynnau bychain yn anweddu ac yn dod yn aerosolau (niwclysau defnynnau) yn y parth yma
  9. Caiff aerosolau eu cario yn yr aer am funudau i oriau

Dylid defnyddio “hierarchaeth rheolaeth” wrth ddewis mesurau atal a lliniaru a dylid ystyried yr holl lwybrau trosglwyddo posibl a dylai’r mesurau fod yn benodol ar gyfer pob lleoliad a gweithgaredd.

Dylid lleihau’r risg i’r lefel isaf sy’n rhesymol ymarferol drwy gymryd camau ataliol, mewn trefn blaenoriaeth. Dyma yw ystyr hierarchaeth rheolaeth. Mae’r rhestr isod yn nodi’r drefn i’w dilyn wrth gynllunio i leihau’r risgiau rydych chi wedi’u canfod yn eich gweithle. Ystyriwch y penawdau yn y drefn a ddangosir, peidiwch â neidio i’r mesur rheoli hawsaf i’w roi ar waith.

  1. Dileu – Ailgynllunio’r dasg neu gyfnewid sylwedd er mwyn dileu neu gael gwared â’r perygl.
  2. Cyfnewid – Cyfnewid y deunydd neu’r broses gydag un llai peryglus.
  3. Rheolaethau peirianyddol – er enghraifft defnyddio offer gwaith neu fesurau eraill i atal cwympiadau lle na allwch chi osgoi gweithio’n uchel, gosod neu ddefnyddio peiriannau ychwanegol i reoli risgiau o lwch neu fygdarth neu wahanu’r perygl oddi wrth weithredwyr drwy ddulliau megis amgáu neu warchod eitemau peryglus o beiriannau/cyfarpar. Rhoi blaenoriaeth i fesurau sy’n diogelu ar y cyd yn hytrach na mesurau unigol.
  4. Rheolaethau Gweinyddol – Mae’r rhain yn ymwneud â chanfod a gweithredu’r gweithdrefnau sydd eu hangen arnoch i weithio’n ddiogel. Er enghraifft: lleihau’r amser mae gweithwyr yn agored i beryglon (ee cylchdroi tasgau); gwahardd defnyddio ffonau symudol mewn ardaloedd peryglus; gosod rhagor o arwyddion diogelwch, a chynnal asesiadau risg.
  5. Dillad a chyfarpar diogelu personol – Dim ond ar ôl rhoi cynnig ar yr holl fesurau blaenorol a chanfod eu bod yn aneffeithiol o ran rheoli’r risgiau i lefel resymol ymarferol, rhaid defnyddio cyfarpar diogelu personol. Er enghraifft, os na allwch chi gael gwared â’r risg o gwympo, defnyddiwch gyfarpar gwaith neu fesurau eraill i leihau pellter a chanlyniadau'r cwympo (os bydd hynny’n digwydd). Os penderfynir defnyddio cyfarpar diogelu personol, dylai’r sawl sy’n ei ddefnyddio ei ddewis a’i osod. Rhaid hyfforddi gweithwyr i wybod sut mae pob eitem o gyfarpar diogelu personol yn gweithio a beth yw ei chyfyngiadau.

Mae’r Sefydliad Iechyd Galwedigaethol wedi paratoi darlun o’r hyn y byddai pob un o’r mesurau arfaethedig hyn yn ei wneud i leihau’r risg o gyswllt.

Mae offer rhyngweithiol ar gael i’ch helpu chi gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch yn Managing risks and risk assessments at work.

Rhaid i asesiadau risg adlewyrchu deddfwriaeth a chanllawiau cyfredol Llywodraeth Cymru.

Gall eich Awdurdod Lleol ddarparu cyngor i gefnogi asesiadau risg. Mae Adrannau Diogelu’r Cyhoedd yn gyfrifol am gefnogi busnesau yn ogystal â chymryd camau gorfodi a rhoi cyngor i’r cyhoedd fel defnyddwyr. Gall swyddogion y cyngor roi templedi ar gyfer asesiadau risg, nodiadau cyfarwyddyd a rhestrau gwirio.

Mae angen i bawb asesu a rheoli risgiau COVID-19. Fel cyflogwr, mae gennych chi ddyletswydd gyfreithiol hefyd i ddiogelu gweithwyr ac eraill rhag risg i’w hiechyd a’u diogelwch. Mae hyn yn golygu bod angen i chi feddwl am y risgiau sy’n eu hwynebu a chymryd pob cam rhesymol ymarferol i’w lleihau, gan gydnabod na allwch chi ddileu’r risg o COVID-19 yn llwyr.

Bydd yr asesiad risg yn cyfrannu at benderfyniadau a mesurau rheoli. Mae’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch yn darparu canllawiau ac enghreifftiau o asesiadau risg.

Mae gan gyflogwyr ddyletswydd i ymgynghori â chyflogeion ynghylch iechyd a diogelwch. Dylai gweithwyr fod yn ymwneud â’r gwaith o asesu risgiau yn y gweithle a datblygu ac adolygu polisïau iechyd a diogelwch yn y gweithle mewn partneriaeth â’r cyflogwr, gyda chefnogaeth eu hundeb llafur neu sefydliad cynrychioliadol arall lle bo hynny’n briodol. Os nad yw’r gweithlu’n perthyn i undeb, rhaid i chi ymgynghori â chynrychiolydd a fydd wedi cael ei ddewis gan y gweithwyr. Fel cyflogwr, ni chewch chi benderfynu pwy fydd y cynrychiolydd.

Dylid annog y cyflogeion i ganfod risgiau, rhoi gwybod amdanynt a chyflwyno adborth ar y risgiau a’r mesurau rheoli, er mwyn gallu eu haddasu.

Wrth feddwl am risg, mae rhai egwyddorion allweddol yn cynnwys:

  • Yr angen i ddangos ffordd ffurfiol, gyson a rhagweithiol o asesu risg a chymryd camau priodol.
  • Dylai asesiadau risg fod yn ddogfennau ‘byw’ a dylid eu hadolygu’n rheolaidd.
  • Dylai asesu risgiau ystyried niwed i iechyd corfforol a meddyliol staff, gwirfoddolwyr a chwsmeriaid.
  • Lleihau’r angen am deithiau gwaith a chyswllt wyneb yn wyneb.
  • Sut mae angen i chi ystyried proffil oedran y gweithlu.
  • Yr angen i ystyried y lefel sylfaenol ddiogel o staff – er enghraifft er mwyn cynnal protocolau COVID-19 penodol neu os bydd aelod o staff neu wirfoddolwr yn mynd yn sâl, neu os bydd angen ynysu’n barhaus. Gall hyn bennu faint o gwsmeriaid mae modd eu cael ar y safle.
  • Ar safleoedd sydd â staff, pa drefniadau mae angen eu rhoi ar waith os bydd rhywun yn mynd yn sâl yn y safle?

Dylai pob asesiad risg gydnabod bod cyfathrebu, hyfforddiant a chyfarpar priodol yn ffactorau pwysig i leihau risg.

Pan fydd yr awdurdod gorfodi, fel yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch neu eich awdurdod lleol, yn dod o hyd i gyflogwyr nad ydynt yn cymryd camau i gydymffurfio â'r ddeddfwriaeth a'r canllawiau iechyd y cyhoedd perthnasol i reoli risgiau i iechyd y cyhoedd, byddant yn ystyried cymryd amrywiaeth o gamau i wella'r modd y caiff risgiau yn y gweithle eu rheoli. Er enghraifft, byddai hyn yn berthnasol i gyflogwyr nad ydynt yn cymryd camau priodol i sicrhau bod pobl yn cadw pellter corfforol pan fo’n bosibl. Mae’r camau y gall yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch eu cymryd yn cynnwys darparu cyngor penodol i gyflogwyr drwy gyhoeddi hysbysiadau gorfodi er mwyn helpu i sicrhau gwelliannau.

Sut mae codi pryder:

3.1 Rheoli risg

Amcan: Lleihau’r risg i’r lefel isaf sy’n rhesymol ymarferol drwy gymryd camau ataliol, mewn trefn blaenoriaeth.

Mae gan weithredwyr yn yr economi ymwelwyr ddyletswydd i leihau’r risg yn y gweithle i’r lefel isaf sy’n rhesymol ymarferol drwy gymryd camau ataliol. Rhaid asesu pob risg, gan gynnal trafodaeth ystyrlon gyda’r staff a/neu eu hundeb llafur cydnabyddedig, cyn ailgychwyn gweithio. Dylai asesiadau risg gynnwys y rheini sy’n gweithio gartref. Os yw'r gyfraith yn mynnu bod gennych chi asesiad risg ysgrifenedig (os oes pum gweithiwr neu ragor) yna mae’n rhaid cofnodi’r canfyddiadau pwysig ac mae’n rhaid rhoi mesurau rheoli ar waith.

Yng nghyd-destun COVID-19 mae hyn yn golygu gweithio drwy'r camau hyn er mwyn:

  • Ym mhob gweithle, golchi dwylo’n amlach a glanhau arwynebau’n amlach.
  • I’r graddau sy’n rhesymol ymarferol dylai busnesau a gweithleoedd yn yr economi ymwelwyr alluogi pobl i weithio gartref. Pan nad yw gweithio gartref yn rhesymol ymarferol, rhaid i gyflogwyr gydymffurfio â’r dyletswyddau cadw pellter corfforol.
  • Efallai fod nifer fach iawn o amgylchiadau gwaith lle na ellir cymryd camau rhesymol i sicrhau pellter o 2 fetr rhwng pobl. Os oes wir angen i’r dasg barhau, yna mae angen cyflwyno mesurau eraill. Pan nad yw’n rhesymol cymryd mesurau mewn perthynas â gweithgaredd penodol, dylai’r busnes ystyried a oes angen i’r gweithgaredd hwnnw barhau er mwyn i’r busnes allu gweithredu, ac os felly, rhaid cymryd yr holl gamau lliniaru posibl i leihau’r risg o drosglwyddo rhwng eu staff a’r rheini a allai fod yn y safle.
  • Meddyliwch sut mae pobl yn teithio’n ôl ac ymlaen i’r gwaith. Os bydd cyflogeion yn treulio llawer o amser ar drafnidiaeth gyhoeddus brysur, mae hyn yn cynyddu’r risg y bydd y feirws yn dod i’r gweithle. Dylech chi fod yn hyblyg gyda hyn, gan gynnwys caniatáu i weithwyr weithio o wahanol leoliadau pan fo’n bosibl, edrych ar amseroedd dechrau a gorffen gwahanol, a chefnogi gweithwyr i deithio yn ôl ac ymlaen i’r gweithle.

Mae rhagor o gamau lliniaru’n cynnwys:

  • Cynyddu pa mor aml mae pobl yn golchi eu dwylo a pha mor aml caiff arwynebau eu glanhau, gan gynnwys diheintio ardaloedd lle bydd llawer o bobl neu fannau sy’n cael eu cyffwrdd yn aml.
  • Cadw’r gweithgaredd lle nad oes modd cadw pellter corfforol mor fyr â phosibl.
  • Defnyddio sgriniau neu rwystrau i gadw pobl ar wahân.
  • Gweithio gefn-wrth-gefn neu ochr yn ochr (yn hytrach na wyneb-i-wyneb) pan fo’n bosibl.
  • Lleihau nifer y bobl mae pob unigolyn yn dod i gyswllt â nhw drwy ddefnyddio ‘partneriaid neu dimau sefydlog’ (er mwyn i bob unigolyn weithio gyda dim ond ychydig o bobl eraill).

Yn olaf, os oes rhaid i bobl weithio wyneb yn wyneb am gyfnod hir gyda mwy na grŵp bach o bartneriaid penodol, yna bydd angen i chi asesu a oes modd i’r gweithgaredd hwn fwrw ymlaen yn ddiogel ai peidio. Ni ddylid gorfodi neb i weithio mewn amgylchedd gwaith anniogel.

Dylai eich asesiad ystyried yn benodol a yw’r bobl sy’n gwneud y gwaith yn arbennig o agored i niwed oherwydd COVID-19. Mae asesiadau risg yn ofyniad cyfreithiol ar gyfer menywod beichiog, dim ots beth yw maint y busnes. Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar wefan Coleg Brenhinol yr Obstetryddion a Gynaecolegwyr yn y COVID-19 virus infection and pregnancy publication.

Dylech hefyd feddwl am oblygiadau diogelwch unrhyw newidiadau rydych chi’n bwriadu eu gwneud i’ch gweithrediadau a’ch arferion mewn ymateb i COVID-19, oherwydd gallai unrhyw ddiwygiadau achosi risgiau diogelwch newydd neu wahanol y bydd angen eu lliniaru.

Mae’r argymhellion sydd yng ngweddill y ddogfen hon yn rhai y dylech chi eu hystyried wrth i chi fynd drwy’r broses hon. Gallech hefyd ystyried unrhyw gyngor sydd wedi cael ei gynhyrchu’n benodol ar gyfer eich sector, er enghraifft gan gymdeithasau masnach neu undebau llafur. Ee mae gan UK Hospitality Cymru ragor o wybodaeth am nifer o rannau o’r economi ymwelwyr a allai helpu gyda’r broses hon gan gynnwys gwestai a mathau eraill o lety, bwytai, tafarndai a bariau, parciau adloniant a pharciau gwyliau.

Os nad ydych chi eisoes wedi gwneud hynny, dylech chi gynnal asesiad o risgiau COVID-19 yn eich gweithle cyn gynted ag sy’n bosibl. Os ydych chi’n gweithredu ar hyn o bryd, mae’n debyg eich bod eisoes wedi meddwl llawer am y materion hyn. Rydym yn argymell eich bod yn defnyddio’r ddogfen hon i ddod o hyd i unrhyw welliannau eraill y dylech chi eu gwneud.

Dylech feddwl am oblygiadau diogelwch unrhyw newidiadau rydych chi’n bwriadu eu gwneud i’ch gweithrediadau a’ch arferion mewn ymateb i COVID-19, oherwydd gallai unrhyw ddiwygiadau achosi risgiau diogelwch neu broblemau hygyrchedd newydd neu wahanol y bydd angen eu lliniaru.  Mae Adrannau 4 ac 8 yn amlinellu’r prif ystyriaethau a chyngor ynghylch Diogelwch.

Er bod y risg i iechyd o ganlyniad i COVID-19 ar flaen meddwl pawb, mae bygythiad terfysgaeth yn dal yn sylweddol. Mae hi’n hanfodol bod busnesau a sefydliadau eraill yn parhau i fod yn ymwybodol o’r bygythiadau hyn wrth iddynt addasu eu gweithrediadau, gan sicrhau bod mesurau diogelwch yn cael eu haddasu’n rhagweithiol i gefnogi ac i ategu unrhyw newidiadau eraill.

3.2 Rhannu canlyniadau eich asesiad risg

Dylech rannu canlyniadau eich asesiad risg â'ch gweithlu. Os yw’n bosibl, dylech chi feddwl am gyhoeddi’r canlyniadau ar eich gwefan, ar wefan benodol i gyflogeion neu drwy borth a ddefnyddir i gyfathrebu â chyflogeion (a byddem yn disgwyl i bob cyflogwr sydd â dros 50 o weithwyr wneud hynny). Efallai fod safonau neu nodau eraill yn y diwydiant y gallwch eu defnyddio i ddangos i unrhyw ymwelwyr, gwesteion a chwsmeriaid eich bod wedi meddwl yn ofalus am risg.

4. Pwy ddylai fynd i'r gwaith

Amcan: Dylai pobl weithio gartref pan fo’n bosibl.

Cydnabyddir na fydd hyn yn bosibl i nifer o weithwyr yn yr economi ymwelwyr. Pan nad yw hyn yn bosibl, rhaid i gyflogwyr gydymffurfio â’r ddyletswydd cadw pellter corfforol. Ni ddylai neb fynd i’r gwaith os yw eich busnes ar gau o dan y Rheoliadau Cyfyngiadau Coronafeirws ac eithrio rhai eithriadau penodol.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Ystyried pwy sy’n gorfod bod yn y safle; er enghraifft dylai gweithwyr cefn tŷ weithio gartref os yw’n bosibl.
  • Cynllunio ar gyfer y nifer sylfaenol o bobl y bydd angen iddynt fod ar y safle er mwyn gweithredu’n ddiogel ac yn effeithiol.
  • Monitro llesiant pobl sy’n gweithio gartref a’u helpu i gadw mewn cysylltiad â gweddill y gweithlu, yn enwedig os bydd y rhan fwyaf o'u cydweithwyr ar y safle.
  • Cadw mewn cysylltiad â gweithwyr oddi ar y safle o ran eu trefniadau gweithio gan gynnwys eu llesiant, eu hiechyd meddyliol a chorfforol a'u diogelwch personol.
  • Darparu cyfarpar i bobl allu gweithio gartref yn ddiogel ac yn effeithiol, er enghraifft mynediad o bell at systemau gwaith.

4.1 Diogelu pobl sydd mewn risg uwch

Amcam: Diogelu unigolion sy’n agored i niwed yn glinigol ac sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol.

  • Cynghorwyd yn gryf i unigolion sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol (gweler y diffiniad yn yr Atodiad) beidio â gweithio y tu allan i’r cartref.
  • Gofynnwyd i unigolion sy’n agored i niwed yn glinigol, y mae mwy o risg iddynt ddioddef salwch difrifol (er enghraifft, pobl sydd â rhai cyflyrau a oedd eisoes yn bodoli, gweler y diffiniad yn yr Atodiad), gymryd gofal ychwanegol wrth gadw pellter cymdeithasol a dylid eu helpu i weithio gartref, naill ai yn eu rôl gyfredol neu mewn rôl arall.
  • Os nad oes modd i unigolion sy’n agored i niwed yn glinigol (ond dim unigolion eithriadol o agored i niwed yn glinigol) weithio gartref, dylid cynnig y rolau mwyaf diogel ar y safle iddynt, gan sicrhau eu bod yn cadw’r pellter angenrheidiol oddi wrth bobl eraill. Os bydd yn rhaid iddynt dreulio amser yn nes na hynny at bobl eraill, dylech chi asesu’n ofalus a ddylai’r gweithgaredd hwn gael parhau. Os felly, dylid cymryd rhagor o gamau lliniaru i leihau’r risg o drosglwyddo rhwng staff (mae Adran 3 yn cynnwys enghreifftiau o'r camau y gellir eu cymryd).  Yn yr un modd ag unrhyw risg yn y gweithle rhaid i chi ystyried dyletswyddau penodol i’r rheini sydd â nodweddion gwarchodedig, gan gynnwys, er enghraifft, mamau beichiog sydd bob amser â hawl i gael cyfnod o’r gwaith gyda thâl llawn os nad oes modd dod o hyd i rolau addas. Dylid hefyd rhoi sylw penodol i bobl sy’n byw gydag unigolion sy’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Darparu cefnogaeth i weithwyr ynghylch iechyd meddwl a llesiant. Gallai hyn gynnwys cyngor neu gymorth dros y ffôn.
  • Edrychwch ar y canllawiau cyfredol i gael cyngor ynghylch pwy sydd yn y grŵp eithriadol o agored i niwed yn glinigol ac yn y grŵp agored i niwed yn glinigol.

4.2 Pobl y mae angen iddynt hunanynysu

Amcan: Gwneud yn siŵr nad yw pobl y cynghorir iddynt aros gartref dan y canllawiau aros gartref cyfredol gan Lywodraeth Cymru yn mynd i’r gwaith yn ffisegol. Mae hyn yn cynnwys unigolion sydd â symptomau COVID-19, yn ogystal â’r rheini sy’n byw gyda rhywun sydd â symptomau a’r rheini y cynghorir iddynt hunanynysu fel rhan o raglen profi, olrhain, diogelu y llywodraeth.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Galluogi gweithwyr i weithio gartref tra byddant yn hunanynysu os yw’n briodol.
  • Edrychwch ar y canllawiau cyfredol ar gyfer cyflogeionchyflogwyr sy’n ymwneud â thâl salwch oherwydd COVID-19.
  • Edrychwch ar y canllawiau cyfredol ar gyfer pobl sydd â symptomau a’r rheini sy’n byw gyda phobl sydd â symptomau.

4.3 Cydraddoldeb yn y gweithle

Amcan: Sicrhau bod pawb yn eich gweithle yn cael cyfle cyfartal ac yn cael eu trin yn deg.

  • Wrth ddefnyddio’r canllawiau hyn, dylai cyflogwyr gofio am eu dyletswydd gofal i fod yn ymwybodol o anghenion penodol grwpiau gwahanol o weithwyr neu unigolion.
  • Mae hi'n anghyfreithlon gwahaniaethu, yn uniongyrchol neu'n anuniongyrchol, yn erbyn unrhyw un oherwydd nodwedd warchodedig megis oedran, ethnigrwydd, rhyw neu anabledd.
  • Ar ben hynny, mae gan gyflogwyr hefyd gyfrifoldebau statudol penodol tuag at weithwyr anabl a'r rhai sy'n famau newydd neu’n fenywod beichiog.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Deall ac ystyried amgylchiadau penodol y rheini sydd â nodweddion gwarchodedig gwahanol.
  • Cynnwys a chyfathrebu’n briodol â gweithwyr y gallai eu nodweddion gwarchodedig olygu bod ganddynt lefel wahanol o risg, neu a allai olygu bod unrhyw gamau rydych chi’n eu hystyried yn amhriodol neu’n anodd iddynt.
  • Ystyried a oes angen i chi roi unrhyw fesurau neu addasiadau penodol ar waith er mwyn ystyried eich dyletswyddau o dan y ddeddfwriaeth cydraddoldeb.
  • Gwneud addasiadau rhesymol i sicrhau na fydd gweithwyr anabl dan anfantais, ac asesu risgiau iechyd a diogelwch mamau newydd neu fenywod beichiog.
  • Deall ac ymateb i bryderon y rheini sy’n ystyried eu hunain mewn mwy o risg.
  • Gwneud yn siŵr na fydd y camau byddwch chi’n eu cymryd yn cael effaith negyddol nad oes modd ei chyfiawnhau ar rai grwpiau wrth gymharu ag eraill, er enghraifft y rheini sydd â chyfrifoldebau gofalu neu’r rheini sydd ag ymrwymiadau crefyddol.

5. Cadw pellter corfforol yn y gwaith

Amcan: Cymryd pob cam rhesymol i gynnal pellter corfforol o 2m, gan gynnwys wrth gyrraedd a gadael y gwaith, yn y gwaith, ac wrth deithio rhwng safleoedd.

  • Efallai fod nifer fach iawn o amgylchiadau gwaith lle nad oes modd gorfodi pobl i gadw pellter corfforol yn llawn na diwygio arferion gweithio. Os oes wir angen i’r dasg barhau, yna mae angen cyflwyno mesurau rhesymol eraill. Pan nad oes modd dilyn y mesurau cadw pellter corffol yn llawn mewn perthynas â gweithgaredd penodol, dylai’r busnes ystyried a oes angen i’r gweithgaredd hwnnw barhau er mwyn i’r busnes allu gweithredu, ac os felly, rhaid cymryd yr holl gamau lliniaru posibl i leihau’r risg o drosglwyddo rhwng eu staff.
  • Golchi dwylo’n amlach a glanhau arwynebau’n amlach, gan gynnwys diheintio ardaloedd lle bydd llawer o bobl neu fannau sy’n cael eu cyffwrdd yn aml.
  • Cadw amser y gweithgaredd mor fyr â phosibl.
  • Gweithio gefn-wrth-gefn neu ochr yn ochr (yn hytrach na wyneb-i-wyneb) pan fo’n bosibl.
  • Lleihau nifer y bobl mae pob unigolyn yn dod i gyswllt â nhw drwy ddefnyddio ‘partneriaid neu dimau sefydlog’ (er mwyn i bob unigolyn weithio gyda dim ond ychydig o bobl eraill).
  • Defnyddio sgriniau neu rwystrau i gadw pobl ar wahân. Mae’r rhain yn arbennig o briodol pan na all unigolyn gadw pellter corfforol ac mae’n cael cyswllt gyda llawer iawn o bobl fel staff y swyddfa docynnau.
  • Mae cadw pellter corfforol yn berthnasol i bob rhan o'r safle lle caiff busnes ei gynnal, nid dim ond y lleoedd y mae pobl yn treulio'r rhan fwyaf o'u hamser. Felly mae’n berthnasol i fynedfeydd ac allanfeydd, ystafelloedd egwyl, safleoedd paratoi a storfeydd, y ffreutur, a lleoedd tebyg. Dyma'r ardaloedd anoddaf o ran cadw pellter corfforol yn aml.

5.1 Cyrraedd a gadael y gwaith

Amcan:

Cadw pellter corfforol rhwng y gweithwyr lle bynnag y bo'n bosibl wrth gyrraedd a gadael y gwaith, a gwneud yn siŵr bod pawb yn golchi eu dwylo ar ôl cyrraedd.

Meddyliwch sut mae pobl yn teithio’n ôl ac ymlaen i’r gwaith a cheisio darparu cefnogaeth i sicrhau nad yw staff yn treulio cyfnodau hir ar drafnidiaeth gyhoeddus brysur. Dylech chi fod yn hyblyg gyda hyn, gan gynnwys caniatáu i weithwyr weithio mewn gwahanol leoliadau pan fo’n bosibl, edrych ar amseroedd dechrau a gorffen gwahanol, a chefnogi gweithwyr i deithio yn ôl ac ymlaen i’r gweithle.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Gwasgaru amseroedd cyrraedd a gadael i osgoi cael llawer o bobl yn cyrraedd ac yn gadael ar yr un pryd, gan ystyried yr effaith ar y rheini sydd â nodweddion gwarchodedig.
  • Darparu rhagor o le parcio neu gyfleusterau fel rheseli beiciau i helpu pobl i gerdded, rhedeg neu feicio i'r gwaith lle bo'n bosibl.
  • Lleihau nifer y teithwyr mewn cerbydau corfforaethol, er enghraifft bysiau mini'r gwaith. Gallai hyn olygu gadael seddi'n wag.
  • Lleihau tagfeydd, er enghraifft, drwy gael rhagor o fynedfeydd i'r gweithle mewn busnesau mwy. 
  • Defnyddio marciau a chyflwyno llif unffordd mewn mynedfeydd ac allanfeydd cefn tŷ neu sydd ar gyfer cyflogeion yn unig a, phan fo’n briodol, ystyried strwythur y safle, y math o weithrediad a phroffil y cwsmeriaid.
  • Darparu cyfleusterau golchi dwylo i weithwyr, neu hylif diheintio dwylo lle nad yw hynny'n bosibl, ger y mynedfeydd a’r allanfeydd. 
  • Darparu dewisiadau eraill yn lle dyfeisiau diogelwch y mae'n rhaid eu cyffwrdd fel bysellbad.
  • Diffinio prosesau gwahanol ar gyfer mynedfeydd/allanfeydd lle bo'n briodol, er enghraifft dadalluogi darllenwyr pasys yn y giatiau tro (turnstiles), ac yn hytrach gofyn i staff ddangos pàs i staff diogelwch o bell.

5.2 Symud o gwmpas adeiladau

Amcan: Cadw pellter corfforol cymaint ag y bo modd wrth deithio drwy’r gweithle.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Lleihau symudiadau pobl drwy eu hannog i beidio â gwneud teithiau diangen mewn adeiladau ac ar safleoedd, er enghraifft, cyfyngu ar fynediad i rai ardaloedd ac annog pobl i ddefnyddio radios neu ffonau pan fydd hynny’n cael ei ganiatáu. Bydd angen glanhau’r eitemau hyn rhwng defnyddwyr os bydd mwy nag un yn eu defnyddio.
  • Cyflwyno mwy o lwybrau unffordd drwy adeiladau. Dylai darparu marciau ar y llawr, pan fo’n briodol, ac arwyddion atgoffa gweithwyr a chwsmeriaid i gadw pellter cymdeithasol pan fo’n bosibl.
  • Gostwng yr uchafswm sy'n cael mynd i lifftiau ar yr un adeg, darparu hylif diheintio dwylo ar gyfer defnyddio'r lifftiau ac annog pobl i ddefnyddio grisiau lle bynnag y bo'n bosibl.
  • Gwneud yn siŵr bod pobl anabl yn gallu cael mynediad i lifftiau.
  • Rheoli’r defnydd a wneir o ardaloedd sy’n cael eu defnyddio gan nifer o bobl gan gynnwys grisiau, coridorau, lifftiau, giatiau tro a rhodfeydd er mwyn i bobl gadw pellter cymdeithasol a glanhau a diheintio'r ardaloedd hyn yn amlach.

5.3 Gweithleoedd a mannau gwaith

Amcan: Cadw pellter corfforol priodol rhwng unigolion pan fyddant wrth eu mannau gwaith.

  • I bobl sy’n gweithio mewn un lle, dylid ad-drefnu eu man gwaith er mwyn iddynt allu cadw pellter corfforol lle bo'n bosibl.
  • Dylid neilltuo mannau gwaith i unigolion penodol lle bo'n bosibl. Os oes angen eu rhannu, dylai’r nifer lleiaf posibl o bobl eu rhannu, gan gadw pellter corfforol a dylid eu glanhau cyn i rywun gwahanol eu defnyddio.
  • Os nad oes modd cadw mannau gwaith 2m ar wahân, dylai’r busnes ystyried a oes angen i’r gweithgaredd hwnnw barhau er mwyn i’r busnes allu gweithredu, ac os felly, dylid cymryd pob cam lliniaru posibl i leihau’r risg o drosglwyddo’r haint.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Adolygu cynlluniau i ganiatáu i weithwyr weithio'n bellach oddi wrth ei gilydd.
  • Defnyddio tâp neu baent ar y llawr i farcio ardaloedd, pan fo’n briodol, er mwyn helpu pobl i gadw eu pellter, neu ddefnyddio arwyddion neu fesurau cyfathrebu eraill gan ystyried nodweddion yr adeilad, yr arddull masnachu a phroffil y cwsmeriaid.
  • Osgoi cael pobl yn gweithio wyneb yn wyneb. Er enghraifft, drwy weithio ochr yn ochr neu drwy wynebu oddi wrth ei gilydd.
  • Defnyddio sgriniau i greu rhwystrau ffisegol rhwng pobl. 
  • Defnyddio system sy’n defnyddio parau cyson os oes yn rhaid i bobl weithio’n agos at ei gilydd. Er enghraifft, glanhau ystafelloedd gwesty neu wasanaethu cyfarpar mewn atyniad dan do.
  • Lleihau’r cyswllt sy’n ymwneud â thrafodion, er enghraifft, ystyried defnyddio taliadau digyswllt ac annog pobl i archebu ar-lein a thalu ymlaen llaw pan fydd hynny’n briodol.
  • Os defnyddir arian parod, annog pobl i olchi eu dwylo’n amlach a chynnig mwy o gyfleusterau golchi dwylo i weithwyr a chwsmeriaid, neu ddarparu hylif diheintio dwylo pan nad yw hynny’n ymarferol.
  • Ailfeddwl am arddangosiadau a hyrwyddiadau i leihau cyswllt uniongyrchol ac i gynnal pellter corfforol.

5.4 Damweiniau, diogelwch a digwyddiadau eraill

Amcan: Damweiniau, diogelwch a digwyddiadau eraill.

  • Mewn argyfwng, er enghraifft, damwain, darparu cymorth cyntaf, tân neu ladrad, ni ddylai fod yn rhaid i bobl gadw’r pellter a argymhellir ar wahân os byddai’n anniogel gwneud hynny.
  • Dylai pobl sy’n helpu eraill roi sylw penodol i fesurau glanweithdra yn syth wedyn gan gynnwys golchi dwylo.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Adolygu eich gweithdrefnau digwyddiadau ac argyfwng i sicrhau eu bod yn adlewyrchu’r gofynion cadw pellter corfforol cymaint ag y bo modd.

6. Rheoli eich cwsmeriaid, eich ymwelwyr a'ch contractwyr

6.1 Ystyriaethau lefel uchel ar gyfer pob rhan o’r economi ymwelwyr

Amcan: Darparu ystyriaethau lefel uchel ar gyfer rheoli cwsmeriaid, ymwelwyr a chontractwyr.

  • Aseswch nifer y cwsmeriaid, neu ddwysedd y dorf, a fyddai’n galluogi pobl i gadw pellter corfforol yn rhesymol mewn unrhyw ofod. Bydd hyn yn amrywio yn ôl y cynllun neu’r defnydd. Bydd hyn yn golygu bod angen ystyried cyfanswm arwynebedd y llawr yn ogystal â mannau cul ac ardaloedd prysur.
  • Ar gyfer atyniadau dan do ac yn yr awyr agored, a lleoliadau digwyddiadau busnes, meddyliwch am gyfyngu ar nifer y cwsmeriaid neu addasu dwysedd y dorf ar unrhyw adeg drwy roi tocynnau gydag amser arnynt neu drwy ofyn i gwsmeriaid archebu ymlaen llaw pan fo’n bosibl. 
  • Meddyliwch sut bydd cwsmeriaid a chyflogeion yn symud mewn ardaloedd lle ceir tagfeydd, er enghraifft drysau rhwng ardaloedd dan do ac yn yr awyr agored.
  • Adolygwch sut mae cwsmeriaid yn symud drwy'r lleoliad ac o’i gwmpas (dan do ac yn yr awyr agored) a meddyliwch sut gallech chi addasu llif y cwsmeriaid a’r cyflogeion i leihau tagfeydd a chyswllt; er enghraifft, rheoli ciwiau neu lif unffordd, pan fo’n bosibl. 
  • Ewch ati i greu arwyddion clir i gwsmeriaid yn egluro’r darpariaethau sydd ar waith, gan eu hatgoffa i gadw pellter corffol (gan gynnwys pellter oddi wrth gyflogeion) a'u hannog i ddefnyddio taliadau digyswllt.
  • Rheolwch giwiau i sicrhau nad ydynt yn achosi risg i unigolion nac i fusnesau eraill, er enghraifft drwy gyflwyno systemau ciwio, defnyddio rhwystrau a chael aelod o staff wrth law i gyfarwyddo’r cwsmeriaid. Gall hyn gynnwys defnyddio safleoedd yn yr awyr agored i giwio pan fydd hynny ar gael ac yn ddiogel, er enghraifft rhai meysydd parcio. Gwnewch yn siŵr bod gennych chi gynlluniau wrth gefn ar gyfer cyfnodau o dywydd gwael.
  • Gwnewch yn siŵr bod unrhyw newidiadau i fynedfeydd, allanfeydd a rheoli ciwiau yn ystyried addasiadau rhesymol ar gyfer y rheini sydd eu hangen, gan gynnwys cwsmeriaid anabl.
  • Anogwch y cwsmeriaid i ddefnyddio hylif diheintio dwylo neu gyfleusterau golchi dwylo wrth iddynt ddod i’r safle er mwyn lleihau’r risg o drosglwyddo drwy gyffwrdd cynnyrch neu arwynebau.
  • Atgoffwch y cwsmeriaid a ddaw gyda phlant eu bod nhw’n gyfrifol am eu goruchwylio bob amser ac y dylent ddilyn y canllawiau cadw pellter corfforol.
  • Gweithiwch gyda’ch awdurdod lleol a’ch landlord i ystyried effaith eich prosesau, gan gynnwys ciwiau, ar ardaloedd cyhoeddus fel y stryd fawr a meysydd parcio cyhoeddus ac allanfeydd tân sydd y tu allan i dir y cyhoedd ac sydd arno. 
  • Gweithiwch gyda’ch cymuned gyfagos i ystyried effaith eich gweithgareddau.
  • Dynodwch safleoedd amlwg lle bydd cyflogeion ar gael i helpu cwsmeriaid gan gadw 2 fetr oddi wrthynt.
  • Gweithiwch gyda busnesau cyfagos a'r awdurdodau lleol i feddwl sut gellid gwasgaru nifer y bobl sy’n cyrraedd drwy gydol y dydd; er enghraifft, drwy addasu’r oriau agor. Gallai hyn helpu i leihau’r baich ar drafnidiaeth gyhoeddus yn ystod amseroedd allweddol ac osgoi gorlenwi.

6.2 Darparu ac esbonio'r canllawiau sydd ar gael – adnoddau penodol

Amcan: Rhoi dolenni at ffynonellau sy’n berthnasol i’r diwydiant ac at adnoddau penodol ar gyfer pob rhan o’r economi ymwelwyr.

Dylid ystyried y canllawiau a'r adnoddau sector benodol a nodir isod pan fyddant yn berthnasol. Mae hi’n bosibl y bydd y canllawiau y cyfeirir atynt isod gan gorff neu gymdeithas fasnach yn cynnwys dogfennau arferion gorau, templedi a rhagor o gyngor manwl i sector penodol neu ar amgylcheddau penodol. Mae hi hefyd yn bosibl y bydd cyrff y diwydiant yn gallu darparu enghreifftiau neu dempledi er mwyn i chi allu cynnal asesiad risg priodol.

Gan weithio gydag UK Hospitality (UKH) mae UKH Cymru wedi cyfuno sawl rhan o’r economi ymwelwyr mewn un ddogfen ganllawiau: Reopening guidance for hospitality.

Er nad yw’n gynhwysfawr, mae modd ei defnyddio ar y cyd â’r dolenni isod i ddarparu rhagor o wybodaeth ac adnoddau ar gyfer eich asesiad risg. Mae’r canllawiau Lletygarwch hyn yn berthnasol i fusnesau ar draws y DU ac mae modd eu haddasu yn ôl amgylchiadau lleol.

Rhagor o wybodaeth a chanllawiau

I gael rhagor o wybodaeth a chanllawiau, rydym wedi darparu dolenni at wefannau allanol neu wefannau trydydd parti. Byddwch yn dilyn y dolenni i safleoedd eraill ar eich menter eich hun ac nid yw Llywodraeth Cymru yn derbyn unrhyw gyfrifoldeb dros unrhyw un o’r safleoedd hyn na’u cynnwys.  Nid yw unrhyw ddolen gennym ni i wefan allanol yn golygu nac yn awgrymu bod Llywodraeth Cymru yn cymeradwyo nac yn derbyn unrhyw gyfrifoldeb am gynnwys na defnydd gwefan o’r fath. Ar ben hynny, efallai y bydd rhai safleoedd sy’n benodol i ddiwydiant penodol yn cynnwys cyfeiriadau gan Lywodraeth y DU nad ydynt yn berthnasol yng Nghymru.

6.2.1 Gwestai a Busnesau Llety/Lletygarwch
Gwestai a mathau eraill o lety: Mae UK Hospitality Cymru wedi cyhoeddi canllawiau sy’n cynnwys gwestai a mathau eraill o lety.
Hunanddarpar: Yn ogystal â’r canllawiau gan UKH Cymru a nodir uchod, mae canllawiau ychwanegol i’r sector ar gael gydag adnoddau a chyngor.
Carafannau/gwersylla/cartrefi modur a pharciau gwyliau: Yn ogystal â’r canllawiau gan UKH Cymru a nodir uchod, mae canllawiau ychwanegol i’r sector ar gael gydag adnoddau a chyngor.
Cychod gwestai/llogi cychod gwyliau a dyfrffyrdd
Bariau, bwytai, caffis ac arlwyo
6.2.2 Atyniadau dan do ac yn yr awyr agored, darparwyr gweithgareddau a thywysyddion teithiau

Chwaraeon a hamdden canllawiau gan gynnwys gweithgareddau ar y traeth ac ar gwch

Parciau adloniant, atyniadau a chanolfannau adloniant i deuluoedd: Mae canllawiau wedi cael eu cyhoeddi gan UK Hospitality.
Atyniadau: Yn ogystal â’r canllawiau gan UK Hospitality mae Cymdeithas y Prif Atyniadau i Ymwelwyr (ALVA) hefyd yn datblygu canllawiau i atyniadau unigol ymysg eu haelodau ac yn rhannu templedi / enghreifftiau o’r arferion gorau er mwyn i atyniadau dan do ac yn yr awyr agored allu cynnal asesiadau risg.

Lleoliadau/adeiladau/atyniadau Diwylliant a Threftadaeth:

Lleoliadau digwyddiadau dan do ac yn yr awyr agored (ee theatrau, sinemâu a neuaddau cyngerdd a gwyliau awyr agored): Bydd rhai yn dod o dan ganllawiau Llywodraeth y DU ar Ddigwyddiadau ac Adloniant.
  • Dolen i ddilyn - dewch yn ôl
Sŵau ac acwaria: Mae Cymdeithas Prydain ac Iwerddon (BIAZA) wedi cyhoeddi adnoddau a chanllawiau sydd ar gael i sŵau ac acwaria.
Canllawiau ar gyfer ailagor safleoedd naturiol a diwylliannol at ddibenion hamdden a gyhoeddwyd gan Cyfoeth Naturiol Cymru.
Darparwyr Gweithgareddau ac Anturiaethau : Mae Cynghrair Awyr Agored Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ychwanegol.
Teithiau tywys
Chwaraeon a hamdden canllawiau gan gynnwys gweithgareddau ar y traeth ac ar gwch
Dylai Rheilffyrdd Treftadaeth ddilyn y cynllun adfer Office of Rail and Road (ORR)
Darparu toiledau
6.2.3 Digwyddiadau busnes

Mae’r adran hon yn rhoi sylw i ddigwyddiadau busnes, cyfarfodydd, cynadleddau, arddangosfeydd, ffeiriau masnach a sioeau defnyddwyr (digwyddiadau wedi’u trefnu) sy’n cael eu cynnal mewn canolfannau cyfarfodydd, cynadleddau ac arddangosfeydd. Cyfeirir at ganllawiau perthnasol isod.

Cyfarfodydd : Mae Cymdeithas y Diwydiant Cyfarfodydd wedi cynhyrchu canllawiau’n benodol ar gyfer lleoliadau cynadleddau a chyfarfodydd, sydd hefyd wedi cael eu cynnwys yng nghanllawiau Lletygarwch ehangach y DU.
Canolfannau arddangosfeydd a chynadleddau: Mae canllawiau ar gael gan y cyrff diwydiant canlynol:
Gofynion arlwyo: Dylech chi ystyried y canllawiau ar gyfer y gweithle yn ogystal â chanllawiau perthnasol ar Dafarndai a Bwytai a chanllawiau Arlwyo’r DU ar gyfer gofynion arlwyo.
6.2.4 Canllawiau ar gyfer digwyddiadau

Mae canllawiau ar gyfer digwyddiadau a gwyliau awyr agored wrthi’n cael eu datblygu’n unol â’r amserlenni ailagor tebygol – dewch yn ôl i weld y rhain.

6.3 Ystyriaethau diogelwch cyffredinol

Yn anochel bydd addasu i fesurau COVID-19 yn arwain at newidiadau i bolisïau, prosesau a gweithdrefnau gweithredu gwestai, atyniadau dan do ac yn yr awyr agored a chanolfannau a lleoliadau ar gyfer digwyddiadau busnes. Dylid bob amser ystyried unrhyw newidiadau ochr yn ochr â’r goblygiadau i ddiogelwch. Os oes gennych chi adran neu reolwr diogelwch, dylid ymgynghori â nhw i helpu i sicrhau bod diogelwch da yn cael ei gynnal cymaint ag y bo modd ac nad oes unrhyw ganlyniadau anfwriadol i ddiogelwch o ganlyniad i’r newidiadau. Dylid cyflawni hyn drwy gynnal asesiad risg diogelwch.

Dyma enghreifftiau penodol lle gallai goblygiadau godi mewn perthynas â diogelwch: ciwio, archwilio a sgrinio (pan fydd hyn wedi cael ei gyfarwyddo gan bolisi ehangach gan y llywodraeth ar ddiogelwch) bod yn wyliadwrus am fygythiadau posibl a rheoli mynediad. Efallai y bydd angen i’ch sefydliad ystyried rhai eraill.

6.3.1 Ciwiau a chadw pellter corfforol

Er na fydd torfeydd dwys yn debygol os bydd y mesurau cadw pellter corfforol yn gweithio’n iawn, mae’n bosibl y bydd cynllun diwygiedig ardaloedd yn peri risgiau diogelwch newydd, yn enwedig pan fydd nifer o giwiau’n cael eu creu. Mae’r ystyriaethau’n cynnwys:

  • Dylai gweithredwyr geisio trefnu ciwiau mewn ardaloedd sy’n cael eu diogelu, NI ddylai gweithredwyr gael gwared ag unrhyw nodweddion diogelwch neu gelfi stryd defnyddiol heb ystyried diogelwch amddiffynnol yn gyffredinol.
  • Os oes yn rhaid ciwio y tu allan i ardaloedd sy’n cael eu diogelu, yna dylech chi ystyried a lliniaru’r mannau gwan drwy: cyfeirio ciwiau y tu ôl i strwythurau ffisegol parhaol (ee celfi stryd, bolardiau, parciau trolïau a rheseli beiciau) i ddarparu atalfa weledol ac oedi; cau mynediad i gerbydau i fannau a rennir; addasu amseroedd gwasanaethu a danfon nwyddau; lleihau'r cyfleoedd i gerbydau ryngweithio â cherddwyr (gan gynnwys cerbydau a allai fod yn wrthwynebus); codi rhwystrau cadarn; cyflwyno cyfyngiad cyflymder is a mesurau gostegu traffig.
  • Dylai gweithredwyr osgoi rhoi gwybodaeth fanwl a chredwyd a allai helpu gelyn i ddod o hyd i darged deniadol ac ymosod arno. Yn benodol, ni ddylid cynnwys hyn yn yr asesiadau risg manwl a gyhoeddir ar wefannau cyhoeddus. Meddyliwch am y negeseuon, yn y safle ac yn enwedig ar-lein, sy’n rhoi sylw manwl i wybodaeth am leoliadau ac amseroedd ciwiau, nifer y bobl a ddisgwylir, ac awgrymu cael gwared â nodweddion diogelwch fel celfi stryd, bolardiau etc.

6.3.2 Archwilio a sgrinio

Efallai y bydd angen addasu’r prosesau i archwilio a sgrinio staff, contractwyr a chwsmeriaid er mwyn glynu wrth y mesurau cadw pellter cymdeithasol.

  • Er mwyn gallu cynnal diogelwch ac ataliaeth effeithiol, dylid parhau i archwilio a sgrinio fel sy’n briodol ac yn unol â pholisïau’r sefydliad.
  • Gwnewch yn siŵr bod y staff diogelwch yn ddiogel ac yn teimlo’n ddiogel. Er enghraifft, mynediad at gyfarpar diogelu personol priodol a chyfleusterau golchi dwylo, a’u bod yn gallu ac yn teimlo’n ddigon hyderus i godi unrhyw bryderon.
  • Mae’r Ganolfan Diogelu Seilwaith Cenedlaethol (CPNI) wedi cyhoeddi canllawiau ar addasu prosesau archwilio a sgrinio cyfredol er mwyn ystyried cadw pellter corfforol. Mae manylion ar gael hefyd gan eich Cynghorydd Diogelwch Gwrthderfysgaeth Heddlu lleol, sydd ar gael ar-lein.

6.3.3. Staff, swyddogion diogelwch a stiwardio

Mae hi’n hanfodol bod y staff yn parhau i fod yn wyliadwrus a’u bod yn gweithredu ar fygythiadau posibl i ddiogelwch gan gynnwys terfysgaeth a throseddau ehangach. Cynghorir:

  • Parhau i sicrhau bod ymwybyddiaeth o fygythiadau diogelwch yn cael ei chodi ochr yn ochr â risgiau iechyd a diogelwch drwy sesiynau briffio staff.
  • Er y bydd stiwardiaid a swyddogion diogelwch yn canolbwyntio ar reoli pobl a chiwiau am resymau diogelwch COVID-19, dylent barhau i gadw llygad barcud am weithgarwch amheus a rhoi gwybod amdano cyn gynted â phosibl.
  • Yn ddelfrydol meddyliwch am ddarparu stiwardiaid ar wahân i reoli’r elfennau cadw pellter cymdeithasol a’r elfennau cysylltiedig eraill er mwyn i’ch staff diogelwch allu canolbwyntio ar eu cyfrifoldeb craidd sef cadw’r safle’n ddiogel rhag bygythiadau.
  • Gwnewch yn siŵr bod system gyfathrebu dda ar waith i roi gwybod i bobl am unrhyw ddigwyddiad. Cynhaliwch ymarfer neu brawf byr i sicrhau bod y gweithdrefnau a’r cyfarpar yn gweithio’n iawn.

6.3.4 Mynediad cyfyngedig

Dylai mynedfeydd sy’n cynnig mynediad cyfyngedig, fel y rheini sy’n agor drwy ddefnyddio bysellbad, biometreg a/neu basys barhau i fod ar waith yn llawn. Ni ddylid eu dadysgogi.

  • Dylid tynnu sylw at badiau pin a biometreg fel ‘pwyntiau cyffwrdd’ a dylid eu glanhau’n rheolaidd (nodyn: yn gyffredinol, nid yw’r rhain yn cael eu cyffwrdd mor aml â handlenni drysau)
  • Bydd cardiau rheoli mynediad agosrwydd (staff) yn gweithio o hyd at 10cm oddi wrth y darllenydd. Mae modd rhoi gwybod i’r staff nad oes angen i’r cerdyn gyffwrdd y darllenydd.

7. Glanhau'r gweithle

7.1 Cyn ailagor

Amcan: Sicrhau bod unrhyw safle neu leoliad sydd ar gau neu sy’n gweithredu'n rhannol yn lân ac yn barod i ailddechrau, gan gynnwys:

  • Cynnal asesiad ar gyfer yr holl safleoedd, neu rannau o safleoedd, sydd ar gau, cyn ailddechrau gweithio.
  • Dilyn gweithdrefnau glanhau a darparu hylif diheintio dwylo cyn ailddechrau gweithio.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Gwirio a oes angen i chi wasanaethu neu addasu systemau awyru, er enghraifft, er mwyn sicrhau nad yw’r lefelau awyru yn gostwng yn awtomatig gan fod nifer y bobl sy'n bresennol yn is na'r arfer.
  • Nid oes angen addasu'r rhan fwyaf o systemau awyru, ond os yw systemau'n gwasanaethu nifer o adeiladau neu os nad ydych yn siŵr, dylid gofyn am gyngor gan eich peirianwyr neu gynghorwyr awyru ac aerdymheru (HVAC).

7.2 Cadw'r gweithle'n lân

Amcan: Cadw'r gweithle'n lân ac atal trosglwyddiad drwy gyffwrdd ag arwynebau wedi’u heintio.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Glanhau ardaloedd gwaith a chyfarpar yn aml rhwng eu defnyddio, gan ddefnyddio eich cynnyrch glanhau arferol.
  • Glanhau gwrthrychau ac arwynebau sy’n cael eu cyffwrdd yn rheolaidd yn aml, gan gynnwys tiliau hunan-wasanaeth, trolïau, peiriannau coffi, peiriannau hapchwarae neu ddyfeisiau sy’n cael eu dal gan y staff, a gwneud yn siŵr bod trefniadau digonol ar gyfer gwaredu’r cynnyrch glanhau.
  • Tacluso mannau gwaith a chael gwared â gwastraff ac eiddo o'r ardal waith ar ddiwedd sifft.
  • Os ydych yn glanhau ar ôl achos o COVID-19 sy'n hysbys neu sy’n cael ei amau yna darllenwch y canllawiau penodol.

7.3 Hylendid – golchi dwylo, cyfleusterau glanweithdra a thoiledau

Amcan: Helpu pawb i ddilyn mesurau hylendid da yn ystod y diwrnod gwaith.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Defnyddio arwyddion a phosteri i feithrin ymwybyddiaeth o dechneg dda ar gyfer golchi dwylo, yr angen i gynyddu pa mor aml mae pobl yn golchi dwylo, osgoi cyffwrdd â'ch wyneb a phesychu neu disian i mewn i hances bapur sy'n cael ei rhoi yn y bin yn ddiogel, neu i'ch braich os nad oes hances bapur ar gael.
  • Darparu arwyddion a nodiadau atgoffa rheolaidd i gadw at safonau hylendid.
  • Darparu hylif diheintio dwylo mewn sawl lleoliad yn ogystal ag ystafelloedd ymolchi.
  • Gosod canllawiau clir ar gyfer glanhau a defnyddio toiledau er mwyn sicrhau eu bod yn cael eu cadw'n lân a bod pellter corfforol yn cael ei gadw cymaint â phosibl.
  • Glanhau’r ardaloedd prysur a'r pwyntiau sy’n cael eu cyffwrdd yn aml yn well.
  • Dylid defnyddio cyn lleied â phosibl o doiledau symudol a dylid bod yn arbennig o ofalus wrth lanhau toiledau symudol.
  • Defnyddio marciau cadw pellter corfforol ar gyfer ardaloedd cyffredin eraill megis toiledau, cawodydd, loceri ac ystafelloedd newid ac mewn unrhyw ardaloedd eraill lle bydd pobl yn tueddu i giwio.
  • Darparu mwy o gyfleusterau gwastraff a chasglu sbwriel yn amlach.
  • Darparu cyfleusterau sychu dwylo – naill ai tyweli papur neu beiriannau sychu trydanol.

7.4 Trin nwyddau a deunyddiau eraill

Amcan: Lleihau’r trosglwyddo drwy gyswllt â nwyddau a deunyddiau eraill.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Annog pobl i olchi eu dwylo’n amlach a chynnig mwy o gyfleusterau golchi dwylo i weithwyr a chwsmeriaid, neu ddarparu hylif diheintio dwylo pan nad yw hynny’n ymarferol.
  • Sefydlu pwyntiau gollwng a chasglu lle bo hynny’n bosibl, yn hytrach na phasio nwyddau o law i law.
  • Glanhau pwyntiau cyffwrdd allanol a mewnol yn unol â chanllawiau’r sector er enghraifft, reids mewn parciau thema ac atyniadau. Meddyliwch hefyd am gyflwyno mannau glanhau dwylo yn syth cyn ac ar ôl i gwsmeriaid eu defnyddio.
  • Cadw eitemau sy’n cael eu dychwelyd ar wahân i’r nwyddau / stoc sy’n cael eu harddangos i leihau’r tebygolrwydd o drosglwyddo drwy gyffwrdd.

8. Cyfarpar Diogelu Personol a gorchuddion wyneb

Mae cyfarpar diogelu personol yn diogelu’r defnyddiwr yn erbyn risgiau iechyd neu ddiogelwch yn y gwaith. Mae’n gallu cynnwys eitemau fel helmedau diogelwch, menyg, cyfarpar diogelu’r llygaid, dillad llachar, esgidiau diogelwch a harneisiau diogelwch. Mae hefyd yn cynnwys cyfarpar diogelu anadlol, fel masgiau wyneb.

Os ydych eisoes yn defnyddio cyfarpar diogelu personol yn eich gwaith i amddiffyn yn erbyn risgiau heb fod yn rhai COVID-19, dylech barhau i wneud hynny.

Ar ddechrau’r ddogfen hon, rydym wedi disgrifio’r camau mae angen i chi eu cymryd i reoli risg COVID-19 yn y gweithle. Mae hyn yn cynnwys gweithio gartref a chymryd pob cam rhesymol i gadw pellter corfforol o 2m ar eich safle. Wrth reoli'r risg o COVID-19, nid yw cyfarpar diogelu personol ychwanegol y tu hwnt i'r hyn yr ydych yn ei wisgo fel arfer yn cael ei argymell. Y rheswm am hyn yw bod COVID-19 yn fath gwahanol o risg i’r risgiau rydych chi fel arfer yn eu hwynebu mewn gweithle.  Mae angen ei reoli drwy gadw pellter corfforol, hylendid a thimau neu bartneriaid sefydlog, nid drwy ddefnyddio cyfarpar diogelu personol. Yr eithriad yw lleoliadau clinigol, fel ysbyty, neu lond dwrn o rolau eraill y mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cynghori pobl i ddefnyddio cyfarpar diogelu personol ar eu cyfer. Er enghraifft, ymatebwyr cyntaf (gan gynnwys swyddogion cymorth cyntaf) a swyddogion gorfodi mewnfudo. Os ydych chi yn un o'r grwpiau hyn, dylech gyfeirio at y cyngor yn: Information for Health and Social Care professionals – Wales.    

Oni bai eich bod mewn sefyllfa lle mae'r risg o drosglwyddo COVID-19 yn uchel iawn, dylai eich asesiad risg adlewyrchu'r ffaith bod rôl cyfarpar diogelu personol wrth ddarparu gwarchodaeth ychwanegol yn gyfyngedig dros ben. Fodd bynnag, os yw eich asesiad risg yn dangos bod angen cyfarpar diogelu personol, yna mae'n rhaid i chi ddarparu’r cyfarpar diogelu personol hwn yn rhad ac am ddim i weithwyr sydd ei angen. Rhaid i unrhyw gyfarpar diogelu personol a ddarperir ffitio'n iawn.

Rhagor o wybodaeth am gyfarpar diogelu personol yng Nghymru: Coronafeirws a chyfarpar diogelu personol. Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ar y Coronafeirws a chyfarpar diogelu personol, dylid dilyn y canllawiau hyn a byddant yn cael eu diweddaru yn ôl y galw.

Dylai gorchuddion wyneb gynnwys tair haen fel y nodir gan Sefydliad Iechyd y Byd ond nid oes angen iddynt fod yn fasgiau wyneb graddfa feddygol. Nid ydynt yn fath o gyfarpar diogelu personol ac mae eu diben yn wahanol i gyfarpar diogelu personol – gweler y Cwestiynau Cyffredin ar orchuddion wyneb i gael rhagor o fanylion.

Mae rhai amgylchiadau lle gallai gwisgo gorchudd wyneb gynnig ychydig bach o fantais fel mesur rhagofalus. Mae'r dystiolaeth yn awgrymu nad yw gwisgo gorchudd wyneb yn eich diogelu chi, ond gallai ddiogelu eraill os yw’r haint arnoch chi ond nad ydych chi wedi datblygu symptomau.

Mae gorchudd wyneb yn gallu bod yn syml iawn ac mae modd gwisgo un mewn llefydd caeedig lle nad yw’n bosibl cadw pellter corfforol. Mae angen iddo gynnwys tair haen a gorchuddio eich ceg a’ch trwyn. Mae’n wahanol i fasg wyneb, fel y masgiau llawfeddygol neu’r anadlyddion sy’n cael eu defnyddio gan weithwyr iechyd a gweithwyr gofal. Yn yr un modd, nid yw gorchudd wyneb yr un fath â’r cyfarpar diogelu personol sy’n cael ei ddefnyddio i reoli risgiau fel llwch a chwistrell mewn cyd-destun diwydiannol. Rhaid i gyflenwadau o gyfarpar diogelu personol, gan gynnwys masgiau wyneb, barhau i gael eu cadw ar gyfer y bobl mae eu hangen arnynt i’w hamddiffyn rhag risgiau yn eu gweithle, fel gweithwyr iechyd a gofal, a phobl sy’n gweithio mewn lleoliadau diwydiannol fel y rheini sy’n wynebu peryglon llwch.

Mae’n bwysig gwybod mai gwan yw’r dystiolaeth am fantais defnyddio gorchudd wyneb i amddiffyn pobl eraill, ac mae’n debygol na chaiff gwisgo gorchudd wyneb lawer o effaith. Ni ddylai gorchuddion wyneb ddisodli’r ffyrdd eraill o reoli risg, gan gynnwys lleihau’r amser sy’n cael ei dreulio mewn cyswllt, defnyddio partneriaid a thimau sefydlog ar gyfer gwaith agos, a golchi dwylo ac arwynebau’n amlach. Y mesurau eraill hyn yw’r ffyrdd gorau o reoli risg yn y gweithle ac ni fyddai’r llywodraeth felly’n disgwyl gweld cyflogwyr yn dibynnu ar orchuddion wyneb i reoli risg at ddibenion eu hasesiadau iechyd a diogelwch.

Mae gwisgo gorchudd wyneb yn ddewisol ac nid yw’r gyfraith yn mynnu ei bod yn rhaid gwneud hynny, gan gynnwys yn y gweithle. Os byddwch chi’n dewis gwisgo un, mae hi’n bwysig defnyddio gorchuddion wyneb yn iawn a golchi eich dwylo cyn eu rhoi ymlaen a'u tynnu i ffwrdd. Dylech fod yn barod i dynnu eich gorchudd wyneb os bydd yr heddlu a staff yn gofyn i chi wneud hynny er mwyn gallu eich adnabod.

Dylai cyflogwyr gefnogi eu gweithwyr i ddefnyddio gorchuddion wyneb yn ddiogel os ydynt yn dewis gwisgo un. Mae hyn yn golygu dweud wrth weithwyr:

  • Golchwch eich dwylo'n drylwyr gyda dŵr a sebon am 20 eiliad neu defnyddiwch hylif diheintio dwylo cyn gwisgo gorchudd wyneb, ac ar ôl ei dynnu.
  • Wrth wisgo gorchudd wyneb, dylech osgoi cyffwrdd eich wyneb neu’ch gorchudd wyneb, gan y gallech ei halogi â germau oddi ar eich dwylo.
  • Newidiwch eich gorchudd wyneb os yw’n mynd yn damp neu os ydych chi wedi’i gyffwrdd.
  • Daliwch ati i olchi eich dwylo’n rheolaidd.
  • Newidiwch eich gorchudd wyneb a’i olchi bob dydd.
  • Os oes modd ei olchi, golchwch y gorchudd wyneb drwy ddilyn cyfarwyddiadau’r gwneuthurwr.  Os nad oes modd ei olchi, gwaredwch y gorchudd yn ddiogel gyda’ch gwastraff arferol.
  • Cadwch bellter corfforol pan fo’n bosibl.

9. Rheoli'r gweithlu

9.1 Patrymau sifftiau a grwpiau gweithio

Amcan: Newid y ffordd y caiff gwaith ei drefnu i greu grwpiau penodol a lleihau nifer y cysylltiadau sydd gan bob gweithiwr.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Cyn belled ag y bo modd, lle mae gweithwyr yn cael eu rhannu i dimau neu grwpiau sifftiau, dylid trefnu bod y cyswllt nad oes modd ei osgoi rhwng y timau neu’r grwpiau sifft hyn yn digwydd gyda’r un bobl bob tro.
  • Nodi adegau lle mae pobl yn gorfod pasio pethau'n uniongyrchol i'w gilydd a chanfod ffyrdd o gael gwared â chyswllt uniongyrchol fel drwy ddefnyddio mannau gollwng neu barthau trosglwyddo.

9.2 Teithio at ddiben gwaith

9.2.1 Ceir, llety ac ymweliadau

Amcan: Osgoi teithio diangen i’r gwaith a chadw pobl yn ddiogel pan fydd angen iddynt deithio rhwng lleoliadau.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Lleihau teithio nad yw'n hanfodol – ystyried dewisiadau o bell yn gyntaf.
  • Lleihau nifer y bobl sy’n teithio gyda’i gilydd mewn unrhyw un cerbyd, defnyddio partneriaid teithio sefydlog ee teithio gyda’r un bobl bob amser, cynyddu’r awyru pan fo hynny’n bosibl ac osgoi eistedd wyneb yn wyneb.
  • Glanhau cerbydau a rennir rhwng sifftiau neu wrth newid dwylo.
  • Pan fydd gofyn i weithwyr aros o'u cartref, logio'r arhosiad yn ganolog a chadarnhau bod unrhyw lety dros nos yn bodloni’r canllawiau cadw pellter corfforol.

9.2.2 Danfon i safleoedd eraill

Amcan: Helpu gweithwyr sy'n danfon i safleoedd eraill fel ffatrïoedd, safleoedd logisteg neu eiddo cwsmeriaid i ddilyn arferion cadw pellter corfforol a hylendid.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Rhoi gweithdrefnau ar waith i leihau'r cyswllt rhwng pobl wrth ddanfon i safleoedd eraill.
  • Cadw’r parau'n gyson lle mae angen dau unigolyn ar gyfer danfon.
  • Lleihau cyswllt yn ystod taliadau a chyfnewid dogfennau, er enghraifft, drwy ddefnyddio dulliau talu electronig a dogfennau wedi'u llofnodi a'u cyfnewid yn electronig.

9.3 Cyfathrebu a hyfforddi

9.3.1 Dychwelyd i’r gwaith

Amcan: Gwneud yn siŵr bod pob gweithiwr yn deall y gweithdrefnau diogelwch sy'n gysylltiedig â COVID-19.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Darparu dulliau cyfathrebu clir, cyson a rheolaidd i wella dealltwriaeth a chysondeb o ran ffyrdd o weithio.
  • Ymgysylltu â gweithwyr a chynrychiolwyr gweithwyr drwy lwybrau cyfathrebu sy'n bodoli eisoes er mwyn esbonio a chytuno ar unrhyw newidiadau mewn trefniadau gweithio.
  • Llunio deunyddiau cyfathrebu a hyfforddi ar gyfer gweithwyr cyn iddynt ddychwelyd i'r safle, yn enwedig mewn cysylltiad â gweithdrefnau newydd ar gyfer cyrraedd y gwaith.

9.3.2 Arwyddion a dulliau cyfathrebu parhaus

Amcan: Sicrhau bod pob gweithiwr yn cael yr wybodaeth ddiweddaraf am sut mae mesurau diogelwch yn cael eu rhoi ar waith neu eu diweddaru.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Parhau i ymgysylltu â gweithwyr (gan gynnwys undebau llafur neu grwpiau sy'n cynrychioli gweithwyr) i fonitro ac i ddeall unrhyw effeithiau annisgwyl yn sgil newidiadau i amgylcheddau gwaith.
  • Bod yn ymwybodol o bwysigrwydd iechyd meddwl ar adegau o ansicrwydd, a chanolbwyntio ar hynny. Mae’r llywodraeth wedi cyhoeddi canllawiau ar agweddau iechyd meddwl a llesiant y coronafeirws (COVID-19).
  • Defnyddio negeseuon syml a chlir i esbonio’r canllawiau drwy ddefnyddio lluniau ac iaith glir, gan ystyried grwpiau lle nad yw'r Gymraeg a'r Saesneg yn iaith gyntaf iddynt a gan roi sylw i ganllawiau a Safonau'r Gymraeg.
  • Defnyddio dulliau cyfathrebu gweledol, er enghraifft, byrddau gwyn neu arwyddion, i esbonio newidiadau i amserlenni cynhyrchu, dadansoddiadau neu brinder deunyddiau i leihau’r angen i gyfathrebu wyneb yn wyneb.
  • Cyfleu dulliau gweithredu a gweithdrefnau gweithredol i gyflenwyr, cwsmeriaid neu gyrff masnach i'w helpu i’w mabwysiadu ac i rannu profiadau.

10. Nwyddau i mewn ac am allan

Amcan: Cadw pellter corfforol ac osgoi trosglwyddo ar arwynebau pan fydd nwyddau yn dod i mewn i’r safle ac yn ei adael, yn enwedig mewn sefyllfaoedd lle mae'r niferoedd yn uchel, er enghraifft canolfannau dosbarthu neu ardaloedd anfon.

Camau y bydd angen eu cymryd fel rheol:

  • Diwygio mannau casglu codi a gollwng, gweithdrefnau, arwyddion a marciau.
  • Lleihau unrhyw gyswllt diangen yn y porthdy diogelwch, yr iard a'r warws. Er enghraifft, danfon yn ddigyswllt lle mae natur y cynnyrch yn caniatáu defnyddio proses archebu electronig ymlaen llaw.
  • Ystyried dulliau o leihau pa mor aml caiff nwyddau eu danfon, er enghraifft drwy archebu mwy yn llai aml.
  • Lle bo'n bosibl ac yn ddiogel, sicrhau mai gweithwyr unigol sy’n llwytho neu'n dadlwytho cerbydau.
  • Lle bo'n bosibl, defnyddio'r un parau o bobl ar gyfer llwythi lle mae angen mwy nag un.
  • Galluogi gyrwyr i gael mynediad at gyfleusterau lles pan fo angen, yn unol â chanllawiau eraill.
  • Annog gyrwyr i aros yn eu cerbydau lle nad yw hyn yn peryglu eu diogelwch a’u harferion gweithio diogel sy'n bodoli eisoes, fel atal gyrru drwy’r amser.

Rhagor o wybodaeth

Am wybodaeth bellach cysylltwch â: info@visitwales.com

Atodiad

Rhannu’r dudalen hon