Neidio i'r prif gynnwy

Mae gan bawb yng Nghymru ran bwysig i’w chwarae i helpu i atal y coronafeirws rhag lledaenu – ac mae hyn yn golygu meddwl yn ofalus am y cyswllt sydd gan bob un ohonom â phobl eraill. Rydym yn gobeithio y bydd y cyfnod atal byr diweddar wedi helpu i leihau’r nifer cynyddol o achosion COVID-19, ond fel gweddill y DU, mae Cymru’n dal mewn argyfwng iechyd y cyhoedd ac mae’n dal yn hanfodol bod pob cyflogwr, gweithiwr, unigolyn hunangyflogedig a chleient yn cymryd camau i gadw pawb yn ddiogel. Mae dyletswydd ar fusnesau gwasanaethau cyswllt agos i gymryd mesurau rhesymol o dan reoliad 21 Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) (Rhif 4) 2020 i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws.  Bydd angen i bob un ohonom weithio’n galed i gadw Cymru’n ddiogel drwy ddilyn canllawiau syml i leihau’r risg y bydd angen rhagor o gyfnodau atal byr.

Diogelu pobl yw blaenoriaeth Llywodraeth Cymru o hyd.   Mae ein dull gweithredu’n dal yn seiliedig ar y cyngor gwyddonol a meddygol diweddaraf am y risg sydd mewn lleoliadau penodol, i ba raddau mae camau eraill i leihau risg ar gael ac ar waith, a lefel y trosglwyddo sy’n achosi’r clefyd.

Ystyrir mai busnesau gwasanaethau cyswllt agos yw’r lleoliadau risg uchaf os na fyddant yn cydymffurfio â’u dyletswydd i gymryd mesurau rhesymol o dan reoliad 21 i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Rydym felly wedi cynhyrchu’r canllawiau diwygiedig hyn i gefnogi gwasanaethau cyswllt agos yng Nghymru i barhau i weithredu’n ddiogel yn ystod COVID-19.

Mae’r canllawiau hyn yn disodli’r canllawiau a gyhoeddwyd ar 20 Awst ar gyfer Gwasanaethau Cyswllt Agos ac yn cyfuno’r canllawiau ar wahân ar gyfer busnesau tatŵio a thyllu’r corff. 

 

Mae’r canllawiau wedi cael eu diwygio i ddarparu cyngor wedi’i ddiweddaru ar ôl diwedd y cyfnod atal byr yng Nghymru ar 9 Tachwedd. Maent yn rhoi sylw i’r canlynol:

  • Y gofyniad i bobl sydd wedi cael canlyniad positif neu sydd wedi cael cyswllt agos gyda rhywun sydd wedi cael canlyniad positif am y coronafeirws hunanynysu pan fydd Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru yn dweud wrthynt am wneud hynny;
  • Y gofyniad cyfreithiol i fusnesau sy’n gweithredu mewn lleoliadau risg uchel gasglu gwybodaeth gyswllt gan eu cleientiaid a’u hymwelwyr. 
  • Y gofyniad i bobl wisgo gorchuddion wyneb ym mhob man cyhoeddus dan do.
  • Y cyngor diweddaraf i bobl a oedd yn gwarchod.
  • Cyngor ar y cymorth ariannol sydd ar gael o ganlyniad i COVID-19.
  • Mesurau gorfodi a chanlyniadau peidio â chydymffurfio â’r gofynion cyfreithiol

Byddem hefyd eisiau: Atgoffa busnesau gwasanaethau cyswllt agos bod dyletswydd arnynt i gymryd camau rhesymol o dan reoliad 21 Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) (Rhif 4) 2020 i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws;

  • Atgyfnerthu cyngor cryf Iechyd Cyhoeddus Cymru na cheir gwneud triniaethau risg uchel wyneb yn wyneb sy’n eithriadol o anodd i’w gwneud yn ddiogel i’r ymarferydd ac i’r cleient, heb gyfarpar diogelu personol o’r raddfa briodol.

Cafodd Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 4) (Cymru) 2020 eu gwneud “mewn ymateb i’r bygythiad difrifol ac uniongyrchol i iechyd y cyhoedd o ganlyniad i fynychder a lledaeniad coronafeirws syndrom anadlu aciwt difrifol 2 (SARS-CoV-2) yng Nghymru”. Mae gorfodi’r gofynion a osodir gan y Rheoliadau’n bwysig er mwyn: 

  • hyrwyddo a chynnal cydymffurfiaeth barhaus fel mesur ataliol i helpu i reoli’r coronafeirws; 
  • sicrhau bod camau’n cael eu cymryd ar unwaith i ddelio â sefyllfaoedd lle mae perygl y bydd y coronafeirws yn lledaenu;
  • sicrhau bod y rheini sy’n methu â chydymffurfio yn cael eu dal i gyfrif. 

Gwybodaeth am y canllawiau hyn

Mae’r ddogfen hon yn helpu ymarferwyr sy’n gweithio yn y diwydiant gwasanaethau cyswllt agos yng Nghymru i barhau i weithredu’n ddiogel yn ystod pandemig COVID-19, y mesurau rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a’r mesurau gorfodi mae modd i swyddogion iechyd yr amgylchedd awdurdodau lleol eu cymryd os na fydd y sawl sy’n gyfrifol am y safle’n cymryd mesurau rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws ar safle neu yn y gweithle.  

Mae’r canllawiau hyn ar gyfer yr ymarferwyr cyswllt agos canlynol:  

  • Trinwyr gwallt a barbwyr;
  • Therapyddion harddwch;
  • Ymarferwyr triniaethau arferion harddwch uwch;
  • Arlunwyr colur;
  • Technegwyr gwasanaeth ewinedd;
  • Ymarferwyr tatŵio a thyllu’r corff
  • Ymarferwyr aciwbigo, estheteg, electroserio, holistaidd llesiant ac ymarferwyr eraill;
  • therapyddion tylino gan gynnwys therapyddion tylino chwaraeon a thylino clinigol;

sy’n gweithio mewn:  

  • Lleoliadau masnachol fel salon gwallt a neu harddwch, bar ewinedd, stiwdio colur, stiwdios tatŵio a thyllu’r corff a salon lliw haul;
  • Lleoliadau llesiant a holistaidd, clinigau estheteg neu arbenigol;
  • Sbaon, mewn amgylchedd lletygarwch, hamdden neu sba dydd;
  • Amgylcheddau manwerthu (siopau manwerthu) a’r celfyddydau;
  • Amgylcheddau hyfforddiant galwedigaethol. a 
  • Darparu gwasanaethau symudol o’u cartrefi ac yng nghartrefi pobl eraill;

Mae’r canllawiau hyn yn seiliedig ar ganllawiau’r llywodraeth ac yn cynnwys cyngor ar sut dylid rhoi’r camau gweithio diogel a nodir yn y ddogfen hon ar waith yn safle eich busnes neu’r lleoliadau lle rydych yn darparu eich gwasanaethau neu eich triniaethau.  Mae’r Llywodraeth wedi cyhoeddi Canllawiau Statudol. Mae’n rhaid i’r holl unigolion a busnesau sy’n rhwym wrth y dyletswyddau newydd i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws ddilyn y Canllawiau Statudol hyn.  Dylech chi sicrhau eich bod yn ymwybodol o’r canllawiau ynghyd ag unrhyw newidiadau rheoleiddiol pellach.

Os oes unrhyw anghysondeb rhwng y canllawiau hyn a’r Canllawiau Statudol, dilynwch y Canllawiau Statudol.

Mae’r canllawiau hyn yn adeiladu ar y gofynion hyn ac yn cynnwys cyngor ymarferol ar gyfer eich amgylchiadau penodol chi, er mwyn eich helpu i feddwl am yr hyn rydych chi angen ei wneud yn ystod pandemig COVID-19 i allu gweithio’n ddiogel a chefnogi iechyd a lles eich gweithwyr a’ch cleientiaid, a pheidio â chyfrannu at ledaeniad y feirws.

Nid yw’r canllawiau hyn yn disodli unrhyw rwymedigaethau cyfreithiol sy’n ymwneud ag iechyd a diogelwch, cyflogaeth na chydraddoldeb ac mae hi’n bwysig fel busnes neu gyflogwr eich bod yn parhau i gydymffurfio â’ch rhwymedigaethau cyfredol, gan gynnwys y rheini sy’n ymwneud ag unigolion sydd â nodweddion gwarchodedig.

Rydym yn disgwyl i’r ddogfen hon gael ei diweddaru dros amser. Mae’r fersiwn hon yn gyfredol ar 12 Tachwedd 2020. Gallwch chwilio am ddiweddariadau yn Diogelu Cymru – yn y Gwaith.

Mae’r ddogfen hon yn cynnwys cyngor ar sut mae ailagor eich busnes yn ddiogel ar yr un pryd â lleihau’r risg o ledaenu COVID-19.

Er mwyn ichi ailagor, mae’n rhaid ichi gymryd y camau priodol i ddiogelu yn erbyn COVID-19 yn y 5 maes hanfodol canlynol.

  • yr hyn dylech chi ei wneud cyn ailagor eich busnes; 
  • yr hyn dylech chi ei wneud i ddiogelu eich hun a’ch staff;
  • yr hyn dylech chi ei wneud i ddiogelu eich cleientiaid a’ch ymwelwyr;
  • yr hyn dylech chi ei wneud i atal COVID-19 rhag dod i’ch safle busnes.
  • yr amgylchiadau pan ddylech chi ddefnyddio cyfarpar diogelu personol a’r gofyniad i wisgo gorchuddion wyneb ym mhob lleoliad cyhoeddus dan do.

Bydd angen i bob busnes drosi hyn i’r camau penodol y bydd angen iddo eu cymryd, gan ddibynnu ar faint y busnes, sut mae’n cael ei drefnu, ei weithredu, ei reoli a’i reoleiddio. Bydd hefyd angen i fusnesau fonitro’r mesurau hyn yn rheolaidd i sicrhau eu bod yn parhau i ddiogelu cleientiaid a gweithwyr.

Dylech gofio pan fyddwch chi’n weithredol y bydd gennych chi ddyletswydd i gymryd pob mesur rhesymol i sicrhau bod 2 fetr rhwng pobl, a chymryd unrhyw fesurau eraill i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws, er enghraifft mesurau sy’n cyfyngu ar ryngweithio wyneb yn wyneb a chynnal hylendid a darparu gwybodaeth i unrhyw un ar eich safle ynghylch sut mae lleihau’r risg honno

Derbynnir na fyddwch chi fel gwasanaeth cyswllt agos yn gallu cadw 2 fetr i ffwrdd o gleient wrth ddarparu gwasanaethau, ond bydd angen ichi gymryd camau eraill i leihau’r risg o drosglwyddo’r coronafeirws. Bydd amgylchiadau eraill pan fyddwch chi’n gallu cymryd camau rhesymol i sicrhau bod y pellter yn cael ei gadw, er enghraifft pan fydd cleientiaid yn disgwyl i gael dod i mewn i’r eiddo.

Er mwyn eich helpu i benderfynu pa gamau mae angen ichi eu cymryd, mae’n rhaid ichi gynnal asesiad risg COVID-19 priodol, yn union fel y byddech chi’n ei wneud ar gyfer peryglon iechyd a diogelwch eraill.  Rhaid gwneud yr asesiad risg hwn drwy ymgynghori â’r undebau neu’r gweithwyr.  

Mae templed asesiad risg gwag a gynhyrchwyd gan y Ffederasiwn Gwallt a Harddwch Cenedlaethol wedi cael ei gyhoeddi ar y wefan ochr yn ochr â’r canllawiau hyn, ynghyd â rhestr wirio i’ch helpu i gyflwyno’r mesurau lliniaru sydd yn y canllawiau hyn.

Ailagor eich busnes

Adran 1. Yr hyn dylech chi ei wneud cyn ailagor eich busnes

1.1 Asesu’r safle - gwneud yn siŵr bod eich safle’n ddiogel i’w ailagor

Rhaid ichi gofio bod angen agor y safle’n ofalus. Ni fydd safleoedd busnes yn cael eu gadael yn wag yn aml ac efallai byddwch chi eisiau darllen y cyngor sydd ar gael am gynnal ansawdd y dŵr yfed wrth adfer y cyflenwad dŵr ar ôl cau dros dro oherwydd COViD-19. Mae’r cyngor hwn wedi cael ei gynhyrchu gan yr Arolygiaeth Dŵr Yfed sef y Rheoleiddwyr a’r arbenigwyr technegol ar bopeth sy’n ymwneud â dŵr yfed yng Nghymru a Lloegr.

Dylech chi gynnal asesiad ar gyfer eich holl safleoedd, neu rannau o safleoedd, sydd wedi bod ar gau cyn ailagor eich safle. Bydd hyn yn cynnwys glanhau’r safle’n drylwyr a gosod hylif diheintio dwylo cyn ailagor.  

1.2 Meddwl am Risg - rhaid i bob cyflogwr gynnal asesiad risg COVID-19.

Mae COVID-19 yn argyfwng iechyd y cyhoedd. Mae angen i bawb asesu a rheoli risgiau COVID-19, ac mae’n rhaid i fusnesau ystyried y risgiau i’w gweithwyr ac i’w cleientiaid.

Fel cyflogwr, mae gennych chi gyfrifoldeb cyfreithiol i ddiogelu gweithwyr ac eraill rhag risg i’w hiechyd a’u diogelwch. Mae hyn yn golygu bod angen ichi feddwl am y risgiau sy’n eu hwynebu a chymryd pob cam rhesymol ymarferol i’w lleihau, gan gydnabod na allwch chi ddileu’r risg o COVID-19 yn llwyr.

Rhaid ichi sicrhau bod yr asesiad risg ar gyfer eich busnes yn mynd i’r afael â risgiau COVID-19, gan ddefnyddio’r canllawiau hyn i helpu gyda’ch penderfyniadau a’ch mesurau rheoli.

Dylech hefyd feddwl am oblygiadau diogelwch unrhyw benderfyniadau a mesurau rheoli rydych chi’n bwriadu eu rhoi ar waith, oherwydd gallai unrhyw ddiwygiadau achosi risgiau diogelwch newydd neu wahanol y bydd angen eu lleihau. Nid yw asesiad risg yn golygu creu pentwr o waith papur, ond mae’n golygu dod o hyd i fesurau call er mwyn rheoli’r risgiau sydd yn eich gweithle.

Os oes gennych chi lai na phum gweithiwr, neu os ydych chi’n hunangyflogedig, nid oes rhaid ichi ysgrifennu unrhyw beth fel rhan o’ch asesiad risg. Bydd eich asesiad risg yn eich helpu i benderfynu a ydych chi wedi gwneud popeth mae angen ichi ei wneud. Mae offer rhyngweithiol ar gael i’ch helpu chi gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ac HSE: What to include in your COVID-19 risk assessment.

Mae rhestr wirio templed Asesiad Risg Ailddechrau ar gyfer Gwasanaethau Cyswllt Agos, a gynhyrchwyd gan y Ffederasiwn Gwallt a Harddwch Cenedlaethol ichi ei defnyddio wrth gynnal eich asesiad risg, wedi cael ei chyhoeddi ochr yn ochr â’r ddogfen ganllawiau hon.  

Mae gan gyflogwyr ddyletswydd i ymgynghori â’u staff ynghylch iechyd a diogelwch. Gallwch wneud hyn drwy wrando arnynt a siarad â nhw am y gwaith a sut byddwch chi’n rheoli risgiau COVID-19.

Yn aml iawn y bobl sy’n gwneud y gwaith yw’r bobl orau i ddeall y risgiau yn y gweithle, a bydd ganddynt farn ynghylch sut mae gweithio’n ddiogel. Mae eu cynnwys wrth wneud penderfyniadau yn dangos eich bod yn cymryd eu hiechyd a’u diogelwch o ddifrif. Rhaid ichi ymgynghori â’r cynrychiolydd iechyd a diogelwch sydd wedi cael ei ddewis gan undeb llafur cydnabyddedig neu, os nad oes un, cynrychiolydd sydd wedi cael ei ddewis gan y gweithwyr. Nid yw’r cyflogwr yn cael dewis pwy fydd y cynrychiolydd.

Pan fydd ar ei orau, mae cynnwys eich gweithwyr yn llawn yn creu diwylliant lle mae cysylltiadau rhwng cyflogwyr a gweithwyr yn seiliedig ar gydweithrediad, ymddiriedaeth a datrys problemau ar y cyd.  Yn unol â’r drefn arferol, dylai gweithwyr fod yn ymwneud ag asesu’r risgiau yn y gweithle a datblygu ac adolygu’r polisïau iechyd a diogelwch yn y gweithle mewn partneriaeth â’r cyflogwr.

Dylai cyflogwyr a gweithwyr bob amser ddod at ei gilydd i ddatrys problemau.  

Dylech chi ddatblygu deunyddiau cyfathrebu a hyfforddi ar gyfer gweithwyr cyn iddynt ddychwelyd i’r safle, yn enwedig mewn cysylltiad â gweithdrefnau newydd ar gyfer cyrraedd y gwaith.

1.3 Beth fydd yn digwydd os na fyddwch yn cydymffurfio â rheoliad 21 Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) (Rhif 4) 2020 a’r ddeddfwriaeth a’r canllawiau iechyd y cyhoedd perthnasol i reoli COVID-19 a risgiau eraill i iechyd y cyhoedd?

Gallai peidio â chwblhau asesiad risg sy’n ystyried COVID-19, neu gwblhau asesiad risg ond peidio â rhoi digon o fesurau ar waith i reoli’r risg o COVID-19, olygu eich bod yn torri cyfraith iechyd a diogelwch. 

Pan fydd yr awdurdod lleol sy’n gorfodi yn dod o hyd i gyflogwyr nad ydynt yn cymryd camau i gydymffurfio â’r ddeddfwriaeth a’r canllawiau iechyd y cyhoedd perthnasol i reoli risgiau i iechyd y cyhoedd, maent yn gallu cymryd amrywiaeth o gamau i wella’r modd y caiff risgiau yn y gweithle eu rheoli. Er enghraifft, byddai hyn yn cynnwys cyflogwyr nad ydynt yn cymryd pob mesur rhesymol priodol i atal y coronafeirws rhag lledaenu.

Pwerau gorfodi ac egwyddorion gorfodi 

 Mae'r Rheoliadau’n nodi system benodol ac ar wahân ar gyfer gorfodi rheoliad 21(2). Mae hyn yn golygu bod swyddogion gorfodi (sy’n cael eu penodi gan awdurdodau lleol fel rheol) yn gallu mynnu bod rhai mesurau (penodol) yn cael eu cymryd mewn perthynas â safleoedd, ac maent yn gallu cyhoeddi Hysbysiadau Gwella. Os na chydymffurfir â hysbysiad gwella neu os yw'r dyletswyddau a osodir gan Reoliad 21(2) wedi cael eu torri’n ddigon difrifol i gyfiawnhau cau, yna mae modd mynnu bod safle’r busnes perthnasol yn cau. Bydd methu â chydymffurfio â’r gofynion cyfreithiol a osodir ar fusnesau gan Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 4) (Cymru) 2020 yn golygu bod y busnes yn torri’r gyfraith ac, yn unol â hynny, gellir gosod dirwy cosb benodedig.

Mae’r system gorfodi yn cael ei phennu yn Atodlenni 3 a 4 i’r Rheoliadau ac yn canolbwyntio ar “Hysbysiad Gwella Safle” neu “Hysbysiad Cau Safle” neu’r naill a’r llall, gan ddibynnu ar yr amgylchiadau.

Canllawiau i swyddogion gorfodi ar Ran 7 o’r Rheoliadau. Mae’n bwysig defnyddio pwerau’n briodol i orfodi’r cyfyngiadau a’r gofynion hyn a osodir gan y Rheoliadau er mwyn: 

  • hyrwyddo a chynnal cydymffurfiaeth barhaus fel mesur ataliol i helpu i reoli’r coronafeirws; 
  • sicrhau bod camau’n cael eu cymryd ar unwaith i ddelio â sefyllfaoedd lle mae perygl y bydd y coronafeirws yn lledaenu; a
  • sicrhau bod y rheini sy’n methu â chydymffurfio yn cael eu dal i gyfrif.

Os na fydd pobl yn cydymffurfio bydd modd cau safle am gyfnod o hyd at 14 diwrnod.

Mae’r Rheoliadau’n cynnwys hawl i apelio yn erbyn hysbysiad gwella neu hysbysiad cau yn y llys ynadon.  Mae modd iddynt ddyfarnu iawndal, er enghraifft, os ydynt yn credu bod safle wedi cael ei gau ar gam, ond maen nhw hefyd yn gallu cadarnhau’r hysbysiad.  Yn gyffredinol, bydd cyhoeddi hysbysiad cau yn golygu bod y safle’n aros ar gau nes i’r apêl gael ei wrando, a bydd yn aros ar gau os bydd y llys yn cadarnhau’r hysbysiad.

Os cyhoeddir hysbysiad gwella mae’n rhaid arddangos yr hysbysiad hwnnw mewn lle amlwg wrth bob mynedfa i’r safle, yn ogystal ag arwydd fel y rhagnodir yn Atodlen 4 i’r Rheoliadau sy’n nodi bod yr hysbysiad wedi cael ei gyhoeddi a bod angen gwella.  Yn yr un modd, mae’n rhaid arddangos hysbysiad cau ac arwydd cysylltiedig os bydd hysbysiad o'r fath wedi cael ei gyhoeddi sy’n dynodi bod yr eiddo wedi cael ei gau.

Pwy sy’n gorfodi’r cyfyngiadau? 

Swyddogion iechyd yr amgylchedd awdurdodau lleol fydd yn gorfodi’r cyfyngiadau. Maen nhw hefyd yn gallu cyhoeddi hysbysiadau gwella neu hysbysiadau cau ac, os na chydymffurfir â hysbysiad cau mae’n bosibl iddynt argymell erlyniad yn y llys ynadon.

Beth yw’r cosbau ariannol?

Yn amlwg, mae goblygiadau ariannol i unrhyw fusnes sy’n gorfod cau. Dyna pam na chymerir y cam hwn yn ysgafn. Fodd bynnag, os bydd swyddog iechyd yr amgylchedd yn credu bod angen cau safle er mwyn diogelu’r cyhoedd, cyhoeddir hysbysiad cau.

Mae rheoliadau’r coronafeirws yn datgan bod methu â chydymffurfio â hysbysiad cau yn drosedd.  Mae’n gallu arwain at ddirwy ac nid oes terfyn ar swm y ddirwy mae modd ei rhoi.

Mae hefyd yn drosedd mynd i mewn i safle sydd wedi cau o dan hysbysiad cau (oni bai fod esgus rhesymol dros wneud hynny) neu dynnu, difrodi neu rwystro hysbysiad neu arwydd sy’n cael ei arddangos mewn safle lle mae hysbysiad gwella neu hysbysiad cau mewn grym.  Unwaith eto, mae’r troseddau hyn yn gallu arwain at ddirwy ond ar ben hynny caiff swyddog gorfodi gyhoeddi cosb benodedig o £60; bydd hyn yn codi i £120 am ail drosedd ac mae’n parhau i ddyblu am droseddau a ailadroddir, hyd at uchafswm o £1,920.

1.4 Rheoli risg - gweithredu i leihau’r risg i’r lefel isaf sy’n rhesymol ymarferol drwy gymryd camau ataliol, mewn trefn blaenoriaeth.

Mae gan gyflogwyr ddyletswydd i leihau’r risg yn y gweithle i’r lefel isaf sy’n rhesymol ymarferol drwy gymryd camau ataliol. Rhaid i gyflogwyr weithio gydag unrhyw gyflogwyr neu gontractwyr eraill sy’n rhannu’r gweithle er mwyn diogelu iechyd a diogelwch pawb. Yng nghyd-destun COVID-19 mae hyn yn golygu diogelu iechyd a diogelwch eich gweithwyr a’ch cleientiaid drwy weithio drwy’r camau hyn mewn trefn:

  • Sicrhau bod gweithwyr a chleientiaid sy’n teimlo’n sâl yn aros gartref ac nad ydynt yn dod i’r safle.
  • Ym mhob gweithle, golchi dwylo’n amlach a glanhau arwynebau’n amlach.
  • Dylai busnesau gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod 2 fetr rhwng pawb, cymryd unrhyw gamau eraill i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws, a phan nad yw’n bosibl cadw 2 fetr i ffwrdd o gleient, cymryd camau eraill i leihau’r risg o drosglwyddo’r coronafeirws. Dylech ystyried y mesurau lleihau risg byddwch chi’n eu cyflwyno a’u cofnodi yn eich asesiadau risg. Wrth ddarparu gwasanaethau cyswllt agos, yn aml ni fydd hi’n bosibl cadw 2 fetr i ffwrdd. Dylech ddilyn y cyngor gwyddonol diweddaraf sef gwisgo masg Math II (i reoli’r ffynhonnell - i ddiogelu'r cleient rhag yr ymarferydd) a feisor clir (i ddiogelu’r ymarferydd rhag y cleient) yn ogystal â'r cyfarpar diogelu personol y gellir ei wisgo fel arfer. Dylid nodi nad yw masgiau Math II yn gyfarpar diogelu personol graddfa glinigol.

Dylai ymarferwyr gwasanaethau cyswllt agos gydnabod eu bod yn cael eu hystyried fel y lleoliadau risg uchaf os na fyddant yn cydymffurfio â’u dyletswydd i gymryd mesurau rhesymol o dan reoliad 21 i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Oherwydd y rheswm hwn mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn cynghori’n gryf na ddylai ymarferwyr cyswllt agos yng Nghymru gynnal unrhyw driniaethau a fydd yn golygu bod angen iddynt fod yn ‘ardal risg uchaf’ cleientiaid (sef yr ardal o flaen yr wyneb lle mae aerosolau a defnynnau o’r trwyn a’r geg, sy’n cael eu hachosi gan, anadlu, siarad, pesychu neu disian, yn gallu bodoli a pheri risg gan y cleient i’r ymarferydd ac fel arall) ar gyfer yr holl amser y bydd y gwasanaeth cyswllt agos yn cael ei ddarparu, neu’r rhan fwyaf o’r cyfnod hwnnw oni bai eu bod yn gwisgo cyfarpar diogelu personol graddfa briodol. Mae’r triniaethau 'ardal risg uchaf’ hyn yn cael eu henwi yn adran 33. 

Mae rhagor o gamau i leihau risg yn cynnwys:

  • Golchi dwylo a glanhau arwynebau’n amlach.
  • Cadw amser y gweithgaredd mor fyr â phosibl.
  • Defnyddio sgriniau neu rwystrau i gadw cleientiaid ar wahân i’w gilydd. Os yw’r ymarferydd yn gwisgo feisor, ni fydd sgriniau’n darparu amddiffyniad ychwanegol rhwng yr ymarferydd a’r unigolyn.  Dylai pawb sy’n gweithio’n gorfforol agos at ei gilydd am gyfnod estynedig wisgo masg Math II a feisor clir.
  • Dylid osgoi gweithio wyneb yn wyneb os yw’n bosibl o gwbl.
  • Defnyddio system cyfeillion cyson, sef trefnu pwy sy’n gweithio gyda’i gilydd, os oes yn rhaid i weithwyr fod yn gorfforol agos (sef bod o fewn hyd braich i rywun arall am gyfnod hir).
  • Yr agosaf fydd rhywun at ffynhonnell y feirws, y mwyaf yw’r risg o drosglwyddo. Os oes yn rhaid i aelodau o’ch staff weithio wyneb yn wyneb â'i gilydd am gyfnod hir gyda mwy na grŵp bach o bartneriaid sefydlog, yna bydd angen ichi asesu a oes modd i’r gweithgaredd hwn fwrw ymlaen yn ddiogel ai peidio. Nid oes rhaid i neb weithio mewn amgylchedd gwaith anniogel.  
  • Dylid hefyd rhoi sylw arbennig i osgoi cyswllt gydag arwynebau sy’n agos at y cleient a glanhau’r arwynebau hynny’n drylwyr ar ôl pob cleient.
  • Dylai eich asesiad ystyried yn benodol a yw’r bobl sy’n gwneud y gwaith yn arbennig o agored i niwed oherwydd COVID-19. Mae’r argymhellion sydd yng ngweddill y ddogfen hon yn rhai mae’n rhaid ichi eu hystyried wrth ichi fynd drwy’r broses hon.
  • Gallech hefyd ystyried unrhyw gyngor sydd wedi cael ei gynhyrchu’n benodol ar gyfer eich sector, er enghraifft gan gymdeithasau'r diwydiant. Rhaid ichi gynnal asesiad o risgiau COVID-19 yn eich gweithle cyn ichi ailagor eich busnes. Mae’n debyg eich bod eisoes wedi meddwl am lawer o hyn yn barod, fodd bynnag rydym yn eich annog i ddefnyddio’r ddogfen hon i ddod o hyd i unrhyw welliannau eraill y dylech chi eu gwneud.
  • Rhaid ichi adolygu’r mesurau rydych chi wedi’u rhoi ar waith i sicrhau eu bod yn gweithio. Dylech chi eu hadolygu os nad ydynt yn effeithiol mwyach neu os oes newidiadau yn y gweithle a allai arwain at risgiau newydd.

1.5 Rhannu canlyniadau eich asesiad risg

  • Rhaid ichi rannu canlyniadau eich asesiad risg â’ch gweithlu.
  • Os yw’n bosibl, dylech chi feddwl am gyhoeddi’r canlyniadau ar eich gwefan; byddem yn disgwyl i bob cyflogwr sydd â dros 50 o weithwyr wneud hynny.
  • Byddem yn disgwyl i bob busnes ddangos i’w gweithwyr, eu cleientiaid a’u gwesteion eu bod wedi asesu eu risg yn briodol ac wedi cymryd mesurau priodol i’w lleihau. Dylech chi wneud hyn drwy ddangos hysbysiad yn rhywle amlwg yn eich busnes ac ar eich gwefan, os oes gennych chi un.

Rheoli'r risg

Adran 2. Yr hyn dylech chi ei wneud i gadw eich hun a’ch staff yn ddiogel rhag COVID-19  

Wrth ystyried sut dylid defnyddio’r canllawiau hyn, dylech chi feddwl am weithwyr asiantaeth, contractwyr a phobl eraill, yn ogystal â’ch cyflogeion. Ni ddylid rhoi iechyd a diogelwch gweithwyr a chleientiaid, nac iechyd y cyhoedd yn y fantol. Mae’r cyfyngiadau coronafeirws yn gosod dyletswyddau ar bobl sy’n gyfrifol am safleoedd lle caiff gwaith ei wneud i gymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â'r coronafeirws. 

Yn yr un modd mae gan gyflogeion gyfrifoldeb cyfreithiol i’w cyflogwr ac i’w gilydd i ddilyn cyfarwyddiadau ar arferion gwaith diogel.

Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i fusnesau ac eraill ddeall difrifoldeb y sefyllfa rydym yn ei hwynebu fel cymdeithas a chymryd y camau rhesymol angenrheidiol. Rydym yn annog cyflogwyr a gweithwyr i ddod at ei gilydd bob amser i ddatrys problemau. Fodd bynnag, rydym yn glir na ddylid gorfodi gweithwyr i weithle anniogel ac os bydd unigolyn yn dal i boeni am y mesurau diogelwch mewn unrhyw safle, yna dylent roi gwybod am hyn i wasanaethau Diogelu’r Cyhoedd yr awdurdod lleol perthnasol.

Mae Llywodraeth Cymru wedi paratoi’r ddogfen hon gyda mewnbwn gan undebau a chyrff y diwydiant a Swyddogion Iechyd yr Amgylchedd Awdurdodau Lleol a drwy ymgynghori ag Iechyd Cyhoeddus Cymru, Arolygiaeth Iechyd Cymru a’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch.

Dylai pobl sy’n darparu gwasanaethau cyswllt agos symudol yng nghartrefi pobl eraill, hefyd ddarllen y canllawiau ar weithio’n ddiogel yn ystod COVID-19 yng nghartrefi pobl eraill

2.1 Pwy ddylai fynd i’r gwaith?

Er mwyn rheoli’r feirws, mae hi’n bwysig bod pobl yn gweithio’n ddiogel. Mae gweithio gartref yn dal yn un o’r ffyrdd mwyaf diogel o wneud hyn. Fodd bynnag, cydnabyddir nad yw hi’n bosibl yn aml i’r rhan fwyaf o’r gweithwyr sy’n darparu’r gwasanaethau hyn weithio gartref.

Dylai pobl sy’n gallu gweithio gartref, er enghraifft y rheini sy’n cyflawni swyddogaethau cefn swyddfa, barhau i wneud hynny.

Dylai cyflogwyr ymgynghori â’u cyflogeion i benderfynu pwy all ddod i’r gweithle’n ddiogel, gan ystyried taith, cyfrifoldebau gofalu, nodweddion gwarchodedig ac amgylchiadau unigol eraill unigolion. Rhaid gwneud y penderfyniad i ddychwelyd i’r gweithle drwy ymgynghori’n ystyrlon â gweithwyr (gan gynnwys drwy undebau llafur neu grwpiau sy’n cynrychioli gweithwyr pan fyddant yn bodoli). Mae ymgynghoriad ystyrlon yn golygu cymryd rhan mewn sgwrs agored am ddychwelyd i’r gweithle cyn gwneud unrhyw benderfyniad i ddychwelyd. Dylai hyn gynnwys trafodaeth ynghylch amseru a chamau graddol unrhyw ddychwelyd ac unrhyw fesurau i leihau’r risg sydd wedi cael eu rhoi ar waith. Mae hi’n hollbwysig bod cyflogwyr yn ymgysylltu â gweithwyr i sicrhau eu bod yn teimlo’n ddiogel ynghylch dychwelyd i’r gwaith, ac ni ddylent orfodi neb i fynd i weithle anniogel.

Pan fydd cyflogwyr yn ystyried y dylai gweithwyr ddod i’w gweithle, bydd angen adlewyrchu hyn yn yr asesiad risg gweithle COVID-19 a’r camau gweithredu a gymerir i reoli’r risgiau o drosglwyddo yn unol â’r canllawiau hyn.  Mae’n amhosibl dileu pob risg ond mae llawer y gall cyflogwyr ei wneud i leihau’r risg i’w gweithwyr. Mae cyngor ar gael yn Canllawiau ar gyfer y gweithle i gyflogwyr a chyflogeion: COVID-19 ac mae gwybodaeth ar gael ar wefan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch.

Dylid rhoi ystyriaeth ychwanegol i’r bobl hynny sy’n wynebu risg uwch. Mae’n bosibl y bydd rhai grwpiau’n wynebu risg uwch o ddal yr haint a/neu o ganlyniad niweidiol os byddant yn dal yr haint. Gweld grwpiau risg uwch.

 ac maent yn cynnwys y rheini sydd:

  • yn hŷn
  • â mynegai màs y corff (BMI) uchel
  • â chyflyrau iechyd isorweddol penodol
  • o rai cefndiroedd Du, Asiaidd, neu Leiafrifoedd Ethnig (BAME)

dylech ystyried hyn yn eich asesiad risg.

Pobl a oedd yn gwarchod

Nid oes unrhyw gynlluniau i ailddechrau gwarchod ar hyn o bryd.  Mae’r sefyllfa wedi newid ers dechrau’r pandemig pan nad oedd unrhyw fesurau mewn unrhyw sector o gymdeithas i leihau lledaeniad y feirws a phan nad oedd rheolau na rheoliadau ar waith. A ninnau bellach â mesurau cyson ar waith, nid gofyn i bobl warchod gartref eto yw’r opsiwn gorau ar hyn o bryd gan y gallai achosi niwed i iechyd meddyliol a chorfforol pobl.

Mae’r cyngor ar gyfer y boblogaeth sy’n gwarchod yr un fath â’r cyngor i bawb; 

  • Lleihau’r cyswllt â phobl eraill;
  • Cadw 2 fetr oddi wrth bobl eraill a golchi dwylo’n rheolaidd;
  • Gwisgo gorchudd wyneb pan fydd angen a pheidio â chyffwrdd arwynebau y mae pobl eraill wedi’u cyffwrdd, pan fo’n bosibl.
  • Ystyried pa adeg o’r dydd rydych chi’n mynd allan a ble rydych chi’n mynd hy osgoi siopau ar adegau prysur;
  • Dylech weithio gartref pan fo’n bosibl.

Dylech chi fonitro llesiant pobl sy’n gweithio gartref a’u helpu i gadw mewn cysylltiad â gweddill y gweithlu, yn enwedig os bydd y rhan fwyaf o’u cydweithwyr ar y safle. Dylech drafod a oes angen iddynt ddychwelyd i’w gweithle er mwyn eu llesiant.

Dylech chi gadw mewn cysylltiad â gweithwyr oddi ar y safle ynghylch eu trefniadau gweithio gan gynnwys eu lles, eu hiechyd meddwl a chorfforol, a’u diogelwch personol.

Dylech chi ddarparu cyfarpar i bobl allu gweithio gartref yn ddiogel ac yn effeithiol. Ar gyfer rolau gweinyddol, gall hyn gynnwys mynediad i systemau gwaith.  

Cleientiaid tatŵio a thyllu’r corff sydd wedi bod yn gwarchod neu sydd â chyflyrau iechyd isorweddol

Os oes cleientiaid sydd wedi bod yn gwarchod neu sydd â chyflyrau iechyd isorweddol, o ran y risg uwch o ddal haint COVID-19 wrth gael tatŵ neu dyllu’r corff, dylai’r cleient ofyn am gyngor gan feddyg teulu neu ymgynghorydd, ond yn y pen draw y cleient ddylai ddewis a yw am fwrw ymlaen â'r driniaeth ai peidio.

Fodd bynnag, os oes gan yr ymarferydd unrhyw amheuaeth y gallai’r driniaeth mae’r cleient wedi gofyn amdani beryglu ei iechyd, dylai gynghori yn erbyn y driniaeth. Yn y pen draw, yr ymarferydd sy’n gyfrifol am asesu risg amgylchiadau cleientiaid unigol.

2. 2 Diogelu pobl sy’n cael eu diffinio ar sail feddygol fel pobl eithriadol o agored i niwed oherwydd COVID-19  

Mae gwybodaeth hefyd wedi cael ei darparu ar gyfer Pobl sy’n eithriadol o agored i niwed oherwydd COVID-19 sydd wedi bod yn gwarchod: Cwestiynau Cyffredin

Er bod lefel yr achosion o’r coronafeirws yn parhau’n uchel yng Nghymru, mae hi’n bwysig bod pobl yn y categori hwn yn gweithio gartref os yw’n bosibl - a phan fydd modd gwneud hyn, dylid addasu rolau i gefnogi hyn.

Os nad oes modd i unigolion sy’n eithriadol o agored i niwed weithio gartref, dylid cynnig y rolau mwyaf diogel sydd ar gael ar y safle iddynt, gan sicrhau bod amgylchedd eu gweithle yn ddiogel o ran COVID a'u bod yn gallu cadw 2 fetr oddi wrth bobl eraill. Os nad ydych yn gallu cadw 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl eraill, dylech chi asesu’n ofalus a ddylid bwrw ymlaen â’r gweithgaredd hwn.  Os felly, dylid cymryd rhagor o gamau lliniaru i leihau’r risg o drosglwyddo rhwng staff (mae Adran 2.8 yn cynnwys enghreifftiau o’r camau y gellir eu cymryd).  

Yn yr un modd ag unrhyw risg yn y gweithle rhaid ichi ystyried dyletswyddau penodol tuag at y rheini sydd â nodweddion gwarchodedig, gan gynnwys, er enghraifft, menywod beichiog sydd bob amser â hawl i gael cyfnod o’r gwaith gyda thâl llawn os nad oes modd dod o hyd i rolau addas. Dylid hefyd rhoi sylw penodol i bobl sy’n byw gydag unigolion sy’n wynebu risg uwch.

2.3 Pobl y mae angen iddynt hunanynysu

Ni ddylai unrhyw un fynd i weithle os yw unrhyw un o’r canlynol yn berthnasol iddynt:

  • Bod Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wedi dweud wrthyn nhw am hunanynysu naill ai oherwydd eu bod wedi cael canlyniad positif am COVID-19 neu oherwydd eu bod nhw wedi cael cyswllt agos yn ddiweddar ag achos positif/wedi’i gadarnhau o COVID-19, a’u bod yn dal o fewn eu cyfnod hunanynysu fel y nodir yn y canllawiau;
  • Bod ganddynt symptomau COVID-19, dim ots pa mor ysgafn ydyn nhw, a’u bod yn aros am ganlyniad prawf;
  • Eu bod yn achos positif a gadarnhawyd a’u bod wedi hunanynysu yn unol â’r canllawiau, ond bod ganddynt wres o hyd neu wedi cael gwres yn ystod y 48 awr ddiwethaf;
  • Eu bod yn aelod o’r un aelwyd neu aelwyd estynedig â rhywun sydd wedi cael symptomau COVID-19 neu wedi cael canlyniad positif am COVID-19, a’u bod yn dal o fewn eu cyfnod hunanynysu fel y nodir yn y canllawiau;
  • Eu bod wedi cael canlyniad negatif am COVID-19 ond eu bod yn aelod o’r un aelwyd/aelwyd estynedig â rhywun sydd wedi cael canlyniad positif ac sy’n dal o fewn eu cyfnod hunanynysu, fel y nodir yn y canllawiau.

Mae hunanynysu yn golygu ei bod yn rhaid i unigolyn aros gartref ac osgoi pob cyswllt dianghenraid â phobl o’r tu allan i’w haelwyd. Mae hyn yn cynnwys peidio â mynd i’r gwaith. Diben hyn yw sicrhau na fydd pobl sydd wedi cael canlyniad positif am COVID-19 yn ei drosglwyddo i’w ffrindiau, i’w teulu ac i’r gymuned ehangach, gan gynnwys eu cydweithwyr.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Os bydd un o’ch gweithwyr wedi cael canlyniad prawf positif a/neu os bydd Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru yn dweud wrtho am hunanynysu, oherwydd ei fod wedi cael cyswllt agos ag achos positif yna dylent roi gwybod ichi, fel eu cyflogwr, cyn gynted â phosibl ac yn unol â'ch polisïau salwch, cyn y tro nesaf mae disgwyl iddo ddod i'r gweithle, ac ni ddylai ddod i'r gweithle.
  • Dylech ganiatáu neu alluogi gweithiwr i hunanynysu os yw Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wedi dweud wrtho i hunanynysu. 
  • Lle bo’n bosibl, ac os ydyn nhw’n teimlo’n ddigon da i weithio gartref (os ydyn nhw’n achos wedi’i gadarnhau o COVID-19), dylech gefnogi staff i wneud hynny pan fyddant yn hunanynysu.  Os nad ydyn nhw’n gallu gweithio gartref, darllenwch y canllawiau i gyflogwyr ar dâl salwch statudol o ganlyniad i COVID-19.
  • Ddylech chi ddim bygwth diogelwch swydd gweithiwr er mwyn ei berswadio i ddychwelyd i’r gweithle cyn i’w gyfnod hunanynysu ddod i ben.

Cyn i weithwyr ddychwelyd i’r gwaith ar ôl cyfnod o hunanynysu, dylech gadarnhau’r canlynol:

  • Os oedd ganddyn nhw symptomau, eu bod nhw wedi cael prawf ac wedi derbyn canlyniad negatif.
  • Os mai nhw oedd yr achos wedi’i gadarnhau o COVID-19, eu bod nhw wedi cwblhau eu cyfnod gorfodol o hunanynysu, nad oes ganddyn nhw wres ac nad ydyn nhw wedi cael gwres yn ystod y 48 awr ddiwethaf;
  • Os mai aelod o’u haelwyd neu eu haelwyd estynedig oedd yr achos wedi’i gadarnhau o COVID-19, eu bod nhw wedi cwblhau eu cyfnod gorfodol o hunanynysu ac nad ydyn nhw wedi datblygu symptomau COVID-19 tua diwedd eu cyfnod hunanynysu.

Os mai’r ateb i unrhyw un o’r senarios hyn yw ‘na’, ni chaiff y gweithwyr ddychwelyd i’r gwaith ac ni ddylech fynnu eu bod yn dychwelyd.

Bydd helpu eich staff i aros gartref am y cyfnod hunanynysu gofynnol yn lleihau’r haint gall aelwydydd ei basio i eraill yn y gymuned yn sylweddol ac, o ganlyniad, i weddill eich gweithlu.

2.4 Cydraddoldeb yn y gweithle - eich cyfrifoldeb i sicrhau na wahaniaethir yn erbyn neb.  

Wrth ddefnyddio’r canllawiau hyn, dylai cyflogwyr gofio anghenion penodol grwpiau gwahanol o weithwyr neu unigolion.

Mae’n anghyfreithlon gwahaniaethu, yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol, yn erbyn unrhyw un oherwydd nodwedd warchodedig gan gynnwys oedran, rhyw, anabledd, hil neu ethnigrwydd.

Mae gan gyflogwyr hefyd gyfrifoldebau penodol tuag at weithwyr anabl a’r rhai sy’n famau newydd neu’n fenywod beichiog.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Gwnewch yn siŵr eich bod yn deall ac yn ystyried amgylchiadau penodol y rheini sydd â nodweddion gwarchodedig gwahanol.
  • Dylech wneud yn siŵr eich bod yn cynnwys ac yn cyfathrebu’n briodol â gweithwyr y gallai eu nodweddion gwarchodedig olygu bod ganddynt lefel wahanol o risg, neu a allai olygu bod unrhyw gamau rydych chi’n eu hystyried yn amhriodol neu’n anodd iddynt.
  • Dylech feddwl a oes angen ichi roi unrhyw fesurau neu addasiadau penodol ar waith er mwyn ystyried eich dyletswyddau o dan y ddeddfwriaeth cydraddoldeb.
  • Dylech wneud addasiadau rhesymol i sicrhau na fydd gweithwyr anabl dan anfantais, ac asesu’r risgiau iechyd a diogelwch i famau newydd neu i fenywod beichiog.
  • Gwnewch yn siŵr na fydd y camau byddwch chi’n eu cymryd yn cael effaith negyddol nad oes modd ei chyfiawnhau ar rai grwpiau o’u cymharu ag eraill, er enghraifft, y rheini sydd â chyfrifoldebau gofalu neu’r rheini sydd ag ymrwymiadau crefyddol.

2.5 Rheoli’r gweithlu – trefnu patrymau sifft a grwpiau gwaith i leihau nifer y cysylltiadau sydd gan bob gweithiwr.

Y camau y dylech chi eu cymryd: 

  • Cyn belled ag y bo modd, pan fydd gweithwyr yn cael eu rhannu i dimau neu grwpiau sifftiau (yn enwedig ar gyfer busnesau sydd wedi ymestyn eu horiau gweithredu), neu’n cael eu neilltuo i dasgau penodol, dylech chi drefnu bod y cyswllt nad oes modd ei osgoi rhwng y timau neu’r grwpiau sifft hyn yn digwydd gyda’r un bobl bob tro.
  • Dylech chi nodi adegau pan fydd pobl yn gorfod pasio pethau’n uniongyrchol i’w gilydd a chanfod ffyrdd o gael gwared â chyswllt uniongyrchol fel defnyddio mannau gollwng neu barthau trosglwyddo.
  • Defnyddiwch broses sydd wedi’i diffinio i helpu i gadw pellter corfforol wrth drosglwyddo rhwng sifftiau.
  • Cwtogwch ar gylchdroi rolau/tasgau gan gynnwys aros wrth un man gwaith pan fo’n bosibl.
  • Gwasgarwch amseroedd dechrau sifftiau, gan leihau faint o weithwyr fydd yn ymgynnull wrth fynedfeydd ac allanfeydd.
  • Ewch ati i greu amserlen i’r staff sy’n rhoi manylion ymlaen llaw ynghylch sut bydd triniaethau’n cael eu gwneud a pha drefniadau sydd wedi’u gwneud gyda’r cleientiaid.
  • Dylech chi helpu’r gwasanaeth profi ac olrhain drwy gadw cofnod dros dro o batrymau sifft eich staff am 21 diwrnod a helpu Profi ac Olrhain y GIG gyda cheisiadau am y data hynny os bydd angen. Gallai hyn helpu i reoli clystyrau neu frigiadau o achosion.

2.6 Teithio at ddiben gwaith – osgoi teithio diangen at ddiben gwaith a chadw pobl yn ddiogel pan fydd angen iddynt deithio rhwng lleoliadau.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Osgoi defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus a cheisio cerdded, beicio neu yrru yn lle hynny. Os ydych chi’n defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus, mae’n rhaid ichi wisgo gorchudd wyneb pan fyddwch chi’n teithio ar drafnidiaeth gyhoeddus. Mae adran 5 yn cynnwys rhagor o gyngor ar orchuddion wyneb.   
  • Dylech chi wisgo gorchudd wyneb a lleihau nifer y bobl y tu allan i’ch aelwyd neu’ch Aelwyd Estynedig sy’n teithio gyda’i gilydd yn yr un cerbyd, defnyddio partneriaid teithio sefydlog, cynyddu’r dulliau awyru pan fo’n bosibl ac osgoi eistedd wyneb yn wyneb.
  • Ni ddylai staff rannu car, ac os oes yn rhaid rhannu car, rhaid i bawb sy’n teithio yn y cerbyd wisgo gorchudd wyneb wrth deithio yn y cerbyd. 
  • Rhoi gweithdrefnau ar waith i leihau’r cyswllt rhwng pobl wrth ddanfon i safleoedd eraill.
  • Lleihau cyswllt yn ystod taliadau ac wrth gyfnewid dogfennau, er enghraifft, drwy ddefnyddio dulliau talu electronig a dogfennau wedi’u llofnodi a’u cyfnewid yn electronig.

2.7. Cyfathrebu a hyfforddiant - sicrhau bod pob gweithiwr yn deall y gweithdrefnau diogelwch sy’n ymwneud â COVID-19 a'u bod yn cael yr wybodaeth ddiweddaraf am sut mae mesurau diogelwch yn cael eu rhoi ar waith neu eu diweddaru.

Chi fel cyflogwr sy’n gyfrifol am sicrhau bod eich cyflogeion yn darllen, yn deall ac yn cydymffurfio’n llawn â’r gweithdrefnau diogelwch sy’n ymwneud â COVID-19. 

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Darparwch ddulliau cyfathrebu clir, cyson a rheolaidd i wella dealltwriaeth a chysondeb o ran ffyrdd o weithio.
  • Ymgysylltwch â gweithwyr a chynrychiolwyr gweithwyr drwy lwybrau cyfathrebu sy’n bodoli eisoes er mwyn esbonio a chytuno ar unrhyw newidiadau mewn trefniadau gweithio.
  • Lluniwch ddeunyddiau cyfathrebu a hyfforddi ar gyfer gweithwyr cyn iddynt ddychwelyd i’r safle, yn enwedig mewn cysylltiad â gweithdrefnau newydd ar gyfer cyrraedd y gwaith.
  • Gwnewch yn siŵr bod y staff yn deall sut mae defnyddio a glanhau eu cyfarpar diogelu personol.

Rhannu'r wybodaeth ddiweddaraf:

  • Dylech chi ymgysylltu’n barhaus â gweithwyr (gan gynnwys undebau llafur neu grwpiau sy’n cynrychioli gweithwyr) i fonitro ac i ddeall unrhyw effeithiau annisgwyl yn sgil newidiadau i amgylcheddau gwaith.
  • Dylech fod yn ymwybodol o bwysigrwydd iechyd meddwl ar adegau o ansicrwydd, a chanolbwyntio ar hynny.
  • Defnyddiwch negeseuon syml, clir i esbonio canllawiau drwy ddefnyddio lluniau ac iaith glir, gan ystyried grwpiau lle nad yw’r Gymraeg a’r Saesneg yn iaith gyntaf iddynt a’r rheini sydd â nodweddion gwarchodedig megis nam ar y golwg.
  • Defnyddiwch ddulliau cyfathrebu gweledol, er enghraifft, byrddau gwyn neu arwyddion, i esbonio newidiadau i amserlenni apwyntiadau neu brinder mewn stoc heb fod angen cyfathrebu wyneb yn wyneb.
  • Dan reoliad 21, bydd angen ichi ddarparu gwybodaeth i’r bobl sydd yn eich safle am y mesurau y dylent eu dilyn i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws gan gynnwys ei bod yn rhaid gwisgo gorchudd wyneb.  Bydd hyn yn cynnwys cleientiaid a staff, cyflenwyr neu gyrff masnach er mwyn eu helpu i’w mabwysiadu ac i rannu profiadau, fel drwy e-bost neu gyfryngau cymdeithasol.

Ar gyfer busnesau symudol

  • Dylech chi gyfathrebu ag aelwydydd cyn cyrraedd i drafod y camau y byddwch yn eu cymryd i leihau’r risg o COVID-19, a fydd yn cynnwys gwisgo’r cyfarpar diogelu personol priodol a’r mesurau y bydd angen i’ch cleient eu cymryd er mwyn gallu darparu’r gwasanaethau cyswllt agos yn ddiogel yn eu cartref.

Canllawiau ar fesurau rhesymol ac ar weithio yng nghartrefi pobl eraill i gael rhagor o wybodaeth. Cadw pellter corfforol:

2.8. Cadw pellter corfforol i weithwyr – sicrhau bod cyflogeion yn cadw at ganllawiau cadw pellter corfforol

Dylech chi gymryd pob mesur rhesymol i sicrhau bod 2 fetr rhwng pobl wrth iddynt ddisgwyl i ddod i mewn i’r eiddo a phan fyddant yn yr eiddo. Pan nad yw hyn yn bosibl rhaid ichi ystyried mesurau eraill i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Rhaid ichi gadw pellter corfforol yn y gweithle pan fo’n bosibl.
  • Wrth ddarparu gwasanaethau cyswllt agos, mae natur y gwaith yn golygu na fydd hi fel rheol yn bosibl cadw pellter cymdeithasol wrth ddarparu gwasanaeth i gleient. Yn yr amgylchiadau hyn, dylai cyflogwyr, cyflogeion a’r hunangyflogedig wneud popeth mae modd iddynt ei wneud yn rhesymol i leihau risg. Mae camau i leihau risg yn cynnwys:
    • Golchi dwylo a glanhau arwynebau’n amlach.
    • Gwisgo masg Math II a feisor clir a dilyn yr hyfforddiant cyfarpar diogelu personol priodol (gweler adran 5) Peidio â gwneud triniaethau ‘risg uchel’ oni bai eich bod yn gwisgo’r cyfarpar diogelu personol o’r raddfa briodol (gweler adran 3.3). Cadw amser y gweithgaredd mor fyr â phosibl.
    • Defnyddio sgriniau neu rwystrau i gadw cleientiaid ar wahân i’w gilydd. Os yw’r ymarferydd yn gwisgo masg Math II a feisor clir, ni fydd sgriniau’n darparu amddiffyniad ychwanegol rhwng yr ymarferydd a’r unigolyn.  Meddwl am osod sgriniau wrth y ddesg talu lle mae mwy o ryngweithio wyneb yn wyneb yn debygol. Osgoi gweithio wyneb yn wyneb lle bo’n bosibl.
    • Defnyddio system sy’n defnyddio parau cyson os oes yn rhaid i weithwyr fod yn gorfforol agos at ei gilydd.
    • Dim ond agor mannau aros a mannau ymlacio i gleientiaid pan fydd modd cadw pellter cymdeithasol.
    • Cadw pellter corfforol rhwng yr ardaloedd gwasanaeth, fel seddi i westeion, cadeiriau cleientiaid neu welyau triniaeth.

Mae cadw pellter corfforol yn berthnasol i bob rhan o fusnes, nid dim ond yr ystafell lle caiff y gwasanaeth ei ddarparu, bydd hefyd yn cynnwys cartref cleient pan ddarperir gwasanaethau cyswllt agos symudol.  Ystafelloedd aros, coridorau a grisiau, pan fyddant yn berthnasol, yw’r ardaloedd anoddaf yn aml i gadw pellter corfforol a chi sy’n gyfrifol am sicrhau bod gweithwyr yn cael eu hatgoffa’n benodol o’r angen i gadw pellter diogel yn yr ardaloedd hyn.

2.8.1 Cadw pellter corfforol wrth gyrraedd a gadael y gwaith

Dylech chi roi trefniadau ar waith i bobl gadw pellter corfforol pan fo’n bosibl, wrth gyrraedd a gadael a galluogi pobl i olchi eu dwylo wrth gyrraedd.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Gwasgaru amseroedd cyrraedd a gadael i osgoi cael llawer o bobl yn cyrraedd ac yn gadael ar yr un pryd, gan ystyried yr effaith ar y rheini sydd â nodweddion gwarchodedig.
  • Darparu lle parcio ychwanegol neu gyfleusterau fel rheseli beiciau er mwyn helpu pobl i gerdded, rhedeg neu feicio i’r gwaith, gan gydnabod efallai na fydd hyn yn bosibl mewn gweithleoedd llai.
  • Lleihau tagfeydd, er enghraifft, drwy gael mwy o fynedfeydd i’r gweithle, pan fo’n bosibl.
  • Defnyddio marciau a chyflwyno llif unffordd yn y mynedfeydd a’r allanfeydd, pan fo’n bosibl.
  • Darparu cyfleusterau golchi dwylo, neu hylif diheintio dwylo lle nad yw hynny’n bosibl, ger y mynedfeydd a’r allanfeydd.
  • Cyn cyrraedd, trafod â’r cleientiaid a oes cyfleusterau parcio ar gael i fusnesau symudol sy’n darparu gwasanaethau yn y cartref.
  • Cydweithio â busnesau eraill sydd efallai’n rhannu’r eiddo i leihau nifer y bobl sydd ar y safle.

2.8.2 Symud o gwmpas salonau, sbaon, eiddo a chartrefi pobl eraill – gan gadw pellter corfforol cymaint ag y bo modd wrth i bobl symud drwy’r gweithle.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Cyflwyno newidiadau ffisegol fel rhwystrau neu sgriniau rhwng, y tu ôl neu’r tu blaen i fannau gwaith pan fo’n bosibl, fel rhwng cleientiaid a gwesteion, er enghraifft yn y dderbynfa ac mewn mannau ymlacio. 
  • Cyflwyno llif unffordd mewn ardaloedd prysur.
  • Darparu marciau llawr ac arwyddion i atgoffa gweithwyr a chleientiaid i gadw pellter corfforol pan fo’n bosibl, yn enwedig yn y parthau lle bydd rhyngweithio â chleientiaid/gwesteion.
  • Gwneud yn siŵr bod pobl anabl yn gallu cael mynediad i lifftiau mewn gweithleoedd neu fusnesau mwy mewn adeiladau aml-lawr.
  • Cyn apwyntiadau symudol yng nghartrefi pobl eraill trafod â’r cleient i ofyn i aelodau eraill yr aelwyd ddilyn y canllawiau cadw pellter corfforol a’r mesurau eraill i leihau risg.

2.8.3 Gweithleoedd a mannau gwaith - cadw pellter corfforol rhwng unigolion pan fyddant yn eu mannau gwaith.

I bobl sy’n gweithio mewn un lle, dylai eu man gwaith eu galluogi nhw i gadw pellter corfforol lle bo’n bosibl.

Y camau y dylech chi eu cymryd: 

  • Dylid neilltuo mannau gwaith unigol cymaint ag y bo modd. Os oes angen eu rhannu, dylid eu rhannu â’r nifer lleiaf posibl o bobl a dylid eu glanhau’n rheolaidd.
  • Adolygu cynllun yr eiddo i gadw pellter corfforol rhwng y cleientiaid er mwyn lleihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws, gan sicrhau bod digon o le rhwng cadeiriau a gwelyau triniaeth cleientiaid a gwesteion, er enghraifft, a pheidio â defnyddio bob yn ail gadair neu wely triniaeth. 
  • Defnyddio tâp neu baent ar y llawr i farcio ardaloedd er mwyn helpu pobl i gadw pellter corfforol.
  • Osgoi cael apwyntiadau sy’n gor-redeg neu’n gor-gyffwrdd a chysylltu â chleientiaid o bell i roi gwybod iddynt pan fyddwch chi’n barod i’w gweld nhw, pan fo’n bosibl.
  • Gofyn i gleientiaid gyrraedd ar yr amser a drefnwyd ar gyfer eu hapwyntiad a dim ond darparu man aros os oes modd cadw pellter corfforol.  
  • Mewn sba lle mae’n anhebygol y bydd gwesteion yn gadael ar unwaith ar ôl cael triniaeth, dylid cadw pellter corfforol mewn ardaloedd sy’n cael eu rhannu, gan gynnwys mannau aros a mannau ymlacio.
  • Defnyddio sgriniau i greu rhwystr ffisegol rhwng mannau gwaith, pan fydd hyn yn ymarferol. Ni fydd angen hyn rhwng yr ymarferydd a’r cleient pan fydd yr ymarferydd yn gwisgo masg Math II a feisor clir.
  • Defnyddio system cyfeillion cyson, sef dewis pa weithwyr fydd yn cydweithio, os oes yn rhaid i weithwyr fod yn gorfforol agos. Er enghraifft, gallai hyn gynnwys steilydd a phrentis.
  • Lleihau’r cyswllt adeg trafodion, er enghraifft, ystyried defnyddio taliadau digyswllt gan gynnwys cildwrn, os nad yw talu’n ddigyswllt gyda cherdyn banc neu ffôn clyfar yn bosibl. Glanhau’r peiriant yn rheolaidd a meddwl am ddefnyddio sgriniau wrth y desgiau talu.
  • Lleihau pa mor aml bydd cyfarpar yn cael ei rannu rhwng gweithwyr, eu glanhau’n rheolaidd rhwng eu defnyddio a neilltuo cyfarpar i unigolyn penodol pan fo’n bosibl.
  • Defnyddio eitemau untro pan fo’n bosibl, a sicrhau bod eitemau amldro’n cael eu glanhau a’u golchi rhwng eu defnyddio.

2.8.4 Ardaloedd Cyffredin - cadw pellter corfforol wrth ddefnyddio ardaloedd cyffredin.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Gwasgaru amseroedd egwyl i leihau’r pwysau ar ystafelloedd egwyl y staff neu’r mannau bwyta, a gwneud yn siŵr bod pawb yn cadw pellter corfforol yn ystafelloedd egwyl y staff.
  • Defnyddio ardaloedd diogel y tu allan ar gyfer egwyliau.
  • Creu ardaloedd ychwanegol drwy ddefnyddio rhannau eraill o’r ardal waith neu’r adeilad sy’n rhydd o ganlyniad i weithio o bell. Gosod sgriniau i ddiogelu gweithwyr mewn derbynfeydd neu ardaloedd tebyg.
  • Aildrefnu seddi a byrddau, fel mewn mannau aros, i wneud y gorau o’r gofod i gadw 2 fetr rhwng pobl ac i leihau’r rhyngweithio wyneb yn wyneb.
  • Annog gweithwyr i aros ar y safle ar gyfer eu sifft.
  • Meddwl am ddefnyddio marciau cadw pellter corfforol ar gyfer ardaloedd cyffredin eraill megis toiledau, ystafelloedd staff, ystafelloedd newid ac mewn unrhyw ardaloedd eraill lle bydd pobl yn tueddu i giwio.
  • Paratoi deunyddiau ac offer cyn apwyntiadau sydd wedi cael eu trefnu, fel cynnyrch a defnyddiau traul, er mwyn sicrhau cyn lleied â phosibl o symud i fannau gweithio cyffredin.
  • Trefnu apwyntiadau i osgoi tagfeydd cleientiaid mewn mannau aros, yn enwedig mewn sefydliadau sydd â mannau aros llai. 
  • Dim ond y cleient ddylai fod yn yr un ystafell ar gyfer apwyntiadau symudol yn y cartref.  
  • Darparu ardal ddiogel lle bydd cleient yn gallu cadw pellter corfforol pan fydd angen amser datblygu ar gyfer gwasanaethau, er enghraifft lliwio gwallt.
  • Cael gwared â chylchgronau a phapurau newydd o’r mannau aros a’r mannau ymlacio.

2.8.5 Damweiniau, diogelwch a digwyddiadau eraill

Diogelwch yw’r flaenoriaeth yn ystod y digwyddiadau hyn. 

Pan fo’n bosibl dylai swyddogion cymorth gyntaf geisio helpu o bellter diogel, gan ofyn i’r sawl sydd wedi cael anaf wneud pethau ei hun. Pan na fydd hyn yn bosibl, mewn argyfwng er enghraifft, mae’n annhebygol y bydd modd cadw pellter o 2 fetr.

Dylai unigolion sy’n darparu cymorth cyntaf cyswllt agos i bobl eraill roi sylw penodol i fesurau glanweithdra yn syth wedyn gan gynnwys golchi eu dwylo.

Os oes angen defnyddio adfywio cardio-pwlmonaidd (CPR) i achub bywyd rhywun wrth ddisgwyl am y gwasanaethau brys, ar hyn o bryd mae canllawiau’r Cyngor Dadebru a gwefan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch yn cynghori cywasgu’n unig a defnyddio offer diffibrilio yn gynnar.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Adolygu eich gweithdrefnau digwyddiadau ac argyfwng i sicrhau eu bod yn adlewyrchu’r egwyddorion cadw pellter cymdeithasol cymaint ag y bo modd.

Meddwl am oblygiadau diogelwch unrhyw newidiadau rydych chi’n bwriadu eu gwneud i’ch gweithrediadau a’ch arferion mewn ymateb i COVID-19, oherwydd gallai unrhyw ddiwygiadau achosi risgiau diogelwch newydd neu wahanol y bydd angen eu lleihau.

Diogelu pobl

Adran 3: Yr hyn dylech chi ei wneud i gadw eich cleientiaid a’ch ymwelwyr yn ddiogel – gan leihau’r risg o ledaenu COVID-19

Pan fyddwch chi’n gweithio yng nghartrefi pobl eraill

Dan y rheolau presennol prin iawn yw’r amgylchiadau pan fydd pobl ar wahân i aelodau o aelwyd estynedig yn cael mynd i gartref rhywun arall. Y rhai allweddol yw pan fydd angen gwneud gwaith yng nghartref rhywun neu am resymau gofal neu dosturiol.

Mae nifer o amgylchiadau pan fyddai ar rywun efallai angen mynd i gartref rhywun i wneud gwaith yno. Mae’r gyfraith yn dweud ei bod yn rhaid i hyn fod yn “rhesymol angenrheidiol” ac nad oes “dewis rhesymol arall”. Felly os nad yw’r gwaith yn hanfodol neu os oes ffordd o wneud y gwaith yn gall heb i bobl ddod i dŷ rhywun i weithio, ni ddylai pobl fynd i gartrefi ei gilydd.

Mae rhai enghreifftiau o bobl na fyddai’n realistig iddynt ddarparu rhai gwasanaethau heb fynediad i gartrefi preifat.  Er enghraifft pan na fydd ymarferwyr gwasanaethau cyswllt agos, fel triniwr gwallt neu farbwr, yn defnyddio safle penodol a byddant yn gweithredu’n gyfan gwbl fel busnes symudol, bydd angen iddynt allu parhau i weithredu, ac felly mae rhaid iddynt fod yn rhydd i barhau i ddarparu eu gwasanaethau yng nghartrefi pobl. Mae hyn yn rhesymol pan na fydd y cleient yn gallu gadael y cartref yn ffisegol neu pan fydd gadael y cartref yn debyg o gael effaith niweidiol ar ei lesiant.

Mae gan bawb yng Nghymru ran bwysig i’w chwarae i helpu i atal y coronafeirws rhag lledaenu – ac mae hyn yn golygu meddwl yn ofalus am y cyswllt sydd gan bob un ohonom â phobl eraill. Oherwydd bod rhywbeth yn cael ei ganiatáu nid yw hynny o reidrwydd yn golygu mai dyma’r peth iawn i’w wneud. Rydym yn gofyn i bobl feddwl beth yw’r peth callaf i’w wneud i ddiogelu eu teulu, eu ffrindiau a’u cymunedau, yn hytrach na meddwl yn bennaf am yr hyn maent yn cael ei wneud.

Fodd bynnag, pan fydd gwaith yn cael ei wneud mewn cartrefi preifat, mae’n bwysig bod hyn yn cael ei reoli mewn ffordd ddiogel a bod y gweithiwr ac aelodau’r aelwyd yn iach ac nad oes ganddynt unrhyw symptomau coronafeirws.

Rhaid i fusnesau cyswllt agos symudol gymryd pob mesur rhesymol i atal y coronafeirws rhag lledaenu ac ystyried y canllawiau ar weithio yng nghartrefi pobl eraill.  Dylech hefyd ddilyn y cyngor penodol ar gyfer busnesau symudol sydd yn y canllawiau hyn.

3.1 Gwasanaethau cyswllt agos lle mae’n rhaid gwisgo masg Math II (i ddiogelu’r cleient oddi wrth yr ymarferydd) a feisor clir (i ddiogelu’r ymarferydd oddi wrth y cleient) yn ystod COVID-19.

Ar yr amod bod yr ymarferydd yn gwisgo masg Math II a feisor clir sy'n gorchuddio’r talcen, yn ymestyn o dan yr ên, ac yn ymestyn o amgylch ochrau’r wyneb, mae modd darparu pob triniaeth a gwasanaeth yn ddiogel ar: y pen (heb gynnwys yr wyneb); blaen y corff (ar y frest ac o dan y frest); ochr y corff (o’r gwddf i lawr), ac ar bob rhan o’r corff o dan ganllawiau cyfredol y llywodraeth gyfer gweithio’n ddiogel mewn gwasanaethau cyswllt agos.

Mae modd cynnal y triniaethau canlynol yn ddiogel, wrth wisgo masg Math II a feisor clir am nad ydynt yn yr ‘ardal risg uchel’ sef yr ardal yn union o flaen llygaid, trwyn a cheg cleient: .  

  • Torri neu drin gwallt ar ben y pen
  • Cwyro’r corff yn unig
  • Triniaethau dwylo ac ewinedd – trin dwylo a thrin ewinedd
  • Therapïau corff yn unig sy’n defnyddio’r dwylo – triniaethau tylino
  • Triniaethau technegol uwch ar gyfer y corff yn unig (trydanol neu fecanyddol) - galfanig; micro-gerrynt; micro-sgathru'r croen; golau LED dwysedd isel; dyfeisiau cynhesu’r croen; amledd radio/uchel; ysgogi cyhyrau’n drydanol, cyfarpar draenio lymffatig.
  • Triniaethau llesiant a holistaidd ar gyfer y corff yn unig - tylino pen yn y dull Indiaidd, adweitheg, reiki, tylino draenio lymffatig, aromatherapi i ymlacio, gwella cylchrediad, helpu’r croen i wella ac i roi egni, triniaethau aciwbwysau, tylino’r corff/holistaidd, strategaethau ymlacio a thriniaethau therapi thermal rheoli straen.
  • Rhoi lliw haul i’ch hun
  • Defnyddio gwelyau haul UV
  • Diflewio trydanol ar y corff yn unig
  • Laser ac IPL ar y corff yn unig (laser, golau pwls dwys a deuodau allyrru golau)
  • Microbigmentiad ar y corff yn unig (colur lled-barhaol)
  • Codi brychau oddi ar groen y corff yn unig
  • Therapi chwaraeon corff yn unig
  • Aciwbigo ar y corff yn unig

3.2 Tylino Pen yn y Dull Indiaidd, Therapi cynhesu’r glust a Thyllu drwy’r glust

Dylid nodi mai'r unig ffordd o ddarparu’r triniaethau hyn yn ddiogel yw os bydd y therapydd yn gwisgo masg Math II a feisor clir a’r unig ffordd o wneud y triniaethau yw os bydd y therapydd yn gweithio ochr yn ochr neu o gefn y pen ac yn osgoi cyfnodau hir yn yr ardal risg uchel (yr ardal yn union o flaen llygaid, trwyn a cheg y cleient) am y rhan fwyaf o’r amser mae’n ei gymryd i gwblhau’r triniaethau. 

3.3 Triniaethau cyswllt agos risg uchel ar yr wyneb, sy’n anodd iawn eu cyflawni’n ddiogel yn ystod COVID-19, i’r ymarferydd ac i’r cleient heb y cyfarpar diogelu personol priodol o dan y canllawiau presennol. Mae’r rhain yn cynnwys:

  • Trimio neu eillio blew’r wyneb (barf, mwstas neu aeliau)  
  • Gwasanaethau cwyro’r wyneb, sugaring neu threading
  • Triniaethau’r wyneb (â llaw)
  • Therapi technegol datblygedig i’r wyneb (trydanol neu fecanyddol gan gynnwys peiriannau stemio’r wyneb)
  • Triniaethau amrannau
  • Rhoi colur ymlaen
  • Dermarolio
  • Dermablaenio
  • Microlafnu
  • Diflewio trydanol ar y wyneb
  • Triniaethau aeliau
  • Tocsin botwlinwm a llenwadau croenol
  • Laser ac IPL (laser, golau pwls dwys a deuodau allyrru golau)
  • Pilio cemegol
  • Micronodwyddo
  • Colur lled-barhaol (hy microbigmentiad, microlafnu a microbigmentiad croen y pen)
  • Codi brychau ar y croen (electroserio ac electrolysis)
  • Aciwbigo

Er nad yw’r triniaethau hyn yn cynhyrchu aerosolau, maen nhw yn golygu gweithio’n agos at geg, trwyn a secretiadau anadlol y cleient hy drwy siarad, pesychu a thisian.   Mae'r cyngor iechyd y cyhoedd yn glir bod y rhain yn weithgareddau risg uchel sy’n golygu bod ymarferwyr yn yr ‘ardal risg uchel’ am gyfnodau hir ac mae’n poeni nad oes modd rheoli’r triniaethau hyn yn ddiogel ar hyn o bryd heb gyfarpar diogelu personol o’r raddfa iawn. 

Dylech chi felly ond gwneud triniaethau ‘risg uchel’ os ydych chi’n gwisgo cyfarpar diogelu personol sydd o'r radd iawn - Masg Llawfeddygol Atal Hylif (FRSM) a chyfarpar diogelu’r llygaid (gogls neu feisor wyneb llawn) a menyg a ffedog untro; os ydych chi wedi cael eich hyfforddi i ddefnyddio cyfarpar diogelu personol ac os ydych chi wedi cael hyfforddiant ar ragofalon rheoli heintiau safonol.  Fel cyflogwr, mae gennych chi gyfrifoldeb cyfreithiol i ddiogelu gweithwyr ac eraill rhag risg i’w hiechyd a’u diogelwch. Mae hyn yn golygu bod angen ichi feddwl am y risgiau sy’n eu hwynebu a chymryd pob cam rhesymol ymarferol i’w lleihau, gan gydnabod na allwch chi ddileu’r risg o COVID-19 yn llwyr.

Mae gennych chi ddyletswydd i gymryd pob mesur rhesymol dan reoliad 21 (3) (a) Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 4) (Cymru) 2020 i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws, fel mesurau sy’n golygu cadw pellter o 2 fetr, cyfyngu ar ryngweithio wyneb yn wyneb a chynnal hylendid. 

Byddai mesur rhesymol yn y lleoliad gwasanaethau cyswllt agos yn cynnwys peidio â gwneud triniaethau wyneb ‘risg uchel’ os nad ydych yn gwisgo’r cyfarpar diogelu personol graddfa briodol (Masg Wyneb Llawfeddygol sy’n Atal Hylif (FRSM) a chyfarpar diogelu’r llygaid (gogls neu feisor wyneb llawn) a menyg a ffedog untro). 

Mae gan bob un ohonom ddyletswydd tuag at ein gilydd a bydd angen i bob un ohonom weithio’n galed i ddiogelu Cymru drwy ddilyn y cyngor arbenigol a’r canllawiau i leihau’r risg bod angen rhagor o gyfnodau atal byr. 

Mae Llywodraeth Cymru yn argymell eich bod yn ystyried beth sydd yn ymarfer diogel a’ch bod ond yn darparu triniaethau a gwasanaethau mae modd eu gwneud yn ddiogel: cymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws mewn gweithleoedd a safleoedd sydd ar agor i’r cyhoedd . 

Byddwn yn cydweithio â Swyddogion Iechyd yr Amgylchedd Awdurdodau Lleol i barhau i fonitro’r gwasanaethau cyswllt agos sy’n cael eu darparu yng Nghymru yn ofalus. Fodd bynnag, dylid nodi y bydd peidio â chydymffurfio â’r gofyniad cyfreithiol i wisgo’r cyfarpar diogelu personol o’r raddfa gywir a chymryd mesurau rhesymol wrth wneud triniaethau risg uchel yn gallu arwain at ddirwy o £1,000 i’r busnes a gallai olygu bod hysbysiad gwella yn cael ei roi i’r busnes, sy’n gallu arwain at gau’r busnes os na chydymffurfir â’r hysbysiad.

3.4 Y gofyniad i staff a chleientiaid wisgo gorchuddion wyneb pan fyddant yn safle eich busnes

Ers 14 Medi mae’r gyfraith yn mynnu ei bod yn rhaid i bawb wisgo gorchudd wyneb mewn mannau cyhoeddus dan do, sy’n cynnwys lleoliadau gwasanaethau cyswllt agos.  Mae hyn yn berthnasol i bawb 11 oed a hŷn – gan gynnwys cwsmeriaid a staff, oni bai fod ganddynt esgus rhesymol dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb. Mae'r manylion llawn ar gael yn adran 5.3.  

Os yw’r ymarferydd yn gwisgo cyfarpar diogelu personol o’r raddfa gywir - Masg Wyneb Llawfeddygol Atal Hylif (FRSM) ynghyd â chyfarpar diogelu’r llygaid (gogls neu feisor wyneb llawn) a menyg a ffedog untro, bydd cleientiaid yn cael tynnu eu gorchudd wyneb dros dro ar gyfer triniaethau ar yr wyneb. Ni ddylid tynnu’r gorchudd wyneb i ffwrdd dan unrhyw amgylchiadau os nad yw’r ymarferydd yn gwisgo’r cyfarpar diogelu personol o’r raddfa gywir.

3.5 Sbaon  

Rhaid i sba sy’n gweithredu campfeydd, twbâu poeth, pyllau sba, pyllau nofio a hydrotherapi ddilyn canllawiau Llywodraeth Cymru ar gyfer cyfleusterau campfeydd/hamdden.

Dylai sawnau ac ystafelloedd stêm aros ar gau.

3.6 Trefnu apwyntiadau – mesurau a fydd yn cadw pobl yn ddiogel ac yn caniatáu inni olrhain y feirws. Dylai busnesau gwasanaethau cyswllt agos ymdrechu i wneud hynny ar sail apwyntiad yn unig. Fydd neb yn cael cerdded mewn i gael gwasanaeth heb drefnu apwyntiad ymlaen llaw.  Mae mesurau i atal COVID-19 yn cael eu cefnogi gan Profi, Olrhain, Diogelu y GIG. 

Rhaid i unrhyw fusnesau sy’n gweithio mewn lleoliadau risg uchel gasglu gwybodaeth gyswllt gan eu cleientiaid a’u hymwelwyr. Ystyrir bod gwasanaethau cyswllt agos yn lleoliadau risg uchel oherwydd bydd cwsmeriaid ac ymwelwyr yn treulio cyfnodau hir yn y safle, a/neu gallen nhw o bosibl ddod i gyswllt agos â phobl o’r tu allan i’w haelwyd (neu eu haelwyd estynedig os ydyn nhw wedi creu un). 

Mae casglu gwybodaeth gyswllt yn helpu i adnabod pobl a allai fod wedi dod i gysylltiad â’r feirws ac sy’n asymptomatig (hy ddim yn dangos symptomau eto). Mae cyfyngu ar achosion yn hollbwysig er mwyn lleihau lledaeniad y coronafeirws, diogelu’r GIG yng Nghymru ac achub bywydau. Bydd hyn yn helpu’r wlad i ddychwelyd at ffordd o fyw fwy normal, ac i gynnal hynny.

Y gofyniad cyfreithiol yw casglu enw’r unigolyn a digon o wybodaeth er mwyn gallu cysylltu â’r unigolyn i roi gwybod iddo efallai ei fod wedi dod i gysylltiad â’r coronafeirws tra'r oedd yn y safle (gan gynnwys rhif ffôn a’r dyddiad a’r amser pan oedd yr unigolyn yn y safle). 

Mae gennych ddyletswydd i gasglu manylion eich cleientiaid a’ch ymwelwyr, os nad ydynt yn fodlon eu rhannu, ni ddylech ganiatáu iddynt fynd i’ch eiddo.

Dylech gadw cofnod dros dro o’ch cleientiaid a’ch ymwelwyr am 21 diwrnod. Sylwch hefyd fod casglu gwybodaeth gyswllt yn cael ei ystyried yn benodol fel “mesur rhesymol” y gellir ei gymryd o dan Reoliad 21. 

Os nad oes gennych chi systemau ar gyfer cofnodi eich cleientiaid a’ch ymwelwyr yn barod, dylech wneud hynny i baratoi ar gyfer ailagor ar 9fed Tachwedd.   Efallai byddwch chi eisiau darllen y canllawiau ar gadw cofnodion am staff, cwsmeriaid ac ymwelwyr i gefnogi Profi, Olrhain, Diogelu y GIG: 

Y camau y dylech eu cymryd cyn dechrau trefnu apwyntiadau:

  • Dylech chi ddefnyddio system archebu ymlaen llaw yn unig – ddylech chi ddim cynnig apwyntiadau i bobl sy’n cerdded mewn.
  • Dylech chi gyfrifo’r nifer uchaf o gleientiaid y mae’n rhesymol iddynt fod yn yr eiddo ar yr un pryd a dilyn canllawiau cadw pellter corfforol a cheisio cyfyngu ar nifer yr apwyntiadau ar unrhyw un adeg yn unol â hynny.  Meddyliwch am gyfanswm arwynebedd y llawr yn ogystal â mannau cul ac ardaloedd prysur tebygol. 
  • Dylid cael o leiaf 2 fetr rhwng y mannau gwaith. Gall hyn olygu cael gwared â chadeiriau neu welyau triniaeth neu gadeiriau i westeion o’r salon a'r mannau ymlacio neu roi tâp neu arwyddion ‘ddim ar gael’ arnynt.  Er y dylai system apwyntiadau leihau’r risg hon, dylai unrhyw gyfrifiadau o ran cadw pellter corfforol ystyried unrhyw fannau aros y gallai fod angen eu defnyddio. 
  • Penderfynu a ellir adolygu’r amserlenni ar gyfer gwasanaethau hanfodol ac ymweliadau contractwyr er mwyn lleihau’r rhyngweithio a’r gorgyffwrdd rhwng pobl.

Y camau y dylech eu cymryd wrth drefnu’r apwyntiadau;

  • Os gofynnir am driniaeth i’r wyneb a’ch bod wedi penderfynu na fyddwch yn gallu dilyn y canllawiau ar gyfer darparu’r triniaethau risg uchel a nodir yn adran 3,3, dylech roi gwybod i’r cleient na fyddwch yn gallu darparu’r driniaeth(au) yn ddiogel er mwyn lleihau’r risg y bydd y cleient a’r ymarferydd yn dod i gysylltiad â’r coronafeirws. Dylech roi gwybod i’r cleient os bydd ganddo symptomau COVID-19 ar ddiwrnod yr apwyntiad neu os bydd wedi cael canlyniad positif neu’n aros am ganlyniad prawf COVID-19 neu os yw’n hunanynysu, dylai roi gwybod ichi ar y diwrnod a pheidio â dod i’r apwyntiad. Dylech hefyd roi gwybod i gleientiaid bod gennych ddyletswydd i gofnodi eu manylion cyswllt ac y byddwch yn gofyn am eu gwybodaeth gyswllt pan fyddant yn cyrraedd, os nad yw eu gwybodaeth gyswllt gennych chi’n barod.
  • Dylid cynghori cleientiaid i gyrraedd yn brydlon ar gyfer eu hapwyntiad i leihau oedi yn nes ymlaen yn ystod y diwrnod ond ni ddylent gyrraedd yn rhy gynnar a gorgyffwrdd â chleientiaid eraill.
  • Dylid gofyn i westeion sba dydd gyrraedd yn brydlon a dylid rheoli faint o bobl sy’n bresennol yn ofalus.
  • Dylech ofyn i’r cleient ddod ar ei ben ei hun os yw’n bosibl, er mwyn gallu dilyn y gofynion cadw pellter cymdeithasol.

Y camau dylech chi eu cymryd ar ddiwrnod apwyntiad y cleient:

Dylech wneud yn siŵr nad yw wedi cael canlyniad positif am y coronafeirws nac yn disgwyl am ganlyniad prawf coronafeirws. Nac yn arddangos symptomau’r coronafeirws.

Mae’r symptomau’n cynnwys:

  • Peswch cyson newydd (mae hyn yn golygu pesychu’n aml am fwy nag awr, neu dri phwl neu fwy o besychu mewn 24 awr - os oes gan rywun beswch fel rheol, gallai fod yn waeth na’r arfer).
  •  Tymheredd uchel (mae hyn yn golygu bod eu brest neu eu cefn yn boeth wrth ei gyffwrdd – does dim angen iddyn nhw fesur eu tymheredd)
  • Colli neu newid yn eu synnwyr arferol o flas neu arogl (mae hyn yn golygu eu bod wedi sylwi na allant arogli na blasu unrhyw beth, neu fod pethau’n arogli neu’n blasu’n wahanol i’r arfer) 

Mae’r rhan fwyaf o bobl sydd â’r coronafeirws yn cael o leiaf un o’r symptomau hyn. Os oes gan y cleient unrhyw un o’r symptomau hyn, dim ots pa mor ysgafn, ni ddylech chi fwrw ymlaen â’r apwyntiad ac awgrymu eu bod yn hunanynysu, gwneud cais am brawf ac aildrefnu’r apwyntiad.  

Os ydych chi’n fusnes symudol, rhaid ichi:

  • Rhaid ichi beidio â mynd i’r tŷ os oes rhywun yn hunanynysu, ond aildrefnu’r apwyntiad pan fydd y cyfnod hunanynysu wedi dod i ben. Dylech wneud yn siŵr nad oes gan neb yn y cartref symptomau’r coronafeirws neu’n aros am brawf coronafeirws.
  • Dylech wisgo’r cyfarpar diogelu personol cywir a gallech ofyn i’r cleient wisgo gorchudd wyneb drwy gydol yr amser rydych chi yn ei gartref.
  • Dim ond chi a’r cleient ddylai fod yn yr ystafell lle mae’r driniaeth(au) yn cael ei chynnal.
  • Dylech ddweud wrth y cleient bod eu manylion cyswllt gennych chi ac y bydd rhaid ichi roi’r manylion hynny i Profi, Olrhain, Diogelu y GIG os bydd yn gofyn ichi wneud hynny. 
  • Rhaid i bob cleient dros 11 oed wisgo gorchudd wyneb (oni bai eu bod wedi’u heithrio, gweler adran 5.3) tra byddant yn eich safle, os nad oes ganddynt un, dylech roi un iddynt. .  
  • Dylech annog cleientiaid i ddefnyddio hylif diheintio dwylo neu gyfleusterau golchi dwylo wrth iddynt ddod i mewn i’r safle neu cyn cael triniaeth a gwasanaeth.
  • Os bydd cleientiaid yn dod gyda phlant dylent fod yn gyfrifol am eu goruchwylio bob amser. Os yw’n bosibl ni ddylai’r sawl sy’n dod i’r apwyntiad ddod gydag unrhyw un arall er mwyn osgoi rhoi’r gofynion cadw pellter cymdeithasol yn y fantol.
  • Addaswch sut mae pobl yn teithio drwy’r eiddo i leihau tagfeydd a chyswllt rhwng cleientiaid, er enghraifft rheoli ciwiau neu lif unffordd. Efallai y bydd hyn ond yn bosibl mewn sefydliadau mwy.
  • Gwnewch yn siŵr bod unrhyw newidiadau i fynedfeydd, allanfeydd a rheoli ciwiau yn ystyried addasiadau rhesymol ar gyfer y rheini sydd eu hangen, gan gynnwys cleientiaid anabl.
  • Dylid osgoi ciwiau drwy ddefnyddio system apwyntiadau’n unig. ,.
  • Dylai’r ciwiau sydd yn ffurfio gael eu rheoli i sicrhau nad ydynt yn achosi risg i unigolion nac i fusnesau eraill, er enghraifft drwy ddefnyddio rhwystrau a chael aelod o staff wrth law i gyfarwyddo’r cleientiaid.
  • Cadw pellter corfforol mewn mannau aros pan fydd cleientiaid yn aros am eu hapwyntiadau. Pan na fydd modd cadw pellter corfforol yn y mannau aros, meddyliwch am ddefnyddio polisi ‘un mewn un allan’.

3.7 Toiledau i gleientiaid – sicrhau a hyrwyddo hylendid da, cadw pellter corfforol, a glanweithdra yn y cyfleusterau toiledau.

Dylid cadw toiledau cyhoeddus, toiledau dros dro a thoiledau sydd mewn eiddo ar agor a dylid eu rheoli’n ofalus i leihau’r risg o drosglwyddo COVID-19.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Defnyddio arwyddion a phosteri i feithrin ymwybyddiaeth o dechneg golchi dwylo da, yr angen i olchi dwylo'n amlach, osgoi cyffwrdd â'ch wyneb a pheswch neu disian i mewn i hances bapur a gaiff ei rhoi'n ddiogel yn y bin, neu i mewn i'ch braich os nad oes hances bapur ar gael. 
  • Er mwyn galluogi hylendid dwylo da meddyliwch am ddarparu hylif diheintio dwylo wrth y fynedfa i’r toiledau pan fydd hynny’n ddiogel ac yn ymarferol, a gwnewch yn siŵr bod cyfleusterau addas ar gael i olchi dwylo gan gynnwys dŵr sy’n rhedeg a sebon hylif ac opsiynau addas ar gyfer sychu dwylo (tywelion papur os yw’n bosibl) neu sychwyr dwylo. 
  • Dylid darparu arwyddion i atgoffa pobl bod angen cadw 2 fetr i ffwrdd oddi wrth gleientiaid eraill a'r therapyddion pan na fyddant yn derbyn gwasanaeth cyswllt agos.  
  • Defnyddiwch fesurau i gyfyngu ar nifer y defnyddwyr ar unrhyw un adeg. Meddyliwch am ddefnyddio marciau clir i bobl gadw pellter corfforol wrth giwio, a rheolwch faint sy’n cael mynediad gan ganiatáu i un ddod mewn pan fydd un yn mynd allan (ar yr un pryd â pheidio â chreu tagfeydd ychwanegol).
  • Cadw’r cyfleusterau wedi’u hawyru’n dda, pan fo’n bosibl gellir cadw’r drysau i flociau toiledau ar agor er mwyn cael cymaint â phosibl o awyr iach, er mwyn i ddefnyddwyr allu asesu faint o bobl sydd yno, ac er mwyn cyfyngu ar gyswllt dwylo.
  • Gosod canllawiau defnyddio a glanhau clir ar gyfer y toiledau, gyda mwy o lanhau yn unol â’r nifer sy’n eu defnyddio. Efallai byddwch chi eisiau darllen y canllawiau canlynol GOV.UK: COVID-19: cleaning of non-healthcare settings outside the home.  Defnyddiwch gynnyrch glanhau arferol, gan roi sylw i arwynebau sy’n cael eu cyffwrdd â dwylo’n aml, a meddyliwch am ddefnyddio cadachau untro neu rolyn papur i lanhau pob arwyneb caled.
  • Dylid cymryd gofal arbennig wrth lanhau toiledau dros dro a chyfleusterau toiledau mwy.
  • Mae gosod amserlen lanhau yn rhywle amlwg yn gallu sicrhau ei bod yn gyfredol ac yn weladwy. Darparu mwy o gyfleusterau gwastraff a chasglu sbwriel yn amlach. Darllenwch y canllawiau iechyd y cyhoedd ar lanhau a diheintio mewn lleoliadau nad ydynt yn rhai gofal iechyd

I gael rhagor o gyngor, darllenwch ganllawiau Llywodraeth Cymru: Darparu toiledau mwy diogel i’r cyhoedd: Coronafeirws sy’n rhoi canllawiau am reoli toiledau a ddefnyddir gan y cyhoedd yn ddiogel yn ystod pandemig y coronafeirws gan gynnwys ar gyfer eiddo masnachol neu fusnes lle darperir mynediad i doiledau i’r cyhoedd.

3.8 Darparu ac egluro’r canllawiau sydd ar gael – sicrhau bod pobl yn deall beth mae angen iddynt ei wneud i gynnal diogelwch.

Y camau y dylech chi eu cymryd:  

  • Darparu canllawiau clir ar yr ymddygiad a ddisgwylir gan gleientiaid/gwesteion, cadw pellter cymdeithasol a hylendid cyn i bobl gyrraedd, wrth drefnu eu hapwyntiad, ac wrth iddynt gyrraedd, er enghraifft, gydag arwyddion a chymhorthion gweledol.  Esbonio i westeion ac i gleientiaid y gallai methu â dilyn mesurau diogelwch arwain at beidio â darparu gwasanaethau.  Byddai modd hyrwyddo’r neges hon drwy eich tudalennau ar y we neu drwy sianeli cyfryngau cymdeithasol eraill.
  • Darparu gwybodaeth ysgrifenedig neu lafar am y canllawiau diweddaraf i weithwyr ac i gleientiaid/gwesteion y tu mewn a’r tu allan i’r eiddo.
  • Arddangos posteri neu wybodaeth sy’n nodi sut y dylai cleientiaid ymddwyn yn eich eiddo er mwyn cadw pawb yn ddiogel. Meddwl am anghenion penodol y rheini sydd â nodweddion gwarchodedig, fel y rheini sydd â nam ar eu clyw neu nam ar eu golwg.
  • Darparu sesiwn briffio diogelwch ynghylch y protocolau ar y safle, y rheolau ar gyfer ardaloedd sy’n cael eu rhannu a chyfleusterau allweddol, er enghraifft, golchi dwylo, yn enwedig i weithwyr llawrydd sydd efallai’n gweithio mewn nifer o leoliadau. 
  • Sicrhau bod modd gweld y canllawiau diweddaraf drwy’r adeilad cyfan. Rhoi gwybod i gleientiaid y dylent fod yn barod i dynnu gorchuddion wyneb os gofynnir iddynt wneud hynny gan swyddogion yr heddlu a staff at ddiben adnabod.

3.9 Derbyn a dosbarthu nwyddau a chynnyrch – cadw pellter corfforol ac osgoi lledaenu’r feirws ar arwynebau pan fydd nwyddau’n cyrraedd ac yn gadael yr eiddo.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Gwneud yn siŵr na fydd unrhyw gyswllt diangen pan fydd nwyddau’n cael eu danfon. Er enghraifft, danfon yn ddigyswllt lle mae natur y cynnyrch yn caniatáu defnyddio proses archebu electronig ymlaen llaw.
  • Meddwl am ffyrdd o leihau pa mor aml caiff nwyddau eu danfon, er enghraifft drwy archebu mwy yn llai aml.
  • Pan fo’n bosibl ac yn ddiogel, un gweithiwr ddylai fod yn llwytho neu’n dadlwytho cerbydau neu’n cwrdd â phobl sy’n danfon nwyddau wrth y drws ffrynt.
  • Trefnu bod nwyddau’n cael eu danfon y tu allan i’r cyfnod pan fydd cleientiaid yn cael apwyntiadau.
  • Ail-stocio/ailgyflenwi y tu allan i oriau gweithredu’r gweithle.

Glanhau

Adran 4: Yr hyn dylech chi ei wneud i atal COVID-19 rhag dod i’ch safle busnes, sbaon a’ch gweithleoedd  

4.1 Glanhau’r gweithle – gan sicrhau bod unrhyw safle neu leoliad sydd ar gau neu sy’n gweithredu’n rhannol yn lân ac yn barod i ailddechrau  

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Gwirio a oes angen ichi wasanaethu neu addasu systemau awyru, er enghraifft, er mwyn sicrhau nad yw’r lefelau awyru yn gostwng yn awtomatig gan fod nifer y bobl sy’n bresennol yn is na’r arfer.
  • Nid oes angen addasu’r rhan fwyaf o systemau aerdymheru, ond os yw systemau’n gwasanaethu nifer o adeiladau neu os nad ydych yn siŵr, dylid gofyn am gyngor gan eich peirianwyr neu gynghorwyr awyru ac aerdymheru (HVAC).
  • Cyn ailagor mae hi’n bwysig cynnal yr holl archwiliadau arferol er mwyn sicrhau bod yr adeilad yn ddiogel. Os oedd adeiladau wedi cael eu cau neu os oedd llai wedi bod yn eu defnyddio yn ystod COVID-19, mae dŵr yn gallu sefyll oherwydd diffyg defnydd, sy’n cynyddu’r perygl o glefyd y llengfilwyr. Mae canllawiau’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ar reoli dŵr a chlefyd y llengfilwyr ar gael yma
  • Mae’n bosibl y byddai’n ddefnyddiol darllen canllawiau’r Arolygiaeth Dŵr Yfed ar ddefnyddio adeiladau unwaith eto ar ôl iddynt fod yn segur am gyfnod. Mae’r canllawiau’n rhoi sylw i nifer o faterion ansawdd y dylid eu hystyried. Mae'r canllawiau ar gael ar dudalen we gyffredinol yr Arolygiaeth Dŵr Yfed.
  • Dylid awyru’n naturiol drwy agor ffenestri neu fentiau cymaint ag y bo modd. Os defnyddir system awyru fecanyddol ganolog, dylid addasu’r systemau ailgylchredeg i awyr iach llawn, os nad yw hyn yn bosibl dylid gweithredu’r systemau’n ôl yr arfer. Pan fydd hidlyddion mewn unedau awyru, gwnewch yn siŵr bod rhagor o ragofalon yn cael eu cymryd wrth newid yr hidlyddion.

4.2 Cadw’r gweithle’n lân: atal y feirws rhag lledaenu drwy gyffwrdd a halogi arwynebau

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Trefnu bylchau rhwng apwyntiadau er mwyn gallu glanhau ardaloedd gwaith a chyfarpar yn aml rhwng eu defnyddio, gan ddefnyddio eich cynnyrch glanhau arferol.
  • Glanhau gwrthrychau ac arwynebau sy’n cael eu cyffwrdd yn aml yn rheolaidd gan gynnwys handlenni drysau neu ddyfeisiau sy’n cael eu dal gan y staff, a gwneud yn siŵr bod trefniadau gwaredu digonol ar waith ar gyfer y cynnyrch glanhau.
  • Tacluso mannau gwaith a chael gwared â gwastraff ac eiddo o’r ardal waith ar ddiwedd sifft.
  • Diheintio unrhyw gyfarpar amldro, gan gynnwys cadeiriau cleientiaid, gwelyau triniaeth, a seddi i westeion, gan gynnwys mannau ymlacio a chyfarpar a ddefnyddir ar ôl pob apwyntiad, ac ar ddechrau a diwedd sifftiau.
  • Mewn salonau a chlinigau rhoi gŵn untro i bob cleient ei ddefnyddio. Pan na fydd hyn yn bosibl, defnyddiwch ynau gwahanol (a thyweli yn y ffordd arferol) ar gyfer pob cleient, gan eu golchi rhwng eu defnyddio a’u gwaredu’n briodol yn ôl yr angen.
  • Gofyn i’r staff beidio â gwisgo eu hiwnifform gartref nac wrth deithio yn ôl ac ymlaen i’r gweithle, a’u bod yn newid eu hiwnifform bob dydd ac yn ei golchi yn syth ar ôl ei defnyddio.
  • Gwneud yn siŵr bod yr amgylchedd gwaith yn cael ei awyru’n dda, er enghraifft drwy gadw ffenestri neu ddrysau ar agor.
  • Glanhau arwynebau a gwrthrychau sy’n cael eu cyffwrdd yn aml fel handlenni drysau.

4.3 Hylendid (golchi dwylo, cyfleusterau glanweithdra) - helpu pawb i sicrhau hylendid da drwy gydol y diwrnod gwaith

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Defnyddio arwyddion a phosteri i godi ymwybyddiaeth o dechneg golchi dwylo dda, yr angen i olchi dwylo’n amlach ac osgoi cyffwrdd eich wyneb.
  • Mabwysiadu techneg golchi dwylo dda a golchi dwylo’n amlach rhwng apwyntiadau. Ar gyfer gweithredwyr symudol, os nad oes cyfleusterau golchi dwylo ar gael, rhaid ichi ddefnyddio hylif diheintio dwylo.
  • Darparu hancesi papur i gleientiaid a’u cynghori os bydd angen iddynt disian neu beswch iddynt wneud hynny i’r hances bapur, ac wedyn ei gwaredu yn y biniau sydd wedi cael eu darparu ac awgrymu iddynt olchi eu dwylo’n drylwyr neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo ar ôl defnyddio hances bapur.
  • Darparu arwyddion a nodiadau atgoffa rheolaidd i gadw at safonau hylendid.
  • Darparu hylif diheintio dwylo mewn sawl lleoliad yn yr eiddo yn ogystal ag mewn ystafelloedd ymolchi.
  • Gosod canllawiau clir ar gyfer glanhau a defnyddio toiledau er mwyn sicrhau eu bod yn cael eu cadw’n lân a bod pellter cymdeithasol yn cael ei gadw cymaint â phosibl.
  • Gwella’r prosesau glanhau mewn ardaloedd prysur.
  • Darparu mwy o gyfleusterau gwastraff a chasglu sbwriel yn amlach.
  • Darparu cyfleusterau sychu dwylo – naill ai tyweli papur (tyweli papur fyddai’r gorau) neu beiriannau sychu trydanol.

4.4 Ystafelloedd newid a chawodydd – lleihau’r risg o ledaenu’r feirws mewn ystafelloedd newid a chawodydd.

Cynghorir mai dim ond os yw hynny’n hollol angenrheidiol ar hyn o bryd y dylid darparu ystafelloedd newid a chawodydd i staff, gwesteion a chleientiaid. 

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Lle mae angen cawod a chyfleusterau newid, gosod canllawiau defnyddio a glanhau clir ar gyfer cawodydd, loceri ac ystafelloedd newid er mwyn sicrhau eu bod yn cael eu cadw’n lân a heb eitemau personol, a bod pellter corfforol yn cael ei gadw cymaint â phosibl.
  • Cyflwyno gwell trefniadau ar gyfer glanhau’r holl gyfleusterau yn rheolaidd yn ystod y dydd ac ar ddiwedd y dydd.

4.5 Trin cynnyrch, nwyddau a deunyddiau eraill – lleihau lledaeniad y feirws drwy gyswllt â gwrthrychau ar y safle.

Y camau y dylech chi eu cymryd:

  • Annog pobl i olchi eu dwylo’n amlach a chynnig mwy o gyfleusterau golchi dwylo i weithwyr a chleientiaid, neu ddarparu hylif diheintio dwylo pan nad yw hynny’n ymarferol.
  • Rhoi gweithdrefnau gwell ar waith ar gyfer golchi dillad er mwyn osgoi’r posibilrwydd o halogi arwynebau cyfagos, er mwyn atal codi llwch neu wasgaru’r feirws.
  • Sefydlu pwyntiau gollwng a chasglu lle bo hynny’n bosibl, yn hytrach na phasio nwyddau o law i law.
  • Gorfodi gweithdrefnau glanhau ar gyfer nwyddau a chynnyrch sy’n cyrraedd y safle.
  • Os bydd cyflogeion yn dod â chyfarpar gyda nhw o’u cartref neu’n mynd â chyfarpar adref gyda nhw, glanhau’r cyfarpar hwnnw’n rheolaidd. Dylid hefyd eu glanhau cyn ac ar ôl iddynt gael eu defnyddio gyda chleientiaid.
  • Lleihau’r cyswllt personol wrth dderbyn nwyddau drwy greu mannau casglu a gollwng ar gyfer eitemau sy’n cael eu danfon i’r eiddo.
  • Sicrhau bod y cyfarpar sy’n mynd i gartref rhywun yn cael ei lanhau’n drylwyr cyn ei ddefnyddio a rhwng cleientiaid, gyda’r cynnyrch glanhau arferol.
  • Lleihau cyswllt cleientiaid gyda nwyddau prawf, er enghraifft, cyflogeion yn dangos eitem brawf o bell neu hwyluso pobl i ddefnyddio eitemau prawf.

Cyfarpar Diogelu Personol a Gorchuddion Wyneb

Adran 5. Defnyddio Cyfarpar Diogelu Personol a Gorchuddion Wyneb  

Mae cyfarpar diogelu personol yn diogelu’r defnyddiwr rhag risgiau iechyd a diogelwch yn y gwaith. Mae’n gallu cynnwys masgiau wyneb, cyfarpar diogelu’r llygaid gan gynnwys gogls a feisorau, menyg untro, gynau a ffedogau. 

Yn Adran 4 y ddogfen hon, roeddem yn disgrifio’r camau mae angen ichi eu cymryd i reoli risg COVID-19 yn y gweithle.  Wrth reoli risgiau COVID-19, ni fydd cyfarpar diogelu personol sy’n ychwanegol at yr hyn y byddech chi fel arfer yn ei wisgo o fudd yn y rhan fwyaf o weithleoedd. Y rheswm am hynny yw bod COVID-19 yn fath gwahanol o risg i’r risgiau rydych chi fel rheol yn eu hwynebu mewn gweithle, ac mae angen rheoli hynny drwy gadw pellter cymdeithasol, hylendid a phartneriaid neu dimau sefydlog.

Mesurau cadw pellter corfforol a hylendid yw’r ffyrdd mwyaf effeithiol o ddiogelu eich hun ac eraill rhag COVID-19, fodd bynnag ar gyfer pobl sy’n darparu gwasanaethau cyswllt agos (fel y rheini sy’n cael sylw yn y canllawiau hyn oherwydd y cyfnod sy’n cael ei dreulio’n agos at wyneb, ceg a thrwyn rhywun) mae’n debygol y bydd hi’n anodd cadw pellter corfforol, felly dylent wisgo rhagor o ddiogelwch yn ychwanegol at yr hyn y byddent yn ei wisgo fel rheol. 

Ar gyfer triniaethau i’r corff, ond nid yr wyneb, dylai hyn fod yn fasg Math II a feisor clir sy’n gorchuddio’r wyneb ac yn rhwystr rhwng y sawl sy’n ei wisgo a’r cleient rhag aerosolau a defnynnau anadlol a achosir gan anadlu, tisian, pesychu neu siarad. Rhaid i’r feisor ffitio’r sawl sy’n ei wisgo a rhaid ei wisgo’n iawn. Dylai orchuddio’r talcen, ymestyn o dan yr ên ac ymestyn o amgylch ochrau’r wyneb.

Mae feisorau wyneb untro ac amldro ar gael. Dylid glanhau a diheintio feisor wyneb amldro’n rheolaidd gan ddefnyddio cynnyrch glanhau arferol.  Nid yw masgiau wyneb Math II graddfa feddygol yn gyfarpar diogelu personol ond byddant yn rhwystr ffisegol i leihau halogi’r geg a’r trwyn pan gânt eu defnyddio’n gywir.

5.1 Canllawiau ar sut mae rhoi masg wyneb Math II ymlaen, ei wisgo a'i dynnu’n ddiogel

Gwnewch yn siŵr eich bod wedi yfed digon cyn gwisgo masg wyneb bob tro.

Gwisgo eich masg wyneb:

  • golchwch eich dwylo'n drylwyr gyda dŵr a sebon am 20 eiliad neu defnyddiwch hylif diheintio dwylo cyn gwisgo masg wyneb.
  • os oes llinynnau i glymu’r masg (yn hytrach na dolenni o amgylch y clustiau), gwnewch yn siŵr eu bod wedi’u clymu’n ddiogel dros eich clustiau wrth gorun a gwar y gwddf. 
  • ar ôl ei roi ymlaen, gwnewch yn siŵr bod y masg yn cael ei ymestyn i orchuddio eich ceg a’ch gên. 
  • gwnewch yn siŵr bod y masg yn wastad yn erbyn eich bochau.  Gyda’r ddwy law, plygwch y stribed metel dros bont eich trwyn.

Defnyddio masg wyneb yn ddiogel:

Cadwch eich dwylo oddi wrth eich wyneb a’ch masg wyneb. Pan fyddwch yn tynnu eich masg i ffwrdd (ee i yfed neu i fwyta) yna dylech chi ddefnyddio masg wyneb newydd yn ei le cyn parhau i weithio. Dylai masgiau wyneb:

  • orchuddio’r trwyn a’r geg.
  • ni ddylent fod yn rhydd o amgylch y gwddf.
  • ni ddylid eu cyffwrdd ar ôl eu rhoi ymlaen.
  • dylid eu newid os byddant yn wlyb neu wedi’u difrodi, neu os bydd hi’n anodd anadlu drwyddynt.
  •  dylid eu gwisgo unwaith ac yna dylid eu gwaredu’n ddiogel, yn ddelfrydol i fin sy’n cau ei hun ac nad oes angen i gyffwrdd.

Tynnu eich masg wyneb:

Mae hi’n bwysig tynnu’r masg wyneb yn ddiogel.

  • golchwch eich dwylo neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo.
  • torrwch neu ddatod y clymau ar y gwaelod, wedi’u dilyn gan y clymau ar y top neu’r elastig.
  • tynnwch y masg oddi wrth yr wyneb yn ofalus a’i dynnu i ffwrdd drwy afael yn y llinynnau’n unig.
  • gwaredwch y masg yn ddiogel, yn ddelfrydol i fin sy’n cau ei hun ac nad oes angen ei gyffwrdd.
  • golchwch eich dwylo eto.

Os bydd gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu y GIG yn cysylltu â chi oherwydd eich bod wedi cael cyswllt gyda rhywun sydd wedi cael canlyniad positif am COVID-19, mae’n rhaid ichi hunanynysu hyd yn oed os ydych chi’n gwisgo feisor a masg Math II yn y gwaith. Y rheswm am hyn yw na ellir diystyru’r risg o drosglwyddo, hyd yn oed os yw gwisgo feisor a masg yn lleihau’r risg honno. Mae rheoliadau gwahanol sy’n berthnasol i ddefnyddio dyfeisiau a chyfarpar gradd feddygol gan gynnwys hylif dwylo a chyfarpar diogelu personol.

5.2 Cyfarpar diogelu personol ar gyfer triniaethau ‘risg uchel’ ar yr wyneb.

Rydym yn cynghori’n gryf ichi beidio â darparu’r triniaethau hyn sy’n anodd iawn eu cyflawni’n ddiogel yn ystod COVID-19, i’r ymarferydd ac i’r cleient heb y cyfarpar diogelu personol graddfa briodol o dan y canllawiau presennol.

Dylech chi ond ystyried darparu’r triniaethau sy’n cael eu rhestru yn adran 3.3 os ydych chi’n gwisgo: 

  • masg Llawfeddygol Atal Hylif (FRSM) a chyfarpar diogelu’r llygaid (gogls neu feisor wyneb llawn);
  • os ydych wedi cael yr hyfforddiant priodol ar ddefnyddio cyfarpar diogelu personol; ac

os ydych chi wedi cael hyfforddiant ar ragofalon rheoli heintiau safonol Bydd y dolenni canlynol yn mynd â chi at ganllawiau ar atal a rheoli haint COVID-19 gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, Lloegr a’r Alban sy’n sôn am ddefnyddio cyfarpar diogelu personol a chanllawiau ar sut mae rhoi cyfarpar diogelu personol ymlaen a’i dynnu i ffwrdd:  

Y dulliau mwyaf effeithiol o atal COVID-19 yw cadw pellter corfforol a golchi dwylo’n rheolaidd. Rhaid parhau i ddilyn y camau hyn gymaint â phosibl, hyd yn oed pan fydd ymarferwyr yn gwisgo cyfarpar diogelu.

Os bydd y gwasanaeth profi ac olrhain yn cysylltu â chi oherwydd eich bod wedi cael cyswllt gyda rhywun sydd wedi cael canlyniad positif am COVID-19, mae’n rhaid ichi hunanynysu hyd yn oed os ydych chi wedi bod yn gwisgo’r cyfarpar diogelu personol priodol yn y gwaith.  Y rheswm am hyn yw nad oes modd diystyru’r risg o drosglwyddo.

5.3 Gorchuddion wyneb

Ers 14 Medi mae’r gyfraith yn mynnu ei bod yn rhaid gwisgo gorchudd wyneb ym mhob lleoliad cyhoeddus dan do ledled Cymru.

Bydd yn rhaid gwisgo gorchudd wyneb ym mhob man cyhoeddus dan do. Mae hyn yn berthnasol i gwsmeriaid ac i staff sy’n gweithio yn yr ardaloedd cyhoeddus dan do hynny. Mae hyn yn cynnwys amrywiaeth eang iawn o leoliadau, fel siopau a chanolfannau siopa, addoldai, siopau trin gwallt a salonau, sinemâu ac amgueddfeydd, campfeydd a chanolfannau hamdden, ac unrhyw le sy’n agored i aelodau’r cyhoedd.

Byddai hefyd yn cynnwys unrhyw ardaloedd cyhoeddus mewn adeiladau sydd fel arall ar gau i’r cyhoedd – er enghraifft derbynfa mewn adeilad swyddfa.

Yr unig le cyhoeddus dan do lle na fydd angen gwisgo gorchudd wyneb yw pan fyddwch chi dan do i fwyta neu i yfed, er enghraifft, caffis, bwytai a thafarndai. Ond lle mae bwyd a diod dim ond yn cael ei weini i’w fwyta neu ei yfed mewn rhan o’r safle – er enghraifft, caffi sydd hefyd yn cynnig gwasanaethau tecawê – bydd angen ichi wisgo gorchudd wyneb yn rhannau o’r safle lla nad yw pobl yn bwyta nac yn yfed.. 

Bydd angen i gyflogwyr hefyd fynnu bod gorchuddion wyneb yn cael eu gwisgo mewn gweithleoedd dan do lle nad oes modd cadw pellter cymdeithasol, oni bai fod rhesymau cryf dros beidio â gwneud hynny. Efallai bydd angen ichi felly wisgo gorchudd wyneb yn y gwaith hyd yn oed mewn llefydd nad ydynt ar agor i’r cyhoedd.

Bydd y gofyniad yn berthnasol i bawb sy’n 11 oed a hŷn - gan gynnwys cwsmeriaid a staff. Fodd bynnag, efallai fod gennych chi esgus rhesymol dros beidio â gwisgo gorchudd (er enghraifft):

  • nid ydych yn gallu rhoi gorchudd wyneb ymlaen na'i wisgo oherwydd salwch corfforol neu feddyliol, neu oherwydd anabledd neu nam;
  • rydych chi gyda rhywun sy’n dibynnu ar ddarllen gwefusau ac mae angen cyfathrebu; neu
  • rydych chi’n dianc rhag bygythiad neu berygl ac nid oes gennych chi orchudd wyneb.

Removing face coverings for treatments on the face

Os yw’r ymarferydd yn gwisgo cyfarpar diogelu personol o’r raddfa gywir - Masg Wyneb Llawfeddygol Atal Hylif (FRSM) ynghyd â chyfarpar diogelu’r llygaid (gogls neu feisor wyneb llawn) a menyg a ffedog untro, bydd cleientiaid yn cael tynnu eu gorchudd wyneb dros dro ar gyfer triniaethau ar yr wyneb. Ni ddylid tynnu’r gorchudd wyneb i ffwrdd dan unrhyw amgylchiadau os nad yw’r ymarferydd yn gwisgo’r cyfarpar diogelu personol o’r raddfa gywir.

Yn gyffredinol dylid cadw’r gorchudd wyneb ymlaen drwy'r amser tra bydd y cleient yn eich safle. Ond efallai bydd ganddynt esgus rhesymol dros dynnu gorchudd wyneb dros dro os (eto, er enghraifft):

  • bydd angen ichi gymryd meddyginiaeth:
  • bydd angen ichi fwyta neu yfed; neu
  • bydd angen ichi dynnu gorchudd wyneb i osgoi niwed neu anaf, naill ai i chi eich hun neu i eraill – er enghraifft i dynnu sylw rhywun at berygl.
  • gallai unrhyw gyflyrau corfforol a’r tymheredd a lleithder i gyd fod yn berthnasol.

Nid oes angen i’r rhan fwyaf o bobl fwyta neu yfed ar dripiau byr oddi cartref, ond gall hyn fod yn wahanol i rywun sydd â diabetes, er enghraifft, neu mewn tywydd poeth.

Nid yw hi bob tro’n amlwg os oes gan rywun esgus rhesymol dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb. Nid yw pobl eraill bob amser yn gallu gweld anableddau a namau, gan gynnwys cyflyrau fel awtistiaeth ac ADHD a dylid bob tro dangos parch a dealltwriaeth i’r rheini sydd â rhesymau da dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb.

Nid oes yn rhaid i’r rheini sydd â rheswm dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb sy’n ymwneud ag oed, iechyd neu anabledd ddarparu unrhyw dystiolaeth ysgrifenedig o hyn. Nid oes angen iddynt ofyn am gyngor na gofyn am lythyr gan weithiwr meddygol proffesiynol ynghylch y rheswm dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb.

Dewis personol yw cario cerdyn eithrio ac nid yw’r gyfraith yn mynnu bod pobl yn gwneud hyn.

Dylai cyflogwyr gefnogi eu gweithwyr i ddefnyddio gorchuddion wyneb yn ddiogel. Rydym yn cynghori pobl i ddefnyddio gorchuddion wyneb tair haen anfeddygol. Mae Llywodraeth Cymru wedi cynhyrchu canllawiau ar sut mae gwneud gorchudd wyneb tair haen a Chwestiynau Cyffredin

Mae hyn yn cyd-fynd â chyngor technegol diweddaraf Sefydliad Iechyd y Byd.

Mae hyn yn golygu dweud wrth weithwyr: 

  • golchwch eich dwylo’n drylwyr â dŵr a sebon am 20 eiliad neu defnyddiwch hylif diheintio dwylo cyn gwisgo gorchudd wyneb, a chyn ac ar ôl ei dynnu.
  • wrth wisgo gorchudd wyneb, dylech osgoi cyffwrdd eich wyneb neu’ch gorchudd wyneb, gan y gallech ei halogi â germau oddi ar eich dwylo.
  • newidiwch eich gorchudd wyneb os yw’n mynd yn damp neu os ydych chi wedi’i gyffwrdd.
  • daliwch ati i olchi eich dwylo’n rheolaidd.
  • newidiwch eich gorchudd wyneb a’i olchi bob dydd.
  • os oes modd ei olchi, golchwch y gorchudd wyneb drwy ddilyn cyfarwyddiadau’r gwneuthurwr. Os nad oes modd ei olchi, gwaredwch y gorchudd yn ddiogel gyda’ch gwastraff arferol.

Gwasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu

Adran 6. Gwasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu GIG Cymru

6.1 Mae angen i fusnesau a phobl sy’n gweithio yn y meysydd a drafodir yn y canllawiau hyn gydymffurfio â gofynion Gwasanaeth Profi, Olrhain a Diogelu GIG Cymru.

Dylech chi roi gwybod i’ch cwsmeriaid ei bod hi’n bosibl y bydd eu data’n cael eu rhoi i’r gwasanaeth hwn os bydd achos, clwstwr neu frigiad o achosion o’r coronafeirws (hy mwy nag un achos newydd o’r coronafeirws) sy’n cael ei olrhain yn ôl i’ch safle chi. Dim ond pan fydd angen gwneud hynny y bydd y gwasanaeth yn gofyn am y cofnodion hyn, ac os gofynnir ichi rannu’r wybodaeth, bydd yn rhaid ichi rannu gwybodaeth am y staff, y cwsmeriaid a’r ymwelwyr â gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu y GIG cyn gynted ag sy’n bosibl. Ni ddylech rannu’r wybodaeth sydd wedi cael ei chasglu at y diben yma â neb arall.

Mae rhagor o wybodaeth gyffredinol ar gael yma:

Opsiynau ariannol

Adran 7 Y dewisiadau ariannol sydd ar gael os ydych chi’n cael llai o waith neu ddim gwaith oherwydd COVID-19.

Efallai byddwch chi’n gallu cael cymorth drwy'r Gronfa Cymorth Dewisol a gwneud cais am Gredyd Cynhwysol.

Efallai bydd pobl hunangyflogedig yn gymwys i hawlio cymorth ariannol drwy’r Cynllun Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig

Mae Llywodraeth Cymru hefyd wedi sicrhau bod cyllid ar gael i awdurdodau lleol ddarparu grant dewisol i fusnesau sydd ar gau neu y mae effaith fawr arnynt: Y Gronfa i Fusnesau dan Gyfyngiadau Symud.

Mae cymorth coronafeirws i fusnesau ar gael hefyd ar wefan Busnes Cymru.

Lawrlwytho'r dudalen hon fel PDF . Maint Ffeil 266 KB.

Maint Ffeil 266 KB. Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.