Neidio i'r prif gynnwy

Mwy o wybodaeth am y rhaglen brechu COVID-19.

Cyhoeddwyd gyntaf:
20 Ionawr 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Ynghylch brechlyn COVID-19

Mae brechlynnau diogel ac effeithiol yn cynnig amddiffyniad i unigolion rhag COVID-19. Maent hefyd yn cynnig amddiffyniad gwell i’n hanwyliaid a'n cymunedau.

Bydd brechu'r boblogaeth gyda brechlyn diogel ac effeithiol yn:

  • diogelu pobl rhag COVID-19
  • ein galluogi i lacio’r cyfyngiadau pan ddaw yr amser
  • ein helpu i ddychwelyd i fywyd mwy normal

Ar hyn o bryd mae 3 brechlyn COVID-19 ar gael, sydd wedi’u cymeradwyo fel brechlynnau diogel gan Reoleiddiwr Meddyginiaethau’r DU:

  • Pfizer-BioNTech
  • Rhydychen-AstraZeneca
  • Moderna

Yn unol â chyngor arbenigol y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI), bydd y GIG yn sicrhau bod y brechlyn priodol ar gael ar yr adeg gywir i unigolion.

Darllenwch yr wybodaeth ddiweddaraf am y brechlyn COVID-19 ar Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Cael eich apwyntiad am frechlyn

Mae’r GIG yn brechu pobl yn nhrefn risg glinigol (ar GOV.UK), yn seiliedig ar grwpiau oedran, o'r hen i'r ifanc. Mae risg rhai pobl o gymhlethdodau difrifol o COVID-19 yn llawer uwch nag eraill. Dyna pam cafodd y rhaglen frechlyn ei blaenoriaethu i'w diogelu nhw yn gyntaf. 

Pan fydd hi'n amser i chi gael y brechlyn, bydd y GIG yn cysylltu gyda chi. Byddant yn cysylltu gyda chi drwy ffonio neu anfon llythyr.

Mae pob bwrdd iechyd bellach yn gwahodd pawb sy’n 16 oed neu’n hŷn i gael eu brechu. Os nad ydych wedi cael gwahoddiad, neu eich bod yn credu eich bod wedi eich colli, cysylltwch â'ch bwrdd iechyd lleol. Mae byrddau iechyd lleol yn cynnig clinigau brechu galw i mewn felly gofynnwch am fanylion.

Byddwch yn wyliadwrus o sgamiau: mae'r brechlyn am ddim i bawb. 

Ni fydd neb fyth yn gofyn am daliad na manylion banc.

Cael ail ddos y brechlyn

Bydd pawb dros 18 oed (gan gynnwys y rheini sydd o fewn 3 mis i’w pen-blwydd yn 18 oed) yn cael dau ddos o'r brechlyn. Byddwch yn cael lefel uchel o amddiffyniad ar ôl y dos cyntaf.  Byddwch yn cael eich galw yn ôl am eich ail ddos o fewn 12 wythnos o'r cyntaf.

Cyhoeddodd y JCVI y bydd unigolion sy’n 16 neu’n 17 oed yn cael cynnig dos cyntaf o’r brechlyn Pfizer/BioNTech.

Datganiad JCVI ar frechiadau COVID-19 i blant a phobli ifanc 12 i 17 oed: 4 Awst 2021 - GOV.UK (www.gov.uk)

Pan fyddwch yn cael eich brechlyn COVID-19, byddwch yn cael cerdyn imiwneiddio GIG Cymru maint cerdyn credyd. Caiff y cerdyn ei ddefnyddio i gofnodi gwybodaeth ynghylch eich brechiad, eich apwyntiadau ac mae'n cynnwys cyngor ar sut i adrodd am unrhyw sgil effeithiau.

Brechlyn Covid i fenywod beichiog

Mae brechu'n cael ei gynnig i fenywod beichiog yr un pryd â gweddill y boblogaeth, yn seiliedig ar oedran a risg glinigol.

Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru a Choleg Brenhinol yr Obstetryddion a'r Gynaecolegwyr wedi creu offeryn gwneud penderfyniadau am frechlynnau COVID-19 a beichiogrwydd.

Os ydych yn feichiog, mae’n well ichi gael y brechlyn Pfizer/BioNTech neu’r brechlyn Moderna. Mae’r cyngor hwn yn cael ei roi oherwydd eu bod wedi cael eu defnyddio’n fwy eang yn ystod beichiogrwydd mewn gwledydd eraill ac ni nodwyd unrhyw faterion o safbwynt diogelwch.

Dylai menywod beichiog sydd wedi dechrau ar gwrs o frechlyn gael yr un math o frechlyn i gwblhau’r cwrs. Gallwch siarad gyda'r person sy'n rhoi'r brechlyn neu weithiwr iechyd proffesiynol am y brechiad os oes unrhyw bryderon gennych.

Brechlynnau ar gyfer pobl ifanc rhwng 12 a 15 oed

Bydd y brechlyn COVID-19 yn cael ei gynnig i bobl ifanc rhwng 12 a 15 oed o 4 Hydref. Darllenwch fwy am y brechlyn COVID-19 i bobl ifanc rhwng 12 a 15 oed.

Ymgyrch pigiad atgyfnerthu'r hydref 

Mae JCVI wedi argymhell ymgyrch pigiadau atgyfnerthu ar gyfer grwpiau penodol, yn seiliedig ar dystiolaeth sy'n dod i'r amlwg bod imiwnedd yn lleihau dros amser. 

Bydd brechu'n dechrau ym mis medi yng Nghymru, gan gynnig brechlyn atgyfnerthu i bobl sy'n byw ac yn gweithio mewn cartrefi gofal a staff iechyd a gofal cymdeithasol rheng flaen. 

Nod y brechiad atgyfnerthu yw lleihau achosion pellach o COVID-19 a rhoi'r amddiffyniad gorau i'r rhai sydd fwyaf agored i haint difrifol, cyn misoedd y gaeaf. 

Y brechlyn yw'r ffordd orau o hyd o atal salwch difrifol a lledaeniad COVID-19 ac anogir pob oedolyn cymwys i fanteisio ar y ddau ddos ynghyd â dos atgyfnerthu, os bydd yn gymwys i gael un. 

Yn eu cyngor mae JCVI yn argymell y dylid cynnig i unigolion a oedd yn gymwys ac a gafodd eu brechu yng Ngham 1 o raglen frechu COVID-19 (grwpiau blaenoriaeth 1-9) frechlyn atgyfnerthu trydydd dos rhag COVID-19 o leiaf 6 mis ar ôl yr ail ddos. 

Mae'r grŵp blaenoriaeth unigol yn rhestru:

  • y rhai sy'n byw mewn cartrefi gofal preswyl i oedolion hŷn
  • pob oedolyn 50 oed neu'n hŷn
  • gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol rheng flaen
  • pawb 16-49 oed â chyflyrau iechyd gwaelodol sy'n golygu bod ganddynt risg uwch o COVID-19 difrifol (fel y nodir yn y Green Book), a gofalwyr sy'n oedolion
  • oedolion sy'n byw gydag unigolion imiwnoataliedig

Argymhellir brechlyn mRNA (Pfizer-BioNTech or Moderna) ni waeth pa brechlyn a roddwyd fel prif ddos. 

Gan na fydd y mwyafrif o oedolion iau yn cael eu hail ddos o frechlyn COVID-19 ar ddiwedd yr haf, caiff manteision pigiadau atgyfnerthu eu hystyried gan JCVI yn nes ymlaen, pan fydd rhagor o wybodaeth ar gael. 

Efallai y bydd cyfleoedd i weinyddu brechlyn COVID-19 a brechlyn y ffliw ar yr un pryd, ond ddim ond pan fydd yr amseriad a'r logisteg yn caniatáu. 

Mae'n bwysig bod y rhai sy'n gymwys o dan gyngor JCVI yn cael dos atgyfnerthu o brechlyn COVID-19 pan gânt eu galw am apwyntiad, gan fod posibilrwydd y bydd eu dosau blaenorol yn rhoi llai o imiwnedd dros amser. 

Byddwch cystal ag aros i gael eich gwahodd. Bydd eich bwrdd iechyd yn cysylltu â chi pan ddaw eich tro chi. Peidiwch â chysylltu â'ch meddyg teulu i ofyn am apwyntiadau.

Cynnig trydydd brechlyn i unigolion sy’n ddifrifol imiwnoataliedig

Mae oedolion a phlant 12 oed a hŷn sy’n ddifrifol imiwnoataliedig yn cael cynnig trydydd dos brechlyn COVID-19. Bydd y GIG yn cysylltu â chi'n uniongyrchol i drefnu apwyntiad triniaeth ar adeg sy'n addas.

Hunanynysu

Os ydych chi wedi cael brechlyn y coronafeirws ond bod gennych chi symptomau neu’ch bod wedi cael cyfarwyddyd i hunanynysu, mae’n rhaid i chi hunanynysu o hyd.

Ar ôl eich gwyliau