Neidio i'r prif gynnwy

Yn esbonio pam fod pobl ifanc 12 i 15 oed yn cael cynnig brechlyn COVID-19.

Cyhoeddwyd gyntaf:
15 Medi 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Pam mae pobl ifanc 12-15 oed yn cael cynnig brechlyn COVID-19?

Cafodd hyn ei argymell gan Brif Swyddogion Meddygol y Deyrnas Unedig ar ôl iddyn nhw edrych ar y dystiolaeth ynghylch manteision ymestyn y rhaglen frechu i bobl iau, o safbwynt iechyd cyhoeddus. Mae hyn yn cynnwys iechyd meddwl pobl ifanc, eu rhagolygon tymor hir, a’r effaith ar eu haddysg.

Cynghorodd y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu (JCVI) hefyd fod manteision brechu fymryn yn fwy na'r niwed posibl i’r grŵp oedran hwn.

Bydd GIG Cymru yn dechrau cynnig brechlyn COVID-19 i bob person ifanc rhwng 12 a 15 oed o 4 Hydref ymlaen.

Mae'r penderfyniad i gael brechlyn COVID-19 yn ddewis i bob unigolyn ei wneud.

Os oes gennych chi gwestiynau am y brechlyn, sgwrsiwch a’ch rhiant/rhieni neu warcheidwad i drafod beth rydych yn ei feddwl, a threuliwch ychydig o amser yn chwilio am wybodaeth ddibynadwy a chywir – er enghraifft ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru.

A fydd y brechlyn yn amddiffyn pobl iau?

Y brechlyn Pfizer fydd yn cael ei roi i blant a phobl ifanc. Mae hwn wedi’i gymeradwyo gan reoleiddiwr meddyginiaethau annibynnol y DU i’w ddefnyddio ar gyfer pobl 12 oed a hŷn.

Fel unrhyw feddyginiaeth, nid yw unrhyw frechlyn yn gwbl effeithiol. Efallai y bydd rhai pobl yn dal i gael COVID-19 er eu bod wedi cael y brechlyn, ond dylai fod yn llai difrifol. Bydd yn cymryd ychydig wythnosau i’ch corff greu amddiffyniad ar ôl cael y brechlyn.

A oes risg i bobl ifanc gael haint COVID-19?

Gall COVID-19 effeithio ar unrhyw un. Mae mwy o risg i rai pant a phobl ifanc  gael salwch difrifol os oes ganddynt COVID-19. Mae hyn yn cynnwys plant a phobl ifanc sydd eisoes yn byw gyda chyflyrau iechyd difrifol a'r rhai sydd â systemau imiwnedd gwan.

I'r rhan fwyaf o blant a phobl ifanc, salwch ysgafn fydd COVID-19. Efallai y bydd y symptomau yn para am 2 i 3 wythnos ar y mwyaf. Ychydig iawn o’r plant a’r bobl ifanc sy’n dal COVID-19 sy’n cael  afiechyd difrifol, ond i rai pobl gall y salwch barhau am fisoedd ar ôl ei ddal. Gelwir hyn yn COVID Hir.

i gael rhagor o wybodaeth am y symptomau, ewch i: GIG 111 Cymru.

Sut alla i gael y brechlyn?

Does dim angen cysylltu â’ch meddyg teulu i ofyn am apwyntiad. Byddwch yn cael llythyr gan eich bwrdd iechyd ynghylch pryd a ble y gallwch gael eich brechu. Bydd hyn yn dibynnu ar ble rydych yn byw yng Nghymru, ond mae’n debygol o fod mewn canolfan frechu, neu efallai y bydd ar gael ar safle’r ysgol i rai.

Ni ddylech fynd i’ch apwyntiad brechlyn os oes gennych symptomau COVID-19 neu:

  • os ydych yn hunanynysu
  • os ydych yn aros am ganlyniad prawf COVID-19 neu
  • os oes llai na 4 wythnos wedi mynd heibio ers ichi gael prawf COVID-19 positif

Dylech chi neu'ch rhieni neu’ch gwarcheidwad ffonio i ganslo’ch apwyntiad a threfnu dyddiad arall pan fyddwch wedi gwella.

Os oes gennych frawd neu chwaer sy'n byw gyda chi sy'n dal i aros i gael eu gwahodd i gael brechlyn, ac sydd hefyd yn 12-15 oed, gallant ddod gyda chi i'ch apwyntiad.  Byddai'n ddefnyddiol os gallech roi gwybod i'r bwrdd iechyd am hyn cyn mynd. Efallai na fyddant yn gallu rhoi brechiad i bobl sydd y tu allan i’r gŵp oedran hwn, gan mai clinigau ar gyfer pobl ifanc 12-15 oed yn unig fydd y rhain yn aml.