Neidio i'r prif gynnwy

Mae'n cynnwys canllawiau i'ch helpu i gwblhau eich ymateb ac yn esbonio Arolwg Masnach Cymru.

Cyhoeddwyd gyntaf:
18 Tachwedd 2019
Diweddarwyd ddiwethaf:

1. Beth yw Arolwg Masnach Cymru?

Mae Arolwg Masnach Cymru’n arolwg sy’n cael ei gynnal gan Lywodraeth Cymru. Wrth i ni gychwyn ar ail flwyddyn yr arolwg, rydym yn gobeithio adeiladu ar ddata llynedd a chasglu darlun cywir o fasnach Cymru yn 2019 er mwyn gwella ein dealltwriaeth o lifoedd masnach i mewn ac allan o fusnesau yng Nghymru. Mae hyn yn cynnwys nwyddau a gwasanaethau sy’n symud o fewn y DU yn ogystal ag yn rhyngwladol. Bydd hyn yn parhau i gryfhau ein hadnabyddiaeth o effeithiau rhwystrau masnach (tariffau a rhwystrau gwahanol i dariffau) ar ddiwydiannau neu ardaloedd penodol o Gymru. Mae eich cyfraniad yn werthfawr a bydd yn galluogi Llywodraeth Cymru i adeiladu gwell darlun fel sail ar gyfer gwella cymorth busnes Llywodraeth Cymru ac ymyriadau eraill yn ymwneud â masnach.

2. Pam mae fy nata i’n bwysig?

Bydd data Arolwg Masnach Cymru yn cael ei ddadansoddi er mwyn i Lywodraeth Cymru ddeall yn well beth yw maint y fasnach sy’n dod i mewn ac yn mynd allan o Gymru. Mae ffynonellau data masnach eraill wedi eu cyfanredu i gategorïau eang, ac mae llawer o’r data’n cael ei ddosrannu ar sail nifer y gweithwyr cyflogedig mewn sefydliadau yng Nghymru, felly nid yw’n sicr ei bod yn adlewyrchiad cywir o weithgareddau busnesau yng Nghymru. Gallai eich cyfranogaeth ddylanwadu ar y penderfyniadau sy’n effeithio ar agweddau allweddol o’ch busnes, diwydiant ac economi cyfan Gymru.

Yn yr Arolwg Masnach Cymru flaenorol, roeddem wedi llwyddo i gasglu data am fasnach yn benodol i Gymru ar gyfer 2017 a 2018. Bydd y data a roddwch yn Arolwg Masnach Cymru 2019 yn dangos sut mae’r darlun hwn wedi newid. Teimlwn fod y data hwn o bwysigrwydd penodol wrth i ni baratoi am ddyfodol y tu allan i’r Undeb Ewropeaidd, yn ogystal â’r ansicrwydd sy’n wynebu busnesau Cymru yn sgìl COVID-19.

3. Sut mae’r data’n cael ei ddefnyddio?

Bydd yr wybodaeth a ddarparwch yn cael ei defnyddio gan ddadansoddwyr Gwasanaeth Ystadegol y Llywodraeth at ddibenion ystadegol ac ymchwil yn unig. Bydd y dadansoddiad o’r wybodaeth a ddarparwch yn caniatáu i ni amcangyfrif y niferoedd o fusnesau Cymru sy’n masnachu gyda gweddill y byd a gyda rhannau eraill o’r DU. Ni fydd unrhyw wybodaeth sy'n galluogi busnes unigol i gael ei adnabod yn cael ei ddarparu i'r cyhoedd.  Caiff yr ystadegau eu cyhoeddi yn 2020 ar y tudalennau ystadegau ac ymchwil ar wefan Llywodraeth Cymru.

Bydd data dienw o’r arolwg yn cael ei ddarparu drwy Wasanaeth Data y DU fel cyfres ddata gyfyngedig. Mae data dienw’r arolwg hwn yn cael ei ddal yn ddiogel ac ni fydd yn cael ei ddefnyddio i unrhyw bwrpas heblaw at ddibenion ymchwilio anfasnachol, er enghraifft gan ymchwilwyr wedi’u hachredu megis academyddion, unwaith mae’r Pwyllgor Mynediad at Ddata perthnasol wedi cymeradwyo eu defnydd o’r data. Mae modd cysylltu data wedi’i storio yn y ffordd hon gyda chyfresi data perthnasol eraill yn y dyfodol. Nid ydym yn rhannu neu’n defnyddio eich gwybodaeth at ddibenion masnachol neu farchnata.

Gallai ymchwilwyr achrededig, megis academyddion, a chyrff sector cyhoeddus eraill yng Nghymru, ofyn am fynediad at ddata hefyd nad yw ar gael drwy Wasanaeth Data y DU. Creffir ar y ceisiadau hyn gan Brif Ystadegydd Llywodraeth Cymru ac – os cânt eu cymeradwyo - cânt eu llywodraethu gan Gytundebau Mynediad at Ddata a gyhoeddir gan Lywodraeth Cymru. Mae’r cytundebau ffurfiol hyn yn nodi gofynion tynn ar gyfer prosesu data personol a’i gadw’n ddiogel.

Pan fydd Llywodraeth Cymru’n gwneud dadansoddiad pellach neu waith ymchwil dilynol i gefnogi’r pwrpasau sydd wedi eu hamlinellu uchod, gallai’r gwaith hwn gael ei wneud gan drydydd parti achrededig (e.e. sefydliad ymchwil neu gwmni ymgynghoriad). Dim ond o dan gontract y gwneir unrhyw waith o’r fath. Mae amodau a thelerau safonol Llywodraeth Cymru ar gyfer contractau o’r fath yn nodi gofynion tynn ar gyfer prosesu data personol a’i gadw’n ddiogel.
 

4. Sut fydd Arolwg Masnach Cymru 2019 yn wahanol i arolwg y llynedd?

Y prif wahaniaeth yn arolwg eleni yw ei fod yn gofyn i fusnesau am eu gweithgareddau masnach am flwyddyn galendr unigol (o 1 Ionawr 2019 hyd 31 Rhagfyr 2019), lle’r oedd arolwg 2018 yn gofyn i fusnesau ddarparu eu data masnach ar gyfer 2018 a 2017. Mae rhai o’r cwestiynau yn yr adran am bryniannau wedi cael eu tynnu allan hefyd. Felly, dylai fod yn gyflymach ac yn symlach i’r mwyafrif o ymatebwyr gwblhau’r arolwg. Heblaw am hynny, mae arolwg 2019 yn dilyn llwybr gweddol debyg i arolwg 2018, ond gofynnir i ymatebwyr roi llai o fanylion am eu cynhyrchion allforio a mewnforio (gwelwch ddiagram o lwybr llifoedd yr arolwg sy’n atodedig i’r llythyr gwahodd i gael rhagor o fanylion am hyn).

Mae Arolwg Masnach Cymru 2019 yn cael ei weithredu mewn cyd-destun hollol wahanol i arolwg y llynedd. Mae’r flwyddyn ddiwethaf hon wedi bod yn gyfnod heriol i fusnes Cymru, am fod y cyfnod clo ac addasu i ‘normal newydd’ yr economi ers COVID-19 wedi amharu’n enfawr ar y ffordd y mae llawer o fusnesau’n gweithredu. Felly mae’n hanfodol bod gan Lywodraeth Cymru mynediad at amrywiaeth o ddata i ddeall sut gall busnesau ffynnu yn yr amgylchedd newydd hwn. Mae Arolwg Masnach Cymru 2019 yn hanfodol i adeiladu darlun clir o anghenion busnesau Cymru a sut y gall Llywodraeth Cymru gefnogi’r rhain wth symud ymlaen.

5. Pwy yw IFF Research?

Mae IFF Research yn gwmni ymchwil i’r farchnad annibynnol sydd wedi’i gomisiynu gan Lywodraeth Cymru i weithredu’r Arolwg Masnach Cymru. Mae IFF Research yn gweithredu o dan ganllawiau tynn cod ymarfer y Gymdeithas Ymchwil i’r Farchnad. Os hoffech gadarnhau bod gan IFF yr awdurdod i gynnal yr arolwg hwn, cysylltwch â Dadansoddwyr Masnach Llywodraeth Cymru ar ystadegau.masnach@llyw.cymru. Opsiwn arall fyddai cysylltu â thîm cymorth Arolwg Masnach Cymru yn IFF Research ar 0300 025 9000 neu ar yr e-bost i arolwgmasnachcymru@iffresearch.com. Mae’r cysylltiadau hyn ar gael o Ddydd Llun i Ddydd Gwener, 9yb i 5yp.

6. Sut alla i gadarnhau bod hwn yn arolwg dilys gan Lywodraeth Cymru?

Mae IFF Research yn gwmni ymchwil i’r farchnad annibynnol sy’n cynnal yr Arolwg Masnach Cymru ar ran Llywodraeth Cymru. I gael rhagor o wybodaeth am yr arolwg hwn, cyfeiriwch at flog Prif Ystadegydd Llywodraeth Cymru. Gallwch gysylltu â Dadansoddwyr Masnach Llywodraeth Cymru ar 0300 025 4160 neu’r e-bost ystadegau.masnach@llyw.cymru. Opsiwn arall fyddai cysylltu â thîm cymorth yr Arolwg Masnach yn IFF Research ar 0300 025 9000 neu arolwgmasnachcymru@iffresearch.com. Mae’r cysylltiadau hyn ar gael o Ddydd Llun i Ddydd Gwener, 9yb i 5yp.

7. Pam ydw i wedi derbyn llythyr atgoffa a minnau wedi cwblhau’r arolwg yn barod?

Mae’n debygol eich bod wedi cwblhau’r arolwg ar ôl i’r llythyr atgoffa adael ein hadran bostio. Os ydych wedi cwblhau’r arolwg ar-lein, hoffem ymddiheuro i chi a gofynnwn i chi anwybyddu’r wybodaeth yn y llythyr atgoffa a gawsoch.

8. A gaf i roi adborth i Lywodraeth Cymru am gynllun eu holiaduron?

Cewch. Rydym yn gwerthfawrogi’r amser a neilltuwch i gwblhau ein holiaduron. Os oes unrhyw beth yr ydych yn ei gael yn anodd neu’n ddryslyd, hoffem wybod. Mae adran ar ddiwedd yr holiadur lle gallwch roi eich sylwadau i ni, neu anfonwch e-bost at ystadegau.masnach@llyw.cymru gydag unrhyw adborth arall yr hoffech ei roi i ni.

9. Sut cafodd fy musnes i ei ddewis?

Cafodd eich busnes chi ei ddewis o gyfeiriadur busnes y DU sy’n deillio o ffynonellau gweinyddol, gan gynnwys cofrestriadau Treth ar Werth (TAW) a Thalu wrth Ennill (TWE), wedi’u diweddaru gan ddata a gasglwyd o arolygon busnes y Swyddfa Ystadegau Gwladol. Mae’r detholiad yn dibynnu ar nifer o wahanol ffactorau, yn cynnwys nifer y bobl yr ydych yn eu cyflogi, sawl busnes arall sy’n gweithredu yn eich diwydiant chi a maint y busnesau hynny.

10. Sut gafodd IFF Research fy manylion personol?

Darparodd Llywodraeth Cymru eich manylion personol i IFF Research drwy blatfform trosglwyddo diogel. Bydd eich data’n cael ei drin yn gwbl gyfrinachol yn unol â darpariaethau Adran 39 Deddf Ystadegau a’r Gwasanaeth Cofrestru 2007 a’r Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau. Mae’n drosedd i Lywodraeth Cymru neu drydydd parti ddatgelu unrhyw fanylion yn ymwneud â busnes neu unigolyn. 
 

11. Faint o amser mae’n ei gymryd i gwblhau’r holiadur?

Bydd yr amser y mae’n ei gymryd i gwblhau’r arolwg yn amrywio yn dibynnu ar:

  • y nifer o gynhyrchion a werthwch yn y DU
  • y rhanbarthau y bu eich gweithrediadau yng Nghymru’n allforio iddynt ac yn mewnforio ohonynt yn 2019
  • pa mor hawdd yw hi i chi gael gafael ar wybodaeth am werthiannau a phryniannau’r busnes yn ystod yr arolwg. Byddwch yn ei gwblhau’n gyflymach os oes gennych yr holl wybodaeth wrth law.

Ar gyfartaledd, cymerodd ymatebwyr yr arolwg diwethaf 49 munud i’w ateb, ond mae arolwg 2019 yn fyrrach felly ni ddylai gymryd mwy na hwnnw i’r mwyafrif i’w gwblhau. Dim ond ar gyfer un flwyddyn galendr y mae cwestiynau Arolwg Masnach Cymru 2019 yn gofyn i fusnesau am eu gweithgareddau masnach lle’r oedd arolwg 2018 yn gofyn i fusnesau ddarparu eu data masnach ar gyfer 2018 a 2017. Felly dylai fod yn gyflymach ac yn symlach i’r rhan fwyaf o ymatebwyr gwblhau’r arolwg hwn.

12. Rwy’n cael problemau technegol gyda’r arolwg

Os ydych yn cael unrhyw broblemau technegol wrth fynd i mewn i’r arolwg neu ei gwblhau, cysylltwch â thim cymorth yr Arolwg Masnach Cymru yn IFF Research ar 0300 025 9000 neu anfonwch e-bost at arolwgmasnachcymru@iffresearch.com. Mae’r cysylltiadau hyn ar gael o Ddydd Llun i Ddydd Gwener, 9yb i 5yp.

13. Beth sy’n digwydd os nad oes gen i ddata i’w adrodd?

Hyd yn oed os nad oedd eich busnes wedi gwneud unrhyw werthiannau neu bryniannau rhwng 1 Ionawr 2019 a 31 Rhagfyr 2019, cofrestrwch drwy’r porth a nodwch yr wybodaeth hon os gwelwch yn dda. Mae nodi sero dilys ar gyfer gwerthiannau a/neu bryniannau yr un mor ddilys ag unrhyw ffigur arall am ein bod yn mesur tueddiadau busnes. 

14. A fydd fy nata’n cael ei gadw’n gyfrinachol?

Bydd. Bydd eich data’n cael ei drin fel data masnachol-gyfrinachol yn unol â darpariaethau Adran 39 y Ddeddf Ystadegau a’r Gwasanaethau Cofrestru 2007 a’r Cod Ymarfer ar gyfer Ystadegau. Mae’n drosedd i Lywodraeth Cymru ddatgelu unrhyw fanylion yn ymwneud â busnes neu unigolyn. Ni fydd modd adnabod data eich busnes mewn unrhyw ystadegau a gyhoeddir. 
 

15. Mae fy musnes yn nwylo’r gweinyddwyr neu derbynnydd, a fydda i’n dal i allu cwblhau’r holiadur?

Byddwch. Mae busnesau sydd yn nwylo’r gweinyddwyr neu derbynnydd yn dal i allu masnachu. Os nad ydych yn gallu cyflenwi’r wybodaeth byddai’n ddefnyddiol pe gallech roi gwybod i ni beth yw enw a chyfeiriad y gweinyddwr neu derbynnydd. 

16. Ga i roi amcangyfrifon?

Cewch. Rydym yn caniatáu amcangyfrifon i leihau’r baich a roddwn ar fusnesau. Mae amcangyfrif deallus gennych yn dderbyniol, os na allwch roi union ffigurau o system gyfrifon eich busnes.

17. Sut i gwblhau’r holiadur

Bydd yr arolwg yn gofyn am ddata 2019. I wneud hyn, byddai'n well gennym ddata ar gyfer y flwyddyn galendr (1 Ionawr 2019 i 31 Rhagfyr 2019).

Os yw'r wybodaeth hon yn anodd ei chyrchu, gallwch ddarparu data ar gyfer y flwyddyn ariannol berthnasol yn lle hynny.

18. Nid wyf wedi fy lleoli yng Nghymru yn bennaf, a allaf gwblhau'r arolwg?

Cyn belled â bod gennych weithrediadau sydd wedi’u seilio yng Nghymru, rydym am glywed gennych. Mae eich busnes yn dal yn gymwys ar gyfer yr arolwg os yw eich pencadlys y tu allan i Gymru.

Rhannu’r dudalen hon