Neidio i'r prif gynnwy

Beth yw aelwyd estynedig a beth gewch chi ei wneud ac na chewch chi ei wneud fel rhan o aelwyd estynedig.

Cyhoeddwyd gyntaf:
3 Gorffennaf 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Beth yw aelwyd estynedig?

O 6 Gorffennaf, bydd dwy aelwyd yn cael dod ynghyd i ffurfio aelwyd estynedig. Mae hynny’n golygu y bydd y bobl sy’n byw yn y ddwy wahanol aelwyd yn dod yn rhan o un aelwyd estynedig, o dan y rheoliadau coronafeirws

Bydd ganddynt yr un rhyddid cyfreithiol ag sydd gan bobl sy’n byw mewn aelwyd unigol ar hyn o bryd – er enghraifft cael cwrdd â’i gilydd o dan do, cael cyswllt corfforol ac aros yn nhai ei gilydd.

Beth yw diben creu aelwyd estynedig?

Y syniad yw caniatáu i deuluoedd neu ffrindiau agos sydd wedi bod ar wahân dros y misoedd diwethaf ddod ynghyd a mwynhau cwmni ei gilydd unwaith eto.

Bydd y trefniadau hyn ar gyfer aelwydydd estynedig yn help ar gyfer trefniadau gofal hefyd. Yn arbennig, gallent helpu rhieni sy’n gweithio drwy ddarparu gofal plant anffurfiol dros fisoedd yr haf wrth i fwy o fusnesau agor eu drysau a dychwelyd i drefniadau gwaith ffurfiol. Gallai’r trefniadau hyn hefyd helpu pobl eraill sydd â chyfrifoldebau gofal.

A oes terfyn ar nifer y bobl a gaiff fod mewn aelwyd estynedig?

Nac oes. Nid oes terfyn ar nifer y bobl a gaiff fod mewn aelwyd estynedig, ar yr amod eu bod i gyd yn byw yn y ddwy aelwyd sy’n uno. 

Dim ond dwy aelwyd sy'n cael ymuno â'i gilydd i ffurfio aelwyd estynedig, a dim ond un aelwyd estynedig y gellir ei ffurfio. 

Bydd y cyfyngiadau hyn ar nifer yr aelwydydd yn helpu i atal y feirws rhag lledaenu.

Sut ydw i’n dewis pa aelwyd arall i baru â hi?

Mae dewis pwy i greu aelwyd estynedig â nhw yn benderfyniad pwysig, ac fe allai fod yn benderfyniad anodd i lawer o bobl.

Does dim ffordd gywir nac anghywir o benderfynu. Ond, mewn gwledydd eraill sydd wedi defnyddio’r dull hwn, mae astudiaethau wedi dangos ei bod wedi bod o gymorth i bobl ystyried y canlynol:

  • Meddyliwch pwy sydd angen cymorth fwyaf, yn hytrach na dim ond ceisio meddwl pwy rydych wedi colli bod yn eu cwmni.
  • Meddwl am y risgiau – caiff pobl sy’n gwarchod eu hunain fod yn rhan o aelwyd estynedig, ond bydd hyn golygu bod mwy o risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws.
  • Meddwl am y canlyniadau – os bydd unrhyw un yn yr aelwyd estynedig yn datblygu symptomau coronafeirws, bydd gofyn i bawb hunanynysu, o leiaf nes bydd canlyniadau prawf ar gael. Bydd hyn yn effeithio ar rai pobl yn fwy nag ar eraill, ac mae angen ystyried hyn yn ofalus.

Beth os na allaf i a’r bobl rwy’n byw gyda nhw gytuno pa aelwyd y dylem baru â hi?

Rhaid i bawb sy'n byw yn y ddwy aelwyd sy'n ffurfio'r aelwyd estynedig berthyn i'r un aelwyd estynedig. Felly, rhaid i'r holl oedolion yn y ddwy aelwyd gytuno i'r penderfyniad i greu'r aelwyd estynedig. 

A gaf i newid y trefniant ac ymuno ag aelwyd arall?

Na chewch. Unwaith y byddwch wedi ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd arall, ni chewch newid y trefniant ac ymuno ag aelwyd arall yn ei lle. Diben hyn yw lleihau'r risg o ledaenu’r coronafeirws. Ni chewch newid aelodau'r aelwyd ’chwaith. 

A gaf i ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd yn Lloegr?

Cewch, ond bydd angen i'r trefniadau gydymffurfio â'r rheolau yn y ddwy wlad. Darllenwch yr rheolau sy'n berthnasol yn Lloegr.

Rwy’n byw mewn tŷ amlfeddiannaeth – a oes rhaid i bawb yn y tŷ gytuno i fod yn rhan o’r un aelwyd estynedig?

Nac oes - yn yr amgylchiadau hyn mae pob un ohonoch yn aelwyd ar wahân. Ond os oes gan bobl eu lle preifat eu hunain ond eu bod yn rhannu cyfleusterau fel ystafelloedd ymolchi, ystafelloedd byw neu geginau, gallai’r coronafeirws ledaenu drwy’r tŷ hwnnw.

Felly dylech fod yn ymwybodol, os bydd pob un ohonoch yn creu aelwydydd estynedig, y gallech fod yn cynyddu’r risg i chi eich hun (ac i eraill). Ein cyngor yw y dylech ystyried yn ofalus iawn a ydych am greu aelwyd estynedig yn yr amgylchiadau hyn.

Rwy’n rhannu gwarchodaeth plentyn – a oes modd i’r plentyn gael ei gyfrif yn rhan o aelwydydd estynedig y ddau riant?

Oes – os oes gan blentyn ddau gartref a’i fod yn rhannu ei amser rhyngddynt, caiff fod yn rhan o'r ddwy aelwyd estynedig. Fodd bynnag, os oes gennych hawliau mynediad ond nad ydych yn rhannu’r warchodaeth, caiff eich plentyn ddal i ymweld â chi ond ni ddylid ei gyfrif yn rhan o'ch aelwyd estynedig.

A gaiff aelodau un aelwyd estynedig gwrdd ag aelodau mwy nag un aelwyd estynedig arall yn yr awyr agored, ar yr amod eu bod yn gyfarfodydd ar wahân?

Cânt. Ond dim ond aelodau o un aelwyd estynedig arall y cewch gwrdd â nhw ar y tro, a rhaid gwneud hyn yn yr awyr agored. Rhaid cadw at fesurau cadw pellter cymdeithasol hefyd.

Faint o bobl y caf i eu gweld ar unwaith?

Cyn belled mai dwy aelwyd estynedig yn unig sy’n cwrdd, does dim cyfyngiad ar y nifer o bobl sy’n cael cwrdd â’i gilydd yn yr awyr agored ar unwaith. Ond nid yw ymgynnull gydag aelodau o fwy nag un aelwyd estynedig arall yr un pryd yn cael ei ganiatáu yn rheoliadau’r coronafeirws ar hyn o bryd.

A gaiff ffrindiau neu deulu o aelwyd estynedig arall ddod i’m cartref?

Ni chaniateir hyn fel arfer, oni bai mai cerdded drwy’r tŷ i gyrraedd man arall sydd yn yr awyr agored y maen nhw, neu os oes ganddynt reswm dilys dros fod yno, fel rhoi gofal.

Nid wyf yn rhan o’r un aelwyd estynedig â rhywun, ond rwy’n credu bod arnynt angen gofal neu gymorth gen i – gaf i ymweld â nhw?

Mae gennych hawl i roi gofal neu gymorth i rywun sydd ei angen, fel person hŷn, plentyn neu oedolyn agored i niwed, hyd yn oed os nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd estynedig. Mae hyn yn cynnwys bod o dan do gyda nhw. Ond dylech ystyried a oes ffynonellau cymorth eraill ar gael. Cewch hefyd ymweld â rhywun ar sail dosturiol os oes angen.

Wrth ystyried a oes angen ymweld â rhywun y tu allan i’ch aelwyd estynedig, yn enwedig o dan do, dylech gofio bod cyfrifoldeb ar bob un ohonom i sylweddoli’r risgiau i ni, ein teuluoedd, ein ffrindiau ac i’n cymunedau ehangach yn sgil y feirws.

Bydd angen i bobl benderfynu beth sy’n rhesymol iddyn nhw, yn unol â’r egwyddor gyffredinol. Cofiwch mai diben y cyfyngiadau parhaus yw atal y feirws rhag lledaenu, gan gynnwys i’r bobl sy’n bwysig inni.

Rhannu’r dudalen hon