Neidio i'r prif gynnwy

Peidiwch â chyffwrdd neu godi unrhyw adar sydd wedi marw neu sy’n amlwg yn sâl.

Os byddwch yn dod o hyd i

  • adar dŵr gwyllt (elyrch, gwyddau neu hwyaid)
  • adar gwyllt marw eraill, megis gwylanod neu adar hela

dylech roi gwybod amdanynt i linell gymorth Defra (03459 33 55 77).

Wedyn mae DEFRA yn casglu rhai o’r adar hyn a’u profi i’n helpu ni i ddeall dosbarthiad daearyddol y clefyd a’r mathau gwahanol o adar mae’r clefyd yn effeithio arnynt. Ni fydd pob aderyn yn cael ei gasglu.

Mae DEFRA yn cyhoeddi adroddiad (sy’n cael ei ddiweddaru’n rheolaidd) ar  achosion o ffliw adar pathogenig sy’n cael eu canfod mewn adar gwyllt ac yn darparu rhagor o fanylion yn ein hasesiadau o achosion.

Pan nad oes angen adar marw at ddibenion monitro, y tirfeddiannwr sy’n gyfrifol am gael gwared ar y carcasau mewn modd diogel.

Mae carcasau anifeiliaid gwyllt, ar wahân i adar hela, yn cael eu hesemptio o reolau sgil-gynhyrchion anifeiliaid yn y DU. Fodd bynnag, os amheuir bod yr anifeiliaid wedi’u heintio â chlefyd a all ledaenu i bobl neu anifeiliaid, fel ffliw adar, rhaid cael gwared ar y carcasau un unol â chategori 1 y rheolau sgil-gynhyrchion anifeiliaid. Gweler ein canllawiau ar gael gwared ar sgil-gynhyrchion anifeiliaid.

Cael gwared ar adar marw a welir ar safleoedd domestig

Ar ôl cysylltu â Llinell Gymorth DEFRA (03459 33 55 77 – dewiswch opsiwn7) i adrodd am adar marw, os nad oes angen yr adar at ddibenion monitro, dilynwch y cyngor isod ynghylch cael gwared arnynt.

Gwaredu mewn gwastraff domestig neu wastraff trefol:

  • os oes modd, dylid gwisgo menig diogelu untro wrth godi ac ymdrin ag adar marw gwyllt. Os nad oes menig untro ar gael, gellir defnyddio bag plastig yn lle maneg. Ar ôl codi’r aderyn, gellir plygu’r bag yn ddwbl a’i glymu. Dylid wedyn roi’r bag hwn mewn bag plastig arall, clymu’r bag hwnnw a gwaredu arno yn y gwastraff domestig arferol (bin â chaead y tu allan i’r tŷ)
  • rhowch yr aderyn mewn bag plastig addas, yn ddelfrydol bag na fydd yn gollwng. Dylid cymryd gofal i beidio â halogi tu allan y bag
  • clymwch y bag a’i roi mewn bag plastig arall
  • tynnwch y menig drwy eu troi tu chwith allan a’u rhoi yn yr ail fag plastig.  Clymwch y bag a chael gwared arno yn y bin gwastraff domestig arferol.

Claddu:

  • gellir claddu’r aderyn marw, ond nid mewn bag plastig
  • rhaid claddu’r aderyn mewn twll sy’n ddigon dwfn i atal anifeiliaid rhag ysglyfaethu a chael o hyd iddo – argymhellir o leiaf 60cm
  • Ni ddylid claddu’r aderyn ar bwys unrhyw gyrsiau dŵr, neu lle mae’n debygol y bydd yn halogi cyflenwadau dŵr lleol.