Neidio i'r prif gynnwy

Ein cynigion i newid y ddeddfwriaeth yn ymwneud â diogelwch adeiladau a sut y gallwch chi gyfrannu

Cyhoeddwyd gyntaf:
4 Mawrth 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Gwybodaeth am y Papur Gwyn

Mae'r Papur Gwyn Adeiladau mwy diogel yng Nghymru yn nodi ein cynigion ar gyfer newidiadau i’r ffordd rydym yn dylunio, adeiladu, rheoli a byw mewn adeiladau aml-feddiannaeth yng Nghymru.

Fe wnaeth y drasiedi yn Nhŵr Grenfell ddangos yn glir bod angen i ni gymryd camau pwysig i wella diogelwch adeiladau er mwyn i breswylwyr fod yn hyderus bod eu cartrefi'n ddiogel ac yn cael eu rheoli'n dda.

Mae Papur Gwyn yn ddogfen bolisi a gynhyrchir gan Lywodraeth Cymru sy'n nodi ein cynigion ar gyfer deddfwriaeth yn y dyfodol. Mae'n gyfle i ymgynghori a thrafod â'r rhai sydd â diddordeb yn y newidiadau arfaethedig, neu y mae'r newidiadau arfaethedig yn effeithio arnynt.

Y newidiadau allweddol yr ydym yn eu cynnig a fydd yn effeithio ar breswylwyr

Rydym am wneud newidiadau sy'n golygu y gall preswylwyr gael mwy o lais yn y materion sy'n effeithio ar eu cartrefi a sut y cânt eu rheoli. Mae'r rhain yn cynnwys:

  • Creu rolau newydd i'r rhai sy'n gyfrifol am ddiogelwch yr adeilad fel ei bod yn glir pwy sy'n atebol a'r hyn y gallwch ei ddisgwyl ganddynt;
  • Rhoi dyletswydd ar y rhai sy'n berchen ar eich adeilad neu'n ei reoli i hyrwyddo diogelwch adeiladu er budd yr holl breswylwyr;
  • Rhannu gwybodaeth allweddol am ddiogelwch gyda chi megis pa fesurau; diogelwch tân sydd yn eich adeilad (e.e. drysau tân, systemau chwistrellu ac ati) a chyngor ar beth i'w wneud os bydd tân;
  • Gwybodaeth am sut y gallwch gysylltu â'r rhai sy'n rheoli eich adeilad i godi pryder neu wneud cwyn;
  • Gwybodaeth am y camau y gallwch eu cymryd i hybu diogelwch yn eich adeilad.

Sut allai’r cynigion yn y Papur Gwyn fod yn berthnasol i’ch adeilad chi

Mae llawer o'r cynigion yn y Papur Gwyn yn berthnasol i bob adeilad preswyl aml-feddiannaeth yng Nghymru, p'un a ydynt wedi'u hadeiladu'n bwrpasol neu eu haddasu.  Fodd bynnag, rydym yn cynnig cael dau gategori o adeiladau, gyda mwy o ofynion ar adeiladau Categori 1 nag adeiladau Categori 2.

Rydym yn cynnig mai’r adeiladau hynny sydd â chwe llawr neu sy'n 18m neu fwy o uchder fydd yng Nghategori 1. 

Bydd adeiladau Categori 2 yn eiddo preswyl gyda dwy annedd neu fwy nad ydynt yn fwy na 18m o uchder.

Sut bydd y cynigion yn berthnasol i adeiladau sy’n bodoli eisoes a rhai newydd a adeiladir ar ôl cyflwyno'r Gyfundrefn Diogelwch Adeiladau newydd

Bydd y rhan fwyaf o'r cynigion a fydd yn newid y ffordd y caiff adeiladau eu dylunio a'u hadeiladu yn berthnasol i adeiladau newydd neu adeiladau sy’n bodoli eisoes sy'n mynd drwy'r broses rheoliadau adeiladu. Fodd bynnag, rydym hefyd yn cynnig gwneud llawer o newidiadau i'r ffordd y caiff adeiladau a feddiannir eu rheoli. Bydd y newidiadau hyn yn berthnasol i adeiladau newydd ac adeiladau sy’n bodoli eisoes. 

Y cyfrifoldeb am ddiogelwch adeiladau

Rydym yn cynnig cyflwyno rolau newydd er mwyn ei gwneud yn glir pwy sy'n gyfrifol am sicrhau diogelwch adeiladau o dan y system newydd. Byddant yn cael eu galw'n 'ddeiliaid dyletswydd'. Gellir rolau deiliaid dyletswydd gael eu cyflawni gan unigolyn neu endid cyfreithiol fel sefydliad. Rydym yn bwriadu creu dwy rôl newydd:

1. Y Person Atebol

Bydd gan bob adeilad aml-feddiannaeth Berson Atebol. Bydd gan y person hwnnw gyfrifoldeb cyfreithiol dros ddiogelwch yr adeilad cyfan a ddefnyddir at ddibenion preswyl. Bydd ei ddyletswyddau'n cynnwys:

  • dyletswydd i gofrestru pob adeilad a gwmpesir sydd o dan ei berchnogaeth / rheolaeth;
  • cynnal asesiadau tân a risg perthnasol;
  • uniondeb a gweithio cyfrifol;
  • sicrhau bod digon o arian i fynd i'r afael â materion diogelwch adeiladau;
  • cynnal ymgysylltiad priodol ag eraill;
  • hysbysu a chefnogi preswylwyr.

 

2. Rheolwr Diogelwch Adeilad

Bydd Rheolwr Diogelwch Adeilad hefyd mewn adeiladau Categori 1. Gall y Person Atebol gyflawni’r rôl hon ei hun os oes ganddo gymwysterau addas. Bydd Rheolwr Diogelwch Adeilad yn cefnogi'r Person Atebol i fodloni'r gofynion diogelwch newydd a bydd ganddo gyfrifoldeb mwy ymarferol o ddydd i ddydd am reoli'r adeilad. Gallai sefydliad fel asiant rheoli neu unigolyn cymwys ymgymryd â'r rôl hon. Bydd y dyletswyddau'n cynnwys:

  • creu, adolygu a chadw gwybodaeth am yr adeilad (sef y ‘Llinyn Aur');
  • cynllunio a monitro unrhyw waith cynnal a chadw neu wella;
  • sicrhau bod unrhyw drydydd partïon a gyflogir i weithio ar yr adeilad yn ddigon cymwys ac yn meddu ar y cymwysterau i wneud hynny;
  • cydweithio â deiliaid dyletswydd a chyrff gorfodi eraill;
  • ymgysylltu â phreswylwyr a'u hysbysu (gan gynnwys hyrwyddo diogelwch adeiladau mewn modd rhagweithiol).

Rhaid i'r Person Atebol fod wedi'i gofrestru fel ein bod yn gwybod pa adeiladau y mae’n gyfrifol amdanynt. Rhaid i’r Rheolwr Diogelwch Adeilad gofrestru hefyd.

 

Hyfforddiant neu gymwysterau ar gyfer y Person Atebol neu'r Rheolwr Diogelwch Adeilad

Rydym am sicrhau bod gan ddeiliaid dyletswydd yr arbenigedd angenrheidiol i gyflawni eu rolau. Rydym yn dal i ddatblygu'r gofynion o ran hyfforddiant a chymwysterau ond rydym yn cynnig bod y Person Atebol a’r Rheolwr Diogelwch Adeilad yn cael trwyddedau fel eu bod yn gallu dangos eu bod wedi cwblhau hyfforddiant perthnasol ac deall eu dyletswyddau o dan y system newydd. Bydd y gofynion o ran hyfforddiant a chymwysterau yn wahanol yn dibynnu ar gategori’r adeilad a'r rôl y maent yn ei gymryd.

Rydym hefyd yn cynnig cyflwyno system drwyddedu ar gyfer y rhai sy'n ymwneud â rheoli adeiladau, er enghraifft asiantau rheoli ac asiantau gosod, er mwyn sicrhau bod y gwasanaethau y mae pobl yn eu derbyn yn gwella ac yn broffesiynol.

Sut bydd y cynigion yn sicrhau bod eich adeilad chi’n fwy diogel

Bydd y cynigion yn ei gwneud yn glir pwy sy'n gyfrifol am sicrhau diogelwch yn eich adeilad a sut y gallwch gysylltu â nhw os oes unrhyw broblemau, neu uwchgyfeirio problemau os nad eir i'r afael â nhw. Rydym hefyd am gryfhau'r ffordd y gweithredir rhai mesurau diogelwch cyfredol. Er enghraifft, rydym am wneud newidiadau pwysig i'r ffordd y cynhelir asesiadau risg tân. Rydym am iddynt gael eu cyflawni'n amlach, gan rywun sydd â'r cymwysterau cywir, a bod y rhai sy'n gyfrifol yn cofnodi'r risgiau a nodwyd a'r camau a gymerwyd i'w hatal neu eu lliniaru fel y gellir sicrhau bod y wybodaeth hon ar gael i breswylwyr.

Beth allwch chi ei wneud i sicrhau bod eich adeilad chi’n ddiogel 

Mae gan bob preswylydd rôl bwysig i'w chwarae o ran sicrhau bod eu hadeiladau mor ddiogel â phosibl. Gall ymddygiad anniogel arwain neu gyfrannu at dân a risgiau diogelwch eraill. Yn ogystal â'i gwneud yn ofynnol i ddeiliaid dyletswydd sicrhau eu bod yn lleihau'r risg o ran diogelwch, rydym yn cynnig cyfrifoldebau ychwanegol i breswylwyr er mwyn sicrhau bod yr adeilad yn ddiogel i bawb.

Rydym yn cynnig gofyniad ar breswylwyr i gydweithredu â'r Person Atebol a'u cynorthwyo i gyflawni eu dyletswyddau mewn perthynas â diogelwch adeiladau. Er enghraifft, gallai hyn gynnwys:

  • caniatáu i berson cymeradwy gael mynediad i'ch eiddo ar gyfer archwiliad diogelwch neu i wneud gwaith;
  • darparu gwybodaeth resymol am waith rydych wedi’i wneud yn eich eiddo;
  • ceisio caniatâd ymlaen llaw cyn gwneud gwaith yn eich eiddo a all beryglu mesurau diogelwch tân.

Rydym hefyd yn cynnig gofyniad ar breswylwyr (ac eraill) i beidio â mynd ati’n fwriadol i dorri rheolau adrannu eu heiddo. Adrannu yw gallu adeilad i gadw tân lle mae'n dechrau yn ddigon hir i’w ddiffodd. Mae enghreifftiau o dorri'r compartmentau yn cynnwys:

  • drilio drwy wal allanol, unrhyw ran o'r strwythur mewnol sy'n gwahanu un fflat oddi wrth un arall, to neu wagle yn y nenfwd, neu ardal gyffredin (gan gynnwys drysau ffrynt) heb roi mesurau atal tân digonol ar waith;
  • addasu drysau tân neu osod drysau nad ydynt yn gwrthsefyll ymlediad tân yn ddigonol yn lle drysau tân;
  • ymyrryd â dyfeisiau hunan-gau ar ddrysau tân, neu eu tynnu i ffwrdd;
  • gosod ffenestri neu dyllau aer mewn ffenestri nad ydynt yn gwrthsefyll ymlediad tân yn ddigonol.

 

Costau ychwanegol i breswylwyr o ganlyniad i’r cynigion yn y Papur Gwyn

Bydd cost ar gyfer y Gyfundrefn Diogelwch Adeiladau newydd. Fodd bynnag, credwn fod y costau hyn yn angenrheidiol ac yn rhesymol ar gyfer pethau a fydd yn arwain at gynnydd mesuradwy mewn diogelwch.

Gwyddom fod llawer o drigolion yn wynebu costau sylweddol ar hyn o bryd oherwydd materion sydd wedi'u nodi gyda'u hadeiladau. Ar hyn o bryd rydym yn gweithio i ddatblygu cynnig cyllid i fynd i'r afael â materion sy'n bodoli eisoes yn ymwneud â chladin, diffygion adeiladu fel adrannu a bylchau tân, systemau llethu tân (chwistrellwyr) a seinyddion gwacáu'r adeilad. Byddwn yn darparu rhagor o fanylion am y cyllid sydd ar gael a sut i gael gafael arno cyn gynted ag y gallwn.

Cyllid ar gyfer gwaith adfer sydd ei angen ar eich adeilad nawr

Nid yw ein cynigion yn ymwneud ag unrhyw waith adfer sy'n ofynnol ar adeiladau sy'n bodoli eisoes. Maent yn ymwneud â diwygiadau mawr i'r ffordd rydym yn dylunio, adeiladu, rheoli a byw mewn eiddo, er mwyn gwneud adeiladau'n fwy diogel yn y dyfodol a sicrhau ein bod yn osgoi'r mathau hyn o broblemau eto.

Rhagor o wybodaeth

Gallwch ddod o hyd i ragor o wybodaeth am y cynigion hyn a dweud eich dweud ar dudalen yr ymgynghoriad Adeiladau Mwy Diogel yng Nghymru.

Mae Fersiynau Cryno a Hawdd ei Ddeall o'r Papur Gwyn hefyd ar gael.

Rydym wedi gofyn nifer o gwestiynau am ein cynigion. Os hoffech ymateb i'r cwestiynau, cwblhewch y ffurflen ar-lein neu gallwch lawrlwytho’r ffurflen ymateb a’i hanfon atom.

Post

Y Tîm Diogelwch Adeiladau 
Llywodraeth Cymru 
Parc Cathays Caerdydd
CF10 3NQ

E-bost

DiogelwchAdeiladau@llyw.cymru