Neidio i'r prif gynnwy

Ei Uchelder Brenhinol Dug Caeredin, 10 Mehefin 1921 i 9 Ebrill 2021

Darllenwch am y trefniadau yn dilyn marwolaeth Dug Caeredin

Gwybodaeth am addysg uwch a chymorth i fyfyrwyr yn ystod y pandemig coronafeirws.

Cyhoeddwyd gyntaf:
23 Hydref 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Canllawiau coronafeirws i fyfyrwyr

A fydd myfyrwyr a staff addysg uwch yn cael blaenoriaeth ar gyfer brechlyn Covid-19?

Mae'n annhebygol y bydd y rhan fwyaf o fyfyrwyr addysg uwch yn cael cynnig y brechlyn tan yr haf, wedi i’r grwpiau oedran hŷn gael eu brechu. Fodd bynnag, os ydych yn un o'r grwpiau â blaenoriaeth, cewch gynnig y brechlyn ynghynt. Mae'r grwpiau hyn wedi cael blaenoriaeth gan y Cydbwyllgor ar Frechu ac Imiwneiddio (JCVI) ar lefel y DU. Mae'r grwpiau hyn yn cynnwys y rhai dros 80 oed, preswylwyr cartrefi gofal neu aelodau staff mewn cartrefi gofal, aelodau o staff neu fyfyrwyr ar y rheng flaen mewn iechyd a gofal cymdeithasol neu sy'n agored iawn i niwed yn glinigol (a oedd gynt yn gwarchod eu hunain).

Dylech sicrhau eich bod wedi’ch cofrestru â meddyg teulu.

Bydd cymhwysedd ar gyfer y brechlyn yr un mor berthnasol i fyfyrwyr a staff rhyngwladol. Pan fydd y broses o gyflwyno’r brechlyn yn cyrraedd y categori perthnasol, bydd pob unigolyn yn cael cynnig brechlyn, ni waeth i ba genedl y maent yn perthyn. Cofiwch gofrestru â meddyg teulu.

Beth yw’r rheolau o ran addysgu mewn prifysgolion?

Bydd prifysgolion yn parhau i ddarparu cyfuniad o addysgu wyneb yn wyneb a dysgu cyfunol. Bydd hyn yn lleihau'r angen i deithio a bydd yn caniatáu i fyfyrwyr weithio gartref yn ogystal â mynychu sesiynau addysgu a dysgu hanfodol wyneb yn wyneb.

Er bod nifer yr achosion o Covid-19 wedi codi ymysg myfyrwyr ar ddechrau’r tymor, mae tystiolaeth yn dangos bod hyn yn digwydd mewn llety myfyrwyr a lleoliadau cymdeithasol y tu allan i'r amgylchedd addysgu a dysgu. Mae prifysgolion yn cynnal campysau diogel rhag Covid ac yn glynu at fesurau cadw pellter cymdeithasol llym. Mae’r achosion o’r coronafeirws ymhlith staff yn isel.

Hyd yn oed os nad ydych yn byw ar y campws, gallwch deithio i’r brifysgol i gael addysg pan fo angen.

Mae prifysgolion wedi gweithio'n galed i’w gwneud yn bosibl dysgu mewn amgylchedd diogel o ran Covid eleni, yn seiliedig ar gyfraith Cymru a chanllawiau Llywodraeth Cymru. Mae llawer o waith wedi’i wneud i newid y ddarpariaeth addysgu ac i addasu yn ôl y sefyllfa, er mwyn sicrhau bod myfyrwyr mor ddiogel â phosibl drwy gydol y pandemig wrth ddilyn eu hastudiaethau.

Ond dylech gysylltu â'ch prifysgol os oes gennych unrhyw bryderon. Nhw sydd yn y sefyllfa orau i’ch cefnogi ac i leddfu unrhyw bryderon sydd gennych.

Sefydliadau addysg uwch sy'n gyfrifol am gynllunio a chyflwyno eu darpariaeth, gan gynnwys pennu pa wasanaethau addysgol i’w darparu wyneb yn wyneb. Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i brifysgolion ystyried anghenion myfyrwyr wrth ddarparu fformatau amgen a hwylus ar gyfer addysgu ac asesu. Dylai myfyrwyr allu gadael gyda chymwysterau sy'n adlewyrchiad teg o'u gallu, gan gynnal ansawdd a safonau ar yr un pryd. Ni ddylai unrhyw fyfyriwr fod o dan anfantais annheg am astudio yn ystod y cyfnod hwn.

Rydym wedi gofyn i’n prifysgolion gymryd pob cam rhesymol i helpu unrhyw fyfyrwyr sy’n dewis dysgu o bell.

Ceir rhagor o wybodaeth yn ein canllawiau.

Does gen i ddim mynediad at gyfleusterau dysgu ar-lein.

Deallwn fod pob sefydliad addysg uwch yn sicrhau mynediad at e-ddysgu i bob dysgwr, er enghraifft drwy roi benthyg gliniaduron i ddysgwyr nad oes ganddynt gyfleusterau gartref. 

Dylech gysylltu â'ch prifysgol os oes gennych unrhyw bryderon. Nhw sydd yn y sefyllfa orau i leddfu unrhyw bryderon a thrafod sut y gallant eich cefnogi.

Pwy ddylwn i ymgynull â nhw?

Ni ddylech ymgynnull dan do gydag unrhyw un ond aelodau eich aelwyd.

Ceir rhagor o wybodaeth yn ein canllawiau a’r cwestiynau cyffredinol.

Rwy'n byw mewn llety a rennir – sut mae hyn yn effeithio ar fy aelwyd/aelwyd estynedig?

Gweler ein canllawiau.

A allaf gyfarfod â phobl yn fy aelwyd estynedig?

O dan lefel rhybudd 4, ni chaniateir aelwydydd estynedig.

Fodd bynnag, gall pobl sy'n byw ar eu pen eu hunain ffurfio aelwyd estynedig neu swigen gefnogaeth gydag un aelwyd arall – er mwyn cael eu trin fel un aelwyd o dan y rheolau.

Mae hyn yn cynnwys myfyrwyr sy’n byw ar aelwydydd un person. Os byddwch yn ffurfio swigen gefnogaeth, gall hyn fod gydag aelwyd un person arall, neu aelwyd fwy. Yna gallwch gyfarfod â’ch gilydd. Gweler y canllawiau ar aelwydydd un person.

Helpwch ni i ddiogelu Cymru.

Mae fy mhartner yn byw mewn fflat arall, a allaf barhau i'w g/chyfarfod dan do?

Os nad ydych yn byw ar yr un aelwyd â'ch partner, ni chewch gwrdd ag ef/hi o dan do.

Mae rhai eithriadau cyfyngedig, ond yn ymarferol nid ydynt yn berthnasol oni bai bod y ddau ohonoch yn byw wrth eich hunain neu’n aelwyd unigol.

Mae Llywodraeth Cymru yn gwybod nad dyma yw bywyd fel arfer, ond yn anffodus nid ydym yn byw mewn cyfnod arferol.

Helpwch ni drwy gadw at y rheolau. Helpwch ni i gadw Cymru'n ddiogel.

Gan fy mod yn hunanynysu, sut gallaf gael nwyddau hanfodol?

Siaradwch â'ch gwasanaethau cymorth i fyfyrwyr yn eich prifysgol. Os nad ydych eisoes wedi gwneud hynny, dywedwch wrthynt eich bod yn hunanynysu ac angen help. Bydd ganddynt brosesau i helpu gyda phethau hanfodol bob dydd megis bwyd, golchi dillad, meddyginiaeth a deunyddiau ymolchi ac ati.

Dylai eich prifysgol hefyd eich cefnogi o ran lles ar yr adeg anodd hon, ac efallai y bydd ganddi systemau cyfeillio neu rwydweithiau cymorth eraill a all eich helpu.

Mae yna hefyd sefydliadau a all helpu fel Mind Cymru a Student Space.

Rwy'n byw yn fy llety tymor ar hyn o bryd - alla i fynd adref?

Gallwch, ystyrir bod gan fyfyrwyr sy'n treulio amser i ffwrdd yn y brifysgol ac yn y cartref ddwy aelwyd at ddibenion y cyfyngiadau coronafeirws fel mater o drefn.

O dan lefel rhybudd 4, ni ddylech deithio adref i ymweld oni bai bod gennych esgus rhesymol i deithio, megis teithio ar ddechrau neu ddiwedd y tymor, ar gyfer gwaith neu oherwydd pryderon am iechyd neu les.

Mewn perthynas â myfyrwyr a chanddynt ddwy aelwyd, un yn ystod y tymor a’r llall yn y gwyliau, y disgwyl yw na ddylech deithio rhyngddynt yn ystod y tymor heb reswm da – tra byddai y daith ei hun yn cael ei chaniatáu, dylai ymweliadau hollol gymdeithasol ddigwydd yn yr awyr iach ac yn unol â’r rheolau arferol ynghylch dod ynghyd â phobl eraill.

Rhaid i fyfyrwyr benderfynu drostynt eu hunain beth sy’n rhesymol a sut y mae’r rheolau’n berthnasol i ymweliad â’r aelwyd nad ydynt, ar yr adeg benodol honno, yn byw arni.

Cofiwch mai pwrpas y cyfyngiadau yw atal y feirws rhag lledaenu, gan gynnwys i’n hanwyliaid.

Cofiwch fod gennym i gyd gyfrifoldeb i gydnabod y risg mae’r feirws yn ei pheri i ni ein hunain, i’n teuluoedd a’n ffrindiau ac i’n cymunedau ehangach.

Mae’n bosibl y bydd rheolau gwahanol ar waith ar gyfer Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Rwy'n poeni am fy iechyd a'm lles ac am deimlo wedi fy ynysu.

Mae Llywodraeth Cymru yn ymwybodol bod gan brifysgolion yng Nghymru amrywiaeth o weithgaredd er mwyn cefnogi iechyd meddwl a lles myfyrwyr, wedi'i ategu gan gyllid sydd ar gael gan Lywodraeth Cymru.

Mae canllawiau Llywodraeth Cymru yn nodi y dylai prifysgolion ystyried cynllunio a rheoli digwyddiadau cymdeithasol i gefnogi iechyd meddwl a lles myfyrwyr a chyfrannu at brofiadau prifysgol. Yn ogystal, bydd rhyngweithiadau cymdeithasol cyfreithiol, trefnus yn helpu i reoli a lliniaru'r risg o gynulliadau heb eu cynllunio.

Mae ein canllawiau hefyd yn cydnabod y bydd cynulliadau 'rhithwir' yn chwarae rhan bwysig wrth gefnogi lles myfyrwyr a galluogi cymdeithasu diogel ac y dylid eu hannog.

Dylid ymestyn y cymorth hwn i fyfyrwyr sy'n profi pryder a straen, ac efallai y byddant am gysylltu â'u gwasanaethau lles myfyrwyr yn eu prifysgol neu sefydliadau fel Mind Cymru a Student Space.

Mae nifer o elusennau cenedlaethol hefyd a allai helpu. Rydym yn cydnabod pa mor anodd yw’r cyfnod hwn i fyfyrwyr a'u bod yn wynebu problemau unigryw.

Os yw eich symptomau yn gwaethygu’n sylweddol, cysylltwch â'ch meddyg teulu, GIG 111, eich cymorth i fyfyrwyr neu rywun yr ydych yn ymddiried ynddo.

Gallwch deithio os oes angen cymorth arnoch, a gallai hyn gynnwys mynediad at wasanaethau meddygol neu ddarparu neu dderbyn gofal, gan gynnwys ar gyfer eich iechyd meddwl a'ch lles eich hun.

Dylech lawrlwytho a defnyddio ap Covid-19 y GIG i'ch amddiffyn eich hun a'ch ffrindiau a'ch teulu. Mae gan yr ap nifer o ddulliau i'ch amddiffyn, gan gynnwys olrhain cyswllt, rhybuddion ardal leol a chofrestru manylion mewn lleoliadau.

Gweler y canllawiau ar Ap Covid y GIG.

Beth yw'r goblygiadau o ran teithio? Oes modd i mi adael y sir / y wlad / y DU? Oes modd i mi fynd adref?

Rhaid i fyfyrwyr fod yn ymwybodol o unrhyw gyfyngiadau teithio sydd yn eu lle ar gyfer teithio rhyngwladol.

Dylai myfyrwyr sy’n cyrraedd i’r DU hefyd ddilyn y rheolau cwarantin wrth gyrraedd i’r DU.

O dan lefel 4, ni ddylech deithio gartref ar gyfer ymweliad, a dylech deithio pan fo hynny’n angenrheidiol yn unig, er enghraifft, ar ddechrau neu ddiwedd y tymor, ar gyfer gwaith neu oherwydd pryderon lles.

Rhagor o wybodaeth am reolau teithio ar gyfer teithio i ac o Gymru.

Dylai myfyrwyr rhyngwladol ddarllen ein canllawiau i fyfyrwyr.

A yw'n ddiogel aros yn y brifysgol?

Ydi. Mae prifysgolion wedi gweithio'n galed i sicrhau bod eu campysau'n ddiogel rhag Covid. Mae Llywodraeth Cymru wedi datblygu canllawiau i gynorthwyo'r sector prifysgolion yn eu paratoadau. Fel cyrff annibynnol, mae prifysgolion yn gyfrifol am ddarparu eu cyrsiau i staff a myfyrwyr, ac mae pob prifysgol yng Nghymru wedi sicrhau bod myfyrwyr yn ymgymryd â'u hastudiaethau mor ddiogel â phosibl drwy'r pandemig.

Mae'r dystiolaeth yn glir mai aros yn llety eich prifysgol yw'r lle mwyaf diogel i chi fod ar hyn o bryd. Er y bu achosion o Covid-19 mewn prifysgolion yng Nghymru, mae'r rhain wedi cael eu rheoli'n dda gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, y byrddau iechyd lleol a'r prifysgolion.

Gwyddom fod clystyrau wedi'u cyfyngu i gymunedau prifysgolion ac nad ydynt wedi lledu i'r gymuned ehangach, nac i'r rhai a allai fod yn fwy agored i ganlyniadau gwaeth o COVID-19 am fod ganddynt gyflyrau neu gymhlethdodau iechyd eisoes neu am eu bod yn hŷn.

Mae'r cyngor gwyddonol wedi dweud yn glir y gall fod achosion ymhlith myfyrwyr, fel gydag unrhyw grŵp mewn cymdeithas, a bod y mesurau sydd ar waith wedi'u cynllunio i gadw myfyrwyr, staff a chymunedau lleol yn ddiogel. Lles ein pobl ifanc sydd wedi bod wrth galon ein penderfyniadau drwy gydol y pandemig, a bydd hynny’n parhau.

Mae'r risg o unrhyw heintiau posibl yn cael ei chydbwyso'n ofalus gyda sicrhau y gall pobl ifanc – yr amharwyd yn ddifrifol arnynt yn ystod y pandemig – barhau â'u haddysg a chael eu cefnogi gan eu teuluoedd, eu prifysgolion a'r Llywodraeth hon.

Bydd eich prifysgol wedi rhoi arweiniad clir i chi ar sut y gallwch weithredu'n gyfrifol a lleihau'r risg i chi eich hun, eich teulu, eich ffrindiau a'ch cymuned.

Dylai hyn gynnwys canllawiau ar ddilyn y rheolau ar ymgasglu o fewn eich aelwydydd yn unig, ar osgoi partïon, ar gadw pellter cymdeithasol, ar gael prawf os ydych yn symptomatig, ac ar hunanynysu pan fo angen.

Oes modd i mi gwrdd â phobl nad ydw i'n byw gyda nhw yn fy ngardd?

Rhaid ichi gyfyngu nifer y bobl rydych yn cwrdd â nhw’n gymdeithasol. Caiff uchafswm o 6 person o 2 aelwyd gyfarfod yn yr awyr iach gan gynnwys mewn gerddi preifat.

Rwy'n teithio i Gymru o'r tu allan i'r DU. Alla i ddod o hyd?

Gallwch, mae mynediad at addysg yn esgus rhesymol dros deithio i Gymru, fel mae symud adref. Gweler ein canllawiau ar deithio.

Mae ein myfyrwyr rhyngwladol yn rhan werthfawr o'n cymunedau yng Nghymru. Bydd angen i fyfyrwyr rhyngwladol, o wledydd penodol y tu allan i'r DU, gydymffurfio â'r gofynion hunanynysu yng Nghymru. 

Rydym yn argymell yn gryf y dylai myfyrwyr sy’n teithio o’r tu allan i’r DU gysylltu â’u prifysgol cyn eu bod yn bwriadu teithio i’r DU i ddarganfod pa gymorth sydd i’w gael gan eu prifysgol yn ystod y cyfnod hunanynysu sy’n ofynnol pan fyddant yn cyrraedd.

Os ydych yn fyfyriwr sy’n teithio o wlad ar y rhestr oren i Gymru, dylech drefnu llety a gefnogir gan eich prifysgol ar gyfer eich cyfnod ynysu 10 diwrnod.

Darllenwch ein canllawiau i fyfyrwyr rhyngwladol sy’n teithio i Gymru.

Gweler y rhestr o wledydd sydd wedi'u heithrio rhag y rheolau hunanynysu yng Nghymru a choridorau teithio Covid-19 Llywodraeth y DU

Dylech siarad â'ch prifysgol gan y byddant yn gallu eich cefnogi yn y cyfnod hunanynysu.

Cysylltiad ag eraill:

 Mae hunanynysu yn golygu na ddylech gael unrhyw ymwelwyr, gan gynnwys ffrindiau a theulu, oni bai eu bod yn darparu gofal hanfodol. Yr unig ffrindiau a theulu y gall myfyrwyr ddod i gysylltiad â hwy yw'r rhai a deithiodd gyda nhw neu'r bobl y maent yn aros gyda nhw. Dylai'r bobl sydd gyda nhw hunanynysu hefyd.

Cyd-deithwyr:

Os oeddech yn teithio gyda myfyrwyr eraill ac yn rhannu llety, gallwch barhau i gysylltu gyda’ch gilydd, ond argymhellir, lle y bo'n bosibl, y dylid cadw pellter cymdeithasol.

A fydda i'n gallu ymweld â llyfrgell y Brifysgol?

Gallwch ymweld â’r llyfrgell, ond os oes modd i chi gael mynediad at wasanaethau llyfrgell ar-lein neu fenthyciadau clicio a chasglu, byddai hyn yn helpu i gyfyngu ar gysylltiad wyneb yn wyneb a lleihau lledaeniad y feirws. Gall llyfrgelloedd campws barhau i fod ar agor i fyfyrwyr a staff at ddibenion addysgol a byddant yn parhau i gynnal mesurau diogelu rhag Covid.

Yn y llyfrgell, rhaid i fyfyrwyr gadw pellter cymdeithasol, gwisgo gorchudd wyneb a glynu wrth y mesurau hylendid uwch, megis golchi dwylo a defnyddio eich clytiau diheintio eich hun (neu'r rhai a ddarperir) i lanhau'r man gwaith.

Rhaid i fyfyrwyr ddefnyddio'r llyfrgell yn annibynnol a rhaid iddynt beidio ag ymgasglu mewn mannau astudio.

A fyddaf yn gallu defnyddio'r mannau astudio ar y campws?

Bydd mannau astudio ar y campws ar agor, ac yn parhau i gynnal mesurau llym i ddiogelu rhag Covid.

Ceisiwch ystyried yn ofalus a oes angen defnyddio’r mannau hyn, gan mai dim ond os nad oes gennych le addas i astudio gartref, neu os ydych ar y campws ac na fyddai'n rhesymol i chi ddychwelyd adref (neu'r lle rydych yn byw ynddo yn ystod y tymor) rhwng gwersi wyneb yn wyneb y dylid eu defnyddio.

Efallai y bydd angen i'ch prifysgol sicrhau bod system archebu ar waith, dylech gysylltu â'ch tîm gwasanaethau myfyrwyr i gael gwybod pa drefniadau sydd ar waith.

Rhaid i fyfyrwyr gadw pellter cymdeithasol, gwisgo gorchudd wyneb a glynu wrth y mesurau hylendid uwch, megis golchi dwylo a defnyddio eich clytiau diheintio eich hun (neu'r rhai a ddarperir) i lanhau'r man gwaith.

Dylai myfyrwyr ddefnyddio'r mannau astudio'n annibynnol a rhaid iddynt beidio ag ymgasglu mewn mannau astudio.

Rwy'n fyfyriwr ymchwil, a fyddaf yn gallu parhau i astudio/gweithio/cyflawni fy ymchwil yn y Brifysgol?

Byddwch yn gallu parhau â'ch ymchwil yn bersonol, ac ymgasglu gydag eraill i wneud yr ymchwil honno os na allwch wneud hynny o'ch cartref. Os gallwch wneud eich ymchwil o’ch cartref neu heb ymgasglu gydag eraill yna dyna y dylech ei wneud.

Rwy'n ymchwilydd sy'n gweithio yn y Brifysgol, a fydda i'n gallu parhau i weithio yn y Brifysgol?

Dylech weithio gartref os gallwch. Ond os na ellir gwneud eich gwaith ymchwil yn rhesymol o’ch cartref gallwch fynd i'r brifysgol.

Rwy’n ymchwilydd mewn astudiaeth ymchwil barhaus, a fyddaf yn gallu parhau i gymryd rhan yn yr ymchwil hon?

Os gallwch wneud eich gwaith ymchwil o'ch cartref neu heb ymgynull gydag eraill, yna dyna ddylech chi ei wneud.

Nodyn i ymchwilwyr: Dylech ystyried a yw’n hanfodol cysylltu â’r cyfranogwyr wyneb yn wyneb, neu a fyddai modd gweithredu mewn ffordd arall i ganiatáu iddynt gymryd rhan heb ddod i gysylltiad ag unrhyw un arall.

Canllawiau coronafeirws i staff

Rwy'n gweithio yn y sector ôl-16, beth mae hyn yn ei olygu i mi?

Bydd eich cyflogwr wedi asesu risg yr adeilad/adeiladau lle rydych yn gweithio ac wedi cyflwyno gweithdrefnau i sicrhau bod eich amgylchedd yn ddiogel rhag Covid. Os oes angen, dylech fod wedi derbyn asesiad risg personol neu asesiad o'r effaith ar gydraddoldeb sy'n ymwneud yn benodol â'ch amgylchiadau personol.

Os ydych yn arbennig o agored i niwed, mae canllawiau Llywodraeth Cymru yn argymell y dylech weithio gartref oni bai bod modd i’ch cyflogwr warantu eich diogelwch. Gweler ein canllawiau.

Beth ddylwn i ei wneud pan fyddaf yn y gwaith?

Dim ond i gyflawni dyletswyddau na ellir eu gwneud o gartref y dylech barhau i fynd i’r gwaith.

Gwyddom fod rhyngweithio rhwng staff yn cynyddu'r risg o drosglwyddo’r feirws. Felly, dylid osgoi cysylltiad wyneb yn wyneb ag aelodau eraill o staff os oes modd, ac fe ddylech ystyried defnyddio dulliau amgen fel cyfarfodydd ar-lein.

Bydd angen i’ch cyflogwr sicrhau bod unrhyw fannau gwaith, gan gynnwys swyddfeydd, yn ddiogel rhag Covid; bod modd cadw pellter cymdeithasol; a bod rheolau hylendid llym yn cael eu dilyn yn y gweithle.

Dylech osgoi rhannu lle dan do gyda phobl nad ydych yn byw gyda nhw, a bydd hyn yn cynnwys mannau fel ystafelloedd staff.

Ni ddylech ymgynnull mewn ystafell staff gyda phobl nad ydych yn byw gyda hwy, gan y bydd hyn yn cynyddu eich cysylltiadau a'r risg o ddal neu ledaenu Covid.

Gwyddom mai siarad â phobl yw un o’r prif ffactorau ar gyfer lledaenu Covid. Y mwyaf o bobl rydych chi'n cwrdd â nhw ac yn siarad â nhw, y mwyaf rydych chi'n cynyddu'r risg i chi eich hun ac eraill.

Rydym yn gofyn i bobl beidio â meddwl yn bennaf am yr hyn y caniateir iddynt ei wneud, ond beth yw'r peth mwyaf synhwyrol i'w wneud. Dim ond os bydd pawb yn gwneud eu gorau i ddilyn y canllawiau hyn y byddwn yn gallu osgoi cyfyngiadau pellach.

Pa fath o sgwrs ddylwn i ei chael gydag aelod o'm tîm sy'n poeni am yr angen i ddod i’r gwaith?

Mae nifer o fodelau y gellir eu defnyddio i gefnogi rheolwyr yn ystod trafodaethau gyda'u timau am ffactorau risg personol unigolyn wrth ddychwelyd i’r gweithle, neu i aros ynddo. Y nod yw hwyluso sgyrsiau o ansawdd da rhwng rheolwyr a chydweithwyr am unrhyw amgylchiadau personol a allai olygu bod y coronafeirws yn fwy o risg, a chytuno ar unrhyw gamau y mae angen eu cymryd. Mae “Talking with your workers about working safely during the coronavirus pandemic” yn ddogfen ganllaw gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch ar sut y gall cyflogwyr droi at y sgwrs hon gyda staff.

Dychwelyd i’r brifysgol ar gyfer y tymor newydd

Sut mae rhai myfyrwyr wedi dychwelyd i'r campws yn gynharach yn y flwyddyn ac wedi bod yn cael dysgu wyneb yn wyneb, ond dim ond nawr dw i’n cael dychwelyd i’r campws?

O ganlyniad i gyfraddau uwch o Covid-19 yn ystod y gaeaf, fel cyrff annibynnol mae prifysgolion wedi pennu pa gyrsiau sy’n gofyn am weithgarwch wyneb yn wyneb a pha rai y gellid eu darparu’n llwyddiannus ar-lein. Nid oherwydd bod prifysgolion yn beryglus y gwnaed hyn, ond oherwydd bod arnom angen cyfyngu cymaint â phosibl ar deithio a sicrhau bod y rhan fwyaf o bobl yn gallu gweithio neu astudio o’u cartrefi. Fodd bynnag, wrth i’r cyfnod pryd y gofynnwyd i bobl astudio neu weithio o’u cartrefi gael ei estyn, roedd ar brifysgolion angen adolygu gofynion pob cwrs yn ymarferol, yn broffesiynol ac o ran cymwysterau er mwyn penderfynu a ellid parhau i’w darparu ar-lein am y tymor cyfan. Canlyniad yr adolygiad hwn oedd gofyn i ragor o fyfyrwyr ddychwelyd i’r campws ar gyfer addysgu a dysgu wyneb yn wyneb ym mis Chwefror ac yna eto ym mis Mawrth.

Mae llawer o gyfleusterau prifysgolion wedi parhau i fod ar agor gydol y pandemig, a chafodd myfyrwyr ganiatâd i deithio i'r campws ac i’w llety tymor i gael mynediad at gyfleusterau arbenigol fel adnoddau llyfrgell, mynediad i stiwdio neu gyfleusterau labordy ac ati nad ydynt ar gael gartref. 

Wrth i achosion yng Nghymru a gweddill y DU barhau i brinhau, ac wrth i’r sefyllfa o ran iechyd y cyhoedd sefydlogi o ganlyniad i’r rhaglen frechu a’n hymdrechion ar y cyd i atal y feirws rhag lledaenu, caniateir i’r holl fyfyrwyr sy’n astudio yng Nghymru ddychwelyd i’r campws a’u llety tymor i gael dysgu cyfunol o 12 Ebrill ymlaen. Dylai myfyrwyr sy’n teithio i’w llety tymor neu i’r campws drefnu cael prawf cyn teithio. Dylai pob myfyriwr, ni waeth a ydych wedi teithio ai peidio, gysylltu â’u prifysgol am gyfarwyddyd ynghylch sut i drefnu prawf asymptomatig cyn defnyddio cyfleusterau addysgol ar y campws.

Dylai myfyrwyr hefyd sicrhau eu bod yn gyfarwydd â’r rheolau yng Nghymru, gan ei bod yn bosibl y byddant yn wahanol i’r rhai mewn rhannau eraill o’r DU.

Dylai myfyrwyr hefyd fod yn ymwybodol o ba drefniadau sydd ar waith i gadw cyfleusterau’r brifysgol yn ddiogel o ran Covid-19.

Sut mae fy addysg wedi cynnig gwerth am arian?

Mae'n anochel bod y pandemig wedi arwain at newidiadau i'r ffordd y caiff addysg uwch ei chyflwyno eleni. Fodd bynnag, mae prifysgolion wedi darparu dysgu ar-lein gydol y cyfyngiadau aros gartref, sy’n wahanol ond sy’n cyfateb yn fras, fel modd o gael mynediad at addysg.

Bydd angen i'ch prifysgol allu cynnig gwahanol ffyrdd o wneud pethau i geisio sicrhau nad ydych chi o dan anfantais oherwydd y pandemig.

Bydd yr hyn a gynigir yn amrywio ar draws sefydliadau ac ar draws cyrsiau. Fodd bynnag, mae'r Gweinidog Addysg wedi gofyn i'r Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru (CCAUC) adolygu safon ac ansawdd y ddarpariaeth addysg uwch yng Nghymru yn ystod y pandemig.

Felly, mae'n annhebygol y cewch ad-daliad ar gyfer ffioedd os ydych yn cael amrywiaeth o gyfleoedd dysgu. Os nad ydych yn fodlon ar yr hyn a gynigir o ran y rhaglen ddysgu yr ydych yn ei chael, dylech gysylltu â'ch prifysgol yn y lle cyntaf i drafod eich pryderon. Os nad ydych yn fodlon ar yr ymateb a gewch, dylech ystyried dilyn gweithdrefn gwyno eich prifysgol. Bydd undeb y myfyrwyr hefyd yn gallu cynnig cyngor a chymorth.  

Os ydych yn anfodlon o hyd ar ôl dilyn gweithdrefn gwyno eich prifysgol, gallwch gysylltu â Swyddfa'r Dyfarnwr Annibynnol dros Addysg Uwch i gael cyngor pellach.

Mae gan wefan Swyddfa'r Dyfarnwr Annibynnol dros Addysg Uwch wybodaeth ychwanegol i fyfyrwyr mewn addysg uwch yn ystod y pandemig.

Rwy'n ei chael hi'n anodd iawn cwblhau fy nghwrs drwy ddysgu ar-lein ac rwy'n poeni y gallai hynny effeithio ar fy ngradd. Pa sicrwydd allwch chi ei roi?

Mae Llywodraeth Cymru wedi cytuno y caiff pob myfyriwr ddychwelyd i’r brifysgol ar gyfer tymor yr haf i gael dysgu cyfunol. Bydd hyn yn cynnwys dysgu ar-lein a wyneb yn wyneb.

Os ydych chi'n cael trafferth, dylech chi gysylltu â thîm gwasanaethau myfyrwyr eich prifysgol, gan y byddant yn gallu trafod a oes unrhyw gymorth ychwanegol y gallant ei gynnig. Mae Llywodraeth Cymru wedi darparu £50m yn ychwanegol eleni i helpu i ddarparu cymorth ychwanegol - gallai hynny amrywio o gymorth iechyd meddwl, i gymorth digidol gan gynnwys help gyda dyfeisiau ac ati.

Mae campysau prifysgolion ar agor achewch fynediad i leoedd astudio ar y campws. Fodd bynnag, dylech gysylltu â’ch prifysgol cyn defnyddio cyfleusterau gan ein bod yn gofyn i bob myfyriwr gael prawf cyn defnyddio cyfleusterau ar y campws a bydd eich prifysgol yn rhoi gwybod ichi sut i archebu prawf asymptomatig cyn defnyddio'r cyfleusterau hynny, a pha drefniadau, fel trefnu prawf o flaen llaw, sydd ar waith i sicrhau bod y cyfleusterau hynny'n parhau i fod yn ddiogel rhag Covid-19.

Mae'r prifysgolion yn ystyried eu polisïau a bydd pob prifysgol yn gwneud penderfyniadau ynglŷn â'u darpariaeth yn seiliedig ar eu cynlluniau unigol yng ngoleuni natur gyfnewidiol y pandemig. Prifysgolion sy'n gyfrifol am gynllunio a chyflwyno eu darpariaeth, ac mae newidiadau a wneir i’r broses asesu neu i feini prawf asesu yn ôl disgresiwn sefydliadau unigol fel cyrff annibynnol. 

Dylech drafod unrhyw bryderon am eich astudiaethau neu arholiadau â'ch tiwtor personol neu ag arweinydd y cwrs. Byddant yn gallu rhoi gwybod i chi am eich opsiynau a lleddfu eich pryderon.

Os ydych chi'n teimlo eich bod yn cael eich trin yn annheg neu heb dderbyn yr addysgu neu'r cymorth yr ydych chi'n teimlo sy'n dderbyniol, efallai yr hoffech siarad ag Undeb y Myfyrwyr am gyngor. Fel arall, gallwch ddilyn gweithdrefn gwyno eich prifysgol i wneud cwyn ffurfiol. Os nad ydych yn fodlon ar ganlyniad y gŵyn, gallwch holi Swyddfa'r Dyfarnwr Annibynnol dros Addysg Uwch.

Sut galla i deimlo'n ddiogel yn mynd yn ôl i'r brifysgol o ystyried yr amrywiolyn newydd?

Mae gan brifysgolion gyfrifoldeb i sicrhau bod yr amgylchedd dysgu yn ddiogel i fyfyrwyr ac i staff. Ac rydym wedi gweithio ar y cyd â'n prifysgolion i ddarparu canllawiau i sicrhau y bydd yr holl fesurau angenrheidiol ar waith i gadw ein prifysgolion, ein pobl ifanc a'n cymunedau'n ddiogel. Gallwch ddod o hyd i gopi o'n canllawiau diweddaraf.

Mae gan bob un ohonom rôl i'w chwarae i leihau'r risgiau a diogelu ein gilydd drwy:

  • aros 2 fetr, neu 3 cham i ffwrdd oddi wrth bobl nad ydych yn byw gyda nhw pan fyddwch dan do neu yn yr awyr agored (os caniateir hynny)
  • golchi dwylo'n rheolaidd am 20 eiliad gyda sebon a dŵr a defnyddio hylif diheintio dwylo pan nad oes cyfleusterau golchi dwylo ar gael
  • gwisgo gorchudd wyneb pan fo angen (oni bai eich bod wedi eich eithrio neu fod gennych esgus rhesymol i beidio â gwneud hynny, megis oherwydd anabledd penodol).

Er mwyn sicrhau bod myfyrwyr, staff a chymunedau ein prifysgolion yn ddiogel, rydym yn disgwyl i bob myfyriwr sy’n astudio yng Nghymru drefnu prawf cyn teithio. Bydd y prawf cyn teithio yn helpu i atal y feirws rhag lledaenu i gymuned y brifysgol, gan gynnwys amrywolion newydd. Mae’n gyfrifoldeb ar bawb i sicrhau eu bod yn trefnu prawf cyn teithio ac i beidio â theithio os yw’r prawf yn bositif neu os oes ganddynt symptomau. Dyma sut y byddwn yn cadw’n ddiogel a chadw Cymru’n ddiogel. Ar y campws, rydym hefyd yn disgwyl i bob myfyriwr gymryd y profion asymptomatig wrth iddynt ddychwelyd.

Mae staff y brifysgol hefyd yn gallu cael profion yn rheolaidd os yw’n ofynnol iddynt fod ar y campws.

Mae'r cynllun profi asymptomatig torfol wedi'i gynllunio i leihau'r risg a ragwelir ynghylch Covid-19 drwy helpu i nodi achosion newydd yn gynnar. Os cawsoch brawf PCR cyn teithio, nid yw hynny’n golygu nad ydych wedi dal y feirws ers hynny nac ar eich taith. Er mwyn lleihau'r risg rydym yn disgwyl i bob myfyriwr gael prawf yn rheolaidd ar y campws am y 28 dydd cyntaf. Mae’n gyfrifoldeb ar bob myfyriwr i gytuno i'r cyfnod byr hwn o gymryd profion i helpu i gadw eu hunain, eu cydletywyr, eu prifysgolion a'n cymunedau'n ddiogel. Bydd disgwyl i unrhyw fyfyriwr nad yw'n cymryd rhan yn y profion asymptomatig hunanynysu am 10 diwrnod ar ôl cyrraedd ei gyfeiriad yn ystod y tymor.

Oherwydd rhesymau y tu hwnt i fy rheolaeth, nid wy’n gallu dychwelyd i’r cyfeiriad rwy’n ei rentu’n breifat yn ystod y tymor, ond rwy’n parhau i dalu costau llety llawn. A oes cymorth ar gael?

Yn y lle cyntaf, dylai myfyrwyr sy’n byw mewn llety rhent preifat gysylltu â’u landlord neu â’u hasiant gosod eiddo os ydynt yn cael trafferthion ariannol ac yn ei chael yn anodd talu eu rhent.

Mae Llywodraeth Cymru yn darparu cyllid ychwanegol i gefnogi’r myfyrwyr y mae’r pandemig yn effeithio fwyaf arnynt ac sy’n wynebu costau ychwanegol o ganlyniad i’r pandemig. Byddai hyn yn cynnwys helpu'r myfyrwyr hynny â chostau ychwanegol pan na fo’u landlord preifat yn gallu cynnig unrhyw help â newid y cytundebau rhent neu gost y rhent.

Bydd y cyllid ar gael i bob myfyriwr drwy wneud cais yn uniongyrchol drwy eu prifysgolion. Dylech gysylltu â’ch prifysgol neu â’ch undeb myfyrwyr i gael rhagor o wybodaeth am y cymorth sydd ar gael i’ch helpu i gwblhau eich astudiaethau.

Mae sefydliadau fel Shelter Cymru a Cyngor ar Bopeth yn gallu cynnig cefnogaeth a chyngor diduedd pe byddai angen hynny arnoch.

A gaf i deithio yn ôl i brifysgol yng Nghymru?

Cewch. Nid oes unrhyw gyfyngiadau ar deithio o fewn Cymru ac mae caniatâd i deithio i Gymru at ddibenion addysgol. Mae hyn yn cynnwys symud i gyfeiriad arall yn ystod y tymor ac yn caniatáu i fyfyrwyr a staff deithio o’r cartref i’r brifysgol.

Byddai gennych esgus rhesymol i deithio o Loegr, yr Alban neu Ogledd Iwerddon os ydych yn teithio i gael addysg.

Byddai’r cyfyngiadau cyfredol hefyd yn caniatáu i fyfyrwyr rhyngwladol deithio i’r DU at ddibenion addysgol, er y byddai angen ichi ddilyn y rheolau cwarantin perthnasol ar ôl cyrraedd.

Er mwyn lleihau lledaeniad Covid-19, wrth gyrraedd o dramor rhaid i deithwyr rhyngwladol ddilyn rheolau’r ffiniau, gan ddibynnu o ba wlad y maen nhw wedi teithio.

Cysylltwch â’ch prifysgol cyn ichi gyrraedd oherwydd byddant yn gallu rhoi gwybod ichi pa help y gallant ei gynnig.

Dylai myfyrwyr rhyngwladol sy’n cyrraedd o wlad ar y rhestr oren ddarllen ein canllawiau.

Alla i ddim astudio o gartref. A allaf deithio i'r brifysgol hyd yn oed os nad yw fy nghwrs wedi dechrau?

Gallwch.

O Ebrill 12, bydd pob myfyriwr yn cael teithio i gampws ei brifysgol a’i gyfeiriad yn ystod y tymor i gael mynediad at ei addysg. Bydd prifysgolion yn cael cynnig dysgu cyfunol wyneb yn wyneb ar gyfer tymor yr haf.

Cewch deithio i'ch cyfeiriad yn ystod y tymor i'ch galluogi i astudio neu gael mynediad ar gyfleusterau campws fel llyfrgelloedd, mannau astudio neu stiwdios.

Mae prifysgolion yng Nghymru ar agor ar gyfer gweithgareddau ar gampws gan gynnwys  labordai, llyfrgelloedd academaidd arbenigol, a gofodau astudio neu stiwdios priodol.

Cofiwch y bydd disgwyl i chi archebu prawf cyn ichi deithio ac ar ôl dychwelyd i'r campws a bydd eich prifysgol yn gallu rhoi gwybod i chi sut i wneud hynny.

A gaiff aelod o’r teulu fy ngollwng nôl yn brifysgol?

Caiff, ond gwnewch yn siŵr bod y person yn rhan o’ch aelwyd neu aelwyd estynedig.

Cyn ichi deithio, gwnewch yn siŵr eich bod yn trefnu prawf o flaen llaw i leihau’r risg o heintio’r bobl rydych yn teithio gyda nhw.

Cynlluniwch eich taith, ac edrychwch i weld os oes unrhyw broblem cyn i chi adael, er mwyn diogelu pawb wrth deithio.

Os oes rhaid i chi deithio, dilynwch y canllawiau teithio’n ddiogel.

Dylech wneud y canlynol:

  • cynllunio, ac osgoi’r llwybrau prysuraf, yn ogystal ag amseroedd prysur
  • cadw’ch pellter wrth deithio, lle bynnag y bo’n bosibl
  • golchi neu ddiheintio eich dwylo yn rheolaidd
  • gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru oni bai eich bod wedi’ch eithrio

Mae’n bosibl y bydd rheolau gwahanol mewn grym yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Os ydych yn teithio mewn car, mae’r feirws yn debygol iawn o gael ei basio rhwng y bobl sydd yn y car. Y rheswm am hynny yw ei fod yn ofod cyfyngedig, a bod defnynnau bach sy’n cael eu lledaenu drwy siarad, canu gyda’r radio ac anadlu yn llenwi’r gofod hwnnw yn gyflym ac yn cael eu hanadlu i mewn gan bawb yn y car. Rydym yn gwybod mai’r defnynnau hyn yw’r brif ffordd y mae’r feirws yn lledaenu.

A gaf i rannu car gyda myfyriwr arall/ffrind er mwyn teithio i’r brifysgol?

Cewch, cewch rannu car gyda myfyriwr arall neu ffrind os nad oes gennych ffordd arall o deithio. Cyn ichi deithio, gwnewch yn siŵr eich bod yn trefnu prawf i leihau’r risg o heintio’r bobl rydych yn teithio gyda nhw.

Os ydych yn teithio mewn car, rydych yn debygol iawn o basio unrhyw feirws ymlaen i’r bobl eraill sydd yn y car. Y rheswm am hynny yw ei fod yn ofod cyfyngedig, a bod defnynnau bach sy’n cael eu lledaenu drwy siarad, canu gyda’r radio ac anadlu yn llenwi’r gofod hwnnw yn gyflym ac yn cael eu hanadlu i mewn gan bawb yn y car. Rydym yn gwybod mai’r defnynnau hyn yw’r brif ffordd y mae’r feirws yn lledaenu.

Cynlluniwch eich taith, ac edrychwch i weld os oes unrhyw broblem cyn i chi adael, er mwyn diogelu pawb wrth deithio.

Os oes rhaid i chi deithio, dilynwch y canllawiau teithio’n ddiogel.

Dylech wneud y canlynol:

  • cynllunio, ac osgoi’r llwybrau prysuraf, yn ogystal ag amseroedd prysur
  • cadw’ch pellter wrth deithio, lle bynnag y bo’n bosibl
  • golchi neu ddiheintio eich dwylo yn rheolaidd
  • gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru oni bai eich bod wedi’ch eithrio

Mae’n bosibl y bydd rheolau gwahanol mewn grym yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Beth fydd y drefn i fyfyrwyr o ran dychwelyd i’r brifysgol yn y tymor newydd?

Rydym wedi gofyn i brifysgolion drefnu bod myfyrwyr sydd âol gyrsiau ac mewn gwahanol flynyddoedd yn dychwelyd i’w campws ar wahanol ddyddiadau.

Dylai eich prifysgol gyfleu eich dyddiad dychwelyd gyda chi cyn gynted â phosibl.

Os ydych ar gwrs gofal iechyd, os oes gennych leoliad gwaith, elfennau ymarferol neu bod angen treulio oriau mewn labordy, efallai y gofynnir i chi ddychwelyd yn ôl y bwriad. Dylai eich prifysgol gyfleu eich dyddiad dychwelyd gyda chi cyn gynted â phosibl.

Gall hyn olygu bod angen i rai myfyrwyr aros adref yn hirach na'r disgwyl gyda dysgu ar-lein ar ddechrau'r tymor.

Rydym wedi gofyn i brifysgolion ddychwelyd yn raddol er mwyn caniatáu i bob myfyriwr gael mynediad i'r cynllun peilot profion prifysgol.

Dylai myfyrwyr gael prawf wrth ddychwelyd. Mae profi yn arf pwysig i atal lledaeniad y feirws mewn llety myfyrwyr

Dylech ddewis cael prawf i helpu i gadw gwasanaethau addysg ar agor, gan y bydd hyn yn ffordd o godi hyder mewn dysgu wyneb yn wyneb.

Mae profi'n bwysig er mwyn helpu i ddiogelu Cymru. Gwyddom y byddwn yn gweld achosion o’r haint wrth i fyfyrwyr deithio o bob rhan o'r DU ac ailffurfio aelwydydd. Er mwyn lleihau'r risg o achosion, rydym yn gofyn i bob myfyriwr gael prawf a lleihau cysylltiadau am 3 diwrnod (hynny yw i beidio â chwrdd ag eraill o'r tu allan i'w haelwyd, ac i beidio mynd allan ac eithrio i ymarfer corff gyda rhywun sy’n rhan o’r un aelwyd neu am resymau meddygol hanfodol) ac yna cael prawf arall.

Mae angen i fyfyrwyr weithio gyda'i gilydd ac i bob un gytuno i'r cyfnod byr hwn o leihau cysylltiadau, cymryd gofal ychwanegol a chael profion. Bydd hyn yn helpu i osgoi achosion torfol mewn llety myfyrwyr a chyfnodau mynych o hunanynysu y tymor nesaf.

Drwy drefnu bod myfyrwyr yn ailddechrau ar wahanol adegau, bydd modd i brifysgolion gynnig prawf llif unffordd wrth iddynt gyrraedd. Dylai pob myfyriwr gymryd rhan yn y profion i helpu i ddiogelu eu hunain, eu ffrindiau a'r gymuned.

Rydym am darfu cyn lleied â phosibl ar addysg myfyrwyr, ond mae angen i ni ystyried yn barhaus y risg o ledaenu Covid-19 ymhellach.

A all myfyrwyr ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus i deithio i’r brifysgol?

Gall myfyrwyr deithio gan ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus ond y neges gyffredinol yw i gadw at y canllawiau diweddaraf. Gweler y canllawiau teithio’n ddiogel.

Cofiwch ei bod yn orfodol gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru.

Cyn ichi deithio, gwnewch yn siŵr eich bod yn trefnu prawf o flaen llaw i leihau’r risg o heintio’r bobl rydych yn teithio gyda nhw.

Yn ogystal, byddem yn argymell eich bod yn archebu ymlaen llaw ac yn cynllunio eich taith. Bydd Gwiriwr Capasiti Trafnidiaeth Cymru yn eich helpu i gynllunio ymlaen llaw.

Cofiwch os oes gennych unrhyw symptomau Coronafeirws neu os gofynnwyd i chi hunanynysu gan swyddog olrhain cysylltiadau, rhaid i chi aros adref ac ni allwch deithio.

Sut fedra i gael prawf?

Cyn i chi deithio, trefnwch i gael prawf.

Os ydych yn byw yng Nghymru neu’r Alban byddwch yn gallu archebu prawf PCR COVID am ddim drwy’r GIG.

Os ydych yn byw yn Lloegr bydd angen i chi drefnu i gael prawf yn eich canolfan gymunedol leol ar gyfer profion asymptomatig 48 awr cyn teithio. Bydd angen ichi fynd ar-lein i wefan eich awdurdod lleol i drefnu i gael prawf mewn canolfan brofi gymunedol.

Dylech gymryd y prawf hwn o fewn 72 awr i’r dyddiad y byddwch yn teithio. Os yw’r prawf yn negyddol, cewch deithio i’ch llety yn y brifysgol. Os yw’r prawf yn bositif rhaid ichi hunanynysu ac ni chewch deithio.

Cyn ichi ddefnyddio cyfleusterau’r campws, dylech drefnu eich prawf asymptomatig cyntaf mor agos â phosibl i’r dyddiad y byddwch yn cyrraedd. Os byddwch yn cymryd prawf cyn teithio ac yn cael prawf mor agos â phosibl at pryd y byddwch yn cyrraedd, bydd hyn yn lleihau’n sylweddol y risg y byddwch yn lledu’r feirws.

Os ydych yn cymryd prawf cyn gweld pobl eraill, bydd hyn yn lleihau’r angen i’ch ffrindiau orfod hunanynysu o ganlyniad i fod yn gyswllt agos.

Dylech drefnu’r ail brawf 3 diwrnod yn ddiweddarach.

Rydym yn gofyn i fyfyrwyr gymryd profion asymptomatig ddwywaith yr wythnos am y 28 diwrnod cyntaf yn ôl ar y campws. Y rheswm dros hyn yw lleihau’r risg y bydd y feirws yn lledu a nifer fawr o fyfyrwyr yn gorfod hunanynysu o ganlyniad. Os ydym yn nodi achosion yn fuan oherwydd fod pawb yn cymryd profion, rydym yn atal y feirws rhag lledaenu.

Bydd angen ichi fynd i ganolfan brofi’r brifysgol i gael y profion hyn.

Beth yw’r gwahaniaeth rhwng lleihau cysylltiadau a hunanynysu?

Ystyr lleihau cysylltiadau yw peidio â chymysgu gydag eraill, i’r graddau y mae hynny’n bosibl, gan gynnwys y rhai sy’n byw gyda chi, eich grŵp cyswllt neu’ch aelwyd.

Pan fyddwch yng nghwmni pobl eraill sy’n rhan o’ch grŵp cyswllt neu aelwyd, dylech gymryd gofal arbennig a chadw pellter cymdeithasol o 2m, golchi eich dwylo yn rheolaidd, gwisgo gorchudd wyneb mewn ardaloedd a rennir a glanhau’r ardaloedd hynny yn rheolaidd. Mae hynny’n cynnwys ceginau ac ystafelloedd ymolchi. Dylech eu glanhau’n drylwyr cyn ac ar ôl eu defnyddio.

Dylech aros gartref, ond mae modd mynd allan am dro neu wneud ymarfer corff. Yn ddelfrydol dylai hyn fod wrth eich hun neu gyda rywun sy’n byw gyda chi.

Dylech aros gartref a pheidio siopa mwy na sydd rhaid. Ar lefel rhybudd 4, gallwch ond fynd allan i gael eitemau hanfodol, fel bwyd neu feddyginiaeth yn unig. Os oes modd, ceisiwch archebu ar-lein yn gynnar a threfnu i gyflenwad o fwyd gael ei gludo i chi pan fyddwch yn cyrraedd, neu dewch â digon o fwyd gyda chi ar gyfer y tri diwrnod cyntaf os gallwch.

Os ydych yn poeni am eich gallu i leihau eich cysylltiadau, cysylltwch â’ch prifysgol.

A fydd pob aelod o’m haelwyd yn cyrraedd ar yr un dyddiad, ac a fydd gofyn i ni leihau ein cysylltiadau gyda’n gilydd?

Ddim o reidrwydd. Bydd eich dyddiad dychwelyd yn dibynnu ar eich cwrs a’ch blwyddyn.

Dylech ddychwelyd i’ch llety prifysgol pan fydd eich prifysgol yn gofyn i chi wneud hynny, a chofio cymryd gofal ychwanegol.

Efallai y gwelwch fod eraill yn eich llety yn lleihau cysylltiadau ar wahanol adegau dros yr wythnosau nesaf.

I gadw'n ddiogel, bydd angen i chi gofio pwy sy'n ceisio lleihau cysylltiadau a helpu’ch gilydd i wneud hynny a chadw mannau a rennir yn lân, golchi eich dwylo'n rheolaidd ac awyru’r adeilad yn dda. Efallai y byddai'n haws i bawb gyfyngu ar unrhyw gysylltiadau gymaint â phosibl yn ystod yr wythnosau cyntaf er mwyn helpu i'ch cadw i gyd yn ddiogel.

A fydd modd i mi hawlio ad-daliad rhent ar gyfer yr wythnosau nad ydw i wedi gallu eu treulio yn fy llety prifysgol?

Mae eich cytundeb rhent rhyngoch chi a’ch landlord neu brifysgol.

Fel cyrff ymreolaethol, cyfrifoldeb sefydliadau neu landlordiaid unigol yw’r cytundebau rhent. Mae gan brifysgolion bolisïau yn eu lle i helpu myfyrwyr sy’n wynebu problemau o ran llety ac sy’n wynebu caledi. Fodd bynnag, cyfrifoldeb eich sefydliad unigol yw hyn. Fe’ch cynghorir i drafod hyn gyda’ch prifysgol neu landlord.

Mae rhagor o gyngor i denantiaid yng nghyd-destun Covid-19 yma.

Efallai y bydd gan fyfyrwyr hawl i gael ad-daliadau gan ddarparwyr llety penodedig, yn dibynnu ar delerau eu contract a’u hamgylchiadau penodol. Os oes angen help arnoch, mae sefydliadau fel Cyngor ar Bopeth yn cynnig gwasanaeth am ddim, gan ddarparu gwybodaeth a chymorth.

Mae’r Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd wedi cyhoeddi canllawiau ar gontractau defnyddwyr, canslo contractau ac ad-daliadau yn sgil y coronafeirws. Mae’r canllawiau hyn yn nodi barn yr Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd ar y ffordd y mae’r gyfraith yn gweithredu er mwyn helpu defnyddwyr i ddeall eu hawliau a helpu busnesau i drin eu cwsmeriaid yn deg.

A fydd modd i mi hawlio ad-daliad ffioedd am yr wythnosau pan oedd fy nghwrs ar-lein yn unig?

Mae’r tymor yn cychwyn ar ddyddiadau amrywiol gan ddibynnu ar y brifysgol a’ch cwrs neu flwyddyn.

Rydym yn annog myfyrwyr i drafod unrhyw bryderon sydd ganddynt am eu hastudiaethau gyda’u tiwtor yn y brifysgol yn y lle cyntaf. Mae prifysgolion wedi addasu eu dulliau dysgu ers y pandemig ac mae nifer wedi parhau i ddarparu ffyrdd dyfeisgar a chreadigol o gynnig amrywiaeth o ddysgu ar-lein. Bydd eich prifysgol yn sicrhau nad yw cychwyn y tymor newydd fesul cam yn amharu ar eich dysgu ac rydym wedi gofyn iddynt roi blaenoriaeth i fyfyrwyr sydd angen bod ar y campws yn rhinwedd eu cyrsiau.

Os ydych yn anfodlon ag unrhyw agwedd ar y cwrs, dylech ddilyn proses gwynion y brifysgol. Os byddwch yn anfodlon o hyd â chanlyniad y broses, gallwch holi Swyddfa’r Dyfarnwr Annibynnol Addysg Uwch.

A gaf i symud i mewn i’m llety prifysgol?

Cewch. Trefnwch i gymryd prawf cyn teithio a threfnwch i gymryd profion yn rheolaidd pan fyddwch yn dechrau defnyddio cyfleusterau’r campws.

Dylech ddilyn y cyngor ar symud i lety a rennir yma. Yn ogystal, ni ddylech symud i dŷ amlfeddiannaeth neu lety o fath arall a rennir os oes unrhyw un o'r tenantiaid presennol yn arddangos symptomau COVID-19 neu'n hunanynysu fel cyswllt agos (ni fyddai hyn yn cynnwys y rhai sy’n lleihau cysylltiadau fel rhan o'r cyngor ar ddychwelyd myfyrwyr i lety). Cyn i chi drefnu symud, dylech gadarnhau hyn. Efallai y bydd eich landlord neu asiant gosod tai yn gallu eich helpu.

Ni ddylech symud i mewn i dŷ amlfeddiannaeth neu lety o fath arall a rennir os ydych chi eich hun yn arddangos symptomau COVID-19, neu os gofynnwyd i chi hunanynysu fel cyswllt agos. Os ydych yn gwarchod eich hun, dylech ystyried a yw symud cartref i dŷ amlfeddiannaeth neu lety o fath arall a rennir yn briodol yn seiliedig ar eich anghenion meddygol, a gofyn am gyngor meddygol os oes angen. Dylech hefyd roi gwybod i'ch prifysgol a'r bobl rydych yn rhannu â nhw eich bod wedi bod yn gwarchod eich hun.

Pan fo angen symud i mewn i dŷ amlfeddiannaeth neu lety arall a rennir a bod pobl eraill eisoes yn byw yn yr eiddo, mae angen cymryd camau ychwanegol:

  • dylid dilyn arferion hylendid anadlol da, a dylech olchi eich dwylo'n rheolaidd
  • dylid glanhau pob arwyneb caled â diheintydd arferol, yn enwedig ardaloedd sy’n cael eu cyffwrdd yn aml fel dolenni drysau, dolenni ffenestri, dolenni toiledau, tapiau, basnau ac arwynebedd gwaith
  • dylech gyfeirio at y cyngor ar lanhau a diheintio.

Profi

Beth yw nod y rhaglen brofi torfol?

Y nod yw helpu cynifer o fyfyrwyr â phosibl i ddychwelyd i’w cyfeiriad yn ystod y tymor yn fwy hyderus o ran y risg y gallent ei achosi neu beidio i’r rhai sy’n byw gyda nhw.

Ar ben hynny, bydd modd i staff prifysgolion gael mynediad at y profion.

Sut y bydd hynny’n gweithio?

  • Byddwn yn profi myfyrwyr a staff gan ddefnyddio Dyfeisiau Llif Unffordd.
  • Byddwn yn ceisio profi unigolion ddwywaith, gyda 3 diwrnod o fwlch rhwng y profion. Rhwng y ddau brawf, bydd prifysgolion yn gofyn i fyfyrwyr leihau eu cysylltiadau.
  • Os bydd myfyriwr yn cael canlyniad positif yn sgil cael prawf llif unffordd, bydd angen iddo/iddi ynysu ar unwaith yn llety’r brifysgol yn unol â’r canllawiau cyfredol. 
  • Byddwn yn cynghori myfyrwyr sy’n profi’n bositif i gael prawf PCR cadarnhaol drwy’r dulliau profi arferol sydd ar gael i unigolion sy’n arddangos symptomau.

Ble bydd y profion yn cael eu cynnal?

  • Bydd profion yn cael eu cynnal ar y campws. Mae prifysgolion yn darparu'r cyfleusterau a'r staff i gefnogi'r prosiect hwn.
  • Bydd pecynnau prawf, cyfarpar diogelu personol a chyflenwadau eraill yn cael eu darparu i'r Prifysgolion gan Adran Iechyd a Gofal Cymdeithasol Llywodraeth y DU mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru.
  • Bydd y safleoedd hynny’n amrywio yn ôl maint a’u capasiti o ran profi. Rydym yn rhagweld y bydd rhai prifysgolion yn sefydlu sawl safle, tra bo eraill yn sefydlu un.
  • Bydd rhai prifysgolion yn darparu eu profion eu hunain, neu’n profi mewn partneriaeth â phrifysgolion eraill.

Faint o fyfyrwyr ydych chi’n disgwyl eu profi?

Dylai pob myfyriwr gael ei brofi.Bydd hyn yn helpu i gadw myfyrwyr, staff a chymunedau’n ddiogel wrth i ragor o weithgarwch wyneb yn wyneb ailgychwyn ac wrth inni gymysgu â phobl eraill.

Ydy’r rhaglen hon yn orfodol?

Nac ydy. Rhaglen wirfoddol i brifysgolion,  myfyrwyr a staff yw hon.

Rydym yn gobeithio y bydd myfyrwyr yn gweld mai dyma’r ffordd orau i ddiogelu eu teuluoedd, eu ffrindiau a chymuned y brifysgol, a’u helpu i aros yn ddiogel ar y campws a chaniatáu i ddysgu wyneb yn wyneb barhau.

Beth yw mantais cymryd rhan yn y rhaglen i brifysgolion?

Bydd profion yn ein helpu i weld achosion o Covid ymhlith pobl sy’n symud o amgylch y wlad yn gyflym ac yn helpu i dorri'r gadwyn drosglwyddo.

Dymunwn roi hyder i fyfyrwyr a staff barhau ag addysg wyneb yn wyneb.

Sut gallwn ennyn diddordeb myfyrwyr a’u hannog i gymryd rhan?

Mae meithrin cysylltiadau â myfyrwyr a staff yn hanfodol i lwyddiant y rhaglen. Byddwn yn darparu offer ac adnoddau i gefnogi’r prifysgolion sy'n cymryd rhan i gyfathrebu am y profion, a sicrhau cysondeb o ran y negeseuon cenedlaethol.

Mae’n hanfodol bod pawb yn gwneud eu rhan i atal y feirws rhag lledaenu er mwyn inni allu edrych ymlaen at ddyfodol pryd y gall bywyd ddechrau mynd yn ôl i fel ag yr oedd.

Beth os caf ganlyniad positif i’r prawf?

Os cewch ganlyniad positif i’r prawf llif unffordd, cewch wybod bod angen ichi hunanynysu ar unwaith.

Rydym yn argymell eich bod yn cysylltu ag unrhyw un rydych wedi bod mewn cysylltiad agos â nhw a dweud wrthynt am hunanynysu. Dywedwch wrthynt y dylent hunanynysu tan 10 diwrnod ar ôl eu cysylltiad diweddaraf â chi.

Dylech hysbysu’ch prifysgol eich bod wedi cael prawf positif er mwyn iddynt eich helpu gyda dysgu ar-lein a’ch helpu i hunanynysu yn ddiogel.

Dylech archebu prawf PCR i gadarnhau. Os cewch ganlyniad positif i’r prawf PCR, bydd gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu y GIG yn olrhain eich cysylltiadau.

Os cewch ganlyniad negyddol i’r prawf PCR, rhowch wybod i’ch prifysgol a dweud wrth eich cysylltiadau y gallant roi’r gorau i hunanynysu.

A oes rhaid i gysylltiadau agos unigolion sydd wedi cael canlyniad positif o brawf llif unffordd ynysu o hyd?

Oes. Yng Nghymru, gofynnir i gysylltiadau unigolion sydd wedi profi’n bositif drwy brawf llif unffordd hunanynysu yn unol â’r gofynion arferol.  

Dylai myfyrwyr sy’n cael prawf positif roi gwybod i’w prifysgol, ac fe ddylid hysbysu unrhyw un sydd wedi bod mewn cysylltiad agos â nhw (yn y 2 ddiwrnod diwethaf) hefyd a’u cynghori i hunanynysu. Dylai cysylltiadau agos hunanynysu am 10 diwrnod ar ôl y cysylltiad diweddaraf gyda’r person a gafodd brawf positif.

Bydd myfyrwyr sy’n cael prawf llif unffordd positif hefyd yn cael cais i gymryd prawf Covid y GIG (prawf PCR) hefyd.

Os byddwch yn cael prawf PCR positif (ac rydym yn hyderus mai dyna fydd yn digwydd) bydd swyddogion Profi, Olrhain, Diogelu y GIG yn olrhain eich cysylltiadau.

Os byddwch yn cael prawf PCR negyddol, bydd angen i’r myfyriwr hysbysu’r brifysgol a rhoi gwybod i’w cysylltiadau agos eraill nad oes angen hunanynysu bellach.

Beth am y risg o greu swigod mawr a chloi myfyrwyr mewn neuaddau preswyl?

Bydd myfyrwyr sy'n byw mewn llety a rennir yn aelwyd. Rydym wedi gofyn i brifysgolion a darparwyr llety ddweud yn glir wrth fyfyrwyr pwy sydd ar eu haelwyd ac y dylid cadw hyn mor fach â phosibl, ac y dylai fod yn seiliedig ar gyfleusterau a rennir.

Os ydych yn rhannu cyfleusterau fel cegin ac ystafell ymolchi yna bydd hyn yn cynyddu'r risg y byddwch yn dal y feirws os bydd rhywun arall hefyd yn defnyddio'r cyfleusterau hynny. Dyma pam y byddai iechyd cyhoeddus yn cynghori bod pawb sy’n defnyddio’r cyfleusterau hynny yn hunanynysu, yn yr un modd ag y byddai teulu sy’n byw gyda’i gilydd yn ei wneud.

Bydd profi pob myfyriwr wrth ddychwelyd yn helpu i atal y cylch o gyfnodau ailadroddus o hunanynysu gan ein bod yn gobeithio y gall atal y cadwyni trosglwyddo a chadw cymuned y brifysgol yn ddiogel.

Bydd yn rhaid i unrhyw fyfyriwr sy'n profi symptomau cadarnhaol neu sy'n dangos symptomau ynysu am 10 diwrnod, ac felly hefyd unrhyw un sydd wedi bod yn gyswllt agos. Os byddwch yn lleihau eich cysylltiadau ac yn osgoi cymysgu nes eich bod chi a'ch cyd-fyfyrwyr yn eich llety i gyd wedi cael dau brawf, byddwch yn lleihau'r risg o fod yn gyswllt agos.

Rydym wedi gofyn i'n prifysgolion sicrhau eu bod yn gallu cefnogi myfyrwyr sydd angen hunanynysu. Mae'n bwysig bod unrhyw fyfyriwr sy'n hunanynysu yn ystod y cyfnod hwn yn cysylltu â'u tîm gwasanaethau myfyrwyr fel y gellir cynnig cymorth iddynt. Gallai'r cymorth gynnwys dosbarthu bwyd, gwasanaethau golchi dillad, galwadau cyfeilligar neu alwadau fideo, sesiynau iechyd a lles neu weithgareddau cymdeithasol ar-lein eraill.  Os ydych chi'n poeni am rywun rydych chi'n ei adnabod sy’n hunanynysu dylech gysylltu â'r brifysgol yn uniongyrchol.

Pwy fydd yn talu am gost cynnal y profion?

Nid oes rhaid i fyfyrwyr na staff dalu am brawf.

Mae hwn yn gynllun gan Lywodraeth y DU mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru.

A ydy’r Dyfeisiau Llif Unfordd wedi’u dilysu?

Rydym yn hyderus bod y profion hyn yn iawn i’w defnyddio at y diben hwn.

Mae canlyniadau prawf positif 99.7% yn gywir, felly rydym yn hyderus bod y prawf mor gywir â phosibl.

Gwyddom fod siawns fach y gallai prawf arwain at ganlyniad negatif anghywir, a dyna pam yr ydym yn argymell cymryd dau brawf. Yn ogystal, gan fod y prawf yn gallu canfod pwy sy’n heintus, gallai canlyniad negatif anghywir ddigwydd oherwydd bod unigolyn yn cario llai o firws ac yn llai heintus. Rydym hefyd yn awgrymu y dylai myfyrwyr gymryd gofal ychwanegol i leihau eu cysylltiadau cyn neu ar ôl iddynt ddychwelyd adref, gan mai dangos y sefyllfa ar adeg y prawf yn unig mae’r canlyniad. Nid yw'n eich atal rhag cael eich heintio ar ôl y prawf.

A ydych chi’n bwriadu dechrau’r math hwn o brofi ym mhob prifysgol?

Mae pob un o’n prifysgolion yng Nghymru wedi cytuno i gynnig profion i unigolion asymptomatig, naill ai fel rhan o’r cynllun peilot neu drwy drefniadau eraill.

Mae Prifysgol Caerdydd yn cynnal ei rhaglen sgrinio asymptomatig ei hun.

Mae yna lawer o bobl yn y wlad hon sydd angen cael prawf – pam ydych chi'n profi myfyrwyr prifysgolion yn hytrach na chategorïau eraill?

Mae profion asymptomatig yn defnyddio math gwahanol o dechnoleg, ac nid yw’n effeithio ar argaeledd profion arferol y GIG (profion PCR).

Rydym yn defnyddio'r holl dechnoleg a datblygiadau arloesol sydd ar gael inni, ac yn archwilio ac yn cyflwyno mathau newydd o brofion i'w defnyddio ar gyfer pobl heb symptomau i ganiatáu inni wirio'n rheolaidd a yw’r feirws arnynt. Bydd y profion hyn yn gyflym ac yn syml i'w defnyddio a byddant yn helpu i ddod o hyd i bobl y mae’r feirws arnynt, ac na fyddent efallai wedi bod yn ymwybodol fel arall. Mae symudiadau myfyrwyr yn golygu bod perygl y bydd y feirws yn symud o un lle i'r llall. Rydym am leihau'r risg a bydd profion asymptomatig yn ein helpu i adnabod unrhyw berson sydd â'r feirws, hyd yn oed os nad ydynt yn gwybod hynny am nad oes ganddynt symptomau. Unwaith y byddwn yn gwybod bod gan rywun y feirws gallwn sicrhau ei fod yn hunanynysu’n briodol er mwyn helpu i atal rhag trosglwyddo.

Os yw pobl yn arddangos symptomau, dylent ddilyn canllawiau safonol y llywodraeth, gan gynnwys hunanynysu ar unwaith ac archebu prawf drwy gov.uk.

A all myfyrwyr wrthod cael prawf?

Nid yw’r profion yn orfodol ond byddant yn arf pwysig i helpu myfyrwyr i ddiogelu eu hunain, eu ffrindiau, eu teulu a'u cymuned ehangach.

Yn y tymor newydd, bydd gofyn i fyfyrwyr sy’n dewis peidio cymryd prawf leihau eu cysylltiadau am 10 diwrnod yn lle hynny ar ddechrau’r tymor yn eu llety prifysgol. Y rheswm am hyn yw y byddant yn peri risg i’r rhai sy’n byw gyda nhw, a rhaid i ni fedru lleihau’r cyfraddau trosglwyddo.

A fydd yn ofynnol yn gyfreithiol i fyfyrwyr gael prawf i fynd yn ôl i'r brifysgol yn y tymor newydd?

Na fydd, nid yw'n ofyniad cyfreithiol, ond fe fydd yn arf pwysig i helpu myfyrwyr i  ddiogelu eu hunain, eu ffrindiau, eu teulu a'u cymuned ehangach.

Fodd bynnag, dylai unrhyw un sy'n profi symptomau COVID-19 ddilyn canllawiau safonol y llywodraeth, gan gynnwys hunanynysu ar unwaith ac archebu prawf drwy gov.uk.

Beth yw ein polisi presennol ar gyfer profi myfyrwyr? Pwy sy'n berchen ar y polisi? A yw'n debygol o newid yn ôl y gyfradd heintio?

Polisi Llywodraeth Cymru yw hwn. Byddwn yn edrych ar sut y gellir rheoli profion yn ein prifysgolion yn y tymor hwy. Bydd angen cynnal profion i gefnogi ein prifysgolion, myfyrwyr, staff, cymunedau a'r ymateb iechyd y cyhoedd ehangach i'r pandemig. Byddwn yn parhau i fonitro'r sefyllfa ac yn dilyn cyngor Iechyd Cyhoeddus Cymru, gan addasu polisïau i gefnogi myfyrwyr a darparwyr yn y ffordd orau bosibl.

Cyffredinol cymunedau

 A fydd Cymru'n capio ffioedd dysgu y flwyddyn nesaf fel y maent wedi'i wneud yn Lloegr?

Nid oes unrhyw gynlluniau i godi'r cap ar ffioedd dysgu y gallai sefydliadau addysg uwch a reoleiddir yng Nghymru eu codi y flwyddyn nesaf. Bydd y ffi yn parhau i fod yn £9,000, sy'n £250 yn llai nag yn Lloegr.

Rwy'n fyfyriwr Safon Uwch sy'n anelu at ddechrau cwrs prifysgol y flwyddyn nesaf. A fydd cymorth ar gael i'm helpu i ddal i fyny?

Mae Llywodraeth Cymru yn gweithio gydag ymarferwyr, CBAC a phrifysgolion i ddatblygu adnoddau i helpu dysgwyr i symud ymlaen i’r Brifysgol. 

Mae adnoddau ar-lein ar gael ar Hwb, ac fe fydd adnoddau newydd yn cael eu hychwanegu drwy gydol y flwyddyn.