Skip to content

Cyfuno: Creu cyfleoedd drwy ddiwylliant

Dolenni perthnasol

Mae Ysgrifennydd yr Economi, Ken Skates, wedi cyhoeddi y bydd gwerth dros £200,000 o grantiau yn cael eu dyrannu i wyth partneriaeth ar draws Cymru.
Bydd Llywodraeth Cymru'n buddsoddi bron £300,000 eleni i greu mwy o gyfleoedd i bobl gymryd rhan yn y celfyddydau a diwylliant a chynyddu nifer y gwirfoddolwyr sy'n gweithio yn y sector.
Mae rhaglen newydd arloesol sy’n defnyddio’r celfyddydau, diwylliant a threftadaeth i gefnogi rhai o’n cymunedau mwyaf difreintiedig wedi llwyddo i ddenu dros 1,500 o bobl i gymryd rhan.
Mae’r rhaglen Ardaloedd Arloesi’n cefnogi awdurdodau lleol a chlystyrau Cymunedau yn Gyntaf i ganfod cyfleoedd newydd i bobl fwynhau gweithgareddau diwylliannol a chymryd rhan ynddynt.
Bydd y rhaglen Cyfuno: Trechu tlodi trwy ddiwylliant yn dwyn ynghyd Cymunedau yn Gyntaf a chyrff diwylliannol am y tro cyntaf.
Mae’r ddogfen hon yn amlinellu gweledigaeth Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Economi a’r Seilwaith ar gyfer Diwylliant yng Nghymru.
Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
© Amgueddfa Genedlaethol Cymru
Rydym am rymuso ac annog pobl i chwarae rhan weithredol ym maes y celfyddydau, diwylliant a threftadaeth.

Gall cymryd rhan mewn gweithgaredd diwylliannol fod yn fanteisiol i lawer o bobl drwy:

  • ennyn eu hyder a'u cymhelliant
  • magu’r sgiliau, profiad a chymwysterau i'w helpu i ddod o hyd i waith
  • helpu pob oedran i ddysgu
  • gwella eu hiechyd a lles corfforol a meddyliol

Mae ein rhaglen Cyfuno yn ceisio chwalu rhwystrau ac annog pawb i gymryd rhan a mwynhau'r manteision. Mae'r rhaglen yn cyfrannu at sawl un o nodau Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, ac yn benodol:

  • Cymru o gymunedau cydlynus
  • Cymru â diwylliant bywiog lle mae’r Gymraeg yn ffynnu.

Cynnydd

Mae argymhellion adroddiad Diwylliant a Thlodi y Farwnes Andrews wedi eu datblygu drwy raglen Cyfuno: Creu Cyfleoedd trwy Ddiwylliant, a sefydlwyd yn 2015.  Gwnaeth clymblaid o ddeg corff diwylliannol a chymunedol ddatblygu gweithgareddau diwylliannol newydd ac addasu rhaglenni presennol er mwyn cefnogi'r rhaglen Cymunedau yn Gyntaf yn rhai o ardaloedd mwyaf difreintiedig Cymru.  Roedd hyn yn golygu bod modd i ystod eang o sefydliadau diwylliannol gyfrannu at agenda gwrth-dlodi gyffredin trwy ddatblygu cyfleoedd newydd, cyffrous i bobl o gefndiroedd difreintiedig.

Roedd y gweithgareddau’n cynnwys rhaglenni treftadaeth digidol, cynlluniau i annog pobl ifanc a'u teuluoedd i ymweld ag amgueddfeydd, gwirfoddoli a phrofiad gwaith, a phrosiectau sy'n defnyddio treftadaeth i annog ffordd iach o fyw.  Yn ystod y cyfnod treialu, bu’r rhaglen yn gweithio gyda dros 150 o bartneriaid a dros 5,000 o gyfranogwyr.  Trwy gymryd rhan mewn amrywiol weithgareddau diwylliannol, bu i dros 300 wirfoddoli, cafodd 1,500 eu cefnogi i wneud yn well yn yr ysgol, cafodd 1,250 ohonynt eu cefnogi i fyw bywydau iachach a bu i dros 100 ohonynt ennill cymhwyster.

Rydym wedi cyhoeddi adroddiad gwerthuso, oedd yn dangos bod rhaglen Cyfuno ym mlwyddyn gyntaf peilot yn ystod 2015-16 wedi gwneud gwahaniaeth go iawn i fywydau pobl. Gwnaeth hefyd helpu i ddangos:

  • pa weithgaredd sydd fwyaf effeithiol i gefnogi pobl yng nghymunedau mwyaf difreintiedig Cymru,
  • pa gefnogaeth leol a chenedlaethol sydd ei hangen i alluogi hyn, a
  • beth yw'r maes gorau i dargedu'r cyllid a chefnogaeth arall, megis hyfforddiant.

Rydym hefyd wedi cyhoeddi adroddiad gwerthuso ar ail flwyddyn cyfnod peilot Cyfuno yn 2016-17. Roedd hyn yn canolbwyntio ar effaith y rhaglen ar gyfer y sector diwylliannol, ac mae'r canfyddiadau allweddol yn cynnwys: 

  • mae sefydliadau diwylliannol yn targedu gweithgareddau’n fwy effeithiol at bobl o dan anfantais economaidd.
  • mae sefydliadau yn cydweithio’n fwy effeithiol i gyflawni o fewn cymunedau difreintiedig.  
  • roedd unigolion o dan anfantais economaidd yn cael gafael ar fwy o gyfleoedd diwylliannol oherwydd rhaglen Cyfuno.
  • Ffeithlun

Datblygu’r Cynllun Cyfuno

Drwy adeiladu ar y cyfnod treialu, mae Rhaglen Cyfuno yn cael ei chryfhau a’i datblygu yn ystod 2017-18. Bydd yn parhau i gydfynd â pholisïau ehangach Llywodraeth Cymru dros gefnogi cymunedau cadarn.  Bydd Cyfuno: Creu Cyfleoedd trwy Ddiwylliant yn parhau i fod yn ymyrraeth arloesol, am gost isel fydd yn canolbwyntio ar hyrwyddo:

  • cyflogadwyedd a sgiliau, yn benodol drwy sgiliau a chyrsiau achrededig, VARTE (Gwirfoddoli fel Llwybr i Gyflogaeth) a lleoliadau hyfforddiant,
  • rhaglenni diwylliannol sy'n cynnal hyder ac yn grymuso, yn benodol i bobl ifanc
  • diwylliant fel offeryn i wella iechyd a lles corfforol a meddyliol,
  • cefnogi'r blynyddoedd cynnar drwy raglenni dysgu fel teulu a llythrennedd.

Lansiwyd rhaglen Grant Her Cyfuno newydd ym mis Chwefror 2017.  Bydd ymgeiswyr llwyddiannus yn gyfrifol am ddarparu prosiectau diwylliannol strategol sy’n gysylltiedig â chyflogadwyedd, grymuso, blynyddoedd cynnar a dysgu teuluol a iechyd a llesiant.  I helpu cyrff i gydweithio yn effeithiol a thargedu eu hadnoddau, bydd disgwyl iddynt fodloni ac acrodd yn ôl ar ganlyniadau yn erbyn saith o fesurau perfformio rhaglen Cyfuno.  

Bydd manylion ymgeiswyr llwyddiannus Grant Her Cyfuno, yn ogystal â chrynodeb o sut y caiff y rhaglen ei darparu yn ystod 2017-18, ei lawrlwytho isod.

I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch â: cyfuno-fusion@cymru.gsi.gov.uk.

Lawrlwytho Dogfen

PDF Document (MFS)
Cyflawni yn 2017-18 (Maint ffeil: 1.09KB)